Repozytorium UW
Not a member yet
    2396 research outputs found

    The influence of the horizontal component of the atmospheric circulation on the convection over Poland

    No full text
    Konwekcja to jeden z najważniejszych procesów wpływających na kształtowanie warunków pogodowych. Celem niniejszej rozprawy było określenie wpływu składowej poziomej cyrkulacji atmosferycznej na rozwój konwekcji nad Polską. Sformułowano hipotezę, że składowa pozioma cyrkulacji atmosferycznej wpływa w istotny sposób na konwekcję nad Polską w warunkach termiki naniesionej, a wpływ ten zaznacza się poprzez zmianę siły i potencjału procesów konwekcyjnych. W badaniach realizowanych na potrzeby niniejszej rozprawy wykorzystano różnorodne materiały źródłowe odnoszące się do rozwoju konwekcji oraz panujących warunków cyrkulacyjnych. Charakter oraz siła konwekcji zostały określone na podstawie wyników sondaży aerologicznych z godziny 12 UTC, przeprowadzanych na jedenastu stacjach aerologicznych (trzech polskich i ośmiu zagranicznych) w latach 2000-2015. Wykorzystano obliczone na podstawie danych aerologicznych wartości siedemnastu wskaźników konwekcyjnych przekazujących informacje na temat różnorodnych aspektów konwekcji, m.in. jej potencjału rozwoju, siły, chwiejności atmosfery, ryzyka powstawania niebezpiecznych zjawisk pogodowych związanych z konwekcją czy możliwości wystąpienia opadów konwekcyjnych. Składowa pozioma cyrkulacji atmosferycznej została określona na podstawie wartości ciśnienia atmosferycznego zredukowanego do poziomu morza, pochodzących z reanaliz NCEP/NCAR. Wykorzystując autorskie algorytmy komputerowe dokonano analizy zróżnicowania przestrzennego oraz zmienności konwekcji podczas różnych warunków cyrkulacyjnych. Określono istotne statystycznie zależności zmian właściwości konwekcji odzwierciedlanych przez wskaźniki konwekcyjne od charakteru cyrkulacji atmosferycznej, kierunku adwekcji i typu cyrkulacji. Stwierdzono, że największy potencjał rozwoju konwekcji oraz siła procesów konwekcyjnych są związane z cyrkulacją cyklonalną, a najmniejsze – z antycyklonalną. Wykazano, że napływ mas powietrznych z sektora zachodniego i południowego skutkuje wzrostem chwiejności atmosfery oraz siły procesów konwekcyjnych, a adwekcja ze wschodu (zwłaszcza zimą) przyczynia się do zwiększenia stabilności atmosfery. Zwrócono uwagę na różnice wynikające z uwarunkowań fizycznogeograficznych, np. opóźnienie rocznego maksimum ilości energii potencjalnej dostępnej konwekcyjne na wybrzeżu Morza Bałtyckiego w porównaniu do obszarów śródlądowych. Potwierdzono postawioną hipotezę badawczą, udowadniając, że zarówno potencjał jak i siła konwekcji ulegały istotnym zmianom w zależności od składowej poziomej cyrkulacji atmosferycznej w warunkach termiki naniesionej.Convection is one of the most important processes shaping weather conditions. The goal of this dissertation was to determine the influence of the horizontal component of the atmospheric circulation on the development of the convection over Poland. The following hypothesis has been formulated: the horizontal component of the atmospheric circulation significantly influences the convection over Poland during the situation with advective thermals and that influence appears due to changes in strength and potential of convective processes. In researches conducted for the purpose of this dissertation various source materials regarding convection development and atmospheric circulation conditions were used. The character and strength of the convection were determined on the basis of the atmospheric soundings from 12 UTC, performed at eleven sounding stations (three Polish and eight foreign ones) in years 2000-2015. All values of seventeen convective indices, calculated from the sounding data were used, each of them containing information about different aspects of convection, i.e. its potential, strength, atmosphere buoyancy, the risk of convection-dependent severe weather phenomena or the possibility of convective precipitation. The horizontal component of atmospheric circulation has been determined on the basis of the sea level pressure acquired from the NCEP/NCAR reanalysis. The analysis of the spatial distribution and the variability of the convection during various circulation conditions was performed using authorial computer algorithms. Statistically significant changes in convection properties reflected by those convective indices related to the character of the atmospheric circulation, direction of the advection and circulation type were established. It has been concluded that the biggest potential of the convection development and the strength of the convection are related to the cyclonic circulation, while the smallest – to the anticyclonic circulation. It also has been demonstrated that the advection of the air masses from the western and southern quadrants results in increased buoyancy of the atmosphere and the strength of convective processes, while the advection from the East (especially in Winter) causes increased stability of the atmosphere. The differences caused by some physical-geographical factors have been noticed, i.e. delay in the annual maximum of the convective available potential energy at the shore of the Baltic Sea in comparison to the inland areas. The research hypothesis has been confirmed, proving that both the potential and strength of the convection were significantly modified by the horizontal component of the atmospheric circulation during the situation with advective thermals

    Spectroscopy of coupled optical microcavities with quantum emitters

    No full text
    W prezentowanej rozprawie rozwijana jest technologia projektowania i wytwarzania sprzężonych w kierunku pionowym mikrownęk optycznych, a uzyskane rezultaty dostarczają nowych narzędzi do badania oddziaływania światła z materią. Przedstawione zostały wyniki badań dwóch rodzajów zjawisk: regulowania siły sprzężenia między mikrownękami oraz tunelowania polarytonów w strukturach fotonicznych składających się z dwóch mikrownęk sprzężonych w kierunku pionowym, umieszczonych pomiędzy i rozdzielonych zwierciadłami Bragga. Opisany został również proces projektowania struktur z wykorzystaniem metody macierzy przejścia oraz przedyskutowano techniczne aspekty wytwarzania struktur przy użyciu technologii epitaksji z wiązek molekularnych. W przypadku badań czysto fotonicznego oddziaływania między mikrownękami, wykorzystane zostały podwójne sprzężone mikrownęki optyczne oparte na systemie ZnTe - krótkookresowa supersieć MgSe/ZnTe/MgTe/ZnTe, w geometrii planarnej (1-D) i w geometrii pojedynczego mikrofilara (3-D), zawierające kropki kwantowe CdTe w jednej z mikrownęk. Próbki zostały wytworzone z intencjonalnym prostopadłym gradientem grubości mikrownęk, co pozwalało na regulację siły oddziaływania między wnękami za pomocą zmiany pozycji na powierzchni próbki. Wyniki eksperymentalne zostały skonfrontowane z obliczeniami w formalizmie odpowiadającym przybliżeniu ciasnego wiązania zastosowanym do modów jednowymiarowej struktury fotonicznej oraz z modelem opartym na Hamiltonianie sprzężonych oscylatorów harmonicznych. Otrzymano bardzo dobrą zgodność wyników doświadczalnych i teoretycznych. W przypadku badań oddziaływania między emiterami znajdującymi się w dwóch, oddalonych mikrownękach, wykorzystane zostały podwójne sprzężone mikrownęki optyczne oparte na (Cd,Zn,Mg)Te, w którym współczynnik załamania warstw regulowany jest zawartością magnezu w warstwach. Wewnątrz mikrownęk umieszczone zostały studnie kwantowe (Cd,Zn)Te, przy czym z jednej z mikrownęk znajdowały się studnie domieszkowane jonami Mn, a w drugiej mikrownęce niedomieszkowane Mn. Domieszkowanie studni w jednej z mikrownęk pozwoliło na wprowadzenie dodatkowego stopnia sterowania układu w postaci zewnętrznego pola magnetycznego. Próbki zostały wytworzone z równoległym gradientem grubości mikrownęk, co pozwalało regulować odstrojenie energetyczne modów optycznych od studni kwantowych poprzez zmianę miejsca na powierzchni próbki, przy jednoczesnym zapewnieniu maksymalnego sprzężenia między modami optycznymi. Pomiary wykazały, że w przypadku, gdy studnie kwantowe są sprzężone za pośrednictwem modu wnękowego, ich stany kwantowe ulegają zmieszaniu. Regulowane kierunkiem pola magnetycznego tunelowanie ekscytonów między sprzężonymi mikrownękami zachodzi, dzięki domieszaniu do funkcji falowej ekscytonu części fotonowej, na rekordową odległość powyżej 2 mikrometrów. Proces taki nie występuje w przypadku, gdy mod wnękowy jest odstrojony od studni kwantowych i ich nie sprzęga. Zaproponowany model oddziaływania studni kwantowych z modami optycznymi dobrze odtwarza dane doświadczalne.The main goal of this thesis is to develop methods for design and manufacturing technology of microcavities coupled in the vertical direction. The obtained results deliver new tools for light-matter interaction research. The results of two kinds of phenomena are presented: tuning the interaction strength of cavity modes and tunneling of polaritons in structures comprised of two vertically coupled microcavities embedded and divided by distributed Bragg reflectors. The process of design of the structures using the transfer matrix method and technical aspects of structures manufacturing with the use of molecular beam epitaxy are discussed as well. In the case of purely photonic interaction between microcavities, a system of coupled microcavities based on ZnTe - short period superlattice MgSe/ZnTe/MgTe/ZnTe system is used, in planar (1-D) and micropillar (3-D) geometry, with CdTe quantum dots embedded in one of the microcavities. The samples are manufactured with intentional perpendicular gradient of microcavities width, which allows for tuning of interaction strength between microcavities by selecting an area on the sample surface. The experimental results are confronted with calculations in the frame of tight-binding approximation and with the model based on Hamiltonian of coupled harmonic oscillators. A very good agreement between experimental results and theoretical predictions is obtained. In the case of interaction between two emitters embedded in two separated microcavites, a system of coupled microcavities based on (Cd,Zn,Mg)Te is used, in which the refractive index is regulated by the composition of Mg in the layers. Within the microcavites, quantum wells (Cd,Zn)Te were placed. In one of the microcavities, the quantum wells were doped with Mn ions, whereas the quantum wells in the other microcavity were undoped. Doping of one of the quantum wells allowed for introduction of additional degree of freedom in the studied system by means of an external magnetic field. The samples were manufactured with parallel gradient of cavities width, which allowed regulation of energetic detuning between the optical modes and the quantum wells, while keeping optical modes in maximal coupling at all times. The measurements showed that in the case when the quantum wells are coupled with each other by means of delocalized cavity modes, their quantum states mix. Controlled by magnetic field tunneling of excitons between coupled microcavities takes place on a record distance of over 2 micrometers, as a result of the admixture of a photon part to the exciton wave function. Such a process does not take place if the cavity modes are detuned in respect to quantum wells, and the quantum wells are not coupled. The experimental results are well explained by proposed theoretical model of interaction of quantum wells with optical modes

