Repozytorium UW
Not a member yet
2396 research outputs found
Sort by
Problemy gier stochastycznych i ich złożoność
We study a class of games introduced by Mio to capture the probabilistic μ-calculi called branching games. They are a subclass of stochastic two-player zero-sum turn-based infinite-time games of imperfect information. Branching games extend Gale-Stewart games by allowing players to split the execution of a play into new concurrent sub-games that continue their execution independently. In consequence, the play of a branching game has a tree-like structure, as opposed to linearly structured plays of Gale-Stewart games.
In this thesis, we focus our attention on regular branching games. Those are the branching games whose pay-off functions are the indicator functions of regular sets of infinite trees, i.e. the sets recognisable by finite tree automata. We study the problems of determinacy, game value computability, and the related problem of computing a measure of a regular set of infinite trees.
Determinacy is a property of a game that guarantees that none of the players gains or loses an advantage by revealing their strategy at the start of the game. In general, branching games are not determined: not even under mixed strategies nor when the winning sets are topologically simple. On the positive side, we show that regular branching games with open winning sets are determined under mixed strategies. Moreover, we show that game automata definable winning sets guarantee a stronger version of determinacy – the determinacy under pure strategies. Both results are accompanied by examples showing the limits of used techniques.
We give an answer to the problem of computing a value of a regular branching game. We show that a mixed value of a non-stochastic branching game is uncomputable and that a pure value of a stochastic branching game is also uncomputable. On the other hand, we provide an algorithm that computes all pure values of a given non-stochastic regular branching game.
We partially solve the problem of computing measures of regular sets of trees. We provide an algorithm that computes the uniform measure of a regular winning set in two cases. Either when it is defined by a first-order formula with no descendant relation or when it is defined by a Boolean combination of conjunctive queries.
Finally, we use real-life data to show how to incorporate game-theoretic techniques in practice. We propose a general procedure that given a time series of data extracts a reactive model that can be used to predict the evolution of the system and advise on the strategies to achieve predefined goals. We use the procedure to create a game based on Markov decision processes that is used to predict and control level of pest in a tropical fruit farm.W pracy badamy klasę gier zwanych grami rozgałęziającymi. Gry rozgałęziające zostały wprowadzone przez Mio w celu uchwycenia semantyki probabilistycznego rachunku mu. Stanowią one podklasę stochastycznych dwuosobowych gier turowych o sumie zerowej i nieskończonym czasie rozgrywki. Gry rozgałęziające rozszerzają gry Gale'a-Stewarta poprzez to, że pozwalają podzielić rozgrywkę, tworząc nowe podgry, które są rozgrywane równolegle i niezależnie. Z tego powodu rozgrywka gry rozgałęziającej ma strukturę drzewiastą, w przeciwieństwie do liniowej struktury rozgrywek w grach Gale'a-Stewarta.
W niniejszej rozprawie doktorskiej skupiamy się na regularnych grach rozgałęziających. Są to te gry rozgałęziające, w których funkcja wypłaty jest funkcją charakterystyczną regularnego zbioru nieskończonych drzew, to jest zbioru nieskończonych drzew, który jest rozpoznawany przez skończony automat na drzewach. W pracy skupiamy się głównie na problemie determinacji, na obliczalności wartości gier oraz na powiązanym z grami problemie obliczania miary regularnych zbiorów drzew.
Determinacja jest to własność gry, która gwarantuje, że żaden z graczy nie zyska ani nie straci przewagi poprzez ujawnienie swojej strategii na początku gry. Pokazujemy, że gry rozgałęziające nie muszą być zdeterminowane: ani gdy zbiory wygrywające są topologicznie proste, ani w przypadku, gdy dopuścimy strategie mieszane. Z drugiej strony, pokazujemy, że regularne gry rozgałęziające z otwartymi zbiorami wygrywającymi są zdeterminowane w strategiach mieszanych. Co więcej, pokazujemy, że te gry są zdeterminowane w strategiach czystych, jeśli zbiory wygrywające są rozpoznawalne przez automaty growe. Dla obu rezultatów konstruujemy przykłady pokazujące granice użytych technik.
Rozwiązujemy także problem obliczalności wartości gier pokazując, że mieszane wartości niestochastycznych gier rozgałęziających nie są obliczalne oraz, że czyste wartości gier stochastycznych także nie są obliczalne. Z drugiej strony, opisujemy algorytm, który wylicza czyste wartości niestochastycznych gier rozgałęziających.
Częściowo rozwiązujemy problem obliczania miar regularnych zbiorów drzew. Przedstawiamy algorytm, który oblicza miarę zbioru drzew, względem jednorodnej miary na drzewach, w dwu przypadkach: kiedy zbiór jest zdefiniowany poprzez formułę pierwszego rzędu nie używającą relacji potomka oraz gdy zbiór jest zdefiniowany poprzez boolowską kombinację zapytań koniunkcyjnych.
Wreszcie, pokazujemy w jaki sposób możemy zastosować bogate techniki teorii gier w praktyce. Proponujemy procedurę, która na podstawie szeregu czasowego tworzy reaktywny model pozwalający przewidzieć ewolucję modelowanego systemu i tworzyć strategie pozwalające zrealizować uprzednio zdefiniowane cele, jeśli takie strategie istnieją. Używamy wyżej wymienionej procedury, by stworzyć grę bazującą na procesach decyzyjnych Markowa, która pozwala przewidzieć i kontrolować poziomy obecności szkodników w tropikalnym sadzie owocowym
Proxy Advisors. A Comparative Law Study
Przedmiotem rozprawy jest analiza podstawowych problemów prawnych związanych z naturą i regulacją usług świadczonych na rzecz akcjonariuszy spółek publicznych przez doradców inwestorów do spraw głosowania (proxy advisors) z perspektywy prawa polskiego, Unii Europejskiej i amerykańskiego. Doradcy inwestorów do spraw głosowania, świadczący usługi wydawania rekomendacji dla akcjonariuszy (w szczególności inwestorów instytucjonalnych) dotyczących sposobu wykonywania prawa głosu z akcji spółek publicznych są przedmiotem bardzo intensywnej, globalnej debaty w kontekście ładu korporacyjnego. Wraz z podwyższającym się udziałem inwestorów instytucjonalnych w akcjonariacie spółek publicznych na światowych rynkach kapitałowych rola doradców inwestorów do spraw głosowania na tych rynkach i ich wpływ na podstawowe konflikty, którymi interesuje się nauka o ładzie korporacyjnym nieustannie rosną. W tym kontekście szczególne znaczenie ma uregulowanie obowiązków informacyjnych doradców inwestorów do spraw głosowania w Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/828 z dnia 17 maja 2017 r. zmieniającej dyrektywę 2007/36/WE w zakresie zachęcania akcjonariuszy do długoterminowego zaangażowania.
W pracy dokonano analizy roli, jaką doradcy inwestorów do spraw głosowania odgrywają na światowych rynkach kapitałowych (w szczególności w związku z tendencjami regulacyjnymi do aktywizacji inwestorów instytucjonalnych) oraz ram prawnych świadczonych przez nich usług. Wnioski z przeprowadzonych badań pozwoliły na określenie (i) czy – w świetle obserwacji o istnieniu konfliktu interesów (konfliktu agencyjnego) pomiędzy proxy advisors a inwestorami instytucjonalnymi – pojawia się potrzeba ochrony interesu inwestorów instytucjonalnych (zwłaszcza funduszy inwestycyjnych otwartych i funduszy emerytalnych) i pośrednio interesu ich klientów poprzez ograniczenie swobody umów pomiędzy doradcą inwestorów do spraw głosowania a inwestorem lub ograniczenie swobody działalności gospodarczej takiego doradcy; oraz (ii) przy pomocy jakich instrumentów prawnych należy tego dokonać.
