Repozytorium UW
Not a member yet
2396 research outputs found
Sort by
Rozwijanie kompetencji różnojęzycznej i różnokulturowej w kształceniu językowym dla potrzeb zawodowych (na przykładzie języka francuskiego dla przyszłych dyplomatów)
W dzisiejszych czasach kwestia interkulturowości oraz wiążąca się z nią kompetencja różnojęzyczna i międzykulturowa znajdują się w centrum uwagi dydaktyki języków obcych. Lekcja języka obcego wydaje się być najlepszym miejscem na omawianie treści kulturowych zwiększających m.in. świadomość różnic i podobieństw między kulturą rodzimą i obcą czy budujących umiejętność dystansowania się wobec konwencjonalnych nastawień do różnic kulturowych. Kształcenie takiej wrażliwości językowej i kulturowej wiąże się z odrzuceniem dominującego przez długi czas w Europie ideału jednojęzyczności, a co za tym idzie z promowaniem nowego paradygmatu dydaktycznego opisanego szczegółowo w dokumencie FREPA (2007):
System opisu pluralistycznych podejść do języków i kultur (wersja polska 2017),
stanowiący uzupełnienie Europejskiego Systemu Opisu Kształcenia Językowego
(ESOKJ).
Niniejsza rozprawa doktorska pokazuje sposoby wdrażania działań dydaktycznych mających na celu kształcenie bądź rozwijanie wrażliwości interkulturowej na lekcji języka francuskiego dla przyszłych lub obecnych dyplomatów. Kluczowe dla niniejszej rozprawy stały się badania przeprowadzone wśród studentów Kolegium Europejskiego
w Natolinie. Pytania badawcze pracy wpisują się w dwa obszary: glottodydaktyka języków specjalistycznych, a w szczególności FOS (Francais sur Objectif(s) Specifique(s)) oraz w podejście interkulturowe.
Celem niniejszej rozprawy doktorskiej jest ukazanie, że kompetencja różnojęzyczna i międzykulturowa wiążąca się bezpośrednio z podejściem interkulturowym zasługuje na specjalne miejsce w procesie kształcenia językowego dla potrzeb zawodowych. Warto podkreślić, że różnojęzyczność i różnokulturowość to bez wątpienia kluczowe zagadnienia polityki edukacji językowej w większości krajów europejskich.
Niewątpliwie wpływ na to miało sporządzenie i opublikowanie Systemu opisu
pluralistycznych podjeść do języków i kultur (FREPA), który stanowił przyczynek do popularyzacji edukacji różnojęzycznej i międzykulturowej. Niezwykle istotne wydaje się zatem wdrożenie konkretnych treści edukacji różnojęzycznej promowanej przez Radę Europy także na lekcji języka specjalistycznego ujmującego tematykę dyplomacji.
Niniejsza rozprawa doktorska składa się z 5-ciu rozdziałów.
W rozdziale pierwszym (L’enseignement du français ŕ des publics professionnels en tant qu’objet d’études) została przedstawiona refleksja nad dydaktyką języków specjalistycznych oraz próba chronologicznego usystematyzowania rozbieżności terminologicznych, które uwypukliły się w XX wieku. Ta część kończy się analizą podręcznika do nauczania języka francuskiego dla przyszłych dyplomatów: Objectif diplomatie A1/A2 : le francais des relations europeennes et internationales oraz analizą zbioru ćwiczeń Diplomatie.com przeznaczonego dla studentów wydziałów stosunków międzynarodowych. Rozdział drugi (Des besoins aux compétences. Le rôle des compétences dans la construction du programme du français de la diplomatie) przedstawia szczegołówy profil dyplomaty, którego charakteryzują wspólne cechy i określony zestaw umiejętności powiązanych z koncepcją różnojęzyczną i międzykulturową. Celem rozdziału jest wskazanie, że język specjalistyczny nie może być dłużej nauczany w duchu dominującego podejścia leksykalno-tłumaczeniowego.
Ponadto pokazuje, że przy tworzeniu kursu nie należy ignorować wspólnych cech osobowości profesjonalistów pracujących w dziedzinie dyplomacji. W rozdziale trzecim (Opérationnalisation de la compétence plurilingue et pluriculturelle dans l’optique d’un Cadre de Référence pour les Approches Plurielles des Langues et des Cultures. L’exemple du français de la diplomatie) została przedstawiona koncepcja podejść pluralistycznych do języków i kultur oraz ich ważna rola w edukacji różnojęzycznej i różnokulturowej. W rozdziale zaprezentowana jest propozycja operacjonalizacji założeń powyższego narzędzia w programie zajęć języka francuskiego
dla przyszłych dyplomatów. Dwa ostatnie rozdziały to opis badania empirycznego przeprowadzonego w Kolegium Europejskim w Natolinie. Rozdział czwarty (Choix méthodologique pour la recherche empirique) to szczegółowy opis metodologii postępowania badawczego. Główną metodą stosowaną w rozprawie doktorskiej były badania własne, których podstawę stanowi badanie w działaniu wzmocnione innymi jakościowymi metodami zbierania danych takimi jak skonstruowanie własnego portfolio, obserwacja oraz kwestionariusz. Rozdział piąty (Présentation et interprétation des données recueillies dans la recherche empirique) to raport z badania, które miało za zadanie zdiagnozowanie jak wprowadzone działania dydaktyczne wpływają na rozwój kompetencji różnojęzycznej i międzykulturowej w procesie kształcenia językowego dla potrzeb zawodowych na przykładzie lekcji francuskiego dla przyszłych dyplomatów. W rezultacie prowadzonych działań badawczych udało się osiągnąć większość założonych celów
The impact of medical tourism on the accessibility and quality of health care in Poland
Niniejsza rozprawa doktorska ma na celu analizę funkcji, jakie może pełnić turystyka medyczna w polskim systemie ochrony zdrowia. Wspomniane zjawisko jest stosunkowo nowe. Pomimo, że nie stanowi tematu powszechnych dyskusji, to upływający czas sprawia, iż zyskuje na popularności. Obecny sposób funkcjonowania większości środkowo-europejskich systemów ochrony zdrowia, które przeszły proces transformacji ustrojowej przyczynia się do generowania problemów zauważalnych wśród pacjentów i pośrednio oddziaływujących na ich stan zdrowia. Autorka pracy wykazuje zainteresowanie tym, czy turystyka medyczna ma już
w tym momencie lub będzie miała w przyszłości tak duży potencjał, aby wspomóc wzrost jakości usług zdrowotnych oraz wpłynąć na poprawę dostępności świadczeń medycznych. Wspomniane rozwiązanie wydaje się stanowić ciekawą alternatywę dla leczenia krajowego.
