Repozytorium UW
Not a member yet
2396 research outputs found
Sort by
Madness in the Opera. History of Theme in the Modern Period
No full textPraca dotyczy motywu szaleństwa w operze od początku XVII do początku XX wieku. We wstępie
rozprawy przywołany został film Opera (reż, Dario Argento). Opowiada on o młodej śpiewaczce
prześladowanej przez szaleńca. Film stanowi metaforę teatru operowego – czy jest on miejscem, w
którym kobiety zostają poddane opresji, czy też przeciwnie, jest to przestrzeń ich emancypacji?
Pytanie to jest przywołane w kontekście dyskusji między Susan McClary i Catherine Clément
(optującymi za pierwszą tezą) a Carolyn Abbate (obstającą przy drugim twierdzeniu).
Następny rozdział jest poświęcony zagadnieniom teoretycznym: w jaki sposób szaleństwo można
rozumieć jako chorobę nowoczesną, w jaki sposób opera jest powiązana z nowoczesną estetyką
oraz w jaki sposób opisywano dotychczas historię motywu szaleństwa w operze. Pierwsze z
zagadnień zostało zanalizowane przy pomocy Michela Foucaulta i jego pracy Historia szaleństwa
w dobie klasycyzmu. Drugi z problemów został ukazany poprzez analizę barokowej teorii afektów.
Na koniec został przedstawiony stan badań na temat wątku szaleństwa w operze.
Kolejne rozdziały to szczegółowe studia historyczne prezentujące motyw operowego szaleństwa w
różnych epokach. Każdy z nich rozpoczyna się od analizy współczesnego materiału filmowego.
W rozdziale poświęconym operze XVII wieku opisany został sposób, w jaki wątek ten pojawił się
w operze: w wersji poważnej i komicznej (w twórczości Monteverdiego – z jednej strony w postaci
lamentów, między innymi tytułowej bohaterki z jego opery Arianna, z drugiej zaś w scenie
szaleństwa inspirowanej tradycją commedia dellʼarte, w nieukończonej operze La finta pazza
Licori). Oba sposoby przedstawiania szaleństwa rozwijały się przez całe stulecie – komiczna wersja
między innymi w operze weneckiej (La finta pazza Francesca Sacratiego), wersja tragiczna w
licznych lamentach bohaterek (za przykład służą dwie wersje historii Dydony w operach Francesca
Cavallego i Henryʼego Purcella).
Rozdział poświęcony operze XVIII wieku skupia się na wątku Orlanda – szalonego bohatera z
poematu Ludovica Ariosta. Pojawiał się on w różnych kontekstach: pastoralnym (serenata Angelica
Metastasia z muzyką Porpory), komediowym (Orlando paladino Nunziano Porty z muzyką
Haydna) lub heroicznym (Orlando furioso Grazio Bracciolego z muzyką Vivaldiego). W
najbardziej oryginalny i złożony sposób bohater ten został przedstawiony w operze Händla
Orlando.
W rozdziale dotyczącym XIX wieku nacisk został położony na wątek kobiet szalonych z powodu
nieszczęśliwej miłości. W wersji łagodniejszej bohaterki popadają w somnambulizm (dzieła
inspirowane kulturą sentymentalną XVIII wieku, w szczególności Niną – librettem opracowanym
między innymi przez Dalayraca i Paisiella), w wersji tragicznej popadają w szaleństwo ze skutkiem
śmiertelnym (wpływ powieści gotyckiej i historycznej). Oba sposoby ukazywania szaleństwa
zostały zaprezentowane na przykładzie dzieł Belliniego i Donizettiego (Lunatyczka, Pirat, Linda di
Chamounix i Łucja z Lamermooru).
Rozdział dotyczący przełomu XIX i XX wieku skupia się na inspiracjach psychoanalitycznych w
operze (wpływ Studiów nad histerią Freuda i Breuera w Elektrze Richarda Straussa i Erwartung
Schönberga).
W zakończeniu podsumowana została kwestia opery jako ambiwalentnej formy sztuki. Wychodząc
od różnych interpretacji gestu uciszenia śpiewaczki (Marii Callas) w filmie Medea Pasoliniego,
przedstawiony został niejednoznaczny status teatru operowego, który był jednocześnie miejscem
opresji, ale i emancypacji kobiet.This thesis deals with the theme of madness in opera during the modern period – from the
beginning of the seventeenth century till the beginning of the twentieth century. The topic is
introduced by the movie Terror at the Opera by Dario Argento. It describes a story of a madman
playing a game with a young opera singer who portraits the role of Lady Macbeth in Verdiʼs opera.
