Repozytorium UW
Not a member yet
2396 research outputs found
Sort by
Chińska polityka zagraniczna wobec państw Europy Środkowo-Wschodniej po 1949 r.
No full textThe thesis is about China’s foreign policy towards Central Eastern European states after 1949. The constructivism is used as the theory to analyse China’s identity, and evolution of China’s identity after 1949. Through elaborating China’s identity, the thesis mainly discuss the influence of China’s identity towards China’s foreign policy towards Central Eastern European states. The thesis use comparative analysis to compare China’s foreign policy towards Central Eastern European states in six different period, 1949-1978, 1978, 1990,1990-1995, 1995-2003, 2003-2010, 2010-present in the aspects of politics, economy, and culture. The main purpose of research is to find out why there is a difference of China’s foreign policy towards Central Eastern European States, and what is the outcome of such difference.Rozprawa odnosi się do chińskiej polityki zagranicznej wobec państw Europy Środkowo-Wschodniej po 1949 roku. Teoria konstruktywizmu jest używana do analizy tożsamości Chin oraz ewolucji tożsamości Chin po 1949 roku. Poprzez analizę kształtowania tożsamości Chin, praca głównie omawia wpływ chińskiej tożsamości na chińską politykę zagraniczną wobec państw Europy Środkowo-Wschodniej. Rozprawa wykorzystuje analizę komparatystyczną do porównywania chińskiej polityki zagranicznej z państwami Europy Środkowo-Wschodniej w sześciu różnych okresach chińskiego kierownictwa politycznego tj., lata 1949-1978, 1978-1990, 1990-1995, 1995-2003, 2003-2010, 2010-obecnie w aspekcie politycznym, gospodarczym i kulturnym. Głównym celem badań jest ustalenie, przyczyn wewnętrznych i zewnętrznych oraz skutków dywersyfikacji w polityce zagranicznej Chin wobec państw Europy Środkowo-Wschodniej
Zwierzę jako uczestnik i materiał sztuki. Relacje między artystami a zwierzętami od połowy XX w. do dziś
No full textTematem pracy są relacje między artystami a zwierzętami analizowane na przykładach
konkretnych prac artystycznych reprezentatywnych dla nowego podejścia do zwierząt w sztuce, w
ramach którego artyści angażują żywe zwierzęta jako uczestników sztuki i używają martwych zwierząt
jako tworzywa artystycznego. Zakres chronologiczny pracy obejmuje drugą połowę XX wieku i
współczesność, ponieważ jest to czas, kiedy do sztuk wizualnych wprowadzono rzeczywiste zwierzęta
Estetyka sztuki wizualnej tradycji bramińskiej w Indiach klasycznych. Analiza teorii sztuki na podstawie wybranych traktatów sanskryckich
No full textThis dissertation describes and analysis four of the main problems of
Aesthetics, i.e. concept of art, origins of art, author, and beholde as described in four
Sanskrit art-treatises – the Nāṭya-śāstra, the Viṣṇu-dharmôttara-purāṇa, the Mayamata, the Abhinaya-darpaṇa. The treatises describe the rules of theatre, dance, plastic
arts, and construction.
Chapter 1 discusses selected problems of the concept of art that are
fundamental for the understanding of the notion as it was in Classical India. The first
problem is the classification of arts that sets the frame for further discussion in the
dissertation. The second subject discusses the most important element of art, i.e. its
sacred dimension. At last, various strategies to defining the concept of art are
employed.
Chapter 2 describes and analysis the stories of the origins of art as told by the
art-treatises. The stories are analysed from the point of view of four notions: time,
space, agents, and ritual. These four notions serve as the framework for the analysis
of other concepts discussed in subsequent Chapters.
Chapter 3 discusses the first type of agent – the art-person, i.e. author of srtwork. The role and position of art-person is discussed through the analysis of the terminology: names of professions, epithets, name of roles, organisation. Next, the
requirements for art-person are presented and his/her role in the process of art
making. The analyse is organised around the three notions: time, space, and ritual.
The last part discusses social position of art-persons.
Chapter 4 describes the role and position of the second type of agent – the
beholder. All types of beholders are analysed, their role and position in an art
situation, personal requirements and motivations for participating in artworld, as well
as the consequences from the contact with art.
Appendixes 1-4 present selected fragments of analysed Sanskrit texts – the
Nāṭya-śāstra, the Viṣṇu-dharmôttara-purāṇa, the Maya-mata, the Abhinaya-darpaṇa
respectively – with their translations and additionally comparative edition of various
published versions
Osobliwości minimalizujących przekształceń harmonicznych w zamknięte rozmaitości
No full textTematem niniejszej pracy są osobliwości minimalizujących przekształceń harmonicznych o wartościach w zamkniętej rozmaitości, ze szczególnym uwzględnieniem przekształceń w sferę S
2
. Z de nicji są to przekształcenia z zadanym
warunkiem brzegowym, minimalizujące energię Dirichleta E(u) = R
|∇u|
2
.
Od ponad 30 lat wiadomo, że przekształcenia takie są gładkie poza pewnym
zbiorem domkniętym kowymiaru co najmniej 3, zwanym zbiorem osobliwym.
Jednak dopiero w ostatnich latach wykazano, że miara Hausdor a (kowymiaru 3) tego zbioru jest lokalnie skończona.