Postulaty de lege ferenda obejmują m.in. zagadnienia implementacji Dyrektywy 2017/828 do prawa polskiego, a także zmian federalnej legislacji amerykańskiej i rozwiązań międzynarodowego prawa miękkiego. W szczególności, w pracy dowiedziono, że optymalnym rozwiązaniem pozwalającym na łagodzenie konfliktu agencyjnego pomiędzy doradcami inwestorów do spraw głosowania a inwestorami instytucjonalnymi byłaby pośrednia regulacja proxy advisors polegająca na ograniczaniu barier dla inwestorów do udziału w walnym zgromadzeniu i takie modyfikacje obowiązków związanych z głosowaniem oraz obowiązków dywersyfikacyjnych, które promowały będą strategię zaangażowania akcjonariuszy, jednocześnie zezwalając na niewykonywanie prawa głosu, gdy leży to w interesie klientów inwestora instytucjonalnego. Przy utrzymaniu istniejących przyczyn racjonalnej powściągliwości inwestorów instytucjonalnych, ze względu na ochronę zaufania w obrocie, a także – pośrednio – ochronę nieprofesjonalnych uczestników rynku kapitałowego, konieczna jest jednak regulacja działalności proxy advisors za pomocą instrumentów prawnych ex ante ograniczających konflikt agencyjny pomiędzy doradcami inwestorów do spraw głosowania a inwestorami. Preferowaną strategią regulacyjną jest w tym zakresie nałożenie na doradców inwestorów do spraw głosowania (w drodze norm imperatywnych) obowiązków informacyjnych dotyczących faktycznych i potencjalnych konfliktów interesów oraz przyjętej procedury wydawania rekomendacji co do sposobu głosowania z akcji analizowanych spółek portfelowych.The PhD thesis entitled Proxy Advisors. A Comparative Law Study analyzes the nature and regulation of proxy advisory services in Polish, EU and US law. Proxy advisors, or entities specialized in providing recommendations to institutional investors (especially mutual funds and pension funds) on the exercise of their voting rights in portfolio companies, are currently at the heart of the global corporate governance debate. As the share of institutional investors in the ownership of public companies worldwide increases, so does proxy advisors’ role in the capital markets and their influence on corporate governance. Regulators have been considering whether and how to regulate the proxy advisory sector. Such regulation will soon be introduced in the EU Member States with the implementation of Directive (EU) 2017/828 of the European Parliament and of the Council of 17 May 2017 amending Directive 2007/36/EC as regards the encouragement of long-term shareholder engagement.
In the light of these observations, two research aims of this thesis were formulated. The first research aim is to analyze proxy advisors’ regulation and role in the capital markets (especially in the light of tendencies towards empowering shareholders and incentivizing institutional investors to exercise their voting rights). The second research aim (and the main research question addressed in this thesis) is to determine (i) whether it was necessary to regulate proxy advisory services in order to protect the interests of institutional investors, and – indirectly – their clients, given the agency costs resulting from the use of proxy advisory services, (ii) what regulatory methods should be used to this end.
The proposed solutions include, inter alia, proposals for implementation of Directive 2017/828 to Polish legal system, as well as certain amendments to US federal law, and industry best practices codes. It is claimed that the optimal solution to mitigate agency costs between institutional investors and proxy advisors would be to reduce the legal (and factual) obstacles discouraging institutional investors from participation in shareholder meetings, and to modify portfolio diversification requirements and regulatory incentives to vote imposed on institutional investors, in order to promote shareholder engagement (but allow for a passive strategy when it is cost-efficient for institutional investors and their clients). However, as this solution is partly inconsistent with existing policies, it is argued that, as a second-best solution, proxy advisors should be regulated by way of mandatory disclosure of (i) actual and potential conflicts of interest, as well as (ii) their methodologies for issuing voting recommendations
The role of peer reviews in managing research funds
The work is empirical in nature. The main goal of the thesis is the analysis of the limitations of the peer review process and empirically testing nine hypotheses derived from the literature review.
The work is structured into three parts. The first, theoretical, part consists of a cognitive model of reviewing and the analysis of the factors that could hinder the flow of this process. This includes: individual response style (leniency/severity level, differentiating dimensions), halo effect (lack of differentiation of grades on the partial dimensions of the assessment); serial position effect that arise when evaluating series of objects, and the influence of the information overload.
The second, empirical part consists of description of qualitative (in-depth interviews with 35 experienced reviewers) and quantitative studies: analyses of existing data (assessments of 673 conference abstracts) and four experimental studies conducted on a total of N=912 participants.
The logic of the argument presented in the dissertation was supported by the implementation of 4 research tasks. In task 1, differences between reviewers in terms of the average and variance of grades issued were confirmed in 5 different data set. The results were unambiguous: reviewers differ significantly in their response which means that the random factor associated with the choice of the reviewer significantly affects the assessment.
Another problem when evaluating series of objects is serial position effect. Its occurrence was tested on a set of assessments of 673 abstracts submitted for an international conference. Abstracts rated among the first fifteen had a significantly lower average, than those evaluated later (Hypothesis 1a) . In the next step, three hypotheses were tested and confirmed showing that the influence of the serial position effect on the assessment depends on the quality of the object: weak objects gain when are evaluated at the beginning of the series, but good lose. This is related to the avoidance of extreme assessments at the beginning of the series evaluation.
Another hypothesis (1e) examining if the introduction of BREAK can eliminate the serial position effect has not been supported.
Research task 2 was related to the attempt to eliminate the HALO effect in reviewers' evaluations. HALO effect manifests itself in a very high correlation of partial grades. A hypothesis was formulated that the strength of HALO effect may be influenced by the way of evaluating a series of objects: OBJECT evaluation (when evaluating object 1 on all dimensions, then object 2…Or DIMENSION evaluation (when evaluating objects on dimension 1, then all objects on dimension 2…). Hypothesis (H2) was confirmed.
The third research task concerned the impact of cognitive overload, that many academics are prone to due to the uncontrolled increase of information. One of the main sources of overload are scientific publications. Not only the number of publications increased, but also the volume and complexity of publications increased, including the number of citations.
In study 3 author examined the consequences of using two different citation standards: in the middle of the text (e.g. APA) vs at footnote (e.g. Chicago/Turabian).
It was assumed that footnotes placed in brackets in the middle of the text unnecessarily overload the reader's mind. Two hypotheses were tested and confirmed: (H3a) The middle citations cause greater distraction of the attention of the "reviewers" than the footnotes; (H3b) The evaluation of the project is influenced by the psychoenergetic state of the "reviewer": it is increased by a stronger motivation, it decreases with: a higher degree of fatigue and a higher degree of distraction.
The dissertation also included the results of the fourth research task, which involved conducting in-depth interviews with 35 reviewers. All interviews have been transcribed and are presented synthetically in Part 3.Rozprawa ma charakter empiryczny. Głównym jej celem jest analiza ograniczeń procesu recenzowania naukowego i empiryczne przetestowanie dziewięciu hipotez wyprowadzonych z przeglądu literatury.
Praca składa się z 3 części. W części pierwszej, teoretycznej, przedstawiono: poznawczy model procesu oceniania i przeanalizowano czynniki mogące zaburzać przebieg tego procesu takie, jak indywidualny styl oceniania recenzenta (poziom surowości, niechęć do różnicowania ocen dla różnych obiektów), efekt halo (brak różnicowania ocen na cząstkowych wymiarach oceny), efekt kolejności pojawiający się przy ocenie serii obiektów oraz wpływ przeciążenia informacyjnego.
Część empiryczna pracy składa się z opisu badań jakościowych (pogłębione wywiady z 35 doświadczonymi recenzentami) i ilościowych: analizy danych zastanych (oceny 673 abstraktów konferencyjnych) i 4 badania eksperymentalne, w których uczestniczyło w sumie 912 osób.
