Repozytorium UW
Not a member yet
2396 research outputs found
Sort by
Fiscal status of controlled foreign entity in income tax
No full textTematem rozprawy doktorskiej są regulacje kontrolowanych spółek zagranicznych (CFC). Regulacje CFC są ważnym narzędziem legislacyjnym, które pozwala zapobiec prawnemu przenoszeniu dochodu podlegającego opodatkowaniu do krajów o niskim poziomie opodatkowania, nakazując przypisać kwoty odpowiadające wysokości wytransferwanego dochodu do podstawy opodatkowania podatnika (osoby kontrolującej).
Podstawowa teza badawcza niniejszej rozprawy osadza się na stwierdzeniu, iż istnieje istotny deficyt regulacyjny w ramach aktualnie obowiązujących polskich regulacji CFC. Konstrukcja tych przepisów nie zapewnia skutecznego mechanizmu przeciwdziałającego unikaniu opodatkowania przy wykorzystaniu konstrukcji spółki CFC z uwagi na liczne defekty konstrukcyjne oraz luki prawne. Autor zidentyfikował dwadzieścia pięć takich podstawowych defektów i luk.
Drugą tezą do wykazania w rozprawie było twierdzenie, że polska Ustawa zasadnicza oraz umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska nie wprowadzają zasadniczo ograniczeń w zakresie konstrukcji regulacji CFC. Autor miał na celu wykazanie, że zasada sprawiedliwości podatkowej stosowana abstrakcyjnie jako miara standardu konstytucyjności, czytana zarówno w wymiarze materialnym, jak i proceduralnym, nie stanowi ograniczenia w stosowaniu regulacji CFC w wersji przewidzianej przez obowiązujące w Polsce prawo podatkowe. Jeśli chodzi o umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, identyczna konkluzja dotycząca braku ogólnego konfliktu między regulacjami CFC a tymi traktatami opiera się na licznych argumentach wypływających z literalnej interpretacji poszczególnych postanowień tych konwencji, co znajduje poparcie w oficjalnym stanowisku OECD zawartym w komentarzu do Konwencji Modelowej OECD.
Ponadto, autor postawił teże, że jeszcze przed wprowadzeniem Dyrektywy
przeciwko unikaniu opodatkowania (Dyrektywy ATA) państwa członkowskie UE miały więcej swobody w stosowaniu regulacji CFC w sytuacjach wewnątrzwspólnotowych, tj. gdy spółki CFC były zlokalizowane w innych państwach członkowskich oferujących preferencyjne reżimy podatkowe. Na podstawie analizy orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w szczególności wyroku w sprawie Cadbury Schweppes, autor próbował argumentować, że walka z nadużyciami w UE nie jest ograniczona do przypadków, w których spółki CFC stanowią wyłącznie sztuczne struktury, tj. nieistniejące podmioty w praktyce.
W przeciwieństwie do powszechnego poglądu podzielanego przez opinię publiczną, przedmiotowe wyroki dawały podstawę prawną do stosowania bardziej proporcjonalnego podejścia w regulacjach CFC.
Powiązaną tezą do udowodnienia było twierdzenie, iż polskie ustawodawstwo CFC nie powinno iść śladem brytyjskich przepisów CFC odnośnie do sposobu określania dochodu podlegającego opodatkowaniu u podatnika (dochodu CFC), pozostając w tym zakresie oparte na mechanizmie pierwotnie wypracowanym w ramach amerykańskich regulacji CFC, przy czym rekomendowanym byłoby wdrożenie modelu amerykańskiego w pełni, które jest rozwiązaniem zdecydowanie bardziej precyzyjnym, a co za tym idzie bardziej proporcjonalnym do zamierzonego celu. Wreszcie, w oparciu o powyższe rozważania i bazując na doświadczeniu OECD z Projektu BEPS, autor zaproponował czterdzieści dwie zmiany natury de lege lata i de lege ferenda do polskich regulacji CFC, co uczyniłoby je bardziej wydajnymi i spójnymi.
W pracy zastosowano następujące metody badawcze - metodę dogmatyczną, metodę teoretyczną, metodę porównawczą, metodę historyczno-prawną oraz metodę empiryczną. Dysertacja zawiera analizę następujących podstawowych materiałów źródłowych: aktów prawnych, interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanych przez organy podatkowe, wyroków sądowych, dokumentów instytucji międzynarodowych (OECD i UE), literatury prawniczej w formie książek, czasopism i artykułów internetowych , źródeł historycznych oraz wyniki badań przeprowadzonych w oparciu o wywiad kierowany.The subject of the doctoral dissertation is the issue of controlled foreign company (CFC) regulations. CFC regulations are an important legislative tool allowing to prevent the legal relocation of taxable income to countries with low taxation by obliging the amounts corresponding to the transferred income to be claimed back to the tax base of the taxpayer
(the controlling person).
The basic research thesis of this dissertation is based on the statement that there is
a significant regulatory deficit under the current Polish CFC regulations. The construction of these provisions does not ensure an effective mechanism to prevent tax avoidance using the CFC construction due to the numerous structural defects and legal gaps, which in turn may expose the state budget to significant losses due to reduced tax revenues. The author's identified the very basic twenty five such defects and gaps.
The other thesis to demonstrate was that the Polish Constitution as well as the Polish double tax treaties do not generally introduce restrictions on the applications of the Polish CFC regulations. The author aimed to demonstrate that the tax justice standard applied in abstract as a measure of the standard of constitutionality, read both in the material and procedural dimension, does not constitute a constraint in the application of CFC regulations in the version envisaged by the current Polish tax laws. As regards the double tax treaties, identical conclusion on lack of the general conflict between the Polish CFC regulations and these treaties has basis in numerous arguments based on the literal interpretation of individual provisions of these conventions, supported by the official OECD’s position presented in the Commentary to the OECD Model Convention.
The following thesis of the author was suggestion that even prior to the introduction of Anti-Tax Avoidance Directive (ATA Directive) the EU member states had more leeway in applying the CFC rules to intra-community situations, i.e. where CFCs were located in other member states offering preferential tax regimes. Based on the analysis of the European Court of Justice’s verdicts, in particular the Cadbury Schweppes judgement, the author tried to argue that fight against abuse within the EU does not to be limited to cases of CFCs constituting wholly artificial arrangements, i.e. non-existent entities in practice. Opposed to common view shared by the public, more proportional approach in the CFC regulations could have been applied and had good legal basis in these verdicts.
The related thesis to prove was that the Polish CFC legislation should not follow
the British CFC regime as regards the quasi-transfer pricing mechanism of determination of the taxable income of taxpayer (the CFC income), remaining in this respect based on the mechanism originally developed under the American CFC regulations, while the author recommended to implement the American model in full, i.e. switch from the current-in-force transactional-entity approach to pure version of the transactional approach. The latter approach is a more precise mechanism, and hence more proportional to the intended purpose. Finally, based on the above considerations and based on the experience of the OECD from the BEPS Project, the author proposed forty two changes of de lege lata and de lege ferenda nature to the Polish CFC regulations which would make them more efficient and consistent.