Zaczniemy od zbadania regularności zbioru osobliwego. Dla przekształceń w S
2
dowiedziemy mianowicie, że zbiór osobliwy jest topologiczną podrozmaitością
kowymiaru 3 (z dokładnością do zbioru miary zero), wykluczając w ten sposób
możliwe dziury w zbiorze osobliwym. Taki wynik był dotychczas znany jedynie
dla dziedzin wymiaru 4.
Następnie zaprezentujemy możliwe uogólnienia pochodzącego od Nabera i Valtorty dyskretnego twierdzenia Reifenberga. Są to ogólne narzędzia z zakresu geometrycznej teorii miary, pozwalające na uzyskanie górnych ograniczeń na miarę zbiorów spełniających odpowiednie założenia płaskości typu Reifenberga.
Omówimy też zastosowanie takich twierdzeń do badania osobliwości.
Na koniec wykorzystamy i wzmocnimy dostępne lokalne oszacowania, by zbadać zależność osobliwości przekształcenia minimalizującego u: Ω → S
2 od jego
przekształcenia brzegowego ϕ = u|∂Ω. Wykażemy, że miarę zbioru osobliwego
można oszacować w sposób liniowy przez energię brzegową R
∂Ω
|∇ϕ|
n−1
, gdzie
n = dim Ω. Co więcej, pokażemy stabilność osobliwości (w sensie odległości
Wassersteina) przy zaburzeniach przekształcenia brzegowego w normie W1,n−1
.This thesis is concerned with singularities of minimizing harmonic maps into
closed manifolds, with special emphasis on maps into the sphere S
2
. By de -
nition, they are maps that minimize the Dirichlet energy E(u) = R
|∇u|
2 with
respect to given boundary conditions. Since the 80’s, such maps are known to
be smooth outside a closed set of codimension at least 3, called the singular set;
recently, its codimension 3 Hausdor measure was shown to be locally nite.
First, we present a regularity theorem for the singular set. For maps into S
2
,
we show that the singular set is indeed a codimension 3 topological submanifold (up to a set of measure zero), thus excluding possible arbitrary gaps in the
singular set. This was previously known only for domains of dimension 4.
Next, we give various extensions of Naber and Valtorta’s discrete Reifenberg
theorem, a general tool in geometric measure theory that yields upper measure
bounds for sets satisfying Reifenberg-type atness conditions. We also illustrate
the applications in the study of singularities.
Finally, building upon previously known local measure estimates, we study
how the singularities of a minimizer u: Ω → S
2 depend on its boundary map
ϕ = u|∂Ω. It is shown that the measure of the singular set can be estimated linearly in terms of the boundary energy R
∂Ω
|∇ϕ|
n−1
, where n = dim Ω. Moreover, the singular set is stable (in Wasserstein distance) with respect to W1,n−1
-
perturbations of the boundary map.AMS Subject Classi cation: 58E20, 35J20, 35A2
Rola naprawy DNA w oporności komórek nowotworowych na terapię fotodynamiczną
No full textPhotodynamic therapy (PDT) is a clinically approved and less invasive cancer treatment. It causes
less damage to normal tissue compared to radiation or chemotherapy. The therapeutic procedure
includes the application of a photosensitizing drug (PS) that is subsequently activated by
monochromatic light of a specific wavelength. The photochemical reaction leads to the generation
of highly toxic oxygen species (ROS) that induce oxidative stress in cells and ultimately promote
cell death. The limitation of PDT is the development of resistance to PDT in some cancer cells.
Several mechanisms are known to be involved in cellular defense against the cytotoxic effects of
PDT, including the activation of antioxidant enzymes, drug efflux pumps, degradation of PS and
overexpression of protein chaperons. However, the role of DNA repair in resistance of cancer cells
to PDT has not been well studied. This project aimed to gain knowledge about the role of DNA
repair and other potential novel mechanisms in acquiring resistance to photodynamic therapy, as
well as to use this knowledge in the search for new resistance markers and new methods for
sensitizing cancer cells to this type of treatment. For this purpose, PDT resistant cells were isolated
from parental glioblastoma (GBM, U-87 MG) and cervical carcinoma (SKG-IIIa) cell lines
following repetitive PDT cycles. Isolated resistant cells (U-87 MGR and SKG-IIIaR) were
subjected to different approaches to characterize in terms of knowledge the degree of oxidative
stress and DNA damage, cell cycle proliferation and course, protoporphyrin accumulation,
epigenetic marks, expression and activity of DNA base excision repair (BER) enzymes and
efficiency of DNA repair. Moreover, microarray and proteomics analysis was applied to explore
novel mechanisms associated with the resistance to PDT in the glioblastoma cells. The results
demonstrated that the resistance to PDT in U-87 MGR cell line may be a consequence of several
mechanisms that can function independently or in collaboration. In U-87 MGR cells, a higher level
of epigenetic changes, including DNA hypermethylation (5-mC and 5-hmC), upregulation of noncoding RNAs (SNORD family) and deregulation of some miRNAs expression, upregulation of
histone H1F0 and overexpression of HDAC10 can cause striking effects in the regulation of gene
expression engaged in the acquiring of resistance to PDT. Interestingly, some of these epigenetic
marks are known to cause metabolic changes, cell cycle reprogramming, slower proliferation, and
differentiation. Here, my data suggests that resistance to PDT in the glioblastoma cell line may be
associated with reduced rate of some metabolic pathways, change in cell cycle regulation (the G1
phase elongation) and slower proliferation. U-87 MGR cells exhibited lower levels of porphyrins, both intracellular and in medium, including PpIX (PS for PDT), which, despite upregulation of
drug efflux pumps, is most likely due to an impairment of the heme biosynthesis pathway. As
expected, epigenetic changes also deregulate the expression of antioxidant enzymes, leading to
lower oxidative DNA damage after PDT in the resistant cells than in the parental sensitive ones.