W celu sprawdzenia wspomnianego potencjału turystyki medycznej Autorka wykorzystuje badania ilościowe. Są to zarówno analizy danych statystycznych, jak i badanie sprawdzające, czy wyjazdy na zagraniczne leczenie Polaków wpływają już obecnie na poprawę dostępności w zakresie świadczenia usunięcia zaćmy, które są trudno osiągalne w ramach leczenia refundowanego przez NFZ w Polsce. Jednak nie tylko aktualna perspektywa analiz jest ważna. Nieocenione okazuje się również spojrzenie w przyszłość. Uzdrowienie rodzimego systemu ochrony zdrowia będzie procesem długotrwałym. Obecna młodzież po 25 roku życia - za kilkanaście lat - coraz częściej będzie potrzebowała pomocy medycznej. Powstaje pytanie, jakiego wyboru dokona ? Uzyskanie odpowiedzi na to pytanie stało się jedną z przyczyn wprowadzenia pogłębionych analiz na podstawie specjalnie skonstruowanego kwestionariusza ankietowego. Aktualnie trudno jest przewidzieć funkcjonowanie opieki zdrowotnej przyszłości. Lecz patrząc na trendy ogólnej integracji ponadnarodowej (z pewnymi wyjątkami) to zjawisko turystyki medycznej idealnie wpisuje się idee otwartości świata.The aim of the doctoral dissertation is to analyse of the functions of medical tourism in the Polish healthcare system. This phenomenon is relatively new. Although not widely discussed, it’s becoming more and more popular over time. The current way of functioning of the majority of Central European health systems (which have undergone the process of political transformation) causes the problems which are noticeable by patients and indirectly affect their health. The author is interested in whether medical tourism already has (or will have in the future) so much potential to help increase the quality of health services and improve the availability of medical services. This solution seems to be an interesting alternative to national treatment. The author uses quantitative researches in order to check the mentioned potential of medical tourism. These are both analysis of statistical data and the research that checks whether the trips of Polish citizens for foreign treatment already influence the availability of cataracts surgeries (difficult to access in Poland). However, not only the current perspective of analysis is important. The look into the future is also invaluable. The healing of the native health care system will be a long-term process. Young people who are currently over the age of 25, in several years will increasingly need medical help. The question is, what their choice will be? The answer to this question has become one of the reasons for using detailed analyzes. They were based on a questionnaire. Currently, it is difficult to predict the functioning of future health care. But looking at the trends of general transnational integration (with some exceptions), the phenomenon of medical tourism perfectly address the issue of world openness
Credit capacity as the credit risk mitigation instrument of the bank
Celem badawczym niniejszej rozprawy jest ocena wpływu, jaki na ryzyko kredytowe banku ma zdolność kredytowa w rozumieniu art. 70 PrBank. Analizie powyższego problemu badawczego posłużyły następujące pytania pomocnicze:
1) Jaki jest charakter (wiążący czy niewiążący) nakazu uzależnienia udzielenia kredytu od zdolności kredytowej oraz zakazu udzielenia kredytu w razie jej braku?;
2) Czy art. 70 PrBank ogranicza swobodę podejmowania ryzyka przez bank?;
3) W jaki sposób następuje identyfikacja, pomiar i ocena ryzyka kredytowego?
Rozprawa składa się z pięciu rozdziałów.
Rozdział pierwszy niniejszej pracy stanowi wprowadzenie do problematyki zdolności kredytowej oraz ryzyka kredytowego. W tym celu, w rozdziale pierwszym omówiono funkcję i znaczenie zdolności kredytowej w kontekście problematyki ryzyka kredytowego, z uwzględnieniem specyfiki źródeł prawa dotyczącego ryzyka kredytowego, w tym regulacji ostrożnościowych. W rozdziale pierwszym analizie poddano również zdolność kredytową w ujęciu prawnoporównawczym z innymi, wybranymi krajami Unii Europejskiej oraz Stanami Zjednoczonymi.
Rozdział drugi stanowi analizę pojęcia zdolności kredytowej. W tym celu analizie poddaje się pojęcie normatywne oraz pozanormatywne zdolności kredytowej. Uwzględnia się w tym względzie również perspektywę nauk ekonomicznych.
Rozdział trzeci ma za zadanie przedstawienie oceny zdolności kredytowej w systemie zarządzania ryzykiem kredytowym banku. W tym celu, w rozdziale trzecim, omówiono zakres swobody banku w ustaleniu zdolności kredytowej, jak również wpływ na jej kwalifikację. Na tym tle, w rozdziale trzecim wskazuje się na wpływ zdolności kredytowej na system polityk, strategii i procedur kredytowych banku.
W czwartym rozdziale poddaje się analizie wpływ regulacji ostrożnościowych na proces identyfikacji, pomiaru i oceny ryzyka kredytowego. Przedstawione w tym rozdziale przykładowe modele oceny zdolności kredytowej, zaproponowane w literaturze przedmiotu, pozwalają na odniesienie problematyki zdolności kredytowej do bieżącej praktyki w sektorze bankowym. Na zakończenie tego rozdziału przedstawiono wyniki badań autora dotyczących czynników kształtujących zdolność kredytową w ujęciu formalno-prawnym.
Rozdział piąty stanowi analizę innych, niż regulacje ostrożnościowe, przepisów wpływających na wykonywanie oceny zdolności kredytowej przez bank jako części procedury kredytowej. W celu zobrazowania ryzyk z tym związanych, analizie poddano, m.in., przepisy dotyczące obowiązku informacyjnego kredytobiorców wobec banku, tajemnicy bankowej, ochrony danych osobowych, jak również przepisy dotyczące sankcji, które może zastosować bank w razie utraty zdolności kredytowej przez kredytobiorcę.
Ostatnią część niniejszej pracy stanowi podsumowanie, w którym wyraziłem postulat de lege ferenda oraz skutki jego zastosowania.This work’s research objective aims at assessment of impact on bank’s credit risk of credit capacity (zdolność kredytowa) under article 70 of the Polish Banking law. The aforementioned scientific problem has been analyzed with the following auxiliary questions:
1) What is the nature (binding or non-binding) of the obligation to make a grant of loan (kredyt) contingent on the credit capacity, and prohibition to make a grant of loan in case it falls short?;
2) Does the article 70 of the Polish Banking law limit the freedom of risk-taking by the bank?;
3) In what ways does the credit risk identification, measurement and assessment take place?
The work comprises five chapters.
First chapter introduces credit capacity and credit risk issues. For this purpose, the first chapter discusses the function and significance of credit capacity in terms of credit risk issues, given the specificity of sources of law regarding credit risk, including, but not limited to, prudential regulations. The first chapter provides comparative legal analysis of credit capacity with other selected European Union countries and the United States.
Second chapter discusses the concept of credit capacity. For this purpose, it analyzes the normative and non-normative concept of credit capacity. It also takes into account the approach of economic sciences.
Third chapter aims at presenting credit capacity assessment in the bank’s credit risk management system. For this purpose, the third chapter discusses the scope of freedom of the bank in credit capacity determination, as well as factors influencing its qualification. Against that background, the third chapter depicts the impact of credit capacity on the system of policies, strategies and credit procedures of the bank.
Fourth chapter analyzes the impact of prudential regulations on the process of identification, measurement and assessment of credit risk. Exemplary models of credit capacity assessment, reported in the related literature, presented in this chapter, allow to refer the credit capacity issues to current market practice in the banking sector. This chapter concludes by providing the author’s research on the formal and legal factors determining the credit capacity.
Fifth chapter analyzes regulations, other than prudential regulations, affecting the performance of credit capacity assessment by the bank, from the credit procedure perspective. In order to exemplify the risks related to that, there are analyzed, inter alia, provisions related to the borrowers’ information undertakings towards the bank, bank secrecy, personal data protection, as well as provisions on sanctions that the bank may apply in the event of failure to keep up the credit capacity by the borrower.
Final part of this work is summary in which I expressed my de lege ferenda proposal and results of its application
Afryka w twórczości Christiny Hachfeld-Tapukai i Ilony Marii Hilliges
W mojej rozprawie doktorskiej rekonstruuję obraz Afryki przedstawiony w twórczości niemieckich pisarek Christiny Hachfeld-Tapukai i Ilony Marii Hilliges. Pierwsza z nich wyjechała do Kenii, gdzie wyszła za mąż za wojownika Samburu i zamieszkała w jego wiosce. Druga natomiast spędziła kilka lat w Nigerii i związała się z mężczyzną z plemienia Joruba. Ich publikacje zaliczyć można do nurtu literatury popularnej, a znaczna ich część to książki autobiograficzne. Moja rozprawa wpisuje się w kontekst badań nad przestrzenią w literaturze, odwołując się jednocześnie do wybranych socjologicznych i antropologicznych koncepcji przestrzeni.