The following research methods were applied in the work - dogmatic method, theoretical method, comparative method, historical-legal method and empirical method. The dissertation contains an analysis of the following basic source materials: legal acts, interpretation of tax law regulations issued by tax authorities, court verdicts, documents of international institutions (the OECD and the EU), legal literature in the form of books, magazines and online articles, historical sources as well results of the research conducted based on the interviews
Methods of regulation of foreign companies in private international law
No full textPrzedmiotem rozprawy był przegląd oraz ocena metod, przy pomocy których systemy prawne regulują spółki zagraniczne. Przez spółkę zagraniczną rozumiano spółkę, która została utworzona przez obcy porządek prawny i do której taki obcy porządek prawny się przyznaje. W pracy przeprowadzono badania porównawcze, analizując systemy prawne wybranych państw angielskiego, niemieckiego oraz francuskiego kręgu językowego, jak również rozwiązania polskie oraz holenderskie.Kluczowe znaczenie w rozprawie odegrał podział na metodę kolizyjną oraz metodę merytoryczną, a zasadnicza teza rozprawy mówiła, że metoda kolizyjna jest nadużywana i powinna w niektórych przypadkach ustąpić miejsca metodzie merytorycznej.Wśród współczesnych kolizyjnych regulacji spółek zagranicznych można wyróżnić trzy grupy. Po pierwsze, rozwiązania, które poddają wszystkie zdarzenia i stosunki spółki rządom prawa, które niekoniecznie spółkę utworzyło. Najważniejszy przypadek tego typu regulacji stanowi teoria siedziby rzeczywistej. Potencjalnie usuwa ona spod rządów prawa inkorporacji również zdarzenia z udziałem aktów publicznych oraz stosunki organizacyjne - dla regulacji których nadaje się tylko porządek inkorporacji. Jedynie w tym systemie prawnym zostały wydane odpowiednie akty publicznego i wyłącznie do niego zostały dostosowane stosunki organizacyjne. Druga kategoria to rozwiązania kolizyjne, które zawsze kierują do porządku macierzystego spółki, w tym przede wszystkim teoria inkorporacji. Faktycznie powstrzymują się one od regulacji stosunków korporacyjnych zagranicznych spółek. Trzecią grupę stanowią ograniczone rozwiązania kolizyjne, które poddają własnemu prawu tylko niektóre stosunki spółek zagranicznych blisko związanych z własnym obszarem. Są one zorientowane praktycznie i zazwyczaj obejmują stosunki, które nadają się do skutecznej regulacji kolizyjnej.Dwie najważniejsze kategorie merytorycznych regulacji spółek zagranicznych to uznanie oraz przepisy nakładające dodatkowe obowiązki na podmioty stosunków korporacyjnych. Uznanie polega na rozciągnięciu na system uznający skutków prawnych powstałych pod rządami systemu obcego. Należy je stosować wobec zdarzeń prawnych, których elementem jest akt publiczny o charakterze konstytutywnym oraz do stosunków organizacyjnych. Przepisy nakładające dodatkowe obowiązki na spółkę zagraniczną lub podmioty w nią zaangażowane nie regulują bezpośrednio stosunków korporacyjnych. Przede wszystkim wymagają one od spółek zagranicznych ujawnienia określonych informacji w rejestrze państwa przyjmującego oraz ustanowienia na miejscu przedstawiciela i wskazania adresu. Mogą one jednak również nakładać na osoby zaangażowane w spółkę obowiązek określonego ułożenia jej stosunków korporacyjnych i w ten sposób pośrednio je normować. Sankcje za naruszenie tych przepisów mogą przypominać faktyczne konsekwencje zastosowania rozwiązań kolizyjnych, jednak ich wykorzystanie nie prowadzi do niedogodności, z jakimi wiąże się regulacja kolizyjna.Najważniejsze zagadnienie na tle polskiej ustawy o prawie prywatnym międzynarodowym to wykładnia pojęcia siedziby, którym posługuje się ona dla wyznaczenia prawa właściwego dla osób prawnych. Owa siedziba powinna być rozumiana jako siedziba statutowa, a nie jako siedziba rzeczywista. Taka konieczność wynika z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które nakazuje, by spółka, która przeniosła siedzibę rzeczywistą w ramach Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej, była uznawana jako spółka państwa swojej inkorporacji. Polska ustawa stanowi co prawda, że przeniesienie siedziby w ramach EOG nie prowadzi do utraty podmiotowości prawnej, ale wyjątek wprowadzony przez ten przepis jest zbyt wąski, aby uczynić zadość wymogom prawa europejskiego. Za teorią siedziby statutowej przemawiają również liczne względy funkcjonalne.The subject of the thesis was the assessment of methods with which legal systems regulate foreign companies. Foreign company was understood as a company which has been incorporated by a foreign legal system and which is recognized by this system as its own. A comparative research was carried out in the dissertation, covering legal systems of selected English, German and French speaking countries, as well as Polish and Dutch law.Crucial for the dissertation was the distinction between the conflict-of-laws and substantive methods and its main thesis was that the conflict-of-laws method is used too often and should yield precedence to the substantive method in some cases.Among modern conflict-of-laws regulations of foreign companies three groups can be distinguished. First, solutions which subject all legal events and legal relations of a company to substantial law which did not necessarily create the company. The most important instance of the regulations of this kind is the real seat theory. Potentially it removes from authority of the law of incorporation, among others, legal events which include public acts and organizational legal relations – whereas those can effectively be governed only by the law of incorporation. Only within the law of incorporation relevant public acts have been issued and only to this law organizational legal relations have been adjusted. The second category of the conflict-of-laws regulations consists in solutions which always indicate parent law of a company as applicable. They include especially the theory of incorporation. In fact, these solutions refrain from regulation of corporate relations of foreign companies. The third group consists in limited conflict-of-laws regulations which subject to their own substantive law only selected relations of foreign companies closely connected with their country. They are practically oriented and usually cover relations which are suitable for effective conflict-of-laws regulation.Two most important categories of substantive regulations of foreign companies are the recognition and provisions imposing additional obligations on parties of corporate relations. The recognition consists in extension of legal effects which arose under a foreign legal system to the recognizing system. It should be applied to legal events which include constitutive public acts and to organizational relations. Provisions imposing additional obligations on foreign companies or persons involved in them do not regulate directly corporate relations. Above all, they require from foreign companies disclosure of certain information in the register of the admitting country and appointment of a representative and indication of an address there. They may, however, impose on persons involved in a company an obligation to specifically arrange its corporate relations and in this manner indirectly regulate these relations. Legal sanctions for breach of these provisions may resemble actual consequences of use of the real seat theory, but their application does not result in problems associated with the conflict-of-laws regulation.The most important question with respect to the Polish Act on the Private International Law is interpretation of the term “seat”, which the Act uses to designate law applicable to legal entities. It should be understood as the seat set in articles of association and not as the real seat. This results from the case law of the Court of Justice of the European Union, which mandates that a company transferring its real seat within the European Economic Area be recognized as the company of the country of its incorporation. Although the Polish Act provides that transfer of the seat within the EEA does not result in loss of legal personality of the company, nevertheless this exception is not broad enough to satisfy requirements of the European law. Many functional arguments also speak in favour of the statutory seat theory
Personal journal of Helena Krukowiecka and the context of nineteenth-century diary writing
No full textPunktem wyjścia pracy doktorskiej było przygotowanie edycji dziennika osobistego
Heleny Krukowieckiej z lat 1831–1833. Autorka była postacią w zasadzie nieznaną, kojarzoną
wyłącznie jako żona generała Jana Krukowieckiego, wojskowego, m.in. gubernatora Warszawy
podczas powstania listopadowego. Wydanie jej dziennika osobistego stanowiło okazję do
odzyskania tej indywidualnej biografii, w której odtworzyłam życiorys diarystki na podstawie
niepublikowanych papierów rodziny Krukowieckich i Wolskich.