Resistance to PDT in glioblastoma cells may also be associated with higher efficiency of the initial
steps of the BER pathway and the repair of DNA breaks. Increased expression and higher activation
of ATM and ATR kinases, main and primary signaling molecules of DNA damage response
(DDR), were demonstrated in resistant U-87 MGR cells even before PDT treatment, suggesting
that they are good targets for sensitization of resistant cells to PDT. As expected, resistant
glioblastoma cells can be partially sensitized to PDT by inhibiting ATM kinase, which suggests
that ATM has a crucial role in PDT resistance. This may be due to the role of ATM in extending
the G1 phase (inducing the G1 checkpoint), and thus facilitating the rapid response to PDTmediated DNA damage in U-87 MG resistant cells. PDT resistant cervical carcinoma cell line,
although shared some common features with glioblastoma resistant cells, differed in DNA repair.
The cell cycle reprogramming, the G1 checkpoint, higher ROS scavenging activity and lower PpIX
biosynthesis rate were common factors in both U-87 MGR and SKG-IIIaR cell lines. Compared to
their parental line, PDT resistant SKG-IIIa cells overexpressed two important proteins involved in
BER, APE1 and PARP1, and demonstrated increased activity of the major BER steps. This
indicated that resistant cells could be sensitized to PDT by inhibiting the APE1 and PARP1 activity.
Indeed both enzymes proved to be the target; however, the APE1inhibitor was more effective.
These findings indicate a key role of the BER pathway in acquiring resistance to PDT in the cervical
carcinoma cell line, which can be overcome by inhibiting two BER enzymes. In summary, data
obtained during this project showed that, besides other mechanisms disclosed, DNA repair is the
important mechanism of PDT resistance in both glioblastoma and cervical carcinoma cell lines.
This study also suggests that the inhibitor of one of the major DDR kinase, ATM and inhibitors of
the BER pathway (APE1 and PARP1) may become effective adjuvants that increase the
effectiveness of PDT therapy in GBM and cervical cancer, respectively.Terapia fotodynamiczna (ang. photodynamic therapy, PDT) jest klinicznie zatwierdzoną metodą
walki z nowotworami charakteryzującą się niską inwazyjnością oraz brakiem poważnych efektów
ubocznych. Opiera się na wykorzystaniu substancji fotouczulającej oraz światła widzialnego do
niszczenia komórek nowotworowych. Mechanizm jej działania polega na wzbudzeniu
fotouczulacza przez światło, a następnie jego interakcji z tlenem znajdującym się w komórce, co
w konsekwencji prowadzi do powstania reaktywnych form tego pierwiastka (RFT) i stresu
oksydacyjnego, a następnie śmierci komórek. Niestety skuteczność terapii fotodynamicznej jest
niższa od innych metod leczenia nowotworów – chemioterapii i radioterapii. Wiązać się to może
ze zjawiskiem nabywania przez komórki nowotworowe oporności na PDT. W obronę komórkową
przed cytotoksycznymi skutkami PDT zaangażowanych jest kilka mechanizmów, w tym aktywacja
enzymów antyoksydacyjnych, pompy usuwające leki, degradacja substancji fotouczulającej i
nadekspresja białek opiekuńczych. Jednak rola naprawy DNA w oporności komórek rakowych na
PDT nie została dobrze poznana. Niniejszy projekt miał na celu uzyskanie wiedzy na temat roli
naprawy DNA i innych potencjalnych nowych mechanizmów w nabywaniu oporności na terapię
fotodynamiczną, jak również wykorzystanie tej wiedzy w poszukiwaniu nowych markerów
oporności i nowych metod uwrażliwiania komórek nowotworowych na ten rodzaj leczenia. W tym
celu wyizolowano komórki oporne na PDT z linii komórek glejaka (GBM, U-87 MG) i raka szyjki
macicy (SKG-IIIa) poprzez wielokrotne powtarzanie cykli PDT i dalszą hodowlę przeżywających
komórek. Uzyskane nowotworowe linie oporne (U-87 MGR i SKG-IIIaR) scharakteryzowano pod
kątem poznania stopnia stresu oksydacyjnego i uszkodzeń DNA, proliferacji i przebiegu cyklu
komórkowego, akumulacji protoporfiryny, znaczników epigenetycznych, ekspresji i aktywności
enzymów naprawy DNA przez wycinanie zasad (ang. base excision repair, BER) oraz wydajności
naprawy DNA. Ponadto zastosowano analizę mikromacierzy i proteomikę w celu zbadania nowych
mechanizmów związanych z opornością na PDT. Wyniki wykazały, że oporność na PDT w linii
komórkowej U-87 MGR może być konsekwencją kilku mechanizmów, które mogą funkcjonować