Celem dysertacji jest wykazanie zasadności dwóch tez: Obraz Afryki przedstawiony w analizowanej twórczości istotnie różni się ze względu na motywy, które skłoniły autorki do przyjazdu na Czarny Ląd, jak i doświadczenia zebrane przez nie na tym kontynencie. Użycie pojęcia przestrzeni jako narzędzia interpretacji tekstu literackiego skutecznie uwypukla dyferencje kulturowe oraz umożliwia ich pogłębioną analizę.
Praca składa się z sześciu części. Pierwsza obejmuje wstęp oraz rozważania metodologiczne, w których przedstawiam wybrane teorie przestrzeni. Z dziedziny filozofii przywołuję m.in. koncepcje Arystotela, Kartezjusza, Immanuela Kanta, Edmunda Husserla, Martina Heideggera i Romana Ingardena, natomiast z zakresu socjologii i antropologii sięgam do prac Emila Durkheima, Alferda Schütza i Edwarda Twitchella Halla. Ponadto przytaczam wybrane ujęcia badawcze socjologii miasta oraz rozważania dotyczące domu. Kolejny fragment pracy poświęcony jest zjawiskom, które mają istotny wpływ na postrzeganie przestrzeni. Podejmuję się w nim podsumowania spacjalnych aspektów religii, magii i rytuału, opierając się przede wszystkim na publikacjach Jamesa George’a Frazera i Bronisława Malinowskiego. Pierwszą część rozprawy zamyka przedstawienie stanu badań i recepcji utworów autorek.
Analizie twórczości Christiny Hachfeld-Tapukai poświęcam drugą część pracy, którą rozpoczynam wprowadzeniem w życie i dorobek literacki pisarki. Rekonstruuję afrykańskie przestrzenie występujące w materiale empirycznym, do których należą: wioska, chata, dom, natura, miasto oraz droga.
Analogiczną strukturę posiada część trzecia, dedykowana utworom Ilony Marii Hilliges. Streściwszy biografię autorki, analizuję związki między postrzeganiem przestrzeni a praktykami religijnymi i magicznymi, przedstawionymi w badanej twórczości. Ponadto rekonstruuję następujące formy spacjalne: dom, wioska, natura, miasto oraz droga.
W czwartej części dokonuję syntezy moich rozważań, zestawiam motywacje, które skłoniły autorki do przybycia do Afryki, oraz sposób postrzegania przez nie otaczającego świata i rozgrywających się w nim zdarzeń, wskazując, że znajdują one odzwierciedlenie w ich twórczości literackiej. Następnie porównuję afrykańskie przestrzenie opisane w poprzednich dwóch częściach. Tę część zamykam konkluzją na temat podobieństw i różnic w kreacji przestrzeni afrykańskich w publikacjach autorek.
W piątej części podsumowuję przeprowadzone przeze mnie badanie. Dysertację kończę wykazem literatury, wykorzystanej w mojej pracy
Precious stones in Latin literary sources: from Pliny the Elder to Isidore from Seville
Rozprawa doktorska składa się z dwóch części. W pierwszej analizuję świat starożytnych kamieni szlachetnych, odwołując się do trzech łacińskich tekstów źródłowych: 37 księgi „Historii naturalnej” Pliniusza Starszego, wybranych fragmentów traktatu chorograficznego „Collectanea rerum memorabilium” (znanego także pod tytułami „Polyhistor” oraz „De mirabilis mundi") Solinusa oraz rozdziałów 6-15 księgo XVI „Etymologii” Izydora z Sewilli. Dokonując interpretacji opisów starożytnych kamieni, wykorzystuję wiedzę z zakresu współczesnej gemmologii, czyli nauki o kamieniach szlachetnych, i podejmuję się próby identyfikacji części z nich. W polskiej literaturze naukowej istniała dotychczas jedna praca, której autor, Stanisław Stawicki wykorzystał znajomość języków klasycznych i kultury antycznej i połączył je z wiedzą o kamieniach szlachetnych do analizy Papirusu Lejdeńskiego X i Papirusu Sztokholmskiego, poruszających tematykę wykorzystywania gemm w celach artystycznych.
We wstępie do rozprawy opisuję swoje kwerendy i metodę pracy z kamieniami szlachetnymi oraz omawiam stan badań w Polsce. W rozdziale pierwszym wprowadzam terminy naukowe, przedstawiam historię gemmologii jako nauki sformalizowanej oraz jej starożytne korzenie. W rozdziale drugim prezentuję sylwetkę Pliniusza Starszego, a także „Historię naturalną” jako dzieło encyklopedyczne. Kolejno omawiam źródła Pliniusza i budowę 37 księgi encyklopedii. W rozdziale trzecim opowiadam o mało znanym Solinusie i roli jego dzieła w literackim łańcuchu Pliniusz-Solinus-Izydor. Następnie prezentuję metody pracy i źródła Izydora z Sewilli w rozdziałach „Etymologii” poświęconych kamieniom szlachetnym. W rozdziale czwartym opisuję trudności związane z identyfikacją starożytnych gemm. Wśród szczegółowo przeanalizowanych przeze mnie gatunków i odmian znajdują się m.in. perły, korale, kość słoniowa, agat, sardonyks, onyks, karneol, sard, ametyst beryl wraz ze szmaragdem i innymi odmianami, tak zwane karbunkuły, opale, kryształ górski, chryzolit, oliwin, topaz, szafir, lapis lazuli (lazuryt), jaspis, chryzokola, diament, hematyt, malachit, heliotrop, bursztyn, turkus oraz tajemniczy kamień myrrhina. W zakończeniu zbieram wnioski z tej części pracy.
Drugą część rozprawy stanowi komentowany przekład 37 księgi „Historii naturalnej”. Ostatnie pełne polskie tłumaczenie Pliniusza dokonane przez Józefa Łukaszewicza pochodzi z 1845 r., wskutek czego jest przestarzałe i nie uwzględnia wiedzy z zakresu gemmologii.The PhD thesis consists of two parts. In the first part I analyze the world of ancient precious stones, referring to three Latin source texts: 37 of the book "Natural History" by Pliny the Elder, selected fragments of the chorographic treatise "Collectanea rerum memorabilium" (also known as "Polyhistor" and "De mirabilis mundi") of Solinus and chapters 6-15 of the 16th book of "Etymology" by Isidore of Seville. When interpreting descriptions of ancient stones, I use my knowledge of modern gemology, i.e. the science related to precious stones, and I try to identify some of them. In the Polish academic literature there has been one work whose author, Stanisław Stawicki, used the knowledge of classical languages and ancient culture and combined it with the knowledge of precious stones for the analysis of Leiden X Papyrus and Stockholm Papyrus, dealing with the topic of using gems for artistic purposes.
In the introduction to the dissertation I describe my queries and the method of working with precious stones and describe the state of research in Poland. In the first chapter I introduce scientific terms, I present the history of gemology as a formalized science and its ancient roots. In the second chapter I present the profile of Pliny the Elder, as well as "Natural History" as an encyclopaedic work. Then I focus on the sources of Pliny and the construction of the 37th encyclopaedia book. In the third chapter I talk about the little-known Solinus and the role of his work in the literary chain Pliny-Solinus-Isidore. Next, I present Isidore's methods of work and his sources in the chapters of "Etymology" devoted to precious stones. In the fourth chapter I describe the difficulties related to the identification of ancient gems. Among the species and varieties I have analyzed in detail are, for example: pearls, corals, ivory, agate, sardonyx, onyx, carnelian, sard, amethyst, beryls including emerald and other varieties, so called carbuncles, opals, rock-crystal, chrysolite, olivine, topaz, sapphire, lapis lazuli, jasper, chrysocolla, diamond, hematite, malachite, heliotrope, amber, turquoise and mysterious myrrhina stone. In the end I collect conclusions from this part of the work.