Logika przedstawionego w rozprawie wywodu została wsparta realizacją 4 zadań badawczych. Realizując zadanie 1. najpierw na 5 różnych zbiorach danych potwierdzono występowanie różnic między recenzentami w zakresie średniej i wariancji wystawianych ocen, co oznacza, że czynnik losowy związany z wyborem recenzenta wpływa istotnie na przyznanie grantu czy publikację tekstu.
Ocena serii obiektów związana jest także z problemem efektu kolejności, który testowano na zbiorze ocen 673 abstraktów konferencyjnych. Abstrakty oceniane w pierwszej piętnastce serii miały istotnie niższą średnią niż oceniane później (Hipoteza 1a). W następnym badaniu eksperymentalnie wykazano, że wpływ kolejności na ocenę zależy od jakości obiektu: słabe obiekty zyskują, gdy oceniane na początku, dobre tracą. Wiąże się to z unikaniem skrajnych ocen na początku oceniania serii (potwierdzone zostały hipotezy 1b, 1c i 1d).
Kolejnym wyzwaniem badawczym było sprawdzenie czy wprowadzenie PRZERWY może wyeliminować efekt kolejności w ocenianiu serii obiektów. Hipoteza (1e) nie została potwierdzona.
Zadanie badawcze 2. związane było z próbą eliminacji w ocenach recenzentów efektu HALO przejawiającego się w bardzo wysokim skorelowaniu ocen cząstkowych. Postawiono hipotezę, że na jego siłę może wpływać sposób oceniania serii obiektów, którą można przeprowadzić w sposób w OBIEKTOWY (najpierw obiekt 1 na wszystkich wymiarach, potem obiekt 2…) lub WYMIAROWY (najpierw wszystkie obiekty na wymiarze 1., potem wszystkie obiekty na wymiarze 2…), co zostało potwierdzone empirycznie.
Trzecie zadanie badawcze dotyczyło wpływu przeciążenia poznawczego, któremu podlegają pracownicy nauki borykający się z niekontrolowanym przyrostem informacji. Jednym z głównych źródeł przeciążenia są publikacje naukowe, których liczba rośnie w zastraszającym tempie. Zwiększeniu uległa także objętość i złożoność publikacji, w tym liczba cytowań. W eksperymencie sprawdzano konsekwencję stosowania dwóch odmiennych standardów cytowań: w środku tekstu (np.: APA) vs na dole strony (np. Chicago/Turabian).
Założono, że przypisy umieszczane w nawiasach w środku tekstu niepotrzebnie przeciążają umysł czytającego. W dwóch eksperymentach przetestowano dwie hipotezy: (H3a) Przypisy środkowe powodują większe rozproszenie uwagi „recenzentów” niż przypisy dolne; (H3b) Na ocenę projektu wpływa stan psychoenergetyczny „recenzenta”: podwyższa ją silniejsza motywacja, obniża: stopień zmęczenia i stopień rozproszenia. Obie hipotezy zostały potwierdzone.
Czwarte zadanie badawcze polegało na przeprowadzeniu pogłębionych wywiadów z 35 doświadczonymi recenzentami z różnych dyscyplin naukowych. Wywiady zostały poddane transkrypcji i zostały przedstawione syntetycznie w części trzeciej.
Rozprawa się kończy się trzema rekomendacjami dla zarządzających regulacjami dotyczącymi procesu recenzji
Fiesta in local communities of the Central Valleys of Oaxaca (South Mexico). Organization of catholic patronal feasts as a way of gaining prestige and power
Praca dotyczy sposobów pozyskiwania prestiżu i władzy za pośrednictwem organizacji fiest patronalnych, z uwzględnieniem zmian społecznych i problematyki płci kulturowej (gender). W celu prześledzenia owych zjawisk analizuję zaplecze organizacyjne fiest wyprawianych na cześć głównych Świętych Patronów społeczności zamieszkujących Doliny Centralne Oaxaca w południowym Meksyku – San Bartolo Coyotepec, Santa María Atzompa i Villa de Zaachila. Rozważania oparte są na materiale etnograficznym zgromadzonym podczas badań terenowych przeprowadzonych w latach 2012-2013. Ważnym wątkiem rozprawy jest wiara w moc Patronów, która sprawia, że mayordomos podejmują się organizacji fiest, dzięki czemu staje się źródłem ich prestiżu i wpływa na dostęp do władzy w ramach lokalnej hierarchii stanowisk świeckich i religijnych. Choć udział kobiet w organizacji fiest jest kluczowy, to ich wkład jest mniej doceniany niż mężczyzn, a dzięki ich pracy to oni uzyskują dostęp do obu rodzajów stanowisk (zwłaszcza w San Bartolo Coyotepec). Możliwości uzyskiwania prestiżu i zdobywania władzy przez kobiety tą drogą są ograniczone. Sytuacja ta ulega zmianom, związanym z oddzielaniem się życia politycznego i religijnego we wspólnotach lokalnych, oraz z migracjami. Trzeci istotny wątek w moich rozważaniach, który łączy dwa pozostałe (rolę Świętych Patronów i znaczenie płci kulturowej), stanowią praktyki związane z piciem alkoholu na fiestach. Są one częścią rytualnej wymiany darów, manifestują prestiż i władzę, podkreślają kulturowe role kobiet i mężczyzn. Ich analiza pomaga zinterpretować interesującą mnie problematykę organizacji fiest. Pierwsza część pracy (rozdziały od pierwszego do czwartego) wprowadza w problematykę badań; zawiera charakterystykę społeczności lokalnych, w których prowadziłam badania etnograficzne i terenów, które zamieszkują. Przedstawiłam sposoby gromadzenia materiału badawczego i literaturę przedmiotu pod kątem kluczowych dla tematu pracy terminów. Drugą część pracy (rozdział szósty) stanowi opis przebiegu fiest i charakterystykę zaangażowanych w ich organizację osób. Trzecią część (rozdział siódmy i ósmy) poświęciłam analizie organizacji fiest, w której poruszam zarysowane powyżej trzy kluczowe wątki pracy, i podsumowaniu wniosków z badań.This work deals with the problem of gaining prestige and power through fiesta organizing, taking into account social changes and gender issues. To investigate this phenomena, I analyze the organizational backstage of Patron Saint feasts in three communities of The Central Valleys of Oaxaca, South Mexico – San Bartolo Coyotepec, Santa María Atzompa and Villa de Zaachila. My inquiry is based on ethnographic field research conducted in 2012-2013. One of the central themes of the thesis is the faith of fiesta organizers in the power of Patron Saints. That faith makes mayordomos decide to organize fiestas, is a source of their prestige, and influences their access to posts in the local civil-religious hierarchy. Although women’s participation in fiesta organizing is crucial, it is less recognized by their communities. Thanks to the female work, men gain access to civil and religious positions (especially in San Bartolo Coyotepec). The possibility for women to gain prestige and power in this way is very limited. The situation is changing, due to migrations and the separation of political and religious life in local communities. The third important theme that guides my work connects the two other thematics previously mentioned (the role of the Patron Saints and the importance of gender): practices related to drinking alcohol during fiesta. They are a part of ritual gift exchange, they manifest prestige and power, and they emphasize gender roles. An analysis of these practices allows us to understand the issues of fiesta organizing that I am interested in. The first part of this thesis (chapters one to four) introduces the research themes, and describes the local communities in which I have conducted ethnographic research, and the site they inhabit. Based on the relevant literature, I then present methods of collecting research data and the key concepts of this thesis. The second part of this work (chapter six) contains a description of a fiesta scenario and characteristics of people involved in organizing those events. The third part (chapter seven to eight) is dedicated to the analysis of fiesta organizing, including the three key thematics described above, and includes the summary and conclusions drawn from this research
Izolacja siedlisk jako czynnik wpływający na różnorodność gatunkową i zmienność genetyczną roślin naczyniowych w enklawach stepu właściwego
Antropogeniczna fragmentacja ekosystemów naturalnych jest jednym z najpoważniejszych
problemów współczesnej ochrony przyrody. Przykładem najbardziej pofragmentowanej
formacji roślinnej na świecie jest step, który w wielu regionach został przekształcony w pola
uprawne. Na Ukrainie step przetrwał jedynie w rozproszonych refugiach, takich jak rezerwaty
przyrody, wąwozy lessowe, skarpy nadrzeczne oraz kurhany. Te ostatnie są kopcami
zbudowanymi przez starożytne ludy koczownicze w miejscach pochówku. Kurhany jako
stosunkowo niewielkie, ale liczne w ukraińskim krajobrazie enklawy stepu przypominają
„wyspy” w „morzu” wielkoobszarowych pól uprawnych. Wcześniejsze badania wykazały
wysokie bogactwo gatunkowe roślin stepowych na kurhanach, w tym obecność gatunków
rzadkich i chronionych. Celem niniejszej pracy doktorskiej była ocena wpływu stopnia izolacji
zachowanych płatów stepu na różnorodność gatunkową fitocenoz i różnorodność genetyczną
populacji roślin występujących na kurhanach oraz w innych enklawach stepu.