Podstawą niniejszej pracy uczyniłam rozważania wokół dziewiętnastowiecznej
diarystyki kobiecej. Zasadniczym pytaniem stanowiącym punkt wyjścia dla dalszych
rozważań, które postawiłam w tej dysertacji, było pytanie o to, dlaczego Krukowiecka podjęła
się prowadzenia dziennika osobistego: czy była to rozpowszechniona praktyka (w jakim
stopniu? ile dzienników z podobnego okresu się zachowało?); czy w życiorysie diarystki
odnaleźć można wątki, które świadczyły o rozeznaniu w tym gatunku piśmiennictwa
autobiograficznego?; czy ten dziennik osobisty wyłamywał się z tradycji kobiecego
diariuszowania, czy wręcz przeciwnie – potwierdzał dotychczasowe praktyki
Intrusive means of control of employees in the context of protection of their privacy
No full textCelem niniejszej pracy jest analiza intruzywnych środków kontroli pracowników
w dwóch ujęciach: prawnym i zarządczym.
Rozwój nowoczesnych technologii zmienił współczesne środowisko pracy i obecnie dostępne są narzędzia, dzięki którym organizacja może niemalże w sposób stały kontrolować pracowników. Kontrola, której przedmiotem są zasoby ludzkie niewątpliwie warunkuje prawidłowe funkcjonowanie organizacji. W ramach przeprowadzonego projektu badawczego autorka była zainteresowana określeniem determinantów kontroli efektywnej, czyli takiej która dostarcza rzetelnych informacji odnośnie do przeprowadzenia niezbędnych zmian, a przez to wypracowanie definicji operacyjnej tego zjawiska, która będzie posiadała charakter aplikacyjny dla osób zarządzających.
Prawo pracowników do prywatności nie ma charakteru absolutnego a zatem może podlegać pewnym ograniczeniom. Należy je przeciwstawić interesowi organizacji, przez który rozumie się prawo do kontroli osób zatrudnionych. Autorka podejmuje próbę wyznaczenia dopuszczalnych, w świetle obowiązujących przepisów, zakresów ingerencji pracodawcy w sferę prywatności pracownika.The aim of the present study is the analysis of intrusive means of control of employees regarding two aspects: legal and managerial.
Development of modern technologies has changed contemporary work environment and currently there are tools thanks to which an organization may all but entirely control employees. Control, of which subject is human resources, undoubtedly conditions legitimate functioning of an organization. Within conducted research project the author was interested in defining determinants of effective control, i.e. one that provides reliable information in regard to make necessary changes, and therefore, developing an operational definition of this phenomenon, which will be application in nature for managerial staff.
The right of employees to privacy is not absolute in nature, therefore, it can be subject to certain limitations. It needs to be contrasted with company’s interest, by which the right to control employed persons is understood. The author attempts to determine acceptable, in the light of legislation in force, scopes of interference of an employer in the area of privacy of an employee
Additive groups of associative rings
No full textThis doctoral dissertation deals with issues related to additive groups of rings, mainly associative ones. Neither unitarity nor commutativity of rings is assumed. The main goal of creating
this work was the continuation of research on the impact of the additive structure of the ring on
its multiplication, which starting point can be dated back to the end of the rst half of the 20th
century. It was motivated by a multitude of natural questions related to this subject, which are
often closely connected with the associativity of rings constructed on abelian groups. An additional idea playing an important role in creating this dissertation was the concept of comparing
results obtained in both cases of associative and not necessarily associative rings.
In this thesis, the classical issues concerning nil-groups (i.e., abelian groups admitting only
trivial ring structure) and their contemporary generalizations such as the concept of the square
subgroup of an abelian group (i.e., the group generated by squares of all possible rings with the
xed additive group) were considered. Abelian groups A whose structure determines typical ring
properties in each ring with the additive group A were also studied. They included: commutativity, associativity and commutativity implied by associativity. Moreover, the structure of abelian
groups A was investigated in cases where every ring R on A satis es the following conditions:
every subring of R is an ideal in R, every subgroup of A is a subring of R, every subgroup of A
is an ideal in R, the relation of being an ideal in R is transitive, i.e., all ideals of any ideal of R
are ideals in R.
The greatest impact on the scope of the issues examined in this work has been made by
research articles written by R. A. Beaumont, R. J. Wisner, S. Feigelstock, A. M. Aghdam and
A. Naja zadeh.
The methodology of research related to the results presented in this work is partially based on
classical tools of constructing ring multiplications on abelian groups such as the tensor product
of abelian groups and types theory. Due to their limited usefulness in the description of additive groups of associative rings, non-standard and new tools were used frequently. Sometimes
also elementary methods of proving were used, especially in situations where proofs of classical
theorems were simpli ed or well-known results were clari ed and complemented.
The dissertation is divided into six chapters. The rst one is an introduction to the topic.
Therefore, it contains numerous auxiliary results that are used in the main part of this work.
One of the most important preliminary results is a characterization of p-pure subgroups of the
additive group of the ring of p-adic integers. It has been obtained by using only elementary
methods and it turned out to be crucial in the rst constructions of torsion-free abelian groups
for which the quotient group modulo the square subgroup is not a nil-group (even in the case of
considering only associative rings). They were placed in the second chapter whose main results
are also as follows: considerable simpli cation and signi cant generalization of the analogous
result for mixed abelian groups obtained recently by A. Naja zadeh, descriptions of square
subgroups of any torsion abelian group and any completely decomposable torsion-free abelian
group, generalizations of numerous important results obtained in this eld by A. M. Aghdam.
The third chapter deals with (A)CR-groups, i.e., abelian groups A satisfying the condition: if
R is any (associative) ring with the additive group A, then R is a commutative ring. It contains
detailed characterizations of torsion-free (A)CR-groups of rank two which completes and orders
current knowledge of these groups, the description of all torsion-free ACR-groups of rank two
which are not CR-groups, a partial characterization of mixed ACR-groups and the description of
almost all relationships between conditions CR, ACR and AR for torsion, torsion-free and mixed
groups, where the last condition means that every ring on the xed abelian group is associative.