    Literature and screen work of Janusz Nasfeter

    No full text
    Niniejsza praca stanowi monografię twórczości filmowej i literackiej Janusza Nasfetera (1920-1998) – jednego z wielu zapomnianych autorów kina polskiego. Choć badacze co jakiś czas analizują dzieła tego artysty, do tej pory nie powstała zwarta praca naukowa uwzględniająca jego cały dorobek twórczy. Jest on na tyle różnorodny, że pozostaje w opozycji do wielu dotychczasowych ujęć, w których dominuje tendencja do opisywania tylko jednego aspektu działalności Nasfetera. Zazwyczaj artykuły na ten temat oscylują wokół filmów dziecięcych i wojennych. Koncentracja na gatunku wojennym jest przejawem pewnego zwrotu w stosunku do filmografii autora Rannego w lesie, co nie zmienia faktu, że wciąż jest on pamiętany przede wszystkim jako twórca filmów dla dzieci oraz o dzieciach. Mimo że dokonał on na tym polu rzeczywiście wiele, to mamy jednak do czynienia ze znacznym ograniczeniem, ponieważ aktywność artystyczna Nasfetera wykraczała nie tylko poza filmy dziecięce, ale i poza kino w ogóle. Równocześnie był on przecież cenionym i nagradzanym autorem opowiadań i nowel dla dzieci. Literatura wprawdzie nie odegrała takiej roli w jego karierze jak działalność filmowa, ale nie należy jej bagatelizować. Umiejętności pisarskie z pewnością były przydatne przy tworzeniu scenariuszy zarówno tych adaptowanych, jak i oryginalnych. Rozprawa rozszerza i porządkuje wiedzę na temat kariery Janusza Nasfetera. W słowie wstępnym nakreślone zostały współczesne trendy w polskim filmoznawstwie, w którym nadal dominuje oprócz kryterium estetycznego tendencja do ciągłego zajmowania się twórczością tych samych reżyserów, a także skłonność do opisywania zagadnień związanych z polityką i polską historią. Jednocześnie w tej części wywodu pojawiają się uwagi – wykorzystujące najnowsze badania – dotyczące pojęcia „kanonu”. Okazuje się, że jest to pojęcie rozmyte, zależne od kontekstu użycia, często subiektywne. Rozważania te prowadzą do rysu metodologicznego. Do pisania o artystach pokroju Nasfetera – czy traktując rzecz szerzej o wszystkich artystach epoki PRL – bardzo pomocne są ustalenia przedstawicieli „nowego historyzmu”, którzy zawieszają między innymi podział na „kanoniczne” i „niekanoniczne” w kulturze. W rozdziale pierwszym w sposób diachroniczny została opisana sylwetka twórcza Janusza Nasfetera. Przedstawione są w a także wybrane fakty biograficzne, niepozostające bez wpływu na realizacje filmowe twórcy Mojej wojny, mojej miłości. Pokrótce omówiono też scenariusze niezrealizowane, np. Wronie gniazda na podstawie prozy Marka Nowakowskiego. Rozdział drugi jest poświęcony twórczości dziecięcej, czyli tej części zainteresowań Nasfetera, którym pozostał wierny przez większość kariery z kilkuletnią przerwą w latach sześćdziesiątych. Omawiane filmy są opisane w perspektywie synchronicznej, dlatego poszczególne tytuły pojawiają się w rozmaitych kontekstach, np. obrazu szkoły, dojrzewania psychofizycznego, relacji dzieci z dorosłymi. Wszystkie aspekty są osadzone w literaturze pedagogicznej, psychologicznej i seksuologicznej. Takie odwołania pozwalają rzucić nowe światło na – sprawiające wrażenie archaicznych – filmy dziecięce Nasfetera. Ciekawe odczytania umożliwia też porównanie scenariuszy z ich kinową realizacją. Przykładem takiego rozwiązania są w rozdziale drugim Motyle oraz Abel, twój brat. Ważnym wątkiem tego rozdziału jest też działalność literacka bohatera rozprawy. Okazuje się, że takie utwory jak Mustang; czy Młody, dziki ptak pozostają w ścisłym związku znaczeniowym z dziełami filmowymi. W rozdziale trzecim dokonano analizy filmów wojennych Janusza Nasfetera, np. Ranny w lesie; Weekend z dziewczyną; Długa noc; Moja wojna, moja miłość. Istotną kwestią tej części pracy jest tło historyczno-polityczne. Warunki powstawania tych dzieł – zwłaszcza Długiej nocy – były bardzo specyficzne. Trudno w oderwaniu od tych uwarunkowań pisać o filmach powstałych w epoce PRL-u. Dlatego zostały zrekonstruowane okoliczności towarzyszące pracy Nasfetera nad wyżej wymienionymi tytułami. Z tego powodu wiodące źródło stanowią materiały archiwalne: protokoły z posiedzeń komisji kolaudacyjnych, różne wersje scenariuszy. Pozwalają one na pełniejsze zrozumienie ostatecznego kształtu tych filmów, a także przyczyn niedopuszczenia do eksploatacji Długiej nocy. Ważnym wnioskiem wynikającym z analizy jest – zdaniem autora – zachowanie przez reżysera autorskiej odrębności, poprzez co jego twórczość wojenna wyróżnia się w polskim kinie historycznym. W rozdziale czwartym opisano najmniej znane oblicze kina Janusza Nasfetera. Analiza i interpretacja między innymi takich filmów jak Niekochana; Moja wojna, moja miłość; Długa noc dowodzi, że tematyka erotyczna fascynowała artystę w równym stopniu co tematyka dziecięca. W tej części wywodu zostaje zachowana synchroniczność opisu, ponieważ większość z omawianych filmów pojawia się już we wcześniejszych partiach rozprawy. Niemniej jednak wątki miłosne, np. w Mojej wojnie, mojej miłości czy Długiej nocy pełnią bardzo ważną funkcję w fabule. W zakończeniu zamieszczono podsumowanie pracy, wnioski końcowe, a także refleksje na temat tego w jakim stopniu są one nowe względem poprzednich ustaleń, na ile mogą stanowić punkt wyjścia dla dalszych badań.The work is a monograph of literature and screen work of Janusz Nasfeter (1920-1998) - one of many forgotten authors of Polish cinema. Despite the experts analyzing his work, until now there is not one scientific paper fully comprehending his achievements. His versatility is in contrast to many modern approaches, which are dominated by only one aspect of Nasfeter's collection. Normally, articles concerning him are warped around war and kids movies. The focus on the war genre is an outcome of certain shift in attitude towards the author of "Ranny w lesie" filmography, which does not change the fact that he is predominantly remembered as creator of kids’ movies and movies about kids. Despite achieving quite a lot in the field, we are faced with a major limitation, as artistic activity is beyond not only kids’ movies but also the cinema as such. Simultaneously he was renowned and highly awarded kids’ books writer. Literature has not played as big of a role as the movie did, however, should not be marginalized. Writing skills surely have come in handy on more than one occasion while working on the screenplays - those adapted and original. The essay widens and clears out the knowledge about Janusz Nasfeter's career. In the first part we talk about trends in modern Polish film which is still dominated, apart from esthetic criteria, by the tendency to focus on the same film directors, and also predisposition to write on topics concerning politics and Polish history. At the same time in this part of the study we will find some arguments - based on the latest research - concerning the definition of "canon". It turns out, that this term is blurry, highly depended on the context, often subjective. These thoughts lead to methodological draft. When writing about artists as big as Nasfeter - or to speak wider about all artists of the PRL era - you will find "modern historians'" findings to be very useful, as they put on hold the split between "canonic" and "non-canonic" in culture. In the first chapter Janusz Nasfeter is introduced in a diachronic way. It shows consecutive phases of his career, including his contribution to "Wytwórnia Filmów Oświatowych" - phase barely recognized - and also chosen biographic facts, which had impact on writer's screen realizations of "Moja wojna, moja miłość". Scripts that have not been used in "Wronie gniazda" based on Marek Nowakowski's prose are also briefly discussed. The second chapter is dedicated to kids' works, so the part of Nasfeter's interests to which he remained faithful throughout majority of his career, with a couple of years break in the 60s. Discussed movies are described in the synced perspective, hence why certain titles appear in various contexts e.g. view on the school, puberty, children's relationship with their parents. All aspects are judged in the pedagogical, psychological and sexological literature. Such collocations allow us to put fresh light on - seemingly archaic - Nasfeter's kids’ films. Comparison of his scripts with their cinematic realizations introduces some interesting insights. Examples - "Motyle" and "Abel, twój brat" can be found in chapter 2. The important strand of this chapter is also Nasfeter's literature. It turns out that works like "Mustang" or "Młody, dziki ptak" are strongly connected with the movies. In the chapter 3, we find the analysis of the war movies of Janusz Nasfeter, e.g. "Ranny w lesie"; "Weekend z dziewczyną"; "Długa noc"; "Moja wojna, moja miłość". Major point of this part of the essay is historical and political background. The conditions in which these pieces of work came to life - especially when it comes to "Długa noc" - were very particular. It is difficult to talk about movies that were made in the era of PRL and overlooking them. This is why the circumstances of Nasfeter's work on above titles have been reconstructed. For that reason, the majority of sources are archival: protocols of censorship sessions, different versions of scripts. They allow us to fully understand final version of those movies, and also prohibition of exploitation of "Długa noc". Important conclusion after analysis - according to the author - is the ability to distinct himself as the movie director from the author, which caused his war artwork to truly stand out in the Polish historical cinema. In the fourth chapter we find the least known visage of Janusz Nasfeter. Analisis and interpretation among films like "Niekochana"; "Moja wojna, moja miłość"; "Długa noc" prove that erotic and kids theme were of an equal interest to the artist. In this part of work, sync of description is remained, as majority of the discussed movies has already appeared in the previous chapters. Nonetheless, love themes in "Moja wojna, moja miłość" or "Długa noc" play a big role in the plot. The summary has been put into conclusion, final thoughts and reflections about the level in which they are fresh in contrast to previous thesis and to what extend they could be the basis for further research