Prace terenowe prowadzono w południowej Ukrainie, w strefie pontyjskiego stepu trawiastego.
W celu zbadania wzorców różnorodności gatunkowej zebrano dane o występowaniu gatunków
ze stałych powierzchni badawczych 100 m2
i 1 m2 zlokalizowanych na 30 kurhanach i w 10
dużych ostojach stepu. Każdy odnotowany gatunek został sklasyfikowany jako specjalista lub
generalista ekologiczny. W przypadku kurhanów zebrano ponadto dane dotyczące wielkości i
stopnia izolacji. Dodatkowo dla poletek na kurhanach obliczono wskaźnik heat load index,
będący pośrednią miarą stresu suszy. Do badań genetycznych wybrano dwa gatunki stepowe o
różnych mechanizmach dyspersji pyłku oraz nasion: Iris pumila L. (entomogamia, autochoria)
oraz Stipa capillata L. (anemogamia, epizoochoria i anemochoria).
Liczba gatunków specjalistów stepowych była wyższa w obrębie powierzchni badawczych w
dużych enklawach stepowych niż na kurhanach w obu skalach przestrzennych. W przypadku
kurhanów najważniejszymi predyktorami liczby specjalistów były izolacja (zależność ujemna)
i powierzchnia kurhanów (zależność dodatnia). Na zagęszczenie generalistów pozytywnie
wpłynął jedynie wskaźnik heat load index, określający lokalne warunki siedliskowe.
Otrzymane wyniki wskazują, że w dłuższej perspektywie czasu bliskość większych ostoi jest
ważna dla zachowania różnorodności gatunków w obrębie małych, izolowanych enklaw stepu,
jakimi są kurhany.
Różnorodność i struktura genetyczna populacji roślin stepowych na kurhanach została oceniona
na podstawie analizy genetycznej 266 osobników S. capillata z 15 populacji (9 z kurhanów, 3
z wąwozów lessowych i 3 z rezerwatu biosfery Askania Nowa) oraz 252 osobników I. pumila
z 14 populacji (8 z kurhanów, 3 z wąwozów lessowych i 3 z rezerwatu). Do oceny tej, jak i
również do dalszych analiz, posłużyły dane uzyskane za pomocą markerów Universal Rice
Primers (URP). Wbrew oczekiwaniom badane populacje obu gatunków roślin stepowych
charakteryzowały się stosunkowo wysoką różnorodnością genetyczną, co może wynikać ze
długowieczności badanych gatunków, zmniejszającej negatywny wpływ izolacji w badanym
systemie wysp środowiskowych. Wpływ izolacji kurhanów oraz wielkości enklaw stepu na
zmienność genetyczną populacji badanych gatunków roślin był odmienny i także niezgodny z
założeniami: stwierdzono mniejszą zmienność w małych i izolowanych enklawach u S.
capillata, która posiada zdolności do dalekiego transportu nasion i pyłku a większą u I. pumila,
który takich przystosowań nie posiada. Stąd też nie udało się stwierdzić związku między
wpływem izolacji na różnorodność genetyczną populacji a cechami związanymi z dyspersją
nasion i pyłku (prawdopodobnie większe znaczenie mają inne cechy biologii i ekologii
badanych gatunków np. samoniezgodność). Na podstawie wyników tej części badań można
wnioskować, że populacje roślin występujące na kurhanach nadal mogą być efektywnie
wykorzystane w potencjalnej restytucji przyrodniczej stepu w sąsiedztwie kurhanów.Anthropogenic fragmentation of natural ecosystems is one of the most serious problems of
nature conservation nowadays. An example of the most fragmented plant formation in the world
is the steppe, which in many regions has been transformed into arable fields. In Ukraine, the
steppe survived only in scattered refugia, such as nature reserves, loess ravines, river
escarpments and kurgans (barrows, burial mounds). The latter are mounds built by ancient
nomadic peoples in places of burial. These relatively small, but numerous in the Ukrainian
landscape steppe enclaves resemble "islands" in the "sea" of arable fields. Previous studies have
shown high species diversity of steppe plants on kurgans, including rare and protected species.
The aim of this PhD thesis is to assess the impact of isolation of the preserved steppe patches
on the species diversity of phytocoenoses and the genetic diversity of plant populations found
on kurgans and in other steppe enclaves.
Field work was carried out in southern Ukraine, in the West Pontic grass steppe zone. In order
to study species diversity patterns, data on the occurrence of species from 100 m2
and 1 m2
plots
were collected on 30 kurgans and 10 large steppe enclaves. Each recorded species has been
classified as ecological specialist or generalist. In the case of kurgans, data on the size and
degree of isolation were also collected. In addition, heat load index, which is an indirect
measure of drought stress, was calculated for plots located on kurgans. Two steppe species
differing in mode of pollen and seed dispersal were selected for genetic research: Iris pumila
L. (entomogamy, autochory) and Stipa capillata L. (anemogamy, epizoochory and
anemochory).
The density of steppe specialists was higher in large steppe enclaves than on kurgans at both
spatial scales. On kurgans, the most important predictors of the number of specialists were
degree of isolation (negative relationship) and the area of kurgans (positive relationship). The
density of generalists was positively affected only by the local heat load index. The obtained
results indicate that in the long term the proximity of larger refuges is important for the
preservation of the diversity of species within small, isolated steppes enclaves, which are
kurgans.
The diversity and genetic structure of steppe plant populations on barrows was assessed on the
basis of a genetic analysis of 266 S. capillata individuals from 15 populations (nine from
barrows, three from loess ravines and three from Askania-Nova Biosphere Reserve) and 252 I.
pumila from 14 populations (8 from the kurgans, 3 from loess ravines and 3 from the biosphere
reserve). The data obtained with the Universal Rice Primers markers (URP) were used to
evaluate this as well as for further analysis. Contrary to expectations, the studied populations
of both steppe plant species were characterized by relatively high genetic diversity. The
influence of kurgan isolation and size of steppe enclaves on the genetic diversity of the studied
plant species was different in the studied species and also inconsistent with the assumptions:
less variation was found in small and isolated populations in S. capillata, which has the ability
to long-distance transport of pollen and seeds, while higher in I. pumila, which does not have
such adaptations. Hence, no clear relationship was found between the impact of isolation on the
genetic diversity of the population and features related to the dispersion of pollen and seeds and
pollen (probably other biological and ecology traits of the species studied, e.g. selfincompatibility). Moreover, generally high levels of genetic variability observed in studied
species may stem from their relatively long individual life span compared to the duration of
fragmentation.