The second part of the dissertation is the commented translation of 37 of the book "Natural History". The last full Polish translation of Pliny by Józef Łukaszewicz dates from 1845, so it is outdated and does not take into account the knowledge of gemology
Poza ramami (auto)biografii: narracyjne ujęcia życia i sukcesu wybranych czołowych zawodników ligi NBA po erze Michaela Jordana
Biografie, autobiografie oraz szeroko rozumiane narracje życia i karier sportowców wbrew pozorom ciężko poddać typowej dla tekstów literackich analizie. Te niby proste, a momentami wręcz repetytywne historie zawarte w książkach, filmach i artykułach wychodzą poza typowo krytyczne ramy, tak jak wymyka im się każde ludzkie życie. Brzmi to trywialnie, lecz o ile fabularne filmy o sportowcach mogą tworzyć bohaterów wedle własnego życzenia, wymuszając na nich określone role, o tyle prawdziwi sportowcy nigdy do końca w takich rolach się zamknąć nie dają. Przykładowo, Michael Jordan nie jest bohaterem ani pozytywnym, ani czysto negatywnym. Reklamy z jego udziałem czy film „Kosmiczny Mecz” przedstawiały go jako eleganckiego i przystojnego bohatera, który sprawia, że wszyscy wokół niego stają się lepsi, ale odmienne zdanie co do tego mogą mieć jego koledzy z drużyny, którzy na treningach musieli znosić padające z jego ust wyzwiska.
Pomimo oczywistości przedstawionych powyżej spostrzeżeń, autorzy biografii i artykułów o sportowcach stale próbują dopasować bohaterów swoich tekstów do znanych, wręcz wyświechtanych wzorców. I w tym, moim zdaniem, tkwi siła narracji karier wybranych przeze mnie koszykarzy. Chociaż ich biografie mogą odrobinę odstawiać od znanych nam archetypów, nadal możemy traktować je jako wariacje na temat typów postaci zapełniających fikcyjne powieści i opowiadania.
Wybór NBA jako źródła powyższych jest nieprzypadkowy, liga ta bowiem jest najpopularniejszą globalnie ligą amerykańską, koszykówka zaś najpopularniejszym obecnie sportem zrodzonym w Ameryce Północnej. Dlatego też narracje koszykarzy cieszą się większym zainteresowaniem na świecie niż biografie futbolistów czy hokeistów. Zaznaczając iż moja praca skupi się na tekstach pojawiających się po erze Jordana (chociaż wszyscy opisani tu sportowcy grali przeciwko niemu gdy ten był jeszcze aktywnym zawodnikiem) nie tyle odcinam się od niego, co stawiam go za wzór. Jordan jest nie tylko pierwszym atletą, który został światową marką, ale stanowi też przykład mistrzowsko poprowadzonej narracji kariery.
Moja praca składać się będzie z ośmiu rozdziałów, w których analizie poddane zostaną teksty dotyczące i/lub częściowo napisane przez ośmiu koszykarzy. Będą to: Shaquille O’Neal, Alonzo Mourning, Vin Baker, Allen Iverson, Antoine Walker, Steve Nash, Tim Duncan i Kobe Bryant. Każdy z tych koszykarzy przeszedł już na sportową emeryturę, dzięki czemu narracja ich karier jest niejako kompletna, a zatem podatna na analizę. Nie każdy ze wspomnianych koszykarzy ma oficjalną auto/biografię, lecz nie znaczy to iż nie zostali przypisani określonemu archetypowi. W artykułach opublikowanych na ich temat przewija się podobny schemat, co jednoznacznie wskazuje na to jak głęboko w społecznej i dziennikarskiej wyobraźni wyryte są określone wymagania dotyczące tekstów. Do każdego koszykarza została określona rola, którą będzie eksplorował określony rozdział.
I tak: Shaquille O’Neal to Superman, obdarzony nadludzką siłą; Alonzo Mourning, to silny chrześcijanin wzywający w swojej autobiografii do zaufania Bogu; Vin Baker to nawrócony alkoholik; Allen Iverson, który uosabia zdarzenie, zarówno na boisku jak i poza nim, w rozumieniu Sławoja Žižka; Antoine Walker to boiskowy egoista, który stracił wszystkie oszczędności źle je inwestując i rozdając; Steve Nash to antybohater, biały Kanadyjczyk, który przez dwa lata z rzędu wybierany był najlepszym graczem ligi; Tim Duncan to nudziarz, jeden z najlepszych koszykarzy w historii NBA, który jednak nie doczekał się oficjalnej biografii z racji nieciekawego życia osobistego; Kobe Bryant to uosobienie spektaklu tak jak rozumiał go Guy Debord, idealny spadkobierca i naśladowca Jordana.This thesis is devoted to the biographies and autobiographies of selected prominent NBA players
after the Michael Jordan era. Eight players, their private and public personas, as well as their
depictions by the media, are analyzed not only on the basis of the success that they have enjoyed on
the basketball court, but more so in the light of what they have come to represent for the modern
NBA. Biographies and autobiographies are fact-based stories about singular, exceptional
individuals. No player has influenced the NBA discourse the way Jordan did and none has
contributed to the importance of storytelling as much as he. Jordan was the first athlete who
understood how narratives function in the public sphere. For the first time, the sporting, marketing
and personal narratives all met at one point––the career narrative of an athlete. Ever since Jordan’s
rise to fame the three became inseparable, which is best exemplified not so much by Jordan’s career
narrative, as he was the one who originated that particular hybrid, but by the (auto)biographies of
players that came after him.
Analyzing career narratives shows how stories permeate the everyday, since they influence even
something seemingly as “unliterary” as sports. Because of Jordan’s importance to the present shape
not only of the NBA, but of professional sports in general, he provides a valid point of departure for
such a discussion. This study discusses a selection of leading NBA players whose career narratives
are a direct consequence of Jordan’s popularity.