    Negative life events and emotion regulation: psychological and neurobiological differentiation

    No full text
    Prezentowane badanie naukowe dotyczy zagadnień związanych ze stresem oraz regulacją emocji. W pracy poszukiwano neuronalnych korelatów procesów regulacji, które związane są z doświadczaniem negatywnych zdarzeń życiowych. Badanie łączy dorobek klasycznej psychologii ze współczesnym podejściem neuronauki. Głównym celem pracy było scharakteryzowanie psychologicznego i neurobiologicznego zróżnicowania w zakresie procesów regulacji emocji związanych z doświadczaniem negatywnych zdarzeń życiowych. Celem szczegółowym natomiast była weryfikacja dwóch hipotez konsekwencji stresu w kontekście procesów regulacji emocji: hipotezy dopasowania oraz hipotezy kumulatywnego stresu. Badanie zostało oparte na procesualnym modelu regulacji emocji, który wyróżnia między innymi procesy regulacji związane z kontrolą poznawczą oraz kontrolą uwagi. W badaniu wzięło udział 90 młodych dorosłych, którzy różnili się pod względem poziomu występowania negatywnych zdarzeń życiowych w dzieciństwie oraz w ostatnim okresie życia. Badanie składało się z dwóch części. Część kwestionariuszowa obejmowała pomiar zmiennych odnoszących się do trudności w regulacji emocji, stosowanych strategii regulacji emocji oraz nasilenia objawów psychopatologii. Część neuroobrazowa polegała na pomiarze aktywności mózgu związanej z procesami regulacji emocji oraz przetwarzania ekspresji emocjonalnych. Zaprojektowano trzy zadania poznawcze służące do wzbudzenia aktywności neuronalnej związanej z uwagowymi i poznawczymi aspektami regulacji emocji oraz z przetwarzaniem informacji dotyczącej ekspresji. Dane zostały zebrane przy wykorzystaniu metody obrazowania za pomocą funkcjonalnego rezonansu magnetycznego. Przeprowadzono analizy mające na celu określenie związku między występowaniem negatywnych zdarzeń życiowych z omawianymi zmiennymi. W celu weryfikacji hipotezy dopasowania zbadano związek między interakcją negatywnych zdarzeń życiowych w dzieciństwie i w dorosłości a poziomem omawianych zmiennych. W celu zbadania addytywnego wpływu stresu posłużono się kumulatywnym wskaźnikiem stresu. W zakresie funkcjonowania psychologicznego potwierdzono związek występowania negatywnych zdarzeń życiowych z trudnością w regulacji emocji w zakresie podejmowania celowego działania. Wyższy poziom negatywnych doświadczeń był również związany z częstszym stosowaniem nieadaptacyjnych strategii regulacji emocji (ruminacji oraz obwiniania innych), ale także adaptacyjnych (akceptacji, pozytywnego przewartościowania i planowania). Wykazano również, że ekspozycja na stresujące zdarzenia była związana z nasileniem objawów fobii społecznej, agorafobii, objawów wegetatywnych oraz depresji. W zakresie podstaw neurobiologicznych potwierdzono, że poziom doświadczenia negatywnych zdarzeń był związany z połączeniami funkcjonalnymi mózgu w obszarze struktur korowych i podkorowych. Wykazano, że poziom stresujących zdarzeń był związany z siłą połączeń funkcjonalnych z ciałem migdałowatym, brzuszno-boczną oraz grzbietowo-boczną korą przedczołową. Uzyskane wyniki wskazują, że stresujące doświadczenia z okresu dzieciństwa oraz dorosłości wchodzą ze sobą w interakcję. Rezultaty pozwoliły na potwierdzenie zarówno hipotezy kumulatywnego stresu, jak i hipotezy dopasowania. Wyjaśniają one związek między ekspozycją na stresujące wydarzenia a funkcjonowaniem człowieka na poziomie psychologicznym oraz neuronalnym. Opisane w tej pracy badanie jest pierwszą próbą weryfikacji różnych hipotez dotyczących konsekwencji stresu w kontekście procesów regulacji emocji. Rezultaty pracy mogą przyczynić się do zrozumienia związku między doświadczanym stresem a realizacją procesów regulacji emocji. Przybliżają również do zrozumienia neuronalnych korelatów przetwarzania informacji emocjonalnych w kontekście występowania negatywnych zdarzeń życiowych.The presented research concerns stress and emotion regulation. The study focuses on neuronal correlates of regulatory processes that are associated with the experience of negative life events. The study combines the achievements of classical psychology with the modern approach of neuroscience. The main goal of this study was to characterize the psychological and neurobiological differentiation regarding emotion regulation processes related to experience of negative life events. The specific objective was to verify two hypotheses of stress consequences in the context of emotion regulation: match/mismatch hypothesis and cumulative stress hypothesis. The study was based on processual model of emotion regulation that distinguishes, among others, regulatory processes related to cognitive change and attentional deployment. Ninety young adults who differed in early life stress and recent stress levels took part in the study, which consisted of two parts. The first one included the measurement of difficulties in emotion regulation, the strategies used to regulate emotions, and the severity of psychopathological symptoms. The neuroimaging part pertained to measurement of brain activation related to emotion regulation processes and processing of emotional expressions. Three cognitive tasks were designed to induce neural activity associated with attentional and cognitive aspects of emotion regulation as well as the processing of emotional expression. Data was collected using the functional magnetic resonance imaging. Analyses were conducted to determine the relationship between occurrence of negative life events and discussed variables. In order to verify match/mismatch hypothesis, the relationship between the interaction of negative life events in childhood and adulthood and the level of discussed variables was examined. In order to investigate the additive effect of stress, a cumulative stress index was used. With respect to psychological functioning, the relationship between the occurrence of negative life events and the difficulties in emotion regulation related to engaging in goal-directed behavior was confirmed. A higher level of negative experiences was also associated with more frequent use of non-adaptive emotion regulation strategies (rumination and blaming others), but also adaptive ones (acceptance, positive reappraisal, and refocus on planning). It was also confirmed that exposure to stressful events was associated with the severity of social phobia, agoraphobia, vegetative, and depression symptoms. In the field of neurobiological correlates, it was confirmed that the level of negative experience was related to functional connectivity of cortical and subcortical brain structures. It was shown that the level of stressful events was related to the strength of functional connectivity with the amygdala, ventrolateral prefrontal cortex, and dorsolateral prefrontal cortex. Results indicate that stressful experiences from childhood and adulthood interact with each other. The results confirmed both the match/mismatch hypothesis and cumulative stress hypothesis. They explain the relationship between exposure to stressful events and human functioning at the psychological and neuronal level. This study is the first attempt to verify distinct stress consequences hypotheses in the context of emotion regulation processes. The results of this work may contribute to better understanding the relationship between stress and implementation of emotion regulation processes. They also enable comprehension of neuronal correlates of emotional processing in the context of negative life events occurrences

    In search of the optimal model of subjective well-being. The use of structural equations SEM for the analysis of quality of life