Based on the results of this part of the research it can be concluded that plant populations
occurring on kurgans still can be effectively used in the potential natural restoration of the
steppe in their surroundings
’Koń jaki jest, każdy widzi’…inaczej. Obraz konia w języku polskim i wybranych językach ugrofińskich
Moja praca doktorska wpisuje się w zakres badań nad językowym obrazem świata (JOS). Jej celem jest rekonstrukcja językowego obrazu konia w języku polskim i trzech językach ugrofińskich: węgierskim, fińskim i estońskim, oraz odpowiedź na pytanie, jak widzą konia przedstawiciele czterech narodów i czy ich postrzeganie tego zwierzęcia jest podobne, czy może jednak się różni. Dotychczas podejmowano już próby opisu konia w językoznawstwie polskim i węgierskim – na gruncie lingwistyki polskiej tematem konia zajmowali się m.in. Jerzy Bartmiński i Janusz Anusiewicz, twórcy definicji kognitywnej tego zwierzęcia, na Węgrzech natomiast interesowali się koniem Janusz Bańczerowski, Dorota Dziewońska-Kiss i częściowo Tamás Forgács. Wyniki badań wymienionych tu językoznawców zostały opublikowane w różnych artykułach, jednak do tej pory nie powstały żadne większe prace, które prezentowałyby całościowe spojrzenie na konia – nie tylko przez pryzmat związków frazeologicznych i przysłów, ale również z uwzględnieniem jego umaszczenia, znaków szczególnych (tzw. odmian), nazewnictwa, rodzajów chodu, dźwięków przezeń wydawanych i, co ważne, jego licznych konotacji w kulturze. Co więcej, temat konia w kontekście JOS w ogóle nie był dotąd poruszany w językoznawstwie estońskim ani fińskim; nikt też nie prowadził badań porównawczych, nawet w obrębie języka węgierskiego i polskiego.
Moja praca, zainspirowana słynnym cytatem Benedykta Chmielowskiego, jako pierwsza podejmuje próbę całkowitego opisania konia w czterech językach i porównania jego językowych obrazów funkcjonujących w świadomości czterech narodów: polskiego, węgierskiego, estońskiego i fińskiego. Wybór tych właśnie grup etnicznych nie był przypadkowy, choć z pozoru może się taki wydawać. Po pierwsze, języki węgierski, fiński i estoński to największe używane w Europie języki nieindoeuropejskie, tworzące jedną rodzinę – ugrofińską. Po drugie, niespokrewnionych językowo Polaków i Węgrów łączy wspólnota dziejów, a co za tym idzie, reprezentują oni w gruncie rzeczy podobny typ kultury i mają zbliżony obraz świata – zwłaszcza w odniesieniu do konia, z którym oba narody przez wieki były silnie związane. Po trzecie, Finowie i Estończycy przez długi czas nie wytworzyli własnych struktur państwowych, pozostając pod silnymi wpływami obcymi – głównie szwedzkimi i niemieckimi, ich językowy obraz świata został więc w dużej mierze ukształtowany przez oddziaływanie innych kultur, co może się też odbijać w postrzeganiu przez nich konia.
W swojej pracy staram się sprawdzić, czy w językowych obrazach konia istniejących w umyśle przedstawicieli czterech kultur więcej jest różnic, czy podobieństw. W tym celu posługuję się metodami wypracowanymi przez teoretyków JOS. Dwa pierwsze rozdziały są rozdziałami teoretycznymi, w których referuję dotychczasowy stan badań nad JOS oraz przedstawiam historię i znaczenie konia w dziejach ludzkości. W rozdziale 3 badam konotacje konia w kulturze polskiej i narodów ugrofińskich; w rozdziale 4 analizuję znaczenia leksemu koń w języku polskim i jego odpowiedników w językach ugrofińskich, badam jego etymologię, derywaty oraz złożenia; rozdział 5 stanowi analizę semantyczną nazw maści i znaków szczególnych konia oraz leksemów (w tym również imion własnych) określających jego chód, płeć, wiek i zdolność do rozrodu; w rozdziale 6 porównuję istniejące w czterech językach związki frazeologiczne i przysłowia odnoszące się do konia oraz buduję na ich podstawie definicje kognitywne zwierzęcia, które porównuję i opisuję we wnioskach. Na końcu pracy zamieszczam zestawienie wszystkich przysłów oraz czterojęzyczny słowniczek terminologiczny maści i odmian
The understanding and experience of friendship in adolescents and adults with autism spectrum disorders and typically developing
Mimo istotnego miejsca trudności w nawiązywaniu i utrzymywaniu przyjaźni w klinicznym obrazie zaburzeń ze spektrum autyzmu (ang. autism spectrum disorder, ASD) niewiele badań empirycznych poświęcono dotąd temu obszarowi. Celem pracy było zbadanie różnych aspektów przyjaźni u nastolatków i dorosłych z ASD, w porównaniu z osobami rozwijającymi się typowo. Przeprowadzono trzy badania. W Badaniu 1, ankietowym, zebrano podstawowe informacje o przyjaźniach zawieranych przez nastolatków i dorosłych z ASD. Uczestnicy deklarowali mniejszą liczbę przyjaciół i rzadsze spotkania z nimi, ale podobną długość swoich relacji z przyjaciółmi, co osoby rozwijające się typowo. W swoich definicjach pojęcia „przyjaciel” młodzież i dorośli z ASD rzadziej odwoływali się do wymiaru intymności (tj. bliskości, zwierzania się i bycia rozumianym przez przyjaciela) niż osoby rozwijające się typowo, a także rzadziej rozumieli przyjaźń jako złożoną relację opartą na bezwarunkowym odpowiadaniu na potrzeby drugiej osoby. W Badaniu 2, z użyciem polskiej adaptacji kwestionariusza Friendship Questionnaire, stwierdzono, że osoby z ASD miały niższą motywację do nawiązywania i utrzymywania przyjaźni opartych na intymności, mniejszą potrzebę spędzania czasu z przyjaciółmi oraz mniejsze zainteresowanie ich osobistymi sprawami niż osoby rozwijające się typowo. W obu badaniach potwierdzono większość hipotez płynących z teorii autyzmu jako skrajnie męskiego fenotypu, w odniesieniu do przyjaźni. Trzecie badanie stanowiło jakościową eksplorację doświadczeń związanych z przyjaźnią u dorosłych mężczyzn z ASD. Rezultaty wywiadów pogłębionych analizowano metodą Interpretacyjnej Analizy Fenomenologicznej (IPA). Wyróżniono cztery główne tematy wywiadów: a) pojęcie przyjaźni jako odzwierciedlenie niespełnionych potrzeb, b) poszukiwanie tego, co wspólne z przyjaciółmi: podobieństwo sytuacji życiowej vs podobieństwo zainteresowań, c) poczucie osamotnienia oraz d) brak inicjatywy i niskie poczucie kontroli. Łącznie, praca przedstawia złożony obraz przyjaźni u nastolatków i dorosłych z ASD oraz zawiera praktyczne implikacje dla wspierania tej grupy w rozwijaniu relacji z przyjaciółmi.Despite the importance of difficulties in establishing and maintaining friendship in the clinical picture of autism spectrum disorder (ASD), research in this area is scarce. The current research aimed at understanding different facets of friendship in adolescents and adults with ASD, in comparison to typically developing individuals. Three studies were conducted. In Study 1 (a survey) basic information on friendship in adolescents and adults with ASD was collected. Participants reported having fewer friends and meeting them less often, but the duration of their friendships was similar to typically developing individuals. While explaining what “a friend” meant to them, adolescents and adults with ASD less often referred to intimacy (i.e. closeness, self-disclosure and a sense of being understood by a friend) than typically developing individuals and less often understood friendship as a complex relationship that involves unconditional responding to the friend’s needs. In Study 2, which used a Polish adaptation of Friendship Questionnaire, individuals with ASD declared diminished motivation to establish and maintain friendships based on intimacy, less motivation for companionship with friends and less interest in personal issues of their friends than typically developing individuals. In both studies, the majority of hypotheses proposed in the Extreme Male Brain Theory regarding friendship were confirmed. Study 3 was a qualitative exploration of the experience of friendship in adult men with ASD. Results of the in-depth interviews were analyzed using Interpretative Phenomenological Analysis (IPA). Four super-ordinate themes were found: a) the notion of friendship as a reflection of unmet needs, b) seeking for the common ground with friends: common problems vs. common interests, c) loneliness and d) lack of initiative and low sense of control. Taken together, the findings provide a complex picture of friendship in adolescents and adults with ASD and offer practical implications for supporting this group in developing their relationships with friends
The Company’s and University’s Mission Statements as the Language Image of These Institutions
Celem niniejszej rozprawy była analiza tekstów deklaracji misji, zamieszczonych na oficjalnych stronach internetowych 100 największych polskich przedsiębiorstw i 88 najlepszych uczelni wyższych. Przeprowadzono ją pod kątem funkcji, jakie pełnią te teksty w kształtowaniu wizerunku firm i instytucji, oraz pod kątem roli środków językowych i tekstowych służących realizacji tych funkcji. Badania odnosiły się także do pozostałych zagadnień, istotnych dla zrealizowania głównego celu pracy, mianowicie: ustalenia tego, co jest określane przez firmy i uczelnie jako ich misja, jak chcą być postrzegane przez odbiorców oraz jakie deklarują wartości w swoich instytucjach.