1
In the fourth chapter the results concerning SI-groups are presented. SI-groups are abelian
groups A such that every (not necessarily associative) ring R with the additive group A has the
property that each subring of R is an ideal. In the chapter, errors related to subtle considerations
connected with associativity of rings constructed by S. Feigelstock in the paper Additive groups
of rings whose subrings are ideals [Bull. Austral. Math. Soc. 55: 477 481] were corrected. As
a consequence, a more general concept of an SIH-group was introduced. Such a group satis es the
condition SI restricted to the class of associative rings. Moreover, new results for non-torsion
SI(H)
-groups were presented. They included: classi cation theorems and the construction of
a non-splitting SI(H)
-group for which the quotient group modulo the square subgroup is not
a nil-group in the class of associative rings (a mixed abelian group A is called non-splitting if its
torsion part is not a direct summand of A). Furthermore, it was proved that the class of SIHgroups is a proper subclass of the class od ACR-groups and the class of SI-groups is a proper
subclass of the class of CR-groups.
The fth chapter is devoted to the description of T I-groups which are a natural generalization
of SIH-groups. Namely, abelian groups A satisfying the condition: if R is any associative ring
with the additive group A, then R is a lial ring, are considered. The liality of a ring R
means that the ring R is associative and all ideals of any ideal of R are ideals in R. Unexpected
applications of lial rings were revealed during the study of the square subgroup of a mixed SIgroup and torsion-free CR-groups. This chapter contains classi cations of torsion T I-groups and
torsion-free T I-groups which are not nil-groups in the class of associative rings. It also includes
the description of the structure of the torsion part of a mixed T I-group, which turned out to be
identical to that of an SI(H)
-group, and examples of mixed T I-groups which are not SIH-groups.
Moreover, relationships between the conditions T I, ACR and CR were investigated.
In the sixth chapter, the classi cation of abelian groups A such that every subgroup of A
is a subring of each associative ring with the additive group A, is given up to the structure
of torsion-free nil-groups in the class of associative rings. These groups are called S-groups.
Surprisingly, the obtained description is also the classi cation of abelian groups A satisfying the
condition: if R is an associative rings on A, then all subgroups of A are ideals in R.
In the opinion of the author of this doctoral dissertation, the most important results from
those above-mentioned are constructions of abelian groups for which the quotient group modulo
the square subgroup is not a nil-group in the class of associative rings. They provide an answer
to the question posed by A. E. Stratton and M. C. Webb in 1980 concerning the existence of
such groups. It was motivated by previous research related to so-called absolute annihilators of
abelian groups modulo some xed subgroups conducted by S. Feigelstock. In particular, one of
the aforementioned constructions had led to new examples of non-splitting groups which have
been investigated relatively poorly until now
The Images of Female Characters in the Kontakia of Romanos the Melodist
No full textRoman Melodos był jednym z najważniejszych bizantyńskich poetów, dlatego też niekiedy jest nazywany „chrześcijańskim Pindarem”. Jego kontakia, które można określić jako śpiewane homilie, stanowią istotne źródło nie tylko dla historii literatury, ale także liturgii, duchowości chrześcijańskiej i egzegezy biblijnej. Poeta obficie czerpał z wzorców literackich istniejących zarówno w świecie greckim, jak i syryjskim, jednak jego utwory również wpłynęły na późniejszych autorów. Ponieważ jego hymny wykonywane były w czasie liturgii, dawało mu to szerokie możliwości oddziaływania na słuchaczy poprzez kształtowanie ich duchowości, nauczanie moralne i przekazywanie nauki Kościoła. Kontakia Romana Melodosa oparte są na wątkach biblijnych, łącząc w sobie elementy dramatu, narracji i homilii, dlatego też istotną ich część stanowią sylwetki postaci pojawiających się w Piśmie Świętym. Poeta w wielu utworach w sposób szczególny skupia się na ukazywaniu kobiet. Dlatego też stworzone przez hymnografa obrazy postaci kobiecych są zarówno ważnym elementem jego twórczości, jak i cennym źródłem do badań nad postrzeganiem kobiet w okresie późnego antyku i historią duchowości chrześcijańskiej. Celem pracy jest analiza portretów kobiet biblijnych w kontakionach Romana Melodosa, a także przedstawienie ich celu w kontekście liturgicznej funkcji utworów poety. Praca porusza również zagadnienie egzegezy biblijnej poety, sposobu przetwarzania przez niego Pisma Świętego i jego stosunku do tradycji patrystycznej. Wymienione cele pracy wraz z jej schematem zostały zaprezentowane we Wstępie.
Rozdział pierwszy pt. Roman Melodos i jego kontakion przedstawia w kolejnych podrozdziałach postać poety, kontakion jako gatunek literacki, a także kontekst liturgiczny jego powstania i wykonywania. Zostaje ukazane tło historyczne, kulturowe i religijne dla życia i twórczości hymnografa. Analizie podlega także stosunek Romana Melodosa do greckiej i syryjskiej tradycji literackiej. Rozdział prezentuje cel powstania kontakionu, jego funkcje liturgiczne i znaczenie dla kształtowania chrześcijańskiej duchowości.
Następne rozdziały przedstawiają analizę kolejnych kontakionów podzielonych na trzy grupy ze względu na występujące w nich sylwetki kobiet: Obrazy Maryi, Obrazy kobiet dobrych, Obrazy kobiet złych. Zastosowany podział na kobiety dobre i złe wynika ze sposobu ukazania bohaterek przez Romana Melodosa, który prezentuje je zawsze albo jako postaci mające być wzorem dla chrześcijan albo anty-wzorem. W poszczególnych podrozdziałach zostają zaprezentowane środki literackie wykorzystane przez poetę do stworzenia obrazów kobiet biblijnych i charakterystyczne elementy tych przedstawień. W przypadku każdego z przeanalizowanych kontakionów pojawia się również próba odpowiedzi na pytanie o funkcje i cele ukazania przez Romana Melodosa postaci kobiecych w określony sposób.
Wnioski wynikające z analizy kontakionów hymnografa zostały przedstawione w Podsumowaniu. Przeprowadzone badania pokazały, że postaci biblijne odgrywają bardzo istotną rolę w utworach poety. W większości hymnów znajdują się one w centrum kompozycji, a ich działania są podstawą dla rozwoju wydarzeń. Autor prezentuje wątki biblijne, na których opierają się poszczególne utwory, w taki sposób, by słuchacz postrzegał je przez pryzmat postaci, której dotyczą. W kontakionach wykorzystane zostają także liczne środki mające na celu zaangażowanie emocjonalne odbiorców w sytuację głównego bohatera, a poprzez to w całość biblijnej sceny. Praca pokazuje, że taki sposób narracji kontakionu miał służyć pouczeniu wiernych chrześcijan i kształtowaniu ich duchowości. Pojawia się również odpowiedź na pytanie o to, jak Roman Melodos postrzega kobiety i jakie przypisuje im cechy oraz zachowania. Na tej podstawie sformułowany zostaje wniosek dotyczący ideału chrześcijanki, jaki hymnograf starał się przekazać swoich słuchaczom.Romanos the Melodist was one of the most important Byzantine poets therefore he is called ‘Christian Pindar’. His kontakia that can be defined as sung homilies are substantial sources to the history of literature, liturgy, Christian spirituality and biblical exegesis in late antiquity and early Byzantine period. The poet derived profusely from both the Greek and Syriac literary traditions, however his writings influenced also later authors. The hymns of Romanos were sung during the liturgy, thus he had wide possibilities of influencing Christians through shaping their spirituality, moral teaching and explaining the doctrine of the Church. Kontakia of Romanos are based on the biblical threads and they combine the elements of drama, narration and homily. For that reason female characters from the Bible are an important element of these hymns. The poet in many of his writings focuses especially on presenting female characters. Therefore the images of women created by him are both an important element of his poetry and a valuable material for the research on perception of women in late antiquity and the history of Christian spirituality. The purpose of the treatise is to analyse the images of the biblical women in the kontakia of Romanos the Melodist and to present the aims of the poet in the liturgical context. The treatise puts also a question on the general poet’s idea of women. The study raises also the issue of the biblical exegesis of the hymnographer, the way he transforms the Scriptures and his attitude to the patristic tradition. The above-mentioned purposes of the treatise with its plan were presented in the Introduction.