    No full text
    W poniższej pracy zajmę się modelem pomiarowym jakości życia. Jak do tej pory w literaturze przedmiotu nie pojawiła się jednolita konceptualizacja oraz operacjonalizacja jakości życia. Wynika to z tego, że pojęcie opisywane jest z perspektywy wielu dyscyplin naukowych. W rozprawie w centrum zainteresowań znajdzie się ujęcie zaproponowane przez amerykańskich badaczy - subiektywny dobrostan (SWB). Jego istota sprowadza się do pomiaru oceny własnego życia z perspektywy jednostki. W zaproponowanym w pracy modelu będzie to zmienna zależna. Natomiast jako zmienne niezależne wyróżnię następujące wymiary: otoczenie fizyczne, otoczenie społeczne (w tym sieci społeczne, aktywność społeczna, relacje z innymi), otoczenie instytucjonalne (w tym jakość usług publicznych, zaufanie do przedstawicieli instytucji, funkcjonowanie zarządzających) oraz czynniki doświadczane w miejscu zamieszkania (w tym stan zdrowia, praca, sytuacja finansowa, sposób spędzania wolnego czasu). Za pomocą modeli równań strukturalnych SEM sprawdzę w jakim stopniu warunkują one odczuwaną jakość życia. SEM jest techniką statystyczną, która posiada restrykcyjne założenia takie jak wykorzystanie zmiennych ciągłych, liniowość relacji czy normalność rozkładów. W praktyce badawczej, zwłaszcza w przypadku tradycyjnych badań ankietowych, wymagania te są trudne do spełnienia. Pokażę jakie są skutki niedotrzymania założeń, a także przedstawię sposoby na radzenie sobie z ograniczeniami. W weryfikacji hipotez posłużę się danymi zebranymi w badaniu ankietowym jakość życia mieszkańców warszawskich dzielnic.In the work below I engage in the measuring model of quality of life. Up till now the uniform conceptualization and operationalisation of quality of life has not appeared. That results from the fact that this concept is described from the perspective of various science disciplines. In the dissertation, in the prominent position there is the conceptualization proposed by American researchers - subjective well-being ( SWB ). Its essence comes down to the measurement of evaluation of one's life from the individual's perspective. It will be the dependent variable for the proposed model in the dissertation. However, as independent variables, I will distinguish the following measurements: physical environment, social environment (including social networks, social activity, relations with others), institutional environment (including the quality of public services, trust in representatives of institutions, functioning of managing people) and factors experienced in the place of residence (including an individual’s health, work, financial situation, way of spending free time). With the help of structural equations model (SEM ) I check how to aforementioned measurements influence the perceived quality of life. SEM is a statistical technique, which has restrictive premise, such as the use of continuous variables, the linearity of relations or the normality of distribution. In research practice, especially in case of a traditional survey, these requirements are difficult to fulfill. I show the consequences of failing to keep the premises and I also present ways to cope with these limitations. To verify the hypotheses, I use the data gathered in the survey "The quality of life of the inhabitants of Warsaw neighbourhoods”

    Polish cross-cultural adaptation of the MAI Questionnaire (Metacognitive Awareness Inventory)