niezależnie lub współdziałać przy nabywaniu przez komórki oporności na PDT. W komórkach U87 MGR wyższy poziom zmian epigenetycznych, w tym hipermetylacja DNA (5-mC i 5-hmC),
pozytywna regulacja niekodujących RNA (rodzina SNORD) i deregulacja ekspresji niektórych
miRNA oraz nadekspresja histonu H1F0 i HDAC10 mogą mieć silny wpływ na regulację ekspresji
genów zaangażowanych w nabywanie oporności na PDT. Co ciekawe, niektóre z tych znaczników epigenetycznych powodują zmiany metabolizmu, przeprogramowanie cyklu komórkowego,
spowolnienie proliferacji i różnicowania. Moje dane sugerują, że oporność na PDT w linii
komórkowej glejaka może być związana ze zmniejszonym tempem metabolizmu, zmianą regulacji
cyklu komórkowego (wydłużenie fazy G1) i wolniejszą proliferacją. Komórki U-87 MGR
wykazywały niższe poziomy porfiryn, zarówno wewnątrzkomórkowych, jak i w pożywce, w tym
PpIX (lek fotouczulający stosowany w PDT), co, pomimo braku bardziej efektywnie działających
pomp komórkowych usuwających lek, jest najprawdopodobniej spowodowane zaburzeniem
szlaku biosyntezy hemu. Zgodnie z oczekiwaniami zmiany epigenetyczne również rozregulowują
ekspresję enzymów antyoksydacyjnych, prowadząc do mniejszego uszkodzenia oksydacyjnego
DNA po PDT w komórkach opornych w porównaniu do wrażliwych. Oporność na PDT w
komórkach glejaka może być również związana z wyższą wydajnością początkowych etapów
szlaku BER i naprawą pęknięć DNA. Zwiększoną ekspresję i wyższą aktywację kinaz ATM i ATR,
nadrzędnych cząsteczek sygnałowych odpowiedzi na uszkodzenie DNA (ang. DNA damage
response, DDR), wykazano w komórkach opornych nawet przed traktowaniem PDT, co sugeruje,
że są one dobrymi celami uwrażliwiania komórek na PDT. Zgodnie z oczekiwaniami, oporne
komórki glejaka można częściowo uwrażliwić poprzez hamowanie kinazy ATM, która odgrywa
kluczową rolę w oporności na PDT. Może to wynikać z roli ATM w zatrzymywaniu cyklu
komórkowego w fazie G1, a tym samym ułatwianiu szybkiej odpowiedzi na uszkodzenie DNA
wywołane przez PDT w komórkach opornych. Mechanizm oporności na PDT w komórkach raka
szyjki macicy, chociaż łączy pewne cechy z glejakiem, różni się w ścieżce naprawy DNA.
Przeprogramowanie cyklu komórkowego, wydłużenie fazy G1, wyższa aktywność zmiatania RFT
i słabsza biosynteza PpIX są wspólnymi czynnikami w obu badanych liniach komórkowych
opornych na PDT. Komórki raka szyjki macicy oporne na PDT wykazały silniejszą ekspresję
niektórych białek BER, takich jak APE1 i PARP1 oraz zwiększoną aktywność głównych etapów
BER w porównaniu z komórkami wrażliwymi. Dane te sugerowały, że komórki oporne mogą być
uwrażliwione na PDT poprzez zahamowanie aktywności APE1 i PARP1. Okazało się, że oba
enzymy są dobrym celem, z tym, że inhibitor APE1 był bardziej skuteczny. Odkrycia te wskazują
na na kluczową rolę szlaku BER w nabywaniu oporności na PDT przez linię komórkową raka
szyjki macicy, którą można pokonać przez hamowanie głównych enzymów tego szlaku naprawy
DNA. Podsumowując, wyniki uzyskane podczas realizacji tego projektu wykazały, że oprócz
innych ujawnionych mechanizmów naprawa DNA jest ważnym mechanizmem oporności na PDT zarówno w liniach komórkowych glejaka, jak i raka szyjki macicy. Badanie to sugeruje również,
że inhibitor jednej z głównych knaz DDR, ATM i inhibitory szlaku BER (APE1 i PARP1) mogą
stać się skutecznymi adiuwantami, które zwiększą skuteczność terapii fotodynamicznej,
odpowiednio w GBM i raku szyjki macicy
A Buddhist critique of the Lokāyata materialism from the 8th century. The Lokāyata-parīkşā Chapter XXII of Śāntarakşita’s Tattva-sańgraha with Kamallaśīla’s Paňjikā. A critical edition from the Sanskrit manuscripts and the Tibetan version, with an introduction and an annotated translation
No full textThe following dissertation presents a critical edition and an annotated English
translation of Chapter XXII Lokāyata-parīkṣā (‗Examination of the Lokāyata system‘) of the
Tattva-saṅgraha (‗Compendium of Principles‘) by the 8th
-century Buddhist monk and teacher
Śāntarakṣita, with the commentary Tattva-saṅgraha-pañjikā thereon by Kamalaśīla (also 8th
century). In this chapter Śāntarakṣita attempts to prove the beginninglessness and endlessness
of the dependent arising as taught by Buddha Gautama. In doing so he engages in a fictitious
debate with an adversary representing the now near-forgotten Lokāyata school of classical
Indian materialism (fl. between the 6th and 9th cent.), and refutes the adversary‘s critique of
the concept of rebirth.