The first chapter, Romanos the Melodist and his kontakion, presents in the following sections the figure of the poet, kontakion as a literary genre and the liturgical context of its origins and performing. The historical, cultural and religious background of the life and the writings of the poet is presented in this chapter together with the analysis of Romanos’ attitude to the Greek and Syriac literary tradition. The chapter presents the aim of kontakion, its liturgical functions and its significance for the shaping of the Christian spirituality.
Next chapters present the analysis of the selected hymns of Romanos divided into three parts: The Images of Mary, The Images of Good Women and The Images of Bad Women. The division into good and bad women results from the way the poet shows them in his writings. He presents them always as the characters that are to be examples for the Christians or anti-models. Some sections are devoted to the examination of the literary means used by the poet to create the images of the biblical women and the characteristic elements of these representations. In the case of each of the analysed kontakia there is also an attempt to show the functions and aims of presenting by Roman Melodos female figures in a specific way.
Conclusions resulting from the analysis of the hymnographer’s kontakia are presented in the Summary. The research indicates that the biblical characters play a very important role in the writings of the poet. In most hymns, they are the key-elements of the composition, and their actions are the basis for the course of the events. The author presents the biblical threads in such a way that the audience perceives them through the prism of the figure they concern. In the kontakia of Romanos the Melodist the numerous means are also used to involve the audience in the situation of the main character, and thus in the whole of the biblical scene. The treatise shows that this way of narration was to teach Christians and to shape their spirituality. The study answers also the question how Romanos the Melodist perceives women and which traits and behaviours he attributes to them. On this basis, a conclusion is made about the ideal of a Christian woman the poet tried to convey to his listeners
Wielomodowa optyka kwantowa fal spinowych i fotonów
No full textThe thesis describes development of a multimode quantum memory based on
laser-cooled gas of rubidium atoms. Starting with a construction of a magneto-optical
trap we arrive at implementations of complex quantum protocols realized within the
domain of spin waves stored in the memory, with the main achievement being the
realization of a spin-wave analogue of the Hong-Ou-Mandel effect.
In Chapter 2 I introduce the theoretical framework needed to plan experiments
and explain their results. The theory serves us in designing new protocols based on
the ac-Stark effect and phase matching. A full quantum treatment of the light-atom
interaction is also presented, with a particular focus on a quantized collective atomic
excitations field.
Chapter 3 describes the essential and most innovative parts of the constructed experimental setup.
Chapter 4 presents the quantum memory with the highest capcity achieved so
far, based on the Raman light-atom interface. The memory stores light in 665 spatial
modes. New experimental and data analysis methods are highlighted.
Chapter 5 introduces the ac-Stark modulation applied to control the collective spin
of an atomic ensemble. The results are immediately used in Chapter 6, where the
same effect is employed to control spatial interference of single spin waves. Hong-OuMandel two-particle interference for a pair of spin waves is demonstrated.
Chapter 7 presents further development of the new control methods with a focus
on a sequential quantum memory. The interference of pulses inside the memory stored
at different times is demonstrated for the first time.
In Chapter 8 we use our deepened understanding to unveil a new approach to spin
waves, where we use them as a pump in a parametric down-conversion process. This
allows us to observe and control superradiant emission, for the first time in the case of
six-wave mixing. This allows unprecedented control over the superradiant emission
pattern in space.
The final Chapter 9 summarizes the thesis and proposed future path of development.Niniejsza praca przedstawia rozwój wielomodowej pami ˛eci kwantowej opartej na
chłodzonym laserowo gazie atomów rubidu, pocz ˛awszy od konsturkcji samej pułapki
magnetooptycznej az do implementacji zło ˙ zonych protokołów kwantowych na prze- ˙
chowywanych w pami ˛eci falach spinowych i zademonstrowania analogu interferencji
Hong-Ou-Mandla dla dwóch fal spinowych.
W Rozdziale 2 prezentuj ˛e warsztat teoretyczny niezb ˛edny do planowania i wyja´snania przeprowadzonych eksperymentów. Opracowana teoria słuzy do projek- ˙
towania nowych protokołów w oparciu o dynamiczny efekt Starka (ac-Stark) i dopasowanie fazwoe. Przedstawiam tez w pełni kwantowych opis oddziaływania, ze szczegól- ˙
nym uwzgl ˛ednieniem opisu pojedycznych kolektywnych wzbudze ´n - fal spinowych.
Rozdział 3 opisuje powstały układ do´swiadczalny, skupiaj ˛ac si ˛e na najbardziej innowacyjncyh elementach.
Rozdział 4 prezentuje opis najpojemniejszej na chwil ˛e obecn ˛a pami ˛eci kwantowej
dla ´swiatła, działaj ˛acej w oparciu o interfejs ramanowski. Zaprezentowana pami ˛e´c
przechowuje ´swiatło w 665 modach przestrzennych. Szczegółowo opisane s ˛a nowe
metody do´swiadczalne i analizy danych.
Rozdział 5 opisuje sposób uzyskania kontroli nad kolektywnym spinem zespołu
atomów dzi ˛eki dynamicznemu efektowi Starka. Wyniki s ˛a zastosowane w Rozdziale
6, gdzie kontrolujemy przesztrzenn ˛a faz ˛e pojedynczych fal spinowych. Udaje si ˛e
zademonstrowa´c dwucz ˛astowkow ˛a interferencj ˛e fal spinowych prowadzaj ˛ac ˛a do ich
“sklejenia”, jak w efekcie Hong-Ou-Mandla dla fotonów.
Rozdział 7 prezentuje rozwój tej nowej metody i jej zastosowanie do realizacji
pami ˛eci sekwencyjnej. Po raz pierwszy tez demonstrujemy interferencj ˛e impulsów ˙
´swiatła zapisanych do pami ˛eci w róznych momentach. ˙
W Rozdziale 8 opisuj ˛e inne podej´scie do nowych zastosowa ´n fal spinowych, gdzie
uzywamy odpowiednio przygotowanej spójno´sci atomowej do kontroli nadpromienis- ˙
to´sci. Obserwujemy znaczny efekt nadpromienistego wzmocnenia emisji, po raz pierwszy w procesie mieszania sze´sciu fal, który dzi ˛eki po´srednicz ˛acej fali spinowej zapewnia nam niespotykan ˛a do tej pory kontrol ˛e.