Chapter One discusses the myth of Michel Jordan. Chapter Two is about Shaquille O’Neal, an
exceptionally mobile and athletic for a player of his stature––O’Neal was 7’1” and weighted around
300 lbs. That is why he was marketed as inhuman, both on and off the basketball court. He
presented himself similarly in his autobiographical works. Chapter Three is about Alonzo
Mourning, whose career was affected by a fatal disease. He did not only survive it but was able to
return to professional basketball and win his first NBA Championship. Mourning’s story is unique
261
because of that, and he uses its uniqueness to construct a triumphant narrative of a Christian who
beat the odds, and realized his personal and professional goals. Chapter Four is about Vin Baker,
who, because of anxiety associated with playing basketball, started drinking alcohol before, then
during games and eventually became addicted. His autobiography, God and Starbucks (2017) tells
the story of his alcoholism, downfall and eventual return to basketball, this time as a coach. Chapter
Five analyzes Allen Iverson, one of the most controversial players in league history. The books and
movies devoted to Iverson center around two events, which happened in a year’s time: an
impressive simple shot he made during the 2001 NBA Finals and a press conference a year later, in
which he questioned the importance of practicing with his teammates. Chapter Six is devoted to
Antoine Walker, whose career narrative is analyzed with regard to his on-court overconfidence, as
Walker believed that he was a better basketball player than he actually was. This is contrasted with
his off-court generosity, which, at least in part, led to Walker’s bankruptcy. Chapter Seven is about
Steve Nash, one of the biggest surprise stories in the history of professional basketball. On the
example of his biography, written by two Canadians, I present how problematic the assessment of
Nash actually is. Some viewed him as a rebel, a “regular guy,” for others he was the darling of the
establishment. Chapter Eight is about Tim Duncan, arguably the most successful player in the group
under discussion. For a player like Duncan, who was on one team throughout his career and played
the same way since his first NBA season, there is really not enough “drama” to make his biography
interesting. The final chapter of this thesis is devoted to Kobe Bryant, the player who throughout his
career, at times very successfully, tried to emulate Michael Jordan. He was an ultimate sports
superstar, an individual in a team sport, who was able to turn every basketball game into a
spectacle, understood both as an impressive performance and in the Debordian sense of making
regular events more appealing for general consumption
Neo-Ottomanism in the Foreign Policy of the Republic of Turkey
Kluczowym zadaniem autora rozprawy jest rozwiązanie głównego problemu badawczego: jaka jest geneza neoosmanizmu, w jaki sposób oddziałuje on na turecką politykę zagraniczną, w czym się to oddziaływanie przejawia i jak przekłada się na jej efektywność? Hipotezą rozprawy jest przypuszczenie, że tradycja neoosmańska stanowiła dla polityków Partii Sprawiedliwości i Rozwoju ideologiczną inspirację do dokonania głębokich przewartościowań w polityce zagranicznej państwa w celu odbudowy mocarstwowej pozycji Turcji w zmieniających się uwarunkowaniach, jakie stanowią wzrost potęgi państwa i zmiany w ładzie międzynarodowym.
Rozprawa jest podzielona na pięć rozdziałów. Celem pierwszego z nich jest odpowiedź na pytanie, jakie czynniki implikowały zmiany w tureckiej polityce zagranicznej. Wskazano ponadto uwarunkowania, które na przestrzeni dekad politycy postrzegali jako powody do dokonywania korekt w polityce zagranicznej, i czynniki traktowane przez nich jako szczególnie istotne w momencie tych przeobrażeń. Zaprezentowano w nim też najważniejsze interpretacje neoosmanizmu na gruncie polityki zagranicznej. Rozdział drugi odpowiada na pytania, co doprowadziło do ukształtowania się neoosmanizmu i jakie zmiany wywołało to w tureckiej polityce zagranicznej. Przedstawiono proces ewolucji myślenia o polityce zagranicznej przez tureckich decydentów, nakreślając dwie tradycje; republikańską i neoosmańską, wskazując, co doprowadziło do ich ukształtowania, i jakie konsekwencje wiązały się z nimi dla tureckiej polityki zagranicznej. Rozdział trzeci odpowiada na pytanie, jak neoosmanizm wpłynął na konceptualizację polityki zagranicznej Republiki Turcji. W rozdziale zaprezentowano koncepcje Ahmeta Davutoğlu, dowodząc, że wpisują się one w tradycję neoosmańską. Celem rozdziału czwartego jest odpowiedź na pytanie, czy i w jaki sposób koncepcja neoosmańska przekładała się na realizację polityki zagranicznej Republiki Turcji. Aby tego dokonać, przeanalizowano politykę Turcji wobec Stanów Zjednoczonych, Unii Europejskiej, Bałkanów, Bliskiego Wschodu, Rosji, Iranu, Izraela, Azji Środkowej, Kaukazu oraz Afryki. Omówiono również zwiększoną aktywność Turcji w organizacjach międzynarodowych. Odrębnie zaprezentowano najważniejsze zagadnienia w polityce zagranicznej Republiki Turcji po nieudanym zamachu stanu, który miał miejsce w lipcu 2016 roku. Rozdział piąty odpowiada na pytania, jakie skutki w polityce zagranicznej Republiki Turcji wywołał neoosmanizm i czy służy on odbudowie mocarstwowej pozycji państwa. Podjęto w nim próbę wskazania, że neoosmanizm przyczynił się do: „rewolucji” w doborze środków polityki zagranicznej; zwiększenia zasięgu oddziaływania międzynarodowego państwa; wzrostu jego pozycji międzynarodowej; rozbudzenia ambicji i aspiracji w polityce zagranicznej, a także rozczarowania i frustracji; renesansu myślenia imperialnego; umocnienia AKP i Tayyipa Erdoğana w polityce wewnętrznej; „samotności w cnocie” i republikańskich reminiscencji; oraz dryfu w polityce zagranicznej. Rozdział jest zakończony próbą przewidzenia dalszego kierunku tureckiej polityki zagranicznej, zwłaszcza pod tym kątem, czy nadal będzie ona kształtowana przede wszystkim pod wpływem tradycji neoosmańskiej.The key task of the author is to solve the main research problem: what are the origins of the Neo-Ottomanism, what is its influence on Turkish foreign policy, how is the influence manifested and how does it impact the effectiveness of foreign policy? According to the hypothesis of the dissertation, the Neo-Ottoman tradition served as an ideological inspiration for politicians of the Justice and Development Party to make profound changes in Turkey’s foreign policy which were prompted by the desire to rebuild the country’s superpower status in the changing conditions of the rise in power of the state and the shift in the international order.
The dissertation is divided into five chapters. The aim of the first one is to answer the question: what factors changed Turkish foreign policy. It also lists the conditions which politicians perceived over decades as reasons for adjustments in foreign policy and factors treated by them as particularly significant at the time of transformation. It also discusses the most important, according to the author of the dissertation, interpretations of Neo-Ottomanism in terms of foreign policy. The second chapter answers the following questions: what led to the formation of Neo-Ottomanism and what changes were caused as a result in Turkish foreign policy. The evolution of the way of thinking of Turkish decision-makers about foreign policy was presented, outlining two traditions; Republican and Neo-Ottoman, indicating their origins and the consequences they brought for Turkish foreign policy. The third chapter answers the question: what was the influence of Neo-Ottomanism on the conceptualization of the foreign policy of the Republic of Turkey. The chapter presents the ideas of Ahmet Davutoğlu proving that they are a part of the Neo-Ottoman tradition. The purpose of the fourth chapter is to answer the question: whether and how Neo-Ottomanism translated into the implementation of the foreign policy of the Republic of Turkey. To this end, Turkey's approach towards the United States, the European Union, the Balkans, the Middle East, Russia, Iran, Israel, Central Asia, the Caucasus and Africa was analyzed. The chapter also discusses the increased activity of Turkey in international organizations. The author presented separately the most important issues in the foreign policy of the Republic of Turkey in the aftermath of the unsuccessful coup of July 2016. The fifth chapter answers questions about the consequences of Neo-Ottomanism on Turkish foreign policy and whether it served to rebuild the state's superpower status. An attempt was made to show that Neo-Ottomanism contributed to: the “revolution” in the selection of instruments of the foreign policy; the wider range of international influence of the state; the growth of its international position; the awakening of ambitions and aspirations in foreign policy as well as disappointment and frustration; the renaissance of imperial thinking; growing strength of the AKP and Tayyip Erdoğan in domestic politics; “loneliness in virtue” and Republican reminiscences; and a drift in foreign policy. The chapter ends with an attempt to predict the direction of Turkish foreign policy, especially whether the Neo-Ottoman tradition will continue to shape the country’s foreign policy
Circumstantial trial in murder cases - theory and practice
Celem niniejszej pracy jest zwrócenie uwagi na szczególny charakter procesów poszlakowych w sprawach o zabójstwo. Z uwagi na szczególny tryb budowy dowodu poszlakowego, Autorka stara się wykazać, że niezmiernie istotne jest to, aby organy wymiaru sprawiedliwości świadomie rozpoznawały daną sprawę jako poszlakową. Tymczasem, o ile w doktrynie prawa karnego nie budzi większych wątpliwości fakt, że dowód poszlakowy może odnosić się także do strony podmiotowej przestępstwa, orzekające w sprawach o zabójstwo sądy rzadko dostrzegają taką konieczność. Praca przedstawia podstawowe zagadnienia związane z procesem poszlakowym o zabójstwo oraz wyniki badań aktowych, z których płynie niepokojący wniosek, iż w sprawach karnych o zabójstwo sądy często nie dostrzegają konieczności skrupulatnej budowy dowodu poszlakowego w odniesieniu do strony podmiotowej czynu, wykorzystując pojedyncze poszlaki jako samodzielne dowody winy oskarżonego
Węzły, sploty i lassa – rozmaitości topologiczne w obiektach biologicznych
The organization of amino acids in the protein is usually described in terms of four levels of structure classification which, however, misses some important aspects of protein geometry. One of the protein features absent is the existence of the knot tied on the protein backbone. The discovery of such knotted proteins raises the questions of the folding of such proteins and the function of the backbone knot. Despite theoretical and experimental investigation, the answers on both of these questions remain elusive. Moreover, apart from the knotted proteins, some singular cases of other topologically non-trivial proteins were recently identified, for which the folding and the function are also unknown.