Przeprowadzone analizy – czerpiące z metodologii analiz semantycznych, nurtu lingwistyki tekstu oraz pragmalingwistyki, których łączne zastosowanie było konieczne dla wydobycia i charakterystyki określonych środków językowych i tekstowych – dały podstawę do stwierdzenia, że deklaracje misji przedsiębiorstw i uczelni obejmują komunikaty, które mają tworzyć wizerunek tych instytucji, a nawet go kształtować. Jest to osiągane za pomocą różnorodnych elementów językowych i odpowiedniego ukształtowania tekstowego. Wskazane założenia pracy – cele, zakres materiału badawczego, omówienie metod badawczych – ujęto w rozdz. 1 rozprawy. Wydobyciu składników semantycznych (rozdz. 2) misji, wizji, strategii posłużyły: przegląd rozumienia tych terminów w pracach z zakresu zarządzania i marketingu, analiza definicji leksemów MISJA, WIZJA, STRATEGIA w 9 słownikach polszczyzny ogólnej i analiza poświadczeń cytowanych w korpusach. Wyniki badań pozwoliły na opracowanie definicji deklaracji misji jako gatunku wypowiedzi, reprezentowanego przez teksty analizowane w rozprawie. W rozdz. 3 wyodrębniono główne funkcje deklaracji misji, które wpływają na ukształtowanie tych komunikatów i ich skuteczność. Rozdział 4 rozprawy poświęcono zrekonstruowaniu figur nadawcy i zakładanego odbiorcy. W analizowanych tekstach wyróżniono kilka strategii nadawczych i odbiorczych. W rozdz. 5 rozprawy przeprowadzono szczegółową analizę języka wartości w deklaracjach misji. Wykorzystano typologię zaproponowaną przez Jadwigę Puzyninę (1992), rozbudowano ją jednak o dodatkowe składniki. Wprowadzono autorskie formuły metajęzykowe pozwalające identyfikować leksem jako należący do danej kategorii wartości. Zauważono, że deklaracje misji firm i uczelni są tekstami o wysokiej frekwencji sformułowań odnoszących się zwłaszcza do wartości instrumentalnych. W rozdz. 6 podkreślono obecność składników języka zrytualizowanego. Odwołano się do toposów wyróżnionych przez Marka Kochana, charakterystycznych dla języka biznesu i opisanych językiem przypominającym nowomowę. W celu ich wydobycia wykorzystano m.in. pakiet do analizy danych tekstowych WordSmith Tools 5.0, za którego pomocą utworzono listy frekwencyjne najczęstszych leksemów. Szczególny nacisk położono na presupozycje i formułowanie tekstów niemożliwych do zanegowania.
Za istotne uznano także slogany, które pojawiają się w deklaracjach misji firm i uczelni. Zauważono, że są one niedocenionym elementem tworzenia wizerunku językowego firm i uczelni. Rozprawę zamyka rozdział 7, stanowiący podsumowanie pracy. Podkreśla się w nim użycie odpowiednich środków językowych i tekstowych, pozwalających na realizację funkcji misji i przypisanie deklaracjom nowego znaczenia. Całość pracy dopełnia spis literatury oraz treść załączników.The main aim of this doctoral thesis is the analysis of the mission statements presented on the websites of the biggest Polish companies and the best higher education facilities. The analysis was conducted having regard to the roles of these self-presentation texts in public relations. A great attention was also paid to the linguistic devices used in the mission statements. The data collected facilitated the analysis of the pragmalinguistic features of the mission statements as well as it allowed to picture the similarities and the differences among the texts. Furthermore, the author was able to determine: how companies and higher education facilities define their missions, what image companies and higher education facilities want to present and thanks to what linguistic means and figures of speech they want reach out to their clients, what values companies and higher education facilities find crucial. The data collected comes from the websites of Polish companies and higher education facilities that have been placed in “500 Biggest Polish companies of 2012” run by Polityka – in this dissertation, first 100 companies were taken into account – and “The Best Higher Education Facilities of 2012” run by Perspektywy and Rzeczpospolita – here, all 88 schools of the list were taken into account. A detailed analysis allowed to classify all of the texts as one type of statement – the mission statement. Complimentary research methods allowed for a detailed description of all the texts. Semantic analysis, including structural semantics, was the best tool for critical analysis of dictionary entries and corpus data (HASK: pelcra.pl/jask_pl) which referred to phrases such as: mission, vision, strategy, and lexemes that play crucial semantic and pragmatic roles in the texts (the usage of testing sentences to determine the type of roles makes this part of the dissertation take on a cognitive approach). Conversely, the research methodology in text linguistics allowed for showing the pragmalinguistic meanings conveyed in the texts. The obtained data, thanks to the analysis presented in chapter 1, allowed the author to sort out the terminology with special reference to the terms: mission, vision, and strategy. The author had to review the meaning of these terms in texts concerning management and marketing, analyze the definitions presented in nine dictionaries of the Polish language, and check the quotations available in the lexical corpus. As a result of this research, there was established a definition of mission statement. In the 3 chapter of the doctoral dissertation there were distinguished the main functions of the mission statement. All of these functions play a role in creating the message and define whether it is going to be effective. Chapter 4 of this dissertation focuses on the presentation of the sender and the recipient of a message. An in-depth analysis of the texts discovered several linguistic strategies. Chapter 5 focuses on the language of value used in the mission statements. The author decided to incorporate the typology presented by Jadwiga Puzynina (1992), which was later developed. Additional metalanguage formulae allowed to identifying lexeme as belonging to a given value category. Sorting out lexemes referring to values in mission statements, as well as applying formulae revealed a strong position of instrumental values. While conducting the analysis of the mission statements, there were also taken into consideration other genres and types of text. They are introduced in chapter 6. The most prominent are the elements of ritual language. They are specific for business language and resemble newspeak. Another crucial element that is included are slogans. The concluding chapter of this doctoral dissertation stresses the importance of using adequate linguistic devices in order to successfully present the institutions mission and to assign the mission statements a new meaning
Optical spectroscopy of selected divalent silver compounds
Niniejsza rozprawa doktorska opisuje badania związków srebra wykonane metodami spektroskopowymi. Główny nacisk został położony na związki srebra dwuwartościowego: fluorek srebra(II) AgF2, siarczan(VI) srebra(II) wraz ze swoim monohydratem, tetrafluoroboran fluorosrebra(II) (AgF)BF4, fluorosrebrzan(II) cezu CsAgF3, rubidu RbAgF3, oraz wysokotemperaturowa forma fluorosrebrzanu(II) potasu, HT-KAgF3 Ponadto zbadane zostały inne związki srebra: fluorek srebra(I) oraz tlenek srebra(I,III) AgO. Wszystkie związki zostały zbadane za pomocą spektroskopii fourierowskiej w zakresie dalekiej podczerwieni. Część związków zbadana została za pomocą spektroskopii ramanowskiej, spektroskopii absorpcyjnej w zakresie średniej i bliskiej podczerwieni, jak również za pomocą spektroskopii elektronowej z zakresu światła widzialnego i ultrafioletu oraz za pomocą nieelastycznego rozpraszania neutronów. Trzy związki, AgO, AgF i AgF2 zostały zbadane metodą spektroskopii Ramana pod zwiększonym ciśnieniem. Głównym celem pracy było zrozumienie struktury oscylacyjnej badanych związków, jak też wniknięcie w naturę ich przemian strukturalnych pod wysokim ciśnieniem (dla wybranych układów). Drugim celem było oszacowanie stałej nadwymiany magnetycznej dla dwuwymiarowego AgF2 z użyciem spektroskopii Ramana, a dla jednowymiarowego AgFBF4 z użyciem spektroskopii absorpcyjnej w zakresie NIR. Celem ubocznym, który wyniknął w trakcie prowadzenia prac badawczych, było zrozumienie rozkładu fotochemicznego AgF2 i AgSO4.