Wreszcie rozdział 9 podsumowuje prac ˛e i proponuje dalsze kierunki rozwoju
Iconography and style in the statuary of Ramesses II
Get PDFIn conclusion, this thesis concentrates on the iconography and style in the statuary of Ramesses II. The
present work has achieved three goals:
First, studying Schools (Centers) of sculpture in the statuary of Ramesses II.
Second, identifying the sculptures of earlier times usurped by the King.
Third, preparing a catalogue containing the statues of the Pharaoh.
The present study of Schools (Centers) related to the statuary of Ramesses II, revealed the occurrence of a
specific number of workshops in Delta, Luxor and Nubia; these Centers show a large variety of attitudes,
styles, dimensions and materials.
As a result, the thesis managed to frame a comprehensive and integrated analysis of the repertoire of
Ramesses II. Summarizing, the iconographic, anatomic and stylistic features in the statuary of Ramesses II:
1)The bodies of the statues
The relatively short torsos of Ramesses II show a schematic treatment: the arms, although well carved, are
rather vertical, the shoulders often marked by a now-simplified pattern which looks like an engraved ms
sign. The muscle of the forearm (brachio-radialis) is generally shallow; the wrist, in most cases adorned by
a bracelet, is either cylindrical or has the styled of the ulna barely suggested. It protrudes only on some
examples in Upper Egypt, like the red granite fallen colossus in the Ramesseum Temple.
2)The back slab “ back pillar”
The back slab is never found on the colossi of Ramesses II; the later statues in his reign are usually provided
with narrow back pillars, round-topped or in some cases, ending in the form of an obelisk.
3)The Ramesside statues’ shape of the legs
They are extremely massive. The knee-caps are round or have rounded corners; they are surmounted by a
shallow reversed V-shaped muscle, sometimes only engraved. The articulations of the femur are executed in
lower relief, and the condyles are placed horizontally; the calves hardly project, if at all .Knees and ankles
are extremely broad. The malleali are schematized, the fibula is rendered by two parallel lines engraved
along the side of the leg or suggested by thin and slight depressions.
4)The shape of the faces in the sculptures of Ramesses II
They are triangular on most of the colossal statues, or else they have a rather compact, round shape,
particularly on the statues wearing the round ibes wig; they are never long and rectangular.
5)Headdresses
On the majority of the statues of Ramesses II, the king wears the nemes – headdress combined with the
double crown, the round ibes wig with double or composite crown, or the double crown without additional
coiffures and sometimes the blue crown. On the very few examples where the king wears the white crown,
the uraeus is present as is generally the case on New Kingdom royal statues with the white crown.
6)Collars and the Bracelets
Collars and the bracelets are usually rendered in relief on Ramesside colossi.
7)The Kilts
The type of royal kilt favored since the end of 18th Dynasty was the longer ceremonial pleated kilt with an
elaborated sporran.
Sndyt, still widely in use, is rather densely pleated on statues of Ramesses II; it is long and its central tab is
rather wide.
8)The objects in hands of the statues representing the King
The front projections of the handkerchief and its etui are either flat or concave, but never rounded or convex
.Furthermore, on most of the colossal statues of Ramesses II this surface was used to display the royal names
engraved in ring.
9)The eyes
2
They are almost almond-shaped, with softer inner canthi which dip downwards slightly; the upper eyelids are
lowered as if the king looks downward (not only for the colossal statues), a practice in use since Amenophis
III and the Amarna Period.
10)The mouth
On the Ramesses colossi the mouth is usually curved, the corners often drawn upwards in a faint smile. Even
on portraits of Ramesses II with accentuated lower lids, drilled mouth corners, and a chin marked by side
furrows, the general expression is serene and lacks the sternness of the Memphis colossus (cat.nos38, 39).
Furthermore, even if the drilled mouth corners are original.
11)The ears
The ears of Ramesses’ statues are small and in most cases in the statuary originally made for him are pierced.
With respect to the usurpations, the study allowed to identify three types of usurpation in the sculptures
attributed to Ramesses II:
a) The names and epithets of Ramesses II are simply added without erasing the original name of the
sovereign or changing the appearance of the statue.
b) Removing the titles and names of the original owner of the statue and replacing them with names and
epithets of Ramesses II.
c) A more or less profound reworking of the statue’s facial features, in addition to changing the style and
royal insignia; the original texts being always replaced with new ones (second degree of usurpation).
The reasons leading to the choice of one or another of these processes still remain obscure. In many cases,
the discussion is still open.
In spite of the existence of many schools in the statuary of Ramesses II, there are still several sculptures
characterizing all of them.Praca niniejsza, zatytułowana „Ikonografia i styl w rzeźbie pełnej Ramzesa II”, jest
pierwszym holistycznym opracowaniem bogatego i ważnego zespołu rzeźb przedstawiających
Ramzesa II,
w tym również rzeźb grupowych ukazujących go w towarzystwie bogów egipskich. Po
przedstawieniu stanu badań, zwracając uwagę na cząstkowość dotychczasowych opracowań i
braki dokumentacyjne, autor wyróżnia „szkoły” rzeźbiarskie odpowiadające największym
ośrodkom kultury i sztuki poświadczonym w zachowanym materiale z okresu panowania tego
władcy. Charakteryzuje specyfikę każdej z nich. Szczególnie istotne jest wyodrębnienie
warsztatów dolnoegipskich i nubijskich, jako że dotychczasowe opracowania zdominowane
były całkowicie perspektywą tebańską, choćby ze względu na liczebność zabytków i łatwość
dostępu do nich.
Poza kryterium topograficznym (ośrodki produkcji) w układzie pracy znajduje też
odzwierciedlenie kryterium chronologiczne. Rzeźby inskrybowane dla Ramzesa II zostały
podzielone na trzy grupy:
a) posągi wykonane w okresie panowania władcy;
b) posągi wcześniejsze (szczególnie z okresu Średniego i Nowego Państwa) uzurpowane
przez
Ramzesa II;
c) posągi Ramzesa II uzurpowane za panowania władców i dynastii późniejszych.
Wypracowane w tych rozdziałach kryteria ikonograficzne i stylistyczne mają służyć
egiptologom - archeologom w datowaniu rzeźb anepigraficznych, a także dzieł noszących
inskrypcje wtórne, mogące sugerować mylną atrybucję.
Rdzeń pracy stanowi katalog 146 posągów, oparty na dokumentacji sporządzonej lub
zdobytej przez autora dysertacji drogą wieloletnich studiów przeprowadzanych najczęściej
na samych obiektach. Najistotniejszy jest bogaty materiał ilustracyjny, w tym ogrom zdjęć
wykonanych przez autora zarówno w Egipcie, jak i w zbiorach europejskich, do których
dotarł osobiście. W opisie tych rzeźb zwrócono uwagę szczególnie na te aspekty warsztatu
rzeźbiarskiego, które pozostawały niezauważone w dotychczasowych opracowaniach.