This work is the first holistic elaboration on the whole field of the proteins with complex topology. Apart from the backbone knots, the work describes also other motifs, some discovered as the result of the project: complex lassos, protein links, knotted loops, and theta-curves. The work concentrates on the classification, occurrence, function, and folding of proteins with the topologically complex motifs.
In the classification part, all the topologically non-trivial motifs present in proteins are described. In particular, novel mathematical tools to classify the complex lasso structures are proposed. In the part devoted to occurrence of the motifs, their statistical probability is presented. Observed underrepresentation of the motifs in comparison with polymer models becomes a prelude to the function of the complex topology. In particular, the links are shown to stabilize the structure, and the lasso topology is strongly suggested to be crucial for the function of some proteins. In this part also the enzyme-favoring function of the backbone knot is proposed. The novel, ribosome-based mechanism of folding of the proteins with backbone knots begins the fourth part, in which also the influence of the topology, confinement, and knot tails on folding process is analyzed.
The scrupulous analysis of the whole database of the protein structures was possible only with the creation of the special tools. These were given to the broad scientific community in the form of databases, servers, plugins, and a Python package, to which the fifth part of the work is devoted. The work is finalized with the future directions and further reading sections which, hopefully, will inspire younger adepts to immerse into the field of complex topology proteins.Łańcuchy białkowe opisywane są zazwyczaj w ramach czterorzędowej organizacji struktury. Jednakże, ten sposób opisu nie pozwala na uwzględnienie niektórych aspektów geometrii białek. Jedną z brakujących cech jest obecność węzła stworzonego przez łańcuch główny. Odkrycie białek posiadających taki węzeł budzi pytania o zwijanie takich białek i funkcję węzła. Pomimo połączonego podejścia teoretycznego i eksperymentalnego, odpowiedź na te pytania nadal pozostaje nieuchwytna. Z drugiej strony, prócz zawęźlonych białek, w ostatnich czasach zostały zidentyfikowane pojedyncze struktury zawierające inne, topologicznie nietrywialne motywy. Funkcja tych motywów i ścieżka zwijania białek ich zawierających jest również nieznana w większości przypadków.
Ta praca jest pierwszym holistycznym podejściem do całego tematu nietrywialnej topologii w białkach. Prócz białek z zawęźlonym łańcuchem głównym, praca opisuje także inne motywy: białka-lassa, sploty, zawęźlone pętle i teta-krzywe. Niektóre spośród tych motywów zostały odkryte w ramach pracy. Wyniki skoncentrowano na klasyfikacji, występowaniu, funkcji oraz zwijaniu białek z topologicznie nietrywialnymi motywami.
W części poświęconej klasyfikacji, zaprezentowane zostały wszystkie topologicznie nietrywialne motywy występujące w białkach. W szczególności, zaproponowano i opisano nowe matematyczne narzędzia umożliwiające klasyfikację białek-lass. W części dotyczącej występowania struktur rozważane jest statystyczne prawdopodobieństwo występowania różnych motywów. Ich mniejsza liczba w porównaniu z szacunkami wynikającymi z modeli polimerowych stanowi wstęp do rozważań na temat funkcji nietrywialnej topologii. W szczególności pokazano, że funkcją splotu jest wprowadzenie szczególnej stabilności łańcucha, a w przypadku niektórych białek topologia lassa jest najprawdopodobniej niezbędna do pełnienia przez nie funkcji. W tej części zaproponowana została również funkcja węzła w łańcuchu głównym, wspomagająca tworzenie i stabilizująca miejsca aktywne enzymów. Nowy mechanizm zwijania zawęźlonych białek wykorzystujący rybosom rozpoczyna część czwartą, w której analizowany jest również wpływ topologii, ograniczonej objętości i długości węzła na zwijanie białek.
Skrupulatna analiza wszystkich dostępnych struktur przestrzennych białek możliwa była jedynie po stworzeniu odpowiednich narzędzi programistycznych. Narzędzia te zostały przekazane naukowej wspólnocie pod postacią baz danych, serwerów, wtyczek do innych programów oraz paczki programistycznej. Narzędzia te opisane są w części piątej. Praca kończy się wskazaniem przyszłych kierunków rozwoju dziedziny oraz zbiorem literatury okalającej zagadnienia zawarte w pracy. Zestaw ten skierowany jest do przyszłych adeptów, stanowiąc przewodnik po świecie białek o skomplikowanej topologii i zachętę do dalszych prac
Synthesis, properties and application of electroactive micro- and macrohydrogels
Współczesny rozwój nauki sprawia, że badacze prześcigają się w poszukiwaniach lub w otrzymywaniu nowych materiałów bądź rozszerzaniu właściwości już istniejących. Żele polimerowe ze względu na swoje unikatowe właściwości wydają się być interesującymi materiałami idealnie wpasowującymi się we współczesne trendy naukowe. Mnogość substancji, które mogą tworzyć żele a także liczebność możliwych modyfikacji sieci polimerowych sprawia, że materiały te cieszą się dużą popularność, o czym świadczy wzrost liczby pojawiających się publikacji opisujących właściwości i przykłady zastosowań żeli. Żele polimerowe można określić jako jedną makromolekułę, która tworzy trójwymiarową sieć wypełnioną rozpuszczalnikiem. Zawartość rozpuszczalnika w wielu przypadkach przekracza 95% wagowych. Obecność sieci polimerowej powoduje "unieruchomienie" rozpuszczalnika, co jest obserwowane jako utrata jego płynności. Dzięki dużej zawartości rozpuszczalnika oraz stałej konsystencji żele łączą w sobie cechy charakterystyczne dla ciał stałych i cieczy. Poza wspomnianymi właściwościami żele polimerowe mają jeszcze jedną bardzo ciekawą właściwość: ulegają zjawisku objętościowego przejścia fazowego. Zjawisko to polega na przemianie żelu z fazy napęczniałej w skurczoną lub odwrotnie. Odwracalna zmiana objętości żelu w trakcie przejścia fazowego może być nawet tysiąckrotna, co skutkuje dużymi zmianami jego właściwości. Przejście żelu z jednej fazy w drugą wywołane może być niewielkimi zmianami w warunkach środowiskowych, takich jak: temperatura, pH, moc jonowa, obecność określonych jonów/molekuł. Ta zdolność adaptacji do zmieniających się warunków zewnętrznych pozwala zaklasyfikować żele polimerowe do grupy materiałów "inteligentnych". Czułość na warunki środowiskowe oraz specyficzna wewnętrzna struktura powodują, że materiały te cieszą się dużą popularnością i znajdują zastosowanie w systemach kontrolowanego uwalniania (np. leków), w sztucznych mięśniach, sensorach, układach rozpoznania molekularnego i jako specyficzne sorbenty. Dodatkowo zakotwiczanie cienkich warstw żeli na powierzchniach elektrod dodatkowo zwiększa możliwości ich zastosowania. Żele polimerowe ze względu na rozmiary można podzielić na makrożele, o rozmiarach powyżej 1 µm, mikrożele o rozmiarach poniżej 1 µm oraz cienkie warstwy żelowe na powierzchniach. Rozprawa doktorska opisuje badania nad elektroaktywnymi żelami polimerowymi. Żele były otrzymywane w reakcji polimeryzacji wolnorodnikowej a monomerami głównymi były N-izopropyloakryloamid (NIPA) i akrylan sodu (AS). Otrzymywane materiały miały postać cienkich warstw na powierzchni elektrod oraz tworzyły mikrożele i makrożele. Charakteryzowały się one czułością na zmiany warunków środowiskowych, takich jak: temperatura (w przypadku żeli opartych o pNIPA) oraz pH (żele oparte na poliakrylanie sodu). A więc celem pracy doktorskiej było otrzymanie i charakterystyka elektroaktywnych i środowiskowo czułych żeli polimerowych. Po utworzeniu sieci polimerowych były one modyfikowane odpowiednimi elektroaktywnymi związkami, które ulegały szybkiej reakcji redoks. Zmodyfikowane, elektroaktywne żele były zdolne, w określonych warunkach, do znacznej zmiany swojej objętości w wyniku zmiany stopnia utleniania w grupach elektroaktywnych.