    Get PDF
    Według zgodnej opinii teoretyków i badaczy, pojęcie świadomości metapoznawczej (metapoznania), rozumiane jako „wiedza na temat własnych procesów poznawczych i umiejętność ich regulacji”, jest ściśle związane ze skutecznym, samodzielnym uczeniem się. Odgrywa ważną rolę w zapewnieniu aktywnego uczestnictwa uczniów w procesie nauki, zwiększając efektywność i trwałość zdobywanej wiedzy. Wyniki licznych badań wskazują, że wysoki poziom świadomości metapoznawczej wpływa korzystnie na osiągnięcia w nauce i jest ich predyktorem. Rozwój świadomości metapoznawczej u osób uczących się można stymulować w procesie edukacji, poprzez zastosowanie odpowiednio ukierunkowanego treningu metapoznawczego, którego niezbędnym elementem jest pomiar i ocena aktualnego poziomu kształtowanej cechy, z użyciem wiarygodnego narzędzia pomiarowego. Przegląd literatury źródłowej wskazuje, że w Polsce, mimo rosnących potrzeb w tym zakresie, jak do tej pory nie opracowano zweryfikowanego psychometrycznie i szeroko dostępnego narzędzia, służącego do ilościowego pomiaru świadomości metapoznawczej u adolescentów i osób dorosłych, w badaniach pedagogicznych. Kwestionariusz MAI (Metacognitive Awareness Inventory) opracowany w 1994 r. przez zespół badaczy; G. Schraw i R. S. Dennison (nieadaptowany dotychczas w Polsce), jest narzędziem badawczym, który spełnia wymienione kryteria. MAI jako uznane narzędzie pomiarowe, o potwierdzonych własnościach psychometrycznych, doczekało się licznych, innych adaptacji językowych. Może być stosowane w badaniach świadomości metapoznawczej i jej komponentów nie tylko przez psychologów, ale i przez pedagogów. Ponieważ oryginalna wersja Kwestionariusza MAI została opracowana dla populacji angielskojęzycznej, reprezentującej odmienną kulturę i obszar językowy, wymagało to od autorki przeprowadzenia procesu adaptacji kulturowo-językowej narzędzia, zgodnie z zaleceniami dostępnymi w literaturze naukowej z tego zakresu. Cel badań: Głównym celem pracy było przeprowadzenie procesu adaptacji kulturowo-językowej i opracowanie polskiej wersji Kwestionariusza MAI (MAI PL) oraz pomiar poziomu świadomości metapoznawczej i jej komponentów wśród polskiej populacji. Materiał i metoda: Dla osiągnięcia zakładanych w pracy celów, przeprowadzono cztery badania własne, zgodnie z obowiązującymi procedurami i zasadami adaptacji narzędzi psychometrycznych. Badanie Nr 1 (analiza równoważności konstruktu teoretycznego), przeprowadzono z udziałem trzech sędziów kompetentnych (ekspertów z zakresu psychologii i pedagogiki). W badaniu wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego, opracowany przez autorkę Arkusz Oceny Nr1. Badanie Nr 2 (ocena równoważności lingwistycznej), objęło wstępnie grupę 33 studentów dwujęzycznych, kierunku wczesne nauczanie języka angielskiego. Po przeanalizowaniu poprawności wypełnienia kwestionariuszy, do dalszej analizy włączono wyniki od 30 ankietowanych (28 kobiet i 2 mężczyzn, w wieku 20-27 lat). W Badaniu Nr 2 wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego, a zastosowaną techniką badawczą był, uzyskany w procesie adaptacji lingwistycznej, Kwestionariusz MAI PL (Wersja Nr2 – pilotażowa). Badanie Nr 3 (walidacyjne i normalizacyjne) przeprowadzono w połowie 2017 roku, z zastosowaniem doboru kwotowego próby (zmienna płeć). Badanie objęło wstępnie grupę 665 studentów (w tym 385 kobiet) z 9 uczelni, rozlokowanych w różnych regionach kraju, reprezentujących 6 z 10 kierunków (grup) kształcenia wg. klasyfikacji ISCED-F. Po przeanalizowaniu poprawności wypełnienia kwestionariuszy, do dalszej analizy włączono wyniki od 651 studentów (382 kobiet i 269 mężczyzn, w wieku 18-41 lat). W Badaniu Nr 3 wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego. Zastosowano następujące techniki badawcze: Kwestionariusz MAI PL (Wersja Nr3) oraz Skala samooceny SES Morrisa Rosenberga. Badanie Nr 4 (test - retest) przeprowadzono w styczniu 2018 roku, w ramach dwóch badań cząstkowych (test – Nr 4A i retest – Nr 4B), w odstępie 1 tygodnia, obejmujących grupę 129 studentów Pedagogiki UW. Po sprawdzeniu poprawności wypełnienia arkuszy, do dalszej analizy statystycznej włączono wyniki od N = 83 ankietowanych (83 kobiety), w wieku 19-44 lat. W Badaniu Nr 4 (test-retest) wykorzystano metodę sondażu diagnostycznego, a techniką badawczą była wersja finalna narzędzia - Kwestionariusz MAI PL (Wersja Nr 3). Wyniki: Na podstawie wyników Badania Nr1 (analizy sędziowskiej konstruktu teoretycznego) potwierdzono dla Kwestionariusza MAI istnienie równoważności konstruktu „świadomości metapoznawczej” między kulturą oryginału a kulturą polską. Stwierdzono, że oceny sędziów kompetentnych są statystycznie zgodne (W Kendalla = 0,513), a średnie ocen liczone indywidualnie dla każdego z 52 stwierdzeń i zbiorczo dla całego narzędzia, są odpowiednio wysokie. Wyniki Badania Nr2, uzyskane metodą odpowiedzi dwujęzycznych, potwierdziły istnienie równoważności lingwistycznej między oryginałem MAI i polską adaptacją Kwestionariusza MAI (MAI PL). Wartość współczynnika korelacji Spearmana (rho) między dwoma zbiorami wyników, uzyskanych dla wersji językowej polskiej i angielskiej MAI, wykazała występowanie silnej, dodatniej korelacji, zarówno dla wyniku ogólnego MAI (rho = 0,878), jak i dla dwóch skal głównych (rho = 0,926 i rho = 0,781) oraz dla 8 podskal narzędzia (rho= 0,697 - 0,876). Wszystkie współczynniki korelacji przekroczyły wartość krytyczną (0,467) dla danej liczebności próby (N = 30), wykazując istotność statystyczną na poziomie p = 0,01. Na podstawie wyników Badania Nr3 (walidacyjnego i normalizacyjnego) oraz Badania Nr 4 (test - retest), dokonano oceny właściwości psychometrycznych Kwestionariusza MAI PL, w zakresie rzetelności i trafności. Rzetelność MAI PL oszacowana na podstawie współczynnika zgodności wewnętrznej alfa Cronbacha osiągnęła wysoką wartość, zarówno dla całego narzędzia (0,893) jak i dla dwóch skal głównych (0,788 i 0,851). Uzyskane współczynniki spełniają wymogi psychometryczne i są porównywalne z uzyskanymi dla wersji oryginalnej MAI oraz innych adaptacji językowych. Z kolei próba oszacowania rzetelności na podstawie współczynnika stabilności bezwzględnej MAI PL nie dała jednoznacznych rezultatów. Mimo uzyskania akceptowalnej korelacji (rho = 0,793; p =0,01 - dla wyniku ogólnego MAI) między wynikami Badania Nr 4 (test - retest), ze względu na niespełniony wymóg równości średnich, nie było możliwe zastosowanie współczynnika stabilności bezwzględnej do oceny rzetelności Kwestionariusza MAI PL. Wymaga to dalszych badań weryfikacyjnych z optymalizacją odstępu czasowego między badaniami cząstkowymi. Trafność Kwestionariusza MAI PL oceniano wieloetapowo z uwzględnieniem jej dwóch aspektów: trafności teoretycznej oraz trafności kryterialnej. Trafność teoretyczną oszacowano na podstawie eksploracyjnej i konfirmacyjnej analizy czynnikowej oraz analizy interkorelacji skal. Wyniki analizy eksploracyjnej dla MAI PL potwierdziły akceptowalną i porównywalną z oryginałem MAI zgodność z zakładaną teoretycznie strukturą narzędzia dla modelu 2– czynnikowego. Stwierdzono jednoczesny brak zgodności z teoretycznym modelem 8- czynnikowym, ujawniając dla danych empirycznych istnienie modelu 5-czynnikowego. Podobną odchyłkę od założeń teoretycznych uzyskali autorzy oryginalnej wersji MAI oraz inni badacze. Czynnikowa analiza konfirmacyjna dla modeli 2 i 8-czynnikowego MAI PL oraz analiza porównawcza z wynikami dwóch zagranicznych analiz konfirmacyjnych MAI wykazała niejednoznaczne wyniki. Z jednej strony istotna część oszacowanych wskaźników dobroci dopasowania (chi-kwadrat / df, RMSEA, SRMR) osiągnęła wartości porównywalne z wynikami uzyskanym dla modeli testowanych w badaniach zagranicznych, których dopasowanie zostało uznane przez ich autorów za akceptowalne. Z drugiej strony brak zadowalających wartości dla innych, istotnych wskaźników dobroci (chi-kwadrat, CFI oraz TLI) wskazuje, że zarówno model 2-czynnikowy (2 skale główne), jak i model 8-czynnikowy (8 podskal) MAI PL nie są w pełni dopasowane do danych empirycznych. Analiza wyników dotyczących interkorelacji skal MAI PL potwierdziła istnienie silnej, dodatniej korelacji między dwoma skalami głównymi; Wiedza o procesach poznawczych - WOPP i Regulacja procesów poznawczych - RPP (rho = 0,628; p < 0,01). Porównywalne wartości korelacji uzyskali autorzy MAI (w Badaniu Nr 1 – r = 0,54, w Badaniu Nr 2 – r = 0,45; brak informacji o poziomie istotności p) oraz inni badacze. Trafność kryterialną MAI PL ustalono poprzez korelację wyników uzyskanych w ramach Badania Nr 3, z użyciem polskich wersji Kwestionariusza MAI oraz Skali Samooceny SES (mierzącej globalną samoocenę – ang. „self-esteem”). Zgodnie z założeniami teoretycznymi oczekiwano, że globalna samoocena powinna dodatnio i istotnie statystycznie korelować z świadomością metapoznawczą, co potwierdziłoby trafność kryterialną narzędzia. Uzyskane wyniki potwierdziły założenia teoretyczne. Stwierdzono istnienie umiarkowanej ale istotnej statystycznie, dodatniej korelacji między wynikiem ogólnym MAI PL oraz wynikiem skali SES (rho = 0,214; p < 0,01). Występowanie zależności korelacyjnej o podobnym kierunku i sile zależności, między różnymi aspektami metapoznania a samooceną, potwierdzono również w pracach innych badaczy. W ostatnim etapie prac badawczych, objętych dysertacją, na podstawie wyników Badania Nr 3 (walidacyjnego i normalizacyjnego), dokonano oceny związków pomiędzy poszczególnymi parametrami socjodemograficznymi osób badanych, a wynikiem pomiaru świadomości metapoznawczej, z użyciem MAI PL. Zmiennymi grupującymi w analizie były: płeć, wiek, kierunek i rok kształcenia, średnia ocen, liczba rodzeństwa oraz kolejność urodzenia respondentów. Oceny dokonano z zastosowaniem jednowymiarowej analizy wariancji ANOVA (p < 0,05), dla całego narzędzia, 2 skal głównych oraz 8 podskal Kwestionariusza MAI PL. Wyniki przeprowadzonych analiz wykazały, że istnienie statystycznie istotnego zróżnicowanie średnich wyników dla zmiennych: płeć, wiek i średnia ocen. Dla pozostałych zmiennych: kierunek kształcenia, rok kształcenia, liczba rodzeństwa, kolejność urodzenia, stwierdzono, że nie różnicują one wyniku ogólnego pomiaru świadomości metapoznawczej z użyciem Kwestionariusza MAI PL. Wykazane zależności były zbieżne z założeniami teoretycznymi. Wnioski: Uzyskane dane pozwalają wnioskować, że Kwestionariusz MAI PL spełnia kryteria psychometryczne (rzetelność i trafność), wymagane dla narzędzi badawczych. W wyniku przeprowadzonej adaptacji MAI, z obszaru języka angielskiego, powstało sprawdzone psychometrycznie narzędzie, służące do badania poziomu świadomości metapoznawczej i jej komponentów, wśród polskiej populacji. MAI PL to narzędzie badawcze, które jest w stanie wskazać różnice w poziomie świadomości metapoznawczej i jej komponentów w grupie adolescentów i dorosłych. Powstanie Kwestionariusza MAI PL może przyczynić się do opracowania metodyki badań świadomości metapoznawczej i jej komponentów.Theorists and researchers agreed that the concept of metacognitive awareness (metacognition), understood as "knowledge about own cognitive processes and the ability to regulate them", is closely related to effective, self-regulated learning. Metacognitive awareness ensures that students actively participate in the learning process, which increases the efficiency and durability of the acquired knowledge. The research results indicate that the metacognitive awareness has a positive effect on individual learning process and is a strong predictor of academic success. The students’ metacognitive development can be supported in an educational process, through the use of a special, metacognitive training. The key element to efficient metacognitive training is an assessment of current students’ metacognition awareness, using a reliable measuring tool. Systematic literature review indicates, that Poland, despite the growing needs in this area, still lacks a widely available and psychometrically reliable measuring tool for the quantitative assessment of metacognitive awareness in adolescents and adults, in pedagogical research. The Metacognitive Awareness Inventory (MAI) questionnaire developed and tested by Schraw and Dennison (1994) is the measurement tool that fulfils all criteria mentioned above. The MAI is the research instrument with confirmed psychometric properties, that has been adapted into multiple languages. The tool can be used in the study of metacognitive awareness and its components not only by psychologists, but also by pedagogues. Because the original version of the MAI tool was developed for the English-speaking population, representing a different culture and language area, it is required from the author to carry out the cross-cultural adaptation process, in accordance with the recommendations. Objective: The main purpose of the thesis was cross-cultural adaptation and development of the Polish version of MAI (Metacognitive Awareness Inventory) as well as to measure the level of metacognitive awareness and its components among the Polish population. Methods: In order to achieve the assumed thesis objectives, four studies were prepared and carried out by the author of the thesis, in accordance with the applicable procedures and principles of the linguistic and psychometric adaptation. Study 1 (construct equivalence analysis), was carried out with the participation of three independent judges (experts in the field of psychology and pedagogy). The study used a method of diagnostic survey. The research tool was The Evaluation Sheet No. 1 (developed by the author). Study 2 (linguistic equivalence assessment), initially included a group of 33 bilingual students of Early English Teaching faculty. After analyzing the correctness of completing the questionnaires, the results from 30 respondents (28 women and 2 men, aged 20-27) were included in the final analysis. The study used a method of diagnostic survey. The research technique was the MAI PL (Version No. 2 – the pilot), obtained in the process of linguistic adaptation. Study 3 (validation and standardization) was conducted in mid-2017, using quota sample (with respect to gender variable). The study initially included a group of 665 students (including 385 women) from 9 universities, located in different regions of Poland, representing 6 out of 10 education (groups) by ISCED-F classification. After analyzing the correctness of completing the questionnaires, the results from 651 students (382 women and 269 men, aged 18-41) were included in the final analysis. The study used a method of diagnostic survey. The research techniques were: The MAI PL (Version No. 3) and The Rosenberg Self-Esteem Scale (SES). Study 4 (test - retest) was conducted in January 2018, with participation of 129 students of the Faculty of Education at the University of Warsaw, where a one-week gap was used between the first (Study 4A) and second, repeated measurement (Study 4B). After checking the correctness of filling in the questionnaires, the results from N = 83 respondents (83 women), aged 19-44, were included in further statistical analysis. The study used a method of diagnostic survey. The research techniques were: The MAI PL (Version No. 3). Results: The results of Study 1 (construct equivalence analysis), confirmed the equivalence of "metacognitive awareness" construct (measured by MAI tool) between the original and Polish culture. It was found that assessments of independent (competent) judges are statistically consistent (Kendall's W = 0,513), and the average judges’ scores, counted individually for each of 52 statements and collectively for the whole tool, are respectively high. The results of Study 2, obtained by the bilingual response method, confirmed the linguistic equivalence between the original and Polish version of the MAI tool. The Spearman’s rank correlation coefficient (rho) indicates a strong positive correlation between two data sets A high correlation value was found for both the MAI total score (rho = 0.878) and the two main components (rho = 0,926 and rho = 0,781) and for eight MAI subcomponents (rho = 0,697 – 0,876). All correlation coefficients exceeded the critical value (0,467) for a given sample size (N = 30), showing statistical significance at p = 0,01. Based on the results of Study 3 (validation and standardization) and Study 4 (test - retest), the psychometric properties of the MAI PL tool were evaluated in terms of reliability and validity. The reliability of the MAI PL estimated on the basis of the Cronbach's alpha internal consistency coefficient achieved a high value, both for the entire tool (0,893) and for the two main components (0,788 and 0,851). The obtained coefficients meet the psychometric requirements and are comparable to those obtained for the original version of MAI and other language adaptations. An attempt to estimate the MAI PL tool reliability based on the absolute stability coefficient did not give conclusive results. Despite obtaining an acceptable correlation (rho = 0,793, p = 0,01 - for MAI total score) between two measurements of Study 4 (test - retest), due to the unfulfilled requirement of the equality of means, it was not possible to apply the absolute stability factor to assess the reliability of the MAI PL. These discrepancies in results require further verification studies with the optimization of the time interval between partial surveys. The validity of the MAI PL tool was assessed in several stages, taking into account its two aspects: theoretical validity and criterion validity. The theoretical validity of the test was estimated on the basis of exploratory (EFA) and confirmatory factor analysis (CFA) and intercorrelation analysis. The results of the exploratory factor analysis for MAI PL confirmed an acceptable and comparable to the original version of MAI compliance with the theoretically assumed structure of the MAI tool for the 2-factor model. A simultaneous inconsistency with the theoretical 8-factor model was found, revealing for the empirical data the existence of a 5- factor model. A similar deviation from the theoretical model assumptions was obtained by the authors of the original MAI version and other researchers. The Confirmatory Factor Analysis (CFA) conducted to validate the two and eightfactor structure of MAI PL as well as comparative analysis with the results of two foreign MAI confirmatory analyses showed inconclusive results. On the one hand, significant part of the estimated indicators of goodness-of-fit (chi-square / df, RMSEA, SRMR) reached comparable values with the results obtained for models tested in foreign surveys, whose adjustment was considered acceptable by their authors. On the other hand, the lack of satisfactory values for other important CFA indicators (chi-square, CFI and TLI) suggests that both the two-factor model (with two component) and the eight-factor model (with 8 subcomponents) of the MAI PL are not in fully matched to empirical data. The intercorrelation analysis of the MAI PL confirmed the existence of a strong positive correlation between the two main components (scales); Knowledge about cognition and Regulation of cognition (rho = 0,628, p < 0,01). Comparable values of correlation were obtained by the MAI tool authors (in Study No. 1 - r = 0.54, in Study No. 2 - r = 0.45, no information on the significance level p) and other researchers. The criterion validity of the MAI PL was assessed based on the correlation of the metacognitive awareness (measured by MAI PL) with the global self-esteem (measured by SES Self-Assessment Scale). According to theoretical assumptions, it was expected that global self-esteem should positively and significantly statistically correlate with metacognitive awareness, which would confirm the criterion accuracy of the MAI PL. The obtained results confirmed the theoretical assumptions. There was a moderate but statistically significant positive correlation between the total score of MAI PL and the SES score (rho = 0,214, p < 0,01). Comparable direction and strength of the correlation between various components of metacognition and self-esteem, were also confirmed by other researchers. In the last stage of research work covered by the dissertation, based on the results of Study 3 (validation and normalization), the relationships between students’ sociodemographic parameters and the metacognitive awareness level were analyzed . The grouping variables in the analysis were: gender, age, field of study, year of education, grade average, number of siblings and the birth order of respondents. The assessment was made using a one-dimensional ANOVA variance analysis (p <0.05), for the whole tool, two main components and eight sub-components of MAI PL. The results of the conducted analyses showed that there is a statistically significant differentiation of average results for variables: gender, age and grade average. For other variables: the field of study, the year of education, the number of siblings, the birth order, it was found that they do not differentiate the result of the metacognition awareness measurement using the MAI PL. The shown relationships were in line with theoretical assumptions. Conclusions: The conducted studies indicate that Polish version of Metacognitive Awareness Inventory – MAI PL meets the psychometric criteria (reliability and validity) required for research tools. As a result of the MAI cross-cultural adaptation process, a psychometrically tested tool was developed from the area of English-speaking culture to assess the level of metacognitive awareness and its components among the Polish population. The MAI PL is a research tool which can indicate differences in the level of metacognitive awareness and its components in the group of adolescents and adults. The adaptation of the Polish version of the MAI may contribute to the devel