Opisowi każdej rzeźby towarzyszy pełna bibliografia jej dotychczasowej obecności w
literaturze naukowej.
Ważną częścią pracy jest bibliografia wszystkich dzieł wykorzystanych w dysertacji.
Obejmuje ona prawie 40 stron, a większość cytowanych opracowań pojawia się wielokrotnie
w tekście rozprawy
Implementation of the hunting economy and its impact on agricultural activity in the light of
No full textNiniejsza rozprawa prezentuje pogłębioną analizę zagadnień i problemów prawnych obejmujących swym zakresem kwestię realizacji gospodarki łowieckiej w świetle aktualnych z zakresu prawa łowieckiego. Opracowanie w sposób szczególny zwraca uwagę na wzajemne relacje pomiędzy gospodarką łowiecką a działalnością rolniczą podkreślając przy tym wpływ pierwszej na drugą.
W rozdziale pierwszym omówione zostały zagadnienia związane z genezą prawa łowieckiego oraz najważniejsze instytucje kształtujące prawny model łowiectwa. W tej części rozprawy podjęta została próba określenia statusu prawnego Polskiego Związku Łowieckiego, który budzi wiele wątpliwości zarówno natury doktrynalnej jak i praktycznej, co przejawia się w niedopuszczalności prowadzenia jakichkolwiek działań związanych z gospodarką łowiecką bez udziału Polskiego Związku Łowieckiego.
Drugi rozdział rozprawy obejmuje swym zakresem zagadnienia bezpośrednio dotyczące realizacji gospodarki łowieckiej. W toku analizy poszczególnych regulacji z tego zakresu poruszone zostały problemy natury prawnej związane z aktualnie funkcjonującymi mechanizmami dotyczącymi kształtowania planów łowieckich oraz relacji gospodarki łowieckiej z gospodarkami rolną, leśną i rybacką. Oprócz wspomnianych kwestii analizą objęto wykorzystanie i obrót tuszami zwierząt łownych w kontekście regulacji z zakresu prawa żywnościowego oraz hodowli zwierzyny łownej w ramach działalności rolniczej. W ramach tej części rozprawy przeprowadzono analizę regulacji związanych ze zwalczaniem chorób zoonotycznych w tym Afrykańskiego Pomoru Świń (ASF).
W rozdziale trzecim główny przedmiot analizy stanowiły kwestie charakteru prawnego zwierzyny łownej oraz instytucja obwodów łowieckich i jej oddziaływanie na prawo własności gruntu. Szczególną uwagę zwrócono na aspekt charakteru prawnego obwodów łowieckich w kontekście ich oddziaływania na prawo własności gruntu. Analizie poddano również kwestię podziału obszaru kraju na obwody łowieckie oraz charakteru prawnego ich dzierżawy.
Przedostatni rozdział rozprawy obejmował kwestię odpowiedzialności prawnej w działalności łowieckiej. Szczegółowej analizie poddano instytucję odpowiedzialności za szkody łowieckie zwracając uwagę na aspekt istotnego wpływu jaki funkcjonowanie instytucji generuje na działalność rolniczą. W tej części rozprawy przeanalizowano również regulacje z zakresu odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez zwierzęta dzikie oraz zwrócono uwagę na katalog wykroczeń i przestępstw zamykających spektrum środków kształtujących odpowiedzialność prawną w działalności łowieckiej.
Ostatni rozdział rozprawy obejmuje wybrane zagadnienia z zakresu prawa łowieckiego w świetle regulacji Unii Europejskiej oraz modeli prawnych łowiectwa obowiązujących w Niemczech i Wielkiej Brytanii.
W ramach rozprawy wykorzystano szerokie spektrum regulacji prawnych, a także liczne opracowania i literaturę specjalistyczną.The dissertation entitled “Implementation of the hunting economy and its impact on agricultural activity in the light of provisions of hunting law” presents na in-depth analysis of the implementation of the hunting economy in the light of current legal provisions relating to hunting. The study devotes particular attention to the mutual relations between the hunting economy and agricultural activity, emphasising the influence of the former one on the latter.
The first chapter presents issues relating to the genesis of hunting law and the principal institutions shaping the legal framework of hunting. This part of the dissertation makes the attempt to determine the legal status of the Polish Hunting Association, an issue which is subject to debate of both a doctrinal and practical nature. One aspect of this debate is the impermissibility of conducting any activities related to the hunting economy without the involvement of the Polish Hunting Association.
The second chapter covers issues directly relating to the implementation of the hunting economy. This section analyses the legal issues pertaining to the way hunting plans are formed, as well as the relationships between the hunting economy and agriculture, forestry and fishing. In addition to the aforementioned issues, the analysis encompasses the use and trade of animal carcasses in the context of food regulations, as well as breeding of game within the framework of agricultural activity. This part of the dissertation also contains an analysis of regulations relating to the eradication of zoonotic diseases, including African Swine Fever (ASF).
The third chapter of the dissertation is dedicated to the analysis of the legal status of game and the concept of hunting districts, as well as its impact on ownership of land. Particular attention was paid to the legal character of hunting districts in the context of their influence on the rights of landowners. The issues pertaining to the division of the country's territory into hunting districts and the legal nature of their lease was also analysed.
The fourth chapter of the dissertation covers the issue of legal responsibility in hunting activities. A detailed analysis was made of the institution of liability for hunting damages, with particular attention paid to its significant impact on agricultural activity. This part of the dissertation also examines legal provisions regulating liability for damages caused by wild animals, as well as the various crimes and petty offences which complete the system of responsibility in hunting activities.
The final chapter of the dissertation relates to selected issues of hunting law in the light of EU regulations, as well as a comparative study of the legal models of hunting in force in Germany and the United Kingdom.
The dissertation draws upon a wide spectrum of legal provisions, as well as numerous written works and specialised literature
Institutes for the National Remembrance and their location in the socio-legal reality of the post-communist states in Central and Eastern Europe
No full textPrzedmiotem niniejszej rozprawy są wyspecjalizowane instytucje powstałe z Europy
Środkowej i Wschodniej, które możemy grupowo nazwać narodowymi instytutami pamięci.
Wszystkie badane instytucje istniejące w naszej części Starego Kontynentu zostały założone
przez poszczególne państwa. Znajdują się one pod ścisłym nadzorem swoich twórców, od
których zależy również finansowanie narodowych instytutów i instytucji pamięci. Główne ich
zadanie również zostały określone przez ich twórców: państwową legislaturę.