Argentoʼs movie serves as metaphor of the opera theatre – is it a place that torments women or, on
the contrary, is envoicing them? This question is mirrored in the debate between Susan McClary
and Catherine Clément (both opting for the first thesis) and Carolyn Abbate (who is forcing the
latter).
The next chapter is devoted to the methodological issues. It deals with three problems: how is
madness related to modernity, how is opera related to modernity and how madness is represented in
opera. The first issue is analysed by Michel Foucault in Madness and Civilisation. His book is a
detailed historical research concerning the mental illness as a concept emerged in the early modern
period. The second issue is depicted by the analysis of Affektenlehre – a new aesthetic concept born
with the opera. The third issue is described in a series of different scholar approaches to the topic of
madness in opera.
Following chapters are historical analysis of the madness in opera in different periods of time. Each
of them begins with an analysis of an audiovisual material.
In the chapter devoted to the seventeenth century it is described how the topic of madness was
introduced to the opera: in the comic and serious version (in the works by Monteverdi – first one in
the uncompleted La finta pazza Licori, inspired by commedia dellʼarte, and the second one in his
highly original laments, especially lamento of the main character from the lost opera Arianna). The
two versions flourished in the seventeenth century – comic depiction of madness was a popular
theme in Venetian opera (Francesco Sacartiʼs La finta pazza), also laments were frequently depicted
(two versions of the story of queen Dido: by Francesco Cavalli and by Henry Purcell).
In the chapter devoted to the eighteenth century the main topic that is analyzed is the theme of
Orlando – a mad hero from a poem by Ludovico Ariosto. In eigtheenth century Orlando was
frequently depicted in a various modes: pastoral (Metastasioʼs serenata Angelica), comic (Franz
Joseph Haydnʼs Orlando paladino), and heroic (Antonio Vivaldiʼs Orlando furioso). A very special
depiction of this character we can trace in Händelʼs opera Orlando.
In the chapter devoted to the nineteenth century the emphasis is put on women crazed by love. The
two different portraits can be traced in this period – of a gentle night-walker (inspired by the
sentimental culture of the late eighteenth century and the works like Nina by Dalayrac and by
Paisiello) and dangerous mad women (inspired by the characters from the gothic novel). Both
versions of mad heroines are analyzed in the operas of two composers: Bellini and Donizetii. The
night-walker in Belliniʼs La sonnambula and Donizettiʼs Linda di Chamounix, the mad women in
Belliniʼs Il pirata and Donizettiʼs Lucia di Lamermoor.
In the chapter devoted to the turn of the nineteenth and the twentieth century the main theme is
hysteria depicted in Richard Straussʼs opera Elektra and Arnold Schönbergʼs monodrama
Erwartung. It is considered how the hysteria and the modern psychoanalytical discourse changed
the history of music and of the society.
In conclusion the question of opera as an ambivalent place for women returns. Considering the
different intepretations of the appearance of the muted diva (Maria Callas) in Pier Paolo Pasoliniʼs
movie Medea, the opera is presented as an ambigous place – a platform of emancipation but, at the
same time, a place of opression for women
Fluorescent sensors, catenanes and anion transporters based on 1,8-diaminocarbazole – synthesis and properties
No full textSyntetyczne receptory silnie i selektywnie wiążące aniony coraz częściej znajdują zastosowanie np. jako bloki budulcowe w syntezie topologicznie złożonych architektur, jako sensory molekularne zdolne do rozpoznania anionów lub jako transportery anionów przez dwuwarstwy lipidowe. Chociaż ogromny postęp w badaniach rozpoznania molekularnego anionów doprowadził do wielu spektakularnych przykładów zastosowań receptorów, to realizacja głównych celów jak np. templatowana anionami synteza maszyn molekularnych, selektywna detekcja anionów w wodzie czy selektywny transport anionów przez błony komórkowe organizmów żywych pozostaje poważnym wyzwaniem chemicznym.