    Regulation of the audio-visual media market in Poland and Great Britain

    No full text
    Przedmiotem rozważań rozprawy doktorskiej „Regulacja rynku mediów audiowizualnych w Polsce i Wielkiej Brytanii. Studium prawnoporównawcze.” jest prawnoporównawcza analiza modelu regulacji radiofonii i telewizji przyjętego w systemie prawa polskiego oraz w systemie prawa brytyjskiego. Celem pracy jest wykazanie, iż dynamiczny rozwój nowych technologii generuje potrzebę dokonania zmian w obowiązującym porządku prawnym poprzez utworzenie takiego organu regulacyjnego, który będzie miał możliwość wszechstronnej i jednolitej regulacji rynku mediów. Zatem zamiast rozbudowywania systemu regulacji mediów audiowizualnych o dodatkowe organy, działające równolegle, konieczne jest utworzenie organu, który na wzór państw Europy Zachodniej łączyłby w sobie funkcje Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz Rady Mediów Narodowych. Suplementarne uzasadnienie dla podjęcia rozważań w ramach niniejszej dysertacji stanowiło powołanie do życia nowego organu - Rady Mediów Narodowych, która w pewien sposób zmarginalizowała pozycję Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Dokonana w ramach pracy analiza prawnoporównawcza miała na celu porównanie rozwiązań prawnych funkcjonujących w modelu brytyjskim, z tymi które zostały przyjęte w systemie prawa polskiego oraz wykazanie ewentualnych różnic i podobieństw, a następnie próbę wypracowania optymalnego modelu regulacji rynku mediów audiowizualnych. Wybór systemu brytyjskiego do dokonania analizy prawnoporównawczej podyktowany był nie tylko faktem, iż zasadniczym filarem, na którym opiera się demokracja w tym kraju są właśnie media masowe, ale także ich długą genezą i ewolucyjnymi zmianami, które w tym systemie nastąpiły, jak również pozostawaniem Wielkiej Brytanii w ramach systemu prawa UE. Dodatkowym efektem przeprowadzonej analizy jest przedstawienie znaczenia mediów dla realizacji praw i wolności wynikających z Konstytucji RP. Istotną częścią opracowania jest także analiza szczególnej procedury koncesyjnej obowiązującej nadawców, jako mechanizmu ograniczającego prawo do swobodnego podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej w sektorze medialnym. W pracy przeanalizowałam te mechanizmy, a następnie ich sprawność i zasadność działania, w sytuacji gdy rozwój technologiczny pozwala na umieszczenie wszelkiego rodzaju treści telewizyjnych i radiowych w Internecie, bez konieczności uzyskania koncesji. Rozprawa składa się z czterech rozdziałów merytorycznych (nie licząc wprowadzenia i podsumowania). Rozdział pierwszy dotyczy mediów audiowizualnych w ujęciu historycznym, dogmatycznym i aksjologicznym. Rozdział drugi odnosi się do tematyki wolności gospodarczej w radiofonii i telewizji. Rozdział trzeci stanowi najbardziej obszerną część pracy, będąc kompleksową analizą tematyki regulatorów mediów audiowizualnych w Polsce, zaś rozdział czwarty dotyczy regulacji rynku mediów audiowizualnych w Wielkiej Brytanii. Rozprawę kończy podsumowanie, w którym autorka prezentuje nie tylko wnioski wynikające z porównania regulacji polskich i brytyjskich, ale także propozycję rozwiązań prawnych poruszonych na gruncie pracy problemów i utworzenia optymalnego modelu regulacyjnego.The subject of the doctoral dissertation titled “Regulation of the audio-visual media market in Poland and Great Britain” is a comparative legal analysis of the models of regulation of radiobroadcasting and television as adopted in the Polish legal system and its British counterpart. The purpose of the study is to prove, that the dynamic development of the new technologies creates a need for adjustments in the contemporary legal system, by the means of establishing a dedicated regulating body that will have the ability to comprehensively and consistently regulate the media market. Therefore, rather than expanding the system that regulates the audio-visual media by additional authorities, which would function in parallel with the existing ones, it is necessary to establish a body, on the model of the countries of the Western Europe, that would combine the functions of the President of the Office of Electronic Communications, the National Broadcasting Council, the Chairman of the Public Radio and Television Council and the Council of National Media. The establishment of a new body - the Council of the National Media, which in a way has marginalised the position of the National Broadcasting Council constituted a supplementary justification for the examination of the topic of the present dissertation. The legal analysis, conducted for the purpose of this research, aimed at comparing the legal solutions, functioning in the British model with those adopted in the Polish legal system and revealing potential differences and similarities with further purpose of attempting to elaborate on the ideal model regulating the audio-visual media market. The choice of the British legal system for the legal comparative analysis, was not only dictated by the fact that the mass media constitute a fundamental pillar of the UK’s democracy, but also due to the fact that the media there are so well-established and the system has undergone a number of evolutionary changes as well as Great Britain’s presence within the legal system of the EU. An additional outcome of the conducted analysis was the presentation of the significance of the media for the realisation of the rights and freedoms that stem from the Polish Constitution. Another relevant aspect of this study is the analysis of the particular concession procedure for the broadcasters, as a mechanism that limits the freedom to pursue and conduct an economic activity in the media sector. In the research, I have analysed those mechanisms, their effectiveness as well as the validity of their functioning in situations when the technological development allows sharing TV and radio content of all kind on the Internet, without the necessity of obtaining a concession. The dissertation comprises of four substantive chapters (excluding the introduction and the summary). Chapter one covers the audio-visual media from the historical, dogmatic and axiological perspective. The second chapter explores the topic of the economic freedom within the radiobroadcasting and television. The next chapter is the most voluminous of the research and it comprises of the complex analysis of the regulators of the audio-visual media market in Poland, with the fourth chapter concentrating on the regulation of the audio-visual media market in Great Britain. The study is concluded with a synthesis, wherein the author presents both the findings of the comparison of Polish and British regulations and the suggestions of legal solutions that have arisen over the course of the research and creation of the optimal regulatory model