„Ojcowie założyciele” oczekują od omawianych instytucji bycia reprezentantami
i aktywnymi uczestnikami procesów obcowania z przeszłością i kształtowania społecznej
pamięci zbiorowej w Europie Środkowej i Wschodniej. Ponadto istnienie omawianych
narodowych instytutów i instytucji pamięci nie jest typowe dla wszystkich państw
postkomunistycznych. Opisywana forma obcowania z przeszłością jest typowa dla bardzo
specyficznej grupy państw: krajów bałtyckich i byłych satelitów ZSRR. W konsekwencji jest
ona charakterystyczna dla państw, które już na samych początku przejścia demokratycznego
zdecydowały się na jak najszybszą integrację z politycznymi strukturami świata zachodniego
(EWG/UE i NATO). Zmiana polityczna, nazywana środkowoeuropejskim przejściem
demokratycznym, była determinowana koniecznością głębokich reform politycznych,
gospodarczy i prawnych. Zgodnie z oczekiwaniami zachodnich partnerów ww. reformy były
determinowane przez pryncypia implementowanego systemu społeczno-politycznego:
konstytucyjnej liberalnej demokracji. W związku z tym główne pytanie badawcze rozprawy
dotyczy kwestii dlaczego to właśnie w pewnej konkretnej, specyficznej, grupie państw
postkomunistycznych doszło do postania omawianych instytucji. Niniejsza rozprawa jest
komparatystycznym studium instytucjonalnej formy państwowego działania na polu
społecznej pamięci zbiorowej w Estonii, Polsce, Czechach, Rumunii, Bułgarii, na Słowacji,
Litwie, Łotwie i Węgrzech.
Linia argumentacyjna została oparta na następujących etapach badań:
a) rekonstrukcji koncepcji teoretycznych dotyczących zagadnienia społecznej pamięci
zbiorowej i wykazania zasadniczych różnic pomiędzy pamięcią indywidualną,
a społeczną pamięcią zbiorową;
b) zidentyfikowaniu związków pomiędzy zjawiskiem społecznej pamięci zbiorowej
i możliwościami prawnego oddziaływania na jej kształtowanie;
c) w konsekwencji, przy użyciu zrekonstruowanych narzędzi teoretycznych,
przeprowadzenie badań porównawczych aktów prawnych ustanawiających nowe
wspólnoty polityczne po upadku komunizmu (konstytucji) pod kątem ulokowania
w nich narracji pamięci, a także aktów ustanawiających konkretne narodowe
instytucje i instytuty pamięci, ze szczególnym uwzględnieniem takich zmiennych jak:
źródła ich finansowania, mechanizmy nadzoru nad nimi (w tym możliwości
politycznego oddziaływania), wewnętrzna struktura i prawnie określone zadania;
d) w końcu na porównaniu i odniesieniu uzyskanego materiału empirycznego do takich
zjawisk jak: procesy narodowotwórcze (ze szczególnym uwzględnieniem koncepcji
państwa narodowego), nadzwyczajne środki prawne okresu przejścia
demokratycznego (np. sprawiedliwości tranzycyjnej), generalnych założeń
implementowanego systemu konstytucyjnej liberalnej demokracji.
Wnioski nasuwające się w konsekwencji przeprowadzonego wywodu wskazują,
że istnienie narodowych instytutów i instytucji pamięci jest w głównej mierze determinowane
przez fakt przyjęcia modelu konstytucyjnej liberalnej demokracji w trakcie przejścia
demokratycznego przez omawiane państwa. Wynikająca z niego reorientacja polityki
poszczególnych państw, a zwłaszcza konieczność odejścia od systemu promującego wartości
komunitarne, na rzecz rozwiązań strzegących w pierwszej kolejności praw jednostki,
wymagała rezygnacji z bezpośredniego państwowego oddziaływania na pewne sfery życia
społecznego, w tym na obszar społecznej pamięci zbiorowej. Jednak pomimo tego wszystkie
omawiane państwa, z różnych powodów, nie zdecydowały się na całkowite pozostawienie
kwestii społecznej pamięci zbiorowej poza swoją kontrolą i kształtowanie jej w ramach
swobodnego dyskursu publicznego. Ich intencją był dalszy wpływ na kształtowanie się
konkretnych narracji pamięci (zadeklarowanych m.in. w preambułach do demokratycznych
konstytucji). Narodowe instytuty i instytucje pamięci są więc agendami państwa działającymi
na omawianym obszarze życia społecznego. Ich forma organizacyjna jest z kolei efektem
ubocznym implementacji systemu konstytucyjnej liberalnej demokracji, czyli pranego
systemu w którym, co do zasady, rola państwa powinna być ograniczona do bycia gwarantem
i strażnikiem indywidualnych praw podstawowych. Dotyczy to również bezpośredniego
wpływu państwa na formowanie się jakichkolwiek form wspólnotowego działania
społeczeństwa.The main research subject is connected with specialized institutions from Central and
Eastern Europe, which, as a group, could be named: institutes for the national remembrance.
All of the investigated institutions were created by the individual CEE states. They are also
under strong supervision of their creators and their financing depends from them too.
The institutes' main tasks are formulated by the establishing bodies – the state lawmakers.
The ‘founding fathers’ are expecting from them to be the state representatives and the
active actors of the processes of dealing with the past in CEE. Moreover, the fact of such
institutional beings existence is not typical for all post-communist states. Described form
of states’ dealing with the past is common in a very specific group of former Soviet Republics
and the satellite states. Such form is typical for those which have decided to be integrated with
the political structures of the Western World as fast as it was only possible. This political
shift, called CEE democratic transition, was determined by the need for political, economic
and legal system general reform. According to the Western partners' expectations, such
reforms were fulfiled by the implementation of the constitutional liberal democracy
institutional framework. In effect, the main research question is: why such specialized bodies
were created exactly in states which decided (at the transition beginning) to be integrated with
the political structures of the so-called, Western World as fast as it was possible?
The dissertation is a comparative study on the cases of Estonia, Latvia, Lithuania, Poland,
Czechia, Slovakia, Hungary, Romania and Bulgaria.
The research was conducted by following steps. Theoretical, which mainly was connected
with the reconstruction of the collective memory concept and the identification of the
fundamental differences between collective and individual memory. The next element was
a recognition of the relationship between this phenomenon and the state influence
(by law) on its formation. In effect, by using the theoretical background, the empirical
research part mainly focuses on the identification of the memories narrations in the acts
constituting new political communities after the communism – liberal constitutions adopted
in the ’90s. The next research step was preserved for the analysis and the comparison of the
statutes and the executive acts creating the institutes for the national remembrance
in the states from the main research field. The analyses were made among others
according to such variables like sources of financing, the legal framework of the state
supervision (and eventual elements of the political influence) or the institutes’ internal
structure and legal tasks. The last element was a comparison of the empirical material with
such a phenomenon like the nation formation (including the nation-state), extraordinary legal
elements of the democratic transitions (ex. transitional justice), and finally with the
constitutional liberal democracy.
The main dissertations’ conclusion is a statement, that such institutions existence
is strictly connected with the model of the transition and the implementation of the
constitutional liberal democracy framework. The state reorientation from the system based
on the strong communitarian approach to the system oriented on the individual citizens forced
post-communist states to the retirement from some areas of the societal life. However, from
the different reasons, all of the investigated states did not decide to leave discussions about
the past in a space of free public discourse. Their intention was to still have a reseal impact
on the memory narrations (as it was declared in their constitutions). The institutes for the
national remembrance are mainly the state agendas on dealing with the past field. The form
of their organisation is a side effect of the liberal legal system. The legal framework in which
the role of the state should be minimalized into the individual rights and guarantees. Also
in such a system state’s impact on the formation of the collective forms of societal coexistence should not appear