In my dissertation I make inquiry into what the text of the Lokāyata-parīkṣā is and
what it says, and I investigate Śāntarakṣita‘s and Kamalaśīla‘s account of the Lokāyata. The
first two questions, which are the central questions of the present work, I answer respectively
in my critical edition (section 2 of the dissertation) and my annotated translation of the
Lokāyata-parīkṣā (section 4). Section 1 (‗Introduction‘) is divided into four parts. Part one
briefly presents the Tattva-saṅgraha and the Pañjikā, and their authors. Part two gives a
(critical) summary of the text-witnesses. Part three examines the purpose and the adversary of
the Lokāyata-parīkṣā. Also discussed in this subsection are some selected problems
concerning the account of the Lokāyata. Part four presents my concluding remarks. The
dissertation also offers an edition of the Tibetan versions of the two texts (section 3), which
allows the reader to consult the Tibetan text with the critically edited Sanskrit text, and the
English translation.
The annotations to my translation provide what I regard as a philological-cumexegetical commentary on the text, namely, their purpose is primarily to examine the variae
lectiones and the emendations, and to elaborate on the often complex discourse (needless to
say, a proper exegesis is a sine qua non for establishing the preferred reading of the text). The
dissertation‘s approach towards the Lokāyata-parīkṣā is, thus, first and foremost philological
and text-critical. The study is augmented by a presentation of the adversary, and an evaluation
of the text as a source-material for the philosophical enterprise of the Lokāyata.
The Tattva-saṅgraha and the Pañjikā were the subject of major studies by two
prominent Polish scholars of the pre-war Warsaw school of Buddhist studies. These are
Stanisław Schayer (1899-1941), founder (in 1932) and first director of the Oriental Institute (from 2008 Faculty of Oriental Studies) at the University of Warsaw, and Arnold Kunst
(1903-1981), student of Stefan Stasiak (Lvov, now Lviv, Ukraine), Schayer, and Erich
Frauwallner (Vienna). Schayer‘s Contributions to the Problem of Time in Indian Philosophy,
published in Kraków, 1938 by Polska Akademia Umiejętności (reedited by Marek Mejor in
2012), presented an annotated translation of Chapter XXI Traikālya-parīkṣā (‗Examination of
[the Doctrine of] the Existence of Three Times‘), with Kamalaśīla‘s commentary thereon,
together with a pioneering study of the Indian notion of time. Arnold Kunst in his doctoral
dissertation, published in 1939 under the title Probleme der buddhistischen Logik in der
Darstellung des Tattvasaṅgraha (Polska Akademia Umiejętności, Prace komisji
orientalistycznej Nr. 33, Kraków 1939), offered an edition of the root text in Sanskrit and
Tibetan, with a German translation, of Chapter XVIII Anumāna-parīkṣā (‗Examination of
Inference‘), with Kamalaśīla‘s commentary thereon. Both works were based on the printed
edition by Krishnamacharya, carefully collated with the Tibetan versions (which were,
additionally, evaluated by Kunst in the preface to his study). In his In memoriam to Arnold
Kunst, David SEYFORT RUEGG (1983: 3) praised the two Polish scholars for having been
‗responsible for inaugurating in Europe the careful study on both a philological and
philosophical basis of Śāntarakṣita‘s Tattvasaṃgraha.‘ I sincerely hope that the research
carried out in the present dissertation proves a worthy addition to the Polish studies on the
Tattva-saṅgraha and the Pañjikā
Przemówienie polityczne w Indiach jako gatunek graniczny. Wystąpienia Narendry Modiego z lat 2013 i 2014
No full textPrzemówienie polityczne w Indiach jako gatunek graniczny. Wystąpienia Narendry Modiego z lat 2013 i 201
Polish and Ukrainian civil law terminology - comparative analysis
No full textW niniejszej rozprawie doktorskiej podjęta została próba analizy i charakterystyki językoznawczej polskiej i ukraińskiej terminologii cywilnoprawnej pod kątem semantyki, morfologii i syntaktyki. W wyniku przeprowadzonych badań zostały szczegółowo omówione właściwości językoznawcze polskich i ukraińskich terminów prawa cywilnego.
Bazą materiałową stanowiły terminy wyekscerpowane z polskich i ukraińskich tekstów prawnych i prawniczych, na które składały się akty prawne (Kodeks cywilny Polski i Kodeks cywilny Ukrainy), literatura prawnicza (podręczniki prawa cywilnego) oraz różnojęzyczne opracowania leksykograficzne – słowniki, encyklopedie, leksykony i tezaurusy specjalistyczne, które prezentują najczęściej występujące terminy prawa cywilnego. Łącznie (na przestrzeni trzech lat: 2012-2015) zgromadzono ponad 18 tysięcy terminów cywilnoprawnych, w tym ponad 10 tysięcy polskich i ponad 8 tysięcy ukraińskich jednostek terminologicznych.
W początkowym etapie dokonano charakterystyki semantycznej analizowanych jednostek terminologicznych oraz zwrócono uwagę na relacje, jakie w ramach semantyki zachodzą pomiędzy nimi, m.in. na synonimię, antonimię, wariantywność. Bezpośrednim efektem przeprowadzonej analizy semantycznej polskiej i ukraińskiej terminologii z zakresu prawa cywilnego było wyodrębnienie w obu systemach terminologicznych głównych pól semantycznych, grup tematycznych oraz grup leksykalno-semantycznych, co umożliwiło klasyfikację terminologii prawa cywilnego na podstawie różnych kryteriów.