Badania nad fluorkiem srebra(I) pod wysokim ciśnieniem wykazały obecność większej liczby pasm ramanowskich niż przewidywana z obliczeń teorii grup (brak pasm); część z nich prawodpodobnie pochodzi od centrów barwnych lub od nadtonu aktywnego w podczerwieni drgania normalnego T1u. Badania nad fluorkiem srebra(II) wykazały jego wysoką fotoczułość. Produkt indukowanego światłem laserowym fotorozkładu został zbadany w zakresie od ciśnienia atmosferycznego do 47 GPa. Wydaje się, ze rozkład fotochemiczny prowadzi do pochodnej zawierającej aniony Ag(II)F42–, zapewne Ag(I)2Ag(II)F4, który jest pierwszym znanym fluorkiem srebra o mieszanej wartościowości Ag(I)/Ag(II). Wyznaczono zależność ciśnieniową charakterystycznego pasma ramanowskiego tej nowej fazy do ciśnienia 47 GPa.
Ponadto dzięki zastosowaniu spektroskopii rozproszenia ramanowskiego oraz nieelastycznego rozpraszania neutronów z powodzeniem zidentyfikowano i zarejestrowano po raz pierwszy przejścia bimagnonowe w dwuwymiarowym antyferromagnetyku, AgF2, i wyznaczono wartość wewnątrzwarstwowej stałej nadwymiany magnetycznej, J, dla tego związku. Duża wartość J=70 meV plasuje ten związek jako jedyny, poza warstwowymi tlenkami miedzi(II), wykazujący tak silną nadwymianę magnetyczną w dwóch wymiarach.
Fluoroboran fluorosrebra(II) został scharakteryzowany za pomocą spektroskopii rozproszenia ramanowskiego, nieelastycznego rozproszenia neutronów, spektroskopii fourierowskiej w podczerwieni oraz spektroskopii odbiciowej w zakresie średniej podczerwieni. Charakterystyczne pasmo absorpcyjne w zakresie bliskiej podczerwieni pozwolilo na oszacowanie wewnątrzłańcuchowej stałej nadwymiany magnetycznej dla tego związku na około 270 meV, co przekracza najwyższą znaną do tej pory wartość zmierzoną dla Sr2CuO3 (240 meV).
Badania nad tlenkiem srebra(I,III) prowadzone w zakresie wysokich ciśnień wykazały brak indukowanego ciśnieniem rozkładu lub komproporcjonacji tego związku do nie mniej niż 74 GPa. Ponadto, z uwagi na dobrą zgodność pozycji pasm ramanowskich z obliczeniami teoretycznymi dokonanymi na modelach wysokociśnieniowych faz AgO udało się wykazać istnienie dwóch strukturalnych przejść fazowych w przedziale ciśnienia od 0 do 74 GPa.
W trakcie badań przeprowadzonych na trzech fluorosrebrzanach(II) metali alkalicznych: HT-KAgF3, CsAgF3 i RbAgF3 wykazano bardzo duże podobieństwo widm spektroskopii fourierowskiej w zakresie dalekiej podczerwieni tych związków mimo wyraźnych różnic strukturalnych.This doctoral dissertation describes research on silver compounds carried out with a range of spectroscopic methods. The main focus of the thesis was on divalent silver compounds: AgF2, AgSO4, AgSO4∙H2O, (AgF)BF4, CsAgF3, RbAgF3, and high-temperature form of KAgF3. In addition, other silver compounds were investigated, particularly AgF and silver(I, III) oxide AgO. All compounds were studied by FT-FIR spectroscopy, some were also investigated with Raman spectroscopy (at ambient or high pressure), MIR, NIR, as well as UV and visible absorption spectroscopy and by inelastic neutron scattering. The main scope of the work was to get insight into vibrational structure of the studied compounds as well as understand their pressure-induced phase transitions. The second goal was to determine magnetic superexchange constants for 2D AgF2 from Raman scattering spectra, and for 1D AgFBF4 from NIR-absorption spectra. The auxiliary task, dictated by the course of the experimental work, was to understand photochemical decomposition of AgF2 and AgSO4.
The spectroscopic measurements of AgIISO4 prepared using the new electrosynthesis method in concentrated H2SO4 showed its similarity with the product of chemical synthesis developed earlier, albeit substantial differences in reactivity to water vapor were also found. In addition, the laser-induced decomposition of AgIISO4 was observed and it was shown that the decomposition product is dependent on the wavelength of the laser used. A similar photosensitivity was observed in AgIISO4∙H2O. The hydrate was also studied spectroscopically from far-infrared to UV, which allowed determination of the orbital splitting parameters as well as has provided the supplementary evidence for the presence of water molecules in its crystal structure.
Research on AgF at high pressure showed the presence of several Raman bands in contrast with predictions of group theory (no Raman-active bands), some of them probably originating from color centers or overtone of the IR-active fundamental. Research on AgF2 proved its high photosensitivity to laser light. Laser-induced photodecomposition product has been studied in the range from atmospheric pressure up to 47 GPa. The decomposition product seems to contain Ag(II)F42– anion, notably Ag(I)2Ag(II)F4, which is the first mixed-valence Ag(I)/Ag(II) fluoride known. Pressure dependence of the characteristic Raman band for this phase was measured up to 47 GPa.
In addition, using Raman scattering spectroscopy and inelastic neutron scattering, I have successfully identified and measured for the first time the bimagnon transitions in 2D antiferromagnet, AgF2, and determined the value of the intra-sheet magnetic superexchange constant, J. The large value of J=70 meV sets this compound second only to lamellar oxocuprates(II).