Aniony są coraz bardziej popularnymi templatami w syntezie różnych struktur mechanicznie związanych (ang. mechanically interlocked structures), przede wszystkim katenanów oraz rotaksanów, które mogą stanowić elementy bardziej złożonych maszyn molekularnych. Poważnym problemem limitującym dalszy rozwój strategii templatowania anionami jest brak łatwo modyfikowalnych, silnie wiążących i elektrycznie obojętnych bloków budulcowych, dzięki którym mogłaby się ona stać niezawodnym narzędziem syntetycznym. W swojej rozprawie doktorskiej pokazałem, że cząsteczka 1,8-diaminokarbaozlu jest szczególnie użytecznym blokiem budulcowym w syntezie templatowanej anionami. Proste, elektrycznie obojętne pochodne amidowe 1,8-diaminokarbazolu tworzą ortogonalne kompleksy o stechiometrii 2:1 (receptor:anion) z wyjątkowo hydrofilowym anionem siarczanowym nawet w silne konkurującym medium. Dzięki temu odpowiednio zmodyfikowane receptory pozwoliły na syntezę pierwszych elektrycznie obojętnych i fluorescencyjnych [2]katenanów templatowanych anionem siarczanowym. Usunięcie templatu siarczanowego po syntezie uwalnia lukę molekularną, zawierającą 6 donorów wiązań wodorowych, wewnątrz której szczególnie silnie może być związany siarczan. Otrzymane przeze mnie katenany wiążą silniej i bardziej selektywnie niż acykliczne prekursory bądź składowe makrocykle oraz charakteryzują się specyficznym wzrostem intensywności fluorescencji.
Możliwość kontroli wzajemnego położenia elementów składowych struktur mechanicznie związanych (ko-konformacji) sprawia, że katenany i rotaksany są wykorzystywane jako przełączniki i prekursory maszyn molekularnych. Chociaż otrzymane przeze mnie [2]katenany charakteryzują się bardzo wysokimi stałymi kompleksowania siarczanu SO42-, to praktycznie nie oddziałują one z wodorosiarczanem HSO4-, który jest znacznie gorszym akceptorem wiązań wodorowych. Dzięki temu udało mi się pokazać, że ko-konformacja katenanu może być przełączana pomiędzy dwoma dobrze zdefiniowanymi stanami za pomocą siarczanu oraz dodatku kwasu i zasady.
Chociaż połączenie dwóch jednostek karbazolowych w strukturze katenanu pozwoliło mi otrzymać selektywny i fluorescencyjny sensor zdolny do wiązania w obecności wody, to jego synteza stanowiła poważne wyzwanie chemiczne. W dalszej części rozprawy doktorskiej przedstawiłem wyniki badań nad znacznie prostszą rodziną liniowych receptorów złożonych z dwóch jednostek karbazolowych połączonych kowalencyjnie. Chociaż receptor połączony elastycznym łącznikiem, umożliwiającym obu jednostkom karbazolowym jednoczesne oddziaływanie z tym samym jonem, wiąże słabiej i mniej selektywnie niż [2]katenan, to pozwala on na fluorescencyjną detekcję siarczanu
gołym okiem nawet w obecności 25% wody. Pozwala to na badania rzeczywistych próbek zawierających aniony siarczanowe np. różnych rodzajów wód mineralnych. Druga rodzina receptorów, których jednostki karbazolowe są połączone sztywnym łącznikiem uniemożliwiającym jednoczesne związanie tego samego jonu, tworzy z siarczanem złożone struktury supramolekularne prawdopodobnie o kształcie helikatu lub mezokatu. Ustalenie ich dokładnej budowy wymaga jednak przeprowadzenia dalszych badań.
Transport anionów przez dwuwarstwy lipidowe za pomocą syntetycznych receptorów jest obecnie jednym z najważniejszych tematów chemii supramolekularnej ze względu na możliwe zastosowania biomedyczne. Do tej pory jednak zdecydowana większość badań transportu anionów ograniczała się do badań transportu chlorków. Jest to zaskakujące, gdyż transport karboksylanów czy organicznych fosforanów jest zaangażowany w wiele istotnych procesów biochemicznych w organizmach żywych. Jednym z powodów takiego stanu rzeczy jest brak dogodnych metod badania transportu innych anionów niż chlorki. W swojej rozprawie pokazałem, że bardzo popularna metoda pomiaru kinetyki transportu chlorków może być w łatwy sposób rozszerzona także o szereg innych, biologicznie ważnych anionów. Dzięki niej zademonstrowałem, że proste receptory ditioamidokarbazolowe są w stanie transportować poza chlorkiem także wodorowęglan, benzoesan, modelowy fosforan, a także anionową formę aspiryny.