Kolejny etap badań naukowych polegał na analizie porównawczej budowy morfologicznej terminów cywilnoprawnych występujących w języku polskim i ukraińskim. Pozwoliło to wyodrębnić najczęściej wykorzystywane sposoby tworzenia terminów prawa cywilnego w obu językach. Szczególna uwaga została zwrócona na rolę afiksacji, a praktyczna analiza materiału pod tym kątem pozwoliła wyłonić najproduktywniejsze sufiksy i prefiksy, które biorą udział w tym procesie.
Analiza syntaktyczna materiału badawczego pozwoliła scharakteryzować strukturę polskich i ukraińskich terminów prawa cywilnego oraz wyodrębnić najproduktywniejsze konstrukcje, za pomocą których są tworzone.In this dissertation, an attempt was made to analyze and characterize the linguistic features of Polish and Ukrainian civil-law terminology from the perspective of semantics, morphology and syntax. This research allowed to discuss linguistic features of Polish and Ukrainian civil law terms in detail.
The research material consisted of linguistic items excerpted from Polish and Ukrainian juridical and legal texts which involved legal acts (Polish Civil Code and Civil Code of Ukraine)and legal literature (textbooks on civil law). Moreover, various lexicographical studies were used, namely dictionaries, encyclopedias, lexicons and specialist thesauri which all present the most common civil law terms. In total, between 2012 and 2015 more than 18,000 civil law terms were collected, including over 10,000 Polish and over 8,000 Ukrainian terminological units.
At the initial stage of the research, the analyzed terminological units were characterized. Attention was paid to the semantical relationships which existed between them, including synonymy, antonymy, and variance. The effect of the semantical analysis of Polish and Ukrainian terminology in the field of civil law was the separation of the main semantic fields, thematic groups and also lexical and semantic groups in both terminological systems. This made it possible to classify civil law terminology items on the basis of various criteria.
The next stage of the scientific research was a comparative analysis of the morphological structure of civil law terms which exist in Polish and Ukrainian language. It allowed to distinguish the most frequent ways of creating civil law terms in both languages. Particular attention was paid to the role of affixation. The practical analysis of the material at this angle enabled the selection of the most productive suffixes and prefixes involved in the process of affixation.
The syntactic analysis of the research material allowed to characterize the structure of Polish and Ukrainian civil law terms and to identify the most productive constructions used to develop them
Regional differentiation of human capital. Methodology, measurement, theory
No full textTeoria kapitału ludzkiego w postaci realnie prowadzonych działań inwestycyjnych i politycznych jest implementowana w Polsce. W założeniu ma oddziaływać na zmiany społeczne i gospodarcze. Zakłada się, że efektem działań inwestycyjnych będzie wzrost poziomu kapitału ludzkiego oraz zmniejszenie nierówności społecznych w regionach. Praktyczne konsekwencje wprowadzanych rozwiązań na rozwój społeczny i gospodarczy w Polsce wymagają weryfikacji.
Strategicznym założeniem we współczesnych programach rozwoju gospodarczego jest zapewnienie wystarczającej produktywności kapitału ludzkiego dla wyzwań w dziedzinie nowych technologii i innowacyjności. Sukcesy gospodarcze, w coraz większym stopniu zależą od poprawy jakości kapitału ludzkiego, a zatem od ludzi dobrze wykształconych, posiadających umiejętności twórcze i innowacyjne. Tworzenie zasobów kapitału ludzkiego nie jest tożsame z rozwojem i utrzymaniem ich wysokiego poziomu. Przyrost wiedzy i poprawa jakości kapitału ludzkiego nie przyniesie zakładanych efektów, jeżeli równolegle nie podejmie się działań zabezpieczające przez negatywnym wpływem czynników ograniczających możliwość optymalnego wykorzystania wytworzonych zasobów kapitału. Bariery wykorzystania i deprecjacja kapitału ludzkiego są związane z wieloma aspektami i warunkami składającymi się na sytuację społeczną i gospodarczą kraju. Jakie założenia powinny być podstawą efektywnych inwestycji w kapitał ludzki? Jakie czynniki efektywnie powodują rozwój społeczny i gospodarczy kraju i regionów?
W części pierwszej zaprezentowano teorię kapitału ludzkiego w ujęciu teorii socjologii i ekonomii. Odrębne punkty widzenia zostały przedstawione jako podstawa dalszych analiz złożonej koncepcji teoretycznej. Wnioski z pierwszej części posłużyły interpretacji elementów teorii kapitału ludzkiego zastosowanych w programach i dokumentach strategicznych oraz przez wdrożenie inwestycji w kapitał ludzki.