Praca doktorska rozpoczyna się od wstępu, po którym następuje część literaturowa. We wstępie przedstawione są cele, które były realizowane w ramach pracy.
Drugi rozdział pracy dotyczy ogólnej charakterystyki hydrożeli polimerowych.
W rozdziale tym zawarte są informacje dotyczące podziału żeli polimerowych, metod otrzymywania żeli o różnych rozmiarach, a także opis zjawiska objętościowego przejścia fazowego, z wyszczególnieniem przejść fazowych żeli czułych na zmianę temperatury, pH i wywołanych reakcjami redoks. Omówione są także metody badań wykorzystywanych do monitorowania przejść fazowych żeli.
Rozdział trzeci poświęcony jest zastosowaniom hydrożeli polimerowych. W tym rozdziale omówiłem przykłady zastosowań makrożeli w takich dziedzinach jak: systemy uwalniania leków, sztuczne mięśnie, sensory i materiały zdolne do samo-naprawy. Przedstawiłem również przykłady zastosowań mikrożeli jako nośniki leków, sensory chemiczne i sorbenty oraz zastosowania mikrożeli nałożonych na różne powierzchnie.
Na końcu tego rozdziału opisałem zastosowania cienkich warstw żelowych w obiektach takich jak przełączalne elektrody, bioczujniki oraz zawory chemiczne.
Kolejne dwa rozdziały pracy dotyczą części eksperymentalnej. Rozdział czwarty zawiera spis odczynników oraz aparatury używanych w trakcie pracy badawczej. Natomiast w rozdziale piątym opisałem techniki nieelektrochemiczne i elektrochemiczne wykorzystywane w trakcie eksperymentów.
W rozdziale szóstym opisałem otrzymywanie usieciowanych i nieusieciowanych warstw pNIPA na powierzchni elektrod elektrochemicznej mikrowagi kwarcowej (EQCM) i wykorzystanie mikrowagi kwarcowej do ich temperaturowej charakterystyki. Przedstawiłem również charakterystykę elektrochemiczną w różnych temperaturach z wykorzystaniem woltamperometrii cyklicznej i elektrochemicznej spektroskopii impedancyjnej. Rozdział zakończyłem krótkim posumowaniem.
Rozdział siódmy dotyczy kontrolowanych potencjałem odwracalnych procesów pęcznienia/kurczenia cienkich warstw żelowych na powierzchni elektrod. W rozdziale tym opisałem proces otrzymywania cienkich warstw żelowych na bazie czułego na pH akrylanu sodu. Warstwy nakładane były na powierzchnie elektrod dyskowych oraz elektrod EQCM. Następnie przedstawiłem charakterystykę warstw w różnym pH z wykorzystaniem mikrowagi kwarcowej oraz technik elektrochemicznych. Opisałem również wpływ zmiany stopnia utlenienia dodatnio naładowanego próbnika redoks na stopień napęcznienia ujemnie naładowanej cienkiej warstwy żelowej. Pomiary wykazały, że redukcja próbnika ze stopnia utleniania 3+ do 2+ powodowało pęcznienie sieci polimerowej, natomiast ponowne utlenienie próbnika prowadziło do kurczenia. Opisany efekt może być użyteczny w konstrukcji elektro-sterowanych zaworów chemicznych
a także w konstrukcji sztucznych mięśni. Rozdział siódmy również zakończony jest krótkim podsumowaniem.
W rozdziale ósmym przedstawiłem syntezę i charakterystykę termoczułego mikrożelu pNIPA usieciowanego diakrylową pochodną cystyny (BISS). Żel ten wykorzystałem do modyfikacji powierzchni elektrod złotych poprzez proces chemisorpcji. Proces ten monitorowałem przy użyciu mikrowagi kwarcowej. W trakcie dodatków roztworu mikrożelu obserwowany był spadek częstotliwości drgań kryształu kwarcu związany z osadzaniem się cząstek mikrożelu na jego powierzchni. Powstałą monowarstwę scharakteryzowałem z wykorzystaniem mikroskopii sił atomowych oraz skaningowego mikroskopu elektronowego. Wykonałem również temperaturową charakterystykę elektrochemiczną z wykorzystaniem próbnika elektroaktywnego. Całość zakończyłem krótkim podsumowanie.
Rozdział dziewiąty dotyczy modyfikacji aminoferrocenem sieci polimerowej termoczułego mikrożelu pNIPA zawierającego w swojej budowie grupy karboksylowe pochodzące od akrylanu sodu. Zbadałem wpływ stopnia utlenienia grup elektroaktywnych na rozmiary otrzymanego materiału. Okazało się, że temperatura przejścia fazowego mikrożelu w stanie utlenionym była wyższa o 10 °C w stosunku do stanu zredukowanego. W rezultacie w pewnym przedziale temperaturowym mikrożel mógł być w stanie napęczniałym jak i skurczonym w zależności od stopnia utlenienia grup elektroaktywnych. Obecność ugrupowania -S-S- w czynniku sieciującym BISS wykorzystałem do zakotwiczenia mikrożelu na powierzchni elektrody EQCM. Elektrochemiczne utlenianie i redukcja grup elektroaktywnych mikrożelu, w 38 °C, powodowała proces pęcznienia lub kurczenia, który monitorowany był poprzez rejestrację zmian częstotliwości drgań kryształu kwarcu. Rozdział zakończony jest krótkim podsumowaniem.