    The Greek translation of Cicero’s "Pro Archia poeta" by Mikołaj Żórawski (1595-1665): a linguistic analysis

    No full text
    Argomento della dissertazione è il cd. greco umanistico, lingua sfoggiata dagli eruditi rinascimentali tra XV e XVIII sec. Il fenomeno, sempre più oggetto del'attenzione degli studiosi, nacque in Italia alla fine del XIV sec. e si propagò a poco a poco per tutta l'Europa fino alla Scandinavia. La tesi analizza e commenta la traduzione greca dell'orazione "Pro Archia poeta" di Cicerone eseguita dal secentesco erudito polacco Nicolaus Zoravius e pubblicata a Cracovia nel 1632. Vi sono contenuti: l'introduzione, descrivente lo stato della ricerca, il fine e il metodo dello studio condotto; due capitoli, di cui il primo offre una panoramica storico-letteraria sul "ritorno del greco" in occidente dopo il discusso iato medievale, e sugli interessi grecistici in Polonia a partire dal XVI sec., notizie biografiche sull'autore e sulle circostanze intorno alla nascita dell'operetta; il secondo capitolo costitituisce l'analisi fliologico-glottologica del testo greco, i cui risultati sono raccolti e divisi per sezioni in un riepilogo; le conclusioni permettono di riassumere e discutere i risultati dell'analisi, di avanzare alcune ipotesi sull'uso dei sussidi lessicografici da parte del traduttore, nonché di proporre una futuri approfondimenti sui testi coevi necessari a una migliore inquadratura del fenomeno in un contesto europeo.Przedmiotem dysertacji jest problematyka związana z tzw. „greką humanistyczną”, którą posługiwali się europejscy erudyci mówiący i piszący w języku greckim w XV-XVIII wieku. Znajomość greki jako zjawisko kulturowe narodziło się w humanistycznej Italii po kilku wiekach przerwy i szybko rozprzestrzeniło się na wiele innych krajów zaalpejskich aż po Skandynawię. Badania nad tym fenomenem to wyłoniona ze studiów nowołacińskich nowa gałąź wiedzy, która cieszy się w ostatnich latach coraz większym zainteresowaniem uczonych. W dysertacji, napisanej w języku włoskim, analizuję grecki przekład oracji Cycerona Pro Archia poeta (wydany w 1632 r. w Krakowie) autorstwa Mikołaja Żórawskiego (1595-1665). Jedyny znany drukowany egzemplarz przekładu przechowywany jest w Bibliotece PAN w Gdańsku. Praca składa się ze wstępu, dwóch głównych części, wniosków, bibliografii oraz dwóch aneksów. We Wstępie opisany jest przedmiot badań, cele oraz metodologia. W nawiązaniu do renesansowego zwrotu ad fontes w Rozdziale I rozważam humanistyczną recepcję antyku, przede wszystkim greckiego. Omawiam ponowne zainteresowanie studiami helleńskimi w Europie począwszy od końca XIV wieku, które stało się możliwe dzięki ówczesnej sytuacji politycznej i kontaktom uczonych bizantyńskich z włoskimi dworami. Następnie podkreślam ważną rolę, jaką odegrały humanistyczne przekłady łacińskie dzieł greckich w rozpowszechnieniu odkrytych utworów i omawiam cechy nowej praktyki translatorskiej, która wykazywała się odmiennością w stosunku do wieków poprzednich. Praktyka ta, znana rzymskim pedagogom i mająca przede wszystkim cele dydaktyczne, obejmowała również, choć w znacznie mniejszym stopniu, przekłady z łaciny na grekę, czego przykładem jest przedmiot moich badań. Na tle szerszej europejskiej perspektywy kreślę sytuację w Rzeczypospolitej między XVI a XVII w., szczególną uwagę skupiając na krakowskim środowisku akademickim i na początkach grecystyki w tamtejszym środowisku, wyszczególniając najczęściej czytanych autorów greckich i najwybitniejszych polskich tłumaczy oraz pisarzy w języku greckim. Następnie przedstawiam biografię Mikołaja Żórawskiego oraz środowisko, w którym tworzył i nauczał ten wszechstronny hellenista, jak również przytaczam okoliczności powstania greckiej translacji Pro Archia. Rozdział II stanowi trzon pracy. Tekst przekładu jest analizowany według zasad wypracowanych w badaniach kontrastywnych nad tłumaczeniami renesansowymi (W. Olszaniec, E. Sironen) i nad tekstami dwujęzycznymi z późnego antyku (R. Ferri). Korzystając z tych metod, zestawiłem tekst źródłowy i tekst docelowy, uwydatniając różnice i podobieństwa w strukturach obydwu tekstów i badając proces translatorski. W komentarzu zamieszczonym po każdej partii tekstu odnotowuję cechy graficzno-fonetyczne, morfologiczne, składniowe i leksykalne. Analiza dała interesujące wyniki związane z metodą i wyborami przekładowymi, zwłaszcza leksykalnymi, lecz także dotyczące poziomu znajomości greki w akademickim Krakowie u schyłku Renesansu. Dla większej przejrzystości wyniki analizy zostały podzielone na kategorie gramatyczne, rodzaje pojawiających się nieścisłości oraz wykaz rzadkich lub niepoświadczonych wyrazów. Zebrany materiał pozwolił w części Wnioski zarówno wyrazić opinię o jakości przekładu i trudnościach, z którymi borykał się jego autor, oraz wskazać domniemane źródła leksykograficzne, z których korzystał. Sformułowany został postulat, by dogłębnie przebadać pod względem językowym dzieła greckie innych autorów współczesnych Żórawskiemu. Postuluje się także ściślejszą współpracę badaczy greki humanistycznej, która mogłaby doprowadzić do stworzenia wspólnego zasobu leksykalnego, m.in. po to, aby rozwiązać kwestie związane z cyrkulacją słowników i ich użytkowaniem. Zamykają dysertację: Aneks I, stanowiący glosariusz łacińsko-grecki oraz Aneks II, zawierający reprodukcje fotograficzne gdańskiego starego druku.The main subject of my PhD thesis is related to Humanist Greek, with special regard to 17th century in Poland. Humanist Greek as a definition is generally described as a literary movement of erudites writing and speaking Old Greek, which spread throughout Europe from the end of 14th till 18th century. It can be considered as a cultural phenomenon beginning in Italy and later involving the central regions of Europe, as well as the Nordic countries. More specifically, my dissertation presents a Greek Humanistic translation of the famous oration "Pro Archia poeta" by Cicero, made by Polish learned Nicolaus Zoravius (Mikołaj Żórawski) and printed in 1632 in Cracow. The dissertation contains an introduction, two main chapters, a conclusion, a bibliography and two appendices. In the introduction I describe the state of the art, the aims and the methods of my research. The first chapter attempts to give an overview to the broad topic of Humanistic reception of the antiquity. It especially concentrates on the most important moments of the revival of the Hellenic studies in Western Europe, after their general decay during the Middle Ages. This part deals mainly with the following matters: the contacts between the Italian Renaissance courts and the Byzantine scholars who made possible to learn Greek. The next part focuses on the topic of Humanistic translations. Translating from Greek into Latin became a common and appreciated practice, aiming at making new acquired books from the Eastern monasteries and libraries accessible to non-Greek readers. Moreover, original Latin texts were also occasionally converted into Greek by Byzantine scholars who wanted to learn Latin, as well as by teachers and their students. This aspect, to which belongs the subject of my study, is by the way rarer and mostly fulfilling didactic needs. The next part is dedicated to the study of Greek in 16th and 17th centuries Polish-Lithuanian Commonwealth, with special attention to the Cracow milieu and its best renowned exponents. There is an attempt to introduce the most read and translated ancient authors and to describe the methods of teaching Greek. The erudite literature (mostly poetic) written by Polish Hellenists in Ancient Greek is eventually mentioned. Biographical information about the author of the Greek translation and the context in which the text was developed are given in the next section. Some hypotheses on what could be the reason for the choice of such a work are also taken into account. In the second chapter, the focus is put on the Greek text. An in-depth linguistic analysis is conducted by comparing the original text to the translated one (according to the studies by W. Olszaniec, M. Cortesi, R. Ferri). The method of combining contrastively the texts, fragment by fragment, is meant to evidence differences and similarities between the versions and to understand the translation processes that were involved. In the comments following every excerpt of text, I observe the morphological features, the syntactical structures and vocabulary. The analysis brought to light a number of interesting results, showing the peculiarities of Zoravius’ grammatical and stylistic choices. For a more comprehensible scrutiny of this outcome, in the next part the most valuable linguistic facts are displayed in a schematic way. The collected material allows to discuss some conclusions in the last part, about the quality of the translation and the lexicograpgic tools (dictionaries and lexica) that seem to have been used by Zoravius. Few last recommendations are added on the need for deeper investigation of other contemporary Humanist Greek texts from a linguistic point of view, and for promoting collaboration with other scholars to create a lexical database. It has been provided an implementation in Appendix 1 with a Latin-Greek glossary with the terms of the oration and their Greek counterparts, and the photographic reproduction of part of the old book in Appendix 2