Struktury mechanicznie związane otrzymane w wyniku templatowania anionami wydają się doskonałymi kandydatami na transportery anionów przez dwuwarstwy lipidowe, dzięki trójwymiarowej luce molekularnej zapewniającej hydrofobową otoczkę dla hydrofilowych jonów. Mimo to do tej pory nie zostały one wykorzystane w tym celu. Otrzymany przeze mnie [2]katenan jest pierwszym przykładem struktury mechanicznie związanej zdolnej do transportu chlorku oraz siarczanu przez dwuwarstwy. Na dodatek jest on bardziej wydajnym transporterem niż acykliczny prekursor lub składowy makrocykl.
W ramach swojej rozprawy doktorskiej pokazałem, że 1,8-diaminokarbazol jest doskonałym blokiem budulcowym, który może znaleźć zastosowanie w syntezie templatowej struktur mechanicznie związanych, konstrukcji nowych sensorów fluorescencyjnych oraz transporcie anionów przez dwuwarstwy lipidowe. Wykorzystanie tej jednostki może pomóc w osiągnięciu najważniejszych celów przed jakimi stoi obecnie chemia supramolekularna anionów. Z kolei rozszerzenie popularnej metody badania transportu chlorków na szereg innych anionów może umożliwić szeroko zakrojone badania transportu oksoanionów oraz jego selektywności.Over recent years anion recognition has evolved from an area solely of academic interest to a fundamental pillar of supramolecular chemistry with diverse applications in many areas. For example, anion receptors can be used in anion sensing, anion transport through lipid membranes and in the synthesis of topologically complex architectures. Although recent progress in the development of anion receptors led to a plethora of spectacular examples, practical examples such as selective sensing of anions in water, selective transport of anions across cell membranes in living organisms or anion templated synthesis of molecular machines still remain a major chemical challenges.
Anions are becoming increasingly popular templates in the synthesis of various mechanically interlocked molecules. However one of the major bottlenecks of further development of anion templated synthesis is the lack of easily modifiable, strongly binding and electroneutral building blocks. As a result, anion templated syntheses of catenanes and rotaxanes are low yielding and largely restricted to electrically charged species. In this thesis I address this problem by showing that 1,8-diaminocarbazole is a particularly useful building block for anion templated synthesis. This is because simple, electrically neutral 1,8-diamidocarbazoles are able to form 2:1 orthogonal complexes with extremely hydrophilic sulfate anions even in very competitive media, despite having only three strong hydrogen bond donors NH. Building upon this observation, I developed herein the first sulfate templated synthesis of electrically neutral and fluorescent [2]catenanes. Removal of template from these products released a molecular cavity, which turned out to be particularly well prepared for sulfate recognition. The catenane binds sulfate more strongly and more selectively than its acyclic precursor or a single macrocycle leading to a selective turn-on fluorescent response. Moreover, I showed also that sulfate is a pH-switchable template which can be used to reversibly control relative positions of two interlocked rings (co-conformation) within catenanes by alternate additions of acid and base. It is the first case of an anion induced motion in an interlocked structure which does not involve precipitation of anions.
Although combining two diamidocarbazole moieties in the catenane structure resulted in highly selective fluorescent sulfate sensor able to work in the presence of water, it also required very challenging synthesis. In the second part of my thesis I present the synthesis and binding studies of a much simpler linear receptor, in which diamidocarbazole moieties are covalently joined by a flexible linker. Although it binds sulfate slightly weaker and less selectively than the catenane, it allowed naked-eye fluorescent detection of sulfate even in the presence of 25% of water. It was also successfully used to distinguish real-life samples of popular brands of mineral water.
Anion transport through lipid bilayers is currently one of the most important topics in supramolecular chemistry. However, most of the previous studies in this field were focused on chloride transport, largely due to the lack of direct and convenient methods to follow the transport of other anions. In the third part of my thesis I present new, direct methods of measuring anion transport kinetics for a broad range of oxoanions, including biologically important ones. I show also that simple dithioamidocarbazole is able to transport bicarbonate, benzoate, model organic phosphate and anionic form of aspirin apart from chloride anions.