W drugiej części podjęto próbę zbadania i weryfikacji zastosowania w Polsce założeń teorii kapitału ludzkiego w rzeczywistych działaniach społecznych i gospodarczych, w programach rozwojowych, w polityce społecznej i oświatowej. W założeniu mają się one przyczynić do wytworzenia i utrwalenia wysokiego poziomu kapitału ludzkiego oraz zmniejszenia nierówności społecznych i regionalnych. Analiza stanowi weryfikację zastosowania w Polsce założeń teorii kapitału ludzkiego w rzeczywistych działaniach społecznych i gospodarczych, w programach rozwojowych, w polityce społecznej i oświatowej. W założeniu mają się one przyczynić do wytworzenia i utrwalenia wysokiego poziomu kapitału ludzkiego oraz zmniejszenia nierówności społecznych i regionalnych. Analizie poddano przypadek interwencji publicznych i zarazem inwestycji w kapitał ludzki podjętych w ramach prowadzonej polityki spójności w Polsce w latach 2007-2016. Badanie przeprowadzono na podstawie analizy danych statystycznych Głównego Urzędu Statystycznego (GUS), w wyniku której stworzono dwa wskaźniki syntetyczne ukazujące dynamikę zmian w badanym okresie oraz umożliwiające porównania międzyregionalne. Analiza została przeprowadzona z punktu widzenia uwarunkowań społecznych oraz w uzasadnionym zakresie uwarunkowań gospodarczych i ludnościowych.
Droga rozwoju gospodarczego opartego na wiedzy jest współcześnie podstawą dla realnych działań, a zatem oddziałuje na rzeczywistość społeczną i jest czynnikiem ją kształtującym. Inwestycje w kapitał ludzki w tak dużej skali, projektowane często bez uwzględnienia istniejących uwarunkowań regionalnych są pewnego rodzaju eksperymentem społecznym, którego rezultaty zostały poddane próbie weryfikacji empirycznej.Human capital is a very complex and important factor in social and economic development, taking its origin in the theory of Human capital in economics. In Poland, the theory of human capital has been implemented through real investments and policies. The elements of human capital theory applied in policies leading to strategic programs, documents, and substantial investments in Poland are intended to effect social and economic changes. The investments in human capital focus mainly on improving the quality of education. Education is a natural foundation for building human capital. Knowledge-based economy has become an objective and has a significant impact on Polish social reality. We have assumed that those investments will, as a result, increase the level of human capital and will reduce social inequalities in regions. The strategic predication in contemporary economic development programs is to ensure sufficient productivity of human capital for the challenges of new technologies and innovation. The economic success of any modern country depends on improving the quality of human capital, which means the greater need for well-educated people with creative and innovative skills. The development and maintenance of high quality and high level of human capital resources are not as feasible as its creation.
The first part presents the theory of human capital from the point of view the theory of sociology and the theory of economics. Different points of view were presented as a foundation for further analyses of this complex theoretical concept. The second part is an attempt to examine and verify the application of human capital theory in Poland. The analysis concerns the case of public intervention and investments in human capital made as part of the cohesion policy in Poland in 2007-2016. The investments that were made in the regions over the years 2007-2016 were planned to bring a real positive impact on the quality of human capital in Poland. The research problem is the regional diversification of the level of human capital and its dynamics in Poland in 2007-2016.
The study was conducted through analyzing official public statistics data collected by the Central Statistical Office of Poland. Conclusions are focused on regional differences. Examination of the data has shown the real level of the human capital and the dynamics of its quality over the years 2007-2016. The methodology which was chosen for these analyses allows calculating the synthetic human capital index for each region. This method allows to present the dynamics of changes in the analyzed period and, what was the essence of this study, it enabled interregional comparisons.
Knowledge-based economic development is nowadays the chosen path and a determining factor for real actions in development programs in social and educational policy. Investments in human capital on such a large scale were often designed without taking into account the existing regional conditions. Impediments to the utilization of human capital potential and depreciation of human capital resources are associated with many aspects and conditions that make up the social and economic situation of the country. Implementation of human capital theory through real actions is a quasi-experiment on society which requires empirical verification
Użyteczny , Pomyślny, Niebezpieczny. Pasterze Mongolscy i różnorodność krajobrazu
No full textBased on eighteen months of ethnographic fieldwork among the Dariganga and Khalkh ethnic
groups of Mongolia, the thesis attempts to demonstrate their perception of landscape.
Dariganga are the least studied among all ethnic groups of Mongolia, thus giving me a chance
to present these issues for the first time in academic literature. I compare my data with this
coming from the Khalkh Mongols to get a fuller picture of the perception of landscape in my
country.
Some scholars studying Monglian culture seem to presuppose that Mongolia is a never
ending great steppe, an empty place or an infinite space. My work shows that their conclusions
do not take into account the real Mongol – local, emic – environment perception. Mongolian
landscape, as presented in local traditions, consists of many precisely defined spaces,
characterised by invisible agents of land (spirits, masters, tengers etc). Within the shepherds’
understanding of their environment, I have identified fundamental types such as beneficial,
fortunate and dangerous. I analyse these essential elements of the perception of landscape based
on my ethnographic and autoethnographic research, including intensive participant observation.
In the first chapter, I present how herders of two abovementioned areas change
seasonally their territories by taking into account natural conditions and requirements of their
livestock. This movement is crucial for feeding the herds properly, at the same time preserving
pastures from degradation. Given that so much in the nomadic lifestyle has changed recently, a
question arises, should the contemporary, modernized Mongolian pastoralism be still called
“nomadism” or, rather, using more recent terms, should it be labeled a “mobile” or “migratory”
pastoralism. After presenting the current discussion, I opt for last term.
In the next chapter, I present four types of places considered dangerous: the wild, the
haunted, the touristic and the harmful (mining places in particular). All of them are excluded
from pastoral economy, the herders consider them “lost areas”.