W rozdziale dziesiątym opisałem możliwość wykorzystania elektroaktywnego mikrożelu pNIPA jako matrycy mediującej w enzymatycznym bioczujniku. Mikrożel zawierający termoczuły monomer pNIPA i akrylan sodu jako co-polimer, obydwa usieciowane BISS, zmodyfikowałem związkiem elektroaktywnym – aminoferrocenem. Do badań wybrałem enzym oksydazę glukozową. Podłożem bioczujnika była elektroda z węgla szklistego. Okazało się, że otrzymany bioczujnik wykazywał najlepsze działanie w temperaturze 37 °C. Wykonałem analityczną charakterystykę otrzymanego sensora z wykorzystaniem technik prądowych. Na koniec rozdziału podsumowałem otrzymane wyniki.
Ostatni rozdział części eksperymentalnej poświęciłem syntezie i charakterystyce termoczułego makrożelu pNIPA zawierającego w sieci polimerowej elektroaktywną metakrylową pochodną dopaminy. Zbadałem wpływ ilości pochodnej dopaminy w sieci polimerowej na temperaturę przejścia fazowego żelu. Okazało się, że wzrost zawartości dopaminy powodował spadek temperatury przejścia fazowego. Obecność grup elektroaktywnych potwierdziłem przy użyciu cyklicznej woltamperometrii. Zbadałem wpływ stopnia utlenienia grup elektrokatywnych na temperaturę przejścia fazowego żelu. Zaobserwowałem, że w stanie utlenionym temperatura przejścia fazowego jest znacząco większa w porównaniu do stanu zredukowanego. Zbadałem także powstawanie kompleksów o różnej stechiometrii pomiędzy grupami katecholowymi dopaminy a jonami Fe3+. To tworzy nowe możliwości zastosowania żelu. Rozdział zakończyłem krótkim podsumowaniem.
Rozprawę doktorską kończy spis prac, które zostały opublikowane w trakcie pracy doktorskiej oraz spis literatury cytowanej w niniejszej pracy.The title of this dissertation is ,,Synthesis, properties and application of electroactive micro- and macrohydrogels”. The free radical polymerization was employed to obtain the gels. The main monomers were N-isopropylacrylamide (NIPA) and sodium acrylate (AS). The new gel materials were synthesized in three different ways to form either thin gel layers on the electrode surface or microgels or macrogels. The obtained gels were sensitive to such environmental conditions as: temperature (in the case of gels based on pNIPA) and pH (for the gels based on sodium acrylate).
The aim of this work was to obtain and characterize new electroactive and environmentally sensitive polymer gels. After the synthesis the polymer networks were modified with appropriate electroactive compounds. The modified, electroactive gels were able, under certain conditions, to change their volume in response to the change in the oxidation degree of the electroactive groups.
The first chapter is the introduction to the presented research topic. It reveals the goals that were implemented within the thesis work. Next two chapters report on the knowledge of the hydrogels that can be found in the literature. The second chapter concerns the general characteristics of the polymer hydrogels. It provides information on the divisions of polymer gels, the methods of their synthesis in various sizes, and a description of the volume phase transition phenomenon. In this chapter the phase transitions of the gels sensitive to temperature change and pH, and caused by redox reactions are given in detail. I also discussed the methods which are useful to monitor gel phase transitions.
The third chapter is focused on the application of polymer hydrogels. In this chapter, potential applications of macrogels in such areas as drug release systems, artificial muscles, sensors and materials able to self-repair are presented. I also pointed out the applications of microgels as drug carriers, chemical sensors and sorbents, and the ways of using microgels adsorbed on solid surfaces. At the end of this chapter I described the applications of thin gel layers in such fields as switchable electrodes, biosensors and chemical valves.
The following chapters make the experimental part. I began with the list of reagents and equipment used during the research work in the fourth chapter. In chapter five
I described the non-electrochemical and electrochemical techniques used during the experiments.
In the sixth chapter, I described the preparation of cross-linked and non-crosslinked pNIPA layers on the surface of electrochemical quartz microbalance (EQCM) electrodes. Their temperature characteristics were done with a quartz crystal microbalance. I also presented the electrochemical measurements with the gels done at different temperatures. Cyclic voltammetry and electrochemical impedance spectroscopy data were inserted into the chapter. A short summary was given at the end.
Chapter seven refers to the reversible swelling/shrinking processes of thin gel layers on the electrode surface controlled with potential changes. In this chapter I described the process of anchoring thin gel layers, based on pH-sensitive sodium acrylate, on the disk- and EQCM electrode surfaces. Here I presented the influence of pH on gel-layer properties by using a quartz crystal microbalance and the electrochemical techniques.
In the next step I examined the effect of changing the oxidation state of the positively charged redox probe on the swelling degree of the negatively charged thin gel layer. These measurements showed that the reduction of the redox probe from 3+ to 2+ oxidation number caused the swelling of the polymer network, while the reduction of the redox probe – the shrinking. This effect may be useful in the construction of electro-controlled chemical valves and also in the construction of artificial muscles. This chapter also ends with a short summary.
In the eighth chapter, I presented the synthesis and characteristics of the thermosensitive pNIPA microgel cross-linked with the diacrylate derivative of cystine (BISS). BISS appeared to be useful in modification the gold electrode surface due to the chemisorption phenomenon. This process was monitored with a quartz crystal microbalance. During each consecutive addition of the microgel solution a drop in the resonance oscillation frequency of the quartz crystal was observed. This was related to the deposition of the microgel particles on the electrode surface. The obtained monolayer was characterized with atomic force microscopy and scanning electron microscopy.
The temperature characteristic of the layers was done using electrochemistry techniques with an electroactive probe. A short summary was placed in the end of the chapter.
The ninth chapter concerns the modification of the thermosensitive pNIPA microgel polymer network containing the carboxylic groups (derived from sodium acrylate) with aminoferrocene. The coupling reagents (NHS/EDC) were used for this purpose. The influence of the oxidation state of the electroactive groups on the microgel size was investigated. It was observed that the phase transition temperature of the microgel in its oxidized state was higher by 10 °C compared to the reduced state. As a result, in a certain temperature range, the microgel could be either in the swollen- or in the shrunken form depending on the electroactive-group oxidation state. The presence of the -S-S- moiety in the BISS cross-linking agent was used to anchor the microgels on the EQCM electrode surface. Electrochemical oxidation and reduction of the microgel electroactive groups, at 38 °C, caused either swelling or shrinking of the microgel particles. This was monitored with the quartz-crystal microbalance technique. The chapter ends as usually with a short summary.
In the tenth chapter a possibility of application of the electroactive pNIPA microgel as a mediating matrix in an enzymatic biosensor was described. The microgel containing the thermosensitive monomer pNIPA, sodium acrylate and BISS as a crosslinker was modified with an electroactive compound - aminoferrocene and an enzyme - glucose oxidase. The obtained material was used to modify the glassy carbon electrode surface. The obtained optimal working temperature of the biosensor was 37 °C. The electroanalytical characteristic of the constructed biosensor was done. Also, the relationship between the obtained signal and glucose concentration was plotted. At the end of the chapter, the obtained results were summarized.
In the last chapter of the experimental part the synthesis and characterization of
a thermosensitive pNIPA macrogel containing an electroactive methacrylic derivative of dopamine in the polymer network was described. The influence of the amount of dopamine derivative in the polymer network on the gel phase transition temperature was examined.
It appeared that an increase in the dopamine content caused a drop in the phase transition temperature. The presence of electroactive groups was confirmed by cyclic voltammetry. The influence of the oxidation state of electroactive groups on the gel phase transition temperature was investigated. It was observed that in the oxidized state of the dopamine derivative the temperature of the phase transition was significantly higher than in the reduced state. The complexes between the catechol groups of dopamine and Fe3+ ions of different stoichiometry were formed. A short summary was added at the chapter end.
In chapter fourteen a list of articles published during my PhD-thesis work is presented. The dissertation ends with a list of cited literature