    Rola koreańskiego alfabetu rodzimego w tłumaczeniach tekstów Samgang haengsil-to (Ilustrowany przewodnik po trzech zasadach)

    No full text
    Przedmiotem badań, których wyniki przedstawiono w niniejszej pracy, jest Samgang haengsil-to (삼강행실도, 三綱行實圖諺解), która to nazwa oznacza Ilustrowany przewodnik po trzech zasadach. Dzieło to po raz pierwszy zostało opublikowane w 1434 roku i składało się z opowiadań biograficznych sławiących postaci historyczne reprezentujące modelowe przykłady realizacji fundamentalnych wartości doktryny konfucjańskiej, która w królestwie Chosŏn pod rządami rodu Yi (이조선, 李朝鮮, 1392–1910) wyniesiona została do rangi ideologii państwowej. Opowiadania te zostały wzbogacone ilustracjami, które z jednej strony miały uatrakcyjnić przekaz, z drugiej zaś – sugestywnie oddziaływać na emocje czytelników, potęgując funkcję wychowawczą oraz ideową. Każde wydanie Ilustrowanego przewodnika po trzech zasadach składało się z trzech tomów, poświęconych jednej z trzech fundamentalnych postaw etycznych, a mianowicie: szacunkowi dzieci względem rodziców hyoja (효자, 孝子), lojalności poddanego (ministra) wobec władcy ch’ungsin (충신, 忠臣) oraz cnocie1 kobiet – yŏllyŏ (열녀, 烈女). Oryginalny tekst został zapisany w systemie klasycznej chińszczyzny hanmun (한문, 漢文). Jednak po promulgowaniu rodzimego alfabetu koreańskiego han'gŭl ( 한 글 ) w połowie XV wieku zaczęto włączać do publikacji koreańskie tłumaczenie klasycznego tekstu Samgang haengsil-to, co miało ułatwić upowszechnienie i zaszczepienie wartości etycznych prezentowanych na kartach tego dzieł

    Włoska literatura migracyjna. Twórczość pisarzy z krajów Maghrebu

    No full text
    Celem niniejszej rozprawy doktorskiej jest przedstawienie dokładnej analizy utworów włoskich pisarzy migracyjnych pochodzących z krajów Maghrebu. Teksty powstały w latach 1990-2014. Wzięto pod uwagę jedynie teksty powstałe w języku włoskim, pominięto przekłady z języka arabskiego czy francuskiego, a także utwory napisane przez osoby o korzeniach maghrebskich, które urodziły się w Europie lub wyemigrowały z Afryki jako dzieci. Podstawą metodologiczną pracy są badania profesora Armanda Gnisciego, pierwszego teoretyka włoskiej literatury migracyjnej oraz stworzony przez niego podział chronologiczny. Taka podstawa pozwoliła uporządkować teksty i ukazać je w perspektywie czasowej. Chronologiczna analiza tekstów ma na celu ukazanie bogactwa literatury migracyjnej na przykładzie pisarzy maghrebskich ze szczególnym uwzględnieniem nawiązań literackich. Zwraca uwagę na perspektywę pisarza, który pisząc o Innym, jednocześnie sam nim jest oraz śledzi zmiany w tym zakresie: od początkowego autobiografizmu po fikcję literacką. W centrum omawianych tekstów, a co za tym idzie również w centrum rozprawy stoi doświadczenie migracji, nie tylko geograficznej, ale także językowej. Wstęp poświęcony jest kulturowym aspektom migracji, ze szczególnym uwzględnieniem specyficznej sytuacji Włoch. Zwraca się tu uwagę na kwestie tożsamości, a także na podwójne doświadczenie Włochów- jako przyjmujących imigrantów oraz jako emigrujących. Zawarto tu również teoretyczne fundamenta rozprawy, a więc wspomniane wyżej teorie Armanda Gnisciego, Zygmunta Baumana, Edwarda Saida, Amina Maaloufa. W części tej omówiono również kwestię pojęcia „literatura migracyjna”, omówiono też pokrótce teorie dotyczące pojęcia innych badaczy literatury migracyjnej. Zaprezentowano historię włoskiej literatury migracyjnej koncentrując się na opisie trzech faz: autobiografizmu, fazy przejściowej oraz ostatniej, która charakteryzuje się rozwojem indywidualnego stylu. Kolejne dwa rozdziały to badania tekstów pisarzy migracyjnych pochodzących z krajów Maghrebu. We wstępie do każdego z nich uznano za stosowne umieścić krótką notę biograficzną, tak aby zwrócić uwagę na czas i powody migracji oraz wcześniejsze doświadczenia autora. W pierwszym rozdziale przedstawiono analizę jednej powieści pierwszej fazy literatury migracyjnej oraz jednej powieści drugiej fazy. Immigrato Salaha Methnaniego (pierwsza faza) jest powieścią autobiograficzną. Analizując ten tekst skoncentrowano się na genezie powstania powieści, kwestii momentu migracji oraz realiach życia nielegalnego imigranta, który pozbawiony podstawowych praw nie tylko staje się łatwą ofiarą, ale jest też wystawiony na liczne pokusy degrengolady moralnej. Przykład powieści drugiej fazy literatury migracyjnej, I bambini delle rose Mohsena Mellitego ukazuje uwolnienie się pisarzy migracyjnych od autobiografizmu i przejście w stronę fikcji literackiej. Analizując ten tekst skoncentrowano się na analizie gatunku, charakterystycznej „filmowej” narracji oraz przedstawieniu postaci imigrantów oraz ich integracji we włoskim społeczeństwie. W drugim rozdziale poddano analizie cztery powieści Amary Lakhousa (Scontro di civiltà per un ascensore a Piazza Vittorio, Divorzio all'islamica a viale Marconi, Contesa per un maialino italianissimo a San Salvario, La zingarata della verginella di Via Ormea). Ze względu na bogactwo stworzonych przez autora postaci, wychodząc od podziału postaci stworzonego przez Marię Cristinę Mauceri i Marię Grazię Negro oraz wspierając się tekstami Cezarego Wodzińskiego i Mariana Golki, ukazano szczegółowo charakterystyki postaci-marionetek w kontekście integracji z włoskim środowiskiem lub akceptacji/nieakceptacji Innego. Jeden z podrozdziałów poświęcono przestrzeni. Dokonano analizy intertekstualności oraz seryjności powieści. Zwrócono szczególną uwagę na postać kobiety w powieści Divorzio all'islamica a viale Marconi. W trzecim rozdziale dyzertacji zatytułowanym „Tahar Lamri i Amor Dekhis – inne askpekty integracji” przedstawiono zbiór opowiadań Tahara Lamriego (I sessanta nomi dell'amore) oraz dwie powieści Amora Dekhisa (I lupi della notte, Dopotutto ognuno è solo). Zwrócono tu szczególną uwagę na wybór gatunków literackich i styl utworów. Dokonano szczegółowej analizy nawiązań i inspiracji literackich i filmowych (zarówno włoskich jak i arabskich). Omówiono poruszaną problematykę, między innymi: tęsknotę za ojczyzną, tożsamość, integrację, kobietę w świecie islamu, fundamentalizm religijny. Analizując powieści Amora Dekhisa skoncentrowano się na takich aspektach jak pamięć, przeszłość, strach, trauma.Dodatkowo, w analizie krótkich opowiadań Tahara Lamriego zwrócono uwagę przede wszystkim na strukturę zbioru oraz różnorodny zakres tematyczny opowiadań. Rozprawę uzupełnia apendyks, wywiady z samymi pisarzami przeprowadzone w czerwcu oraz grudniu 2017 roku

    471

    full texts

    2,396

    metadata records
    Updated in last 30 days.
    Repozytorium UW
    Access Repository Dashboard
    Do you manage Open Research Online? Become a CORE Member to access insider analytics, issue reports and manage access to outputs from your repository in the CORE Repository Dashboard! 👇