In the third chapter, I describe some historical sites venerated by local population, such
as inherited campground, archaeological monument, and a dwelling place of old Dariganga
heroes/brigands. The first, bor shoroo, is for herders a core element of their homeland; the
second site is a place where Dariganga create their historical homeland based on archaeological
relics. As for the third one, the Mongols all over the country venerate the Shiliin Bogd
mountain, the abode of a group of brigands, sain er, as a national energetic centre. Those
respectful areas are of decisive importance for creating homeland identity, both on a local as
well as on a national level.
In the last chapter, I present the local cult of Altan Ovoo, one of the ten state sacred
mountains, believed to provide health and growth to humans and animals in the region. The
ceremony of state worship is strengthening local identity and national unity. Thus, the
mountain is regarded as the centre of Dariganga nature and culture.
To sum up, Mongolian herders consider their land as a primary source of their
livelihood; therefore, they strive for a correct harmony with it.Dysertacja ta, oparta na osiemnastomiesięcznych badaniach etnograficznych, przeprowadzonych
wśród mongolskich Chałchasów i Darigangów poświęcona jest prezentacji ich postrzegania
krajobrazu. Darigangowie stanowią najmniej zbadaną grupę etniczną w Mongolii, w związku z
czym mam możliwość prezentacji zagadnień na ich temat po raz pierwszy w literaturze
akademickiej. W swojej pracy porównuję zebrane przeze mnie materiały z tymi, dotyczącymi
Mongołów Chałchasów w celu pełniejszego przedstawienia wyobrażeń na temat krajobrazu w
moim kraju.
Część badaczy zajmujących się kulturą Mongolii, kojarzy Mongolię z niekończącym się
stepem, miejscem pustym lub bezkresną przestrzenią. Moja praca pokazuje, że w podobnych
twierdzeniach nie są brane pod uwagę prawdziwie mongolskie, a więc lokalne, emiczne
znaczenia warunkujące zrozumienie otoczenia przez Mongołów. Mongolski krajobraz, zgodnie z
tradycją lokalną zawiera liczne, precyzyjnie zdefiniowane przestrzenie, związane z
niewidzialnymi reprezentantami terenów (duchami, gospodarzami, tengerami). Na podstawie
wyobrażeń pasterzy na temat ich otoczenia zidentyfikowałem trzy podstawowe typy
[przestrzeni], takie jak użyteczne, pomyślne i niebezpieczne. Analizuję owe trzy elementy
postrzegania krajobrazu na podstawie badań etnograficznych, autoetnograficznych,
zawierających intensywne obserwacje uczestniczące.
W pierwszym rozdziale prezentuję, w jaki sposób pasterze z wyżej wspomnianych
miejscowości zmieniają sezonowo ich pastwiska w zależności od warunków naturalnych oraz
potrzeb ich zwierząt hodowlanych. Owe przemieszczenia są konieczne nie tylko ze względu na
potrzebę dostarczania odpowiedniego pożywienia dla zwierząt, ale są też potrzebne do ochrony
pastwiska przed degradacją. Biorąc pod uwagę przemiany, które w ostatnim czasie zachodzą w
koczownictwie powstaje pytanie, czy współczesną, zmodernizowaną formę mongolskiego
pasterstwa wciąż można nazwać „nomadyzmem” [koczownictwem] czy też właściwsze są
nowsze terminologie, takie jak pasterstwo „mobilne” lub „migrujące”. W kontekście
przedstawianej przeze mnie aktualnej dyskusji na ten temat, jestem skłonny optować za drugim
terminem.
W kolejnym rozdziale prezentuję cztery typy przestrzeni uważane za niebezpieczne:
dzikie, nawiedzone, turystyczne i szkodliwe (w szczególności miejsca wydobycia). Wszystkie te
przestrzenie są wyłączone z gospodarki pasterskiej, określane przez pasterzy jako „ziemie
stracone”.
W trzecim rozdziale opisuję miejsca historyczne czczone przez lokalną ludność, takie jak
pastwiska dziedziczone, obiekty archeologiczne, miejsca zamieszkania bohaterów/zbójów
Darigangów. Pierwsze, bor szoroo – jest kluczowym komponentem postrzegania [koncepcji]
ojczyzny dla pasterzy, drugie – to miejsce związane z reliktami archeologicznymi, które stały
się podstawą do wykreowania przez Darigangów historycznej ojczyzny. Trzecie – czczona przez
wszystkich Mongołów góra Szilijn Bogd, siedziba bohaterów-zbójów sain er, uważana przez
Mongołów jako centrum energii państwowej. Owe miejsca czczone odgrywają decydującą rolę
w kreowaniu tożsamości zarówno lokalnej, jak i na poziomie państwowym.
W ostatnim rozdziale prezentuję lokalny kult Altan Owoo, jednej z dziesięciu świętych
państwowych gór, który to zapewnia zdrowie i wzrost dla ludności i zwierząt w danej okolicy.
Państwowa uroczystość oddawania czci górze wzmacnia tożsamość lokalną i jedność narodową.
Stąd ta góra jest uważana za centrum natury i kultury Darigangów.
Podsumowując, pasterze mongolscy postrzegają ich ziemie jako podstawowe źródło ich
życia, stąd dążą do właściwej harmonii z nim