(AgF)BF4 has been characterized by Raman scattering, inelastic neutron scattering, IR absorption and reflection spectroscopy. The characteristic band appearing in the NIR absorption spectra enabled estimation of the intra-chain magnetic superexchange constant for this compound to be about 270 meV. This value surpasses the largest known superexchange constant ever measured (240 meV for Sr2CuO3).
Research on AgO conducted under a high pressure showed no pressure-induced decomposition or comproportionation of this compound to no less than 74 GPa. Due to the good agreement of the experimental Raman band positions with those derived from the theoretical calculations made on the AgO high-pressure models, it was possible to demonstrate the existence of two structural phase transitions in the pressure range from 0 to 74 GPa.
The research carried out on three alkali metal fluoroargentates: CsAgF3, RbAgF3, and high-temperature form of KAgF3 has shown that despite clear structural differences between them, the Fourier transmission spectra in the far infrared range of all compounds show substantial similarity
Od wiedzy deklaratywnej do proceduralnej w nauczaniu/uczeniu się języka obcego
Celem rozprawy jest pogłębiona analiza zagadnień związanych z rozwijaniem komunikacji ustnej u uczniów na poziomie szkoły podstawowej1. Jak pokazują badania przeprowadzone na I, II oraz III etapie edukacyjnym, tj. Badanie Efektywności Nauczania Języka Angielskiego w Szkole Podstawowej (BENJA, 2015), Badanie Umiejętności Mówienia 1 (BUM 1, 2014) oraz Badanie Umiejętności Mówienia 2 (BUM 2, 2015) większość uczących się języka obcego ma problemy z omówieniem proponowanego tekstu, przeprowadzeniem dialogu, czy też wyrażeniem opinii na zadany temat. Odtwórcze zadania zaś polegające na wykonywaniu serii ćwiczeń gramatycznych czy też recytowaniu listy słów nauczonych na pamięć nie stanowią problemu.
Rodzi się zatem pytanie, jakie metody pracy powinny być wykorzystywane na zajęciach, tak aby zaktywizować uczniów do komunikowania się w języku obcym. C. Germain2 oraz J. Netten3 wychodzą naprzeciw temu problemowi, proponując podejście neurolingwistyczne w nabywaniu języka obcego (fr. L’approche neurolinguistique (ANL) pour l’acquisition d’une langue seconde ou étrangère, L2/LE). Podejście to nie tylko proponuje skuteczne dla mówienia w języku obcym metody pracy na lekcjach, ale także bierze pod uwagę istotny aspekt psychologiczny w procesie nauki języka obcego.
Aby w pełni nakreślić funkcjonowanie powyższego podejścia w odniesieniu do rozwijania produkcji ustnej na lekcji języka obcego, dysertacja została podzielona na pięć rozdziałów.
Rozdział pierwszy (Komunikacja ustna w klasie języka obcego) poświęcony jest omówieniu najważniejszych aspektów związanych z dydaktyką mówienia. Definiuje on nie tylko jej cele, ale także w sposób szczegółowy analizuje sposoby rozwijania sprawności mówienia oraz sposoby ewaluacji produkcji ustnej. Ponadto, przedstawia również kompetencję mówienia w ujęciu podejścia komunikacyjnego oraz w perspektywie zadaniowej.
Celem rozdziału jest także przeanalizowanie zjawiska komunikacji ustnej w klasie języka obcego na podstawie badań w tym zakresie w naszej rzeczywistości edukacyjnej, jak również poprzez analizę założeń Podstawy Programowej (MEN, 2014) na trzech etapach edukacyjnych, tj. w szkole podstawowej w klasach 1-3 oraz 4-6 i w gimnazjum4.
Rozdział drugi (Uczenie się języka obcego w perspektywie neurolingwistycznej) przybliża rozwój teorii dotyczących relacji między mózgiem a językiem. Pokazuje, jak ważna jest rola interakcji, kontekstu oraz znaczenia w rozwijaniu komunikacji ustnej. Ponadto, analizuje rolę wiedzy eksplicytnej oraz implicytnej w procesie nabywania języka obcego z punktu widzenia pozycji nieinterferencyjnej, silnej interferencji oraz słabej interferencji.
Celem było również bliższe przyjrzenie się mechanizmom implicytnym w badaniach oraz zwrócenie uwagi na aspekt afektywny oraz niewerbalny w procesie rozwijania sprawności mówienia.
Rozdział trzeci (Podejście neurolingwistyczne w nabywaniu języka obcego a rozwijanie komunikacji ustnej w klasie języka obcego) jest wprowadzeniem do dyskusji na temat zastosowania neuronauk w glottodydaktyce. Przykładem jest podejście neurolingwistyczne w nabywaniu języka obcego (ANL) kanadyjskich badaczy C. Germain’a i J. Netten. W rozdziale w sposób obszerny zostały pokazane założenia powyższego podejścia replikowanego następnie w badaniu własnym, oraz strategie wykorzystane ne lekcji języka obcego mające na celu wzmocnienie procesu rozwijania wypowiedzi ustnej.
W rozdziale czwartym (Badanie własne: metodologia) pokazano specyfikę postępowania badawczego w glottodydaktyce w odniesieniu do rozwijania wypowiedzi ustnej. W sposób szczegółowy scharakteryzowano przedmiot badania, problemy badawcze, jak również główne założenia metodologiczne oparte przede wszystkim o metody jakościowe. Przeanalizowane zostały metody i techniki zastosowane w badaniu zasadniczym, zasady doboru próby. Zwrócono też uwagę na trudności napotkane w trakcie realizacji badania. Omówiono zagadnienia związane z budową egzaminu ustnego oraz z typologią pytań kwestionariuszowych.
Rozdział piąty (Skuteczność technik ANL w rozwijaniu kompetencji mówienia: przebieg badania, przedstawienie i omówienie danych zebranych w badaniu zasadniczym) zawiera wyniki badania zasadniczego i ich interpretacje. W pierwszym rzędzie zostały omówione materiały autorskie, opracowane zgodnie z założeniami podejścia neurolingwistycznego. Następnie szczegółowo przedstawiono konstrukcję podręcznika do nauki języka angielskiego Fairyland 45, z którym pracowali uczniowie z grupy kontrolnej, by przejść następnie do przykładowego scenariusza lekcji w grupie eksperymentalnej i kontrolnej. Przeanalizowano również instrumenty oraz kryteria ewaluacji wypowiedzi ustnej. W kolejnym etapie zaprezentowano wyniki egzaminu ustnego oraz pisemnego przeprowadzonego w semestrze zimowym oraz letnim w roku szkolnym 2016/2017. Scharakteryzowano także metodę pomocniczą w badaniu, tj. ankietę przygotowaną dla rodziców uczniów będących w grupie eksperymentalnej.
We wnioskach końcowych podsumowano refleksję dotyczącą procesu rozwijania kompetencji mówienia, jak również zwrócono uwagę na działania wiążące się z wyzwaniami, jakie stawia ten temat współczesnej dydaktyce.
Każdy rozdział dysertacji poprzedzają uwagi wstępne, w których uzasadniono prządek poruszanych zagadnień oraz ich celowość. W rezultacie przeprowadzonych działań badawczych udało się osiągnąć większość założonych celów. Badanie pokazało jednak, iż rozwijanie produkcji ustnej u uczniów trzeciej klasy szkoły podstawowej nie jest zadaniem łatwym. Jest to związane z faktem, że praca z taką grupą wiekową dotyczy również dyscypliny. Podsumowując, niniejsza dysertacja odpowiada na część pytań dotyczących rozwijania komunikacji ustnej na lekcji języka obcego. Jej ważnym celem jest zainspirowanie badaczy do poszukiwania nowych rozwiązań, zarówno teoretycznych, jak również praktycznych w tym zakresie