Three dimensional cavities of interlocked structures seem to be perfectly suited for anion transport across lipid bilayers. Nevertheless, neither catenanes nor rotaxanes have ever been used as ionophores thus far. In the last part of my thesis I demonstrate that the catenane obtained in a sulfate templated synthesis transports chloride more efficiently than its acyclic precursor or single macrocycle. Even more interestingly, it is also able to transport extremely hydrophilic, doubly charged sulfate. Taken together, these findings are likely to spur further intense research efforts into anion templated synthesis as well as anion sensing and anion transport properties of interlocked structures
Analysis of Polish macroeconomic forecasts in the context of data revisions
No full textPublicly available macroeconomic forecasts have an impact on the expectations of all the
agents in the financial markets and in the economy. The latter constitute the foundation of many
theories and models, some of which were honoured with the Nobel Prize. Research around
expectations is focused on the main two areas: firstly, understanding their nature and secondly,
their impact on the decisions and behavior of the economic agents. Having forecasting data we
can test models of the expectations formation, we can examine their properties and then based
on the conclusions, try to understand their impact on the economic processes. This journey
starts with the collection of the right data, through the inspection of the expectations formation
models, the predictive accuracy of the forecasts and related uncertainty. The full understanding
of the forecasting process would not be possible without the thorough analysis of the data:
available when the predictions are prepared and used for their evaluation. These constitute the
so-called real-time data.
There is rich empirical literature related to the macroeconomic forecasting, but it mainly
concerns developed economies. The spectrum shrinks, even more, when we consider research
that takes into account revision processes. To my best knowledge, the topic has not yet been
analysed for Poland and only a few studies have touched upon some single variables. In this
study, I analyse two new datasets. Firstly, a real-time dataset for Poland constructed from the
monthly Statistical Bulletins published by the Central Statistical Office of Poland, consisting of
several hundred variables for the period since 1995. Secondly, a set of forecasts of the basic macroeconomic variables collected from nine publicly available sources. The analysis of two new
datasets creates a unique cognitive value-added and provides answers to many questions related
to the quality of the public statistics and their impact on our understanding of the economic
processes and their modelling.
Due to lack of similar studies for Poland, I define the research hypothesis as a list of the
stylized facts collected from the research based mainly on the American data. They concern the
revision processes, forecasts and their relations. The main purpose of this work is to analyse
macroeconomic forecasts for the Polish economy and verify their basic properties. I extend the
standard approach and concrete the conclusions, by relating the results to the real-time data
and examining statistical properties of the applied tests, particularly in small samples and in the
presence of the measurement errors. Research hypotheses are the reference points in the subsequent chapters and are directly referred to in the conclusions. It shall be stressed that I present
many detailed results related to the individual categories of the analysed variables, which indicate potential recommendations for the economic modelling. To the best of my knowledge,
such analyses have not been yet conducted for Poland and can provide valid recommendations
for econometricians and economists who use public statistics on a daily basis.
The dissertation consists of four chapters. In the first chapter, I embed the discussed problem
in the economic theory and subject literature. I lead the reader from the fundamental foundations of the expectations theory to the mathematical models testing their assumptions with the
empirical forecasting data. I outline the importance of the revision process for understanding the
results and the entire forecasting process. This preliminary chapter ends with a list of stylized
facts about the real-time data, forecasts and their relations.
The second chapter is dedicated to the new real-time data set for Poland and contains its
description and detailed analysis of the revision processes for several dozen macroeconomic
variables. The study confirms that for many variables the revision process is non-trivial and it
is often impossible to identify its systematic cause. Some revisions are proved to be systematic
and predictable to a significantly greater extent than in a similar studies for the developed economies. It is an important observation, which shall affect our understanding of the predictability
of the forecast errors. I also confirm that the scale of the revisions, their nature and the moments
of publication depend on the data format. Based on the Polish data I am also able to positively
verify many hypotheses regarding the impact of data revisions on the modelling process. Statistical procedures commonly used to evaluate properties of the data-generating process can give
significantly different results depending on the data vintage, i.e. series after consecutive revisions. For a large set of the analysed variables, the total impact of the revision on the forecasting
process exceeds 10%. It is not uncommon to observe variables, for which the impact exceeds
100%, or situations in which the vintage has a direct impact on the forecast sign. Understanding
of these results by the forecasters could significantly improve the quality of their predictions.
The third chapter concerns the set of actual economic expectations coming from the publicly
available sources. I analyse the wide set of predictions for Poland for the process of expectations
formation, their accuracy, embedded information sets, uncertainty and interrelatedness. I relate
all these considerations to the data revision processes and both theoretically and empirically
explain their impact on the results, with the aim to increase understanding of the impact that
revisions have on the forecasting process.
I confirmed the superiority of the survey forecasts over the simple econometric models, which
proves the significant value-added of the expert judgement. There is an exception, which is systematically biased forecasts. I also confirmed the hypothesis that the conclusions regarding the
quality of forecasts are strongly dependent on the revision process: the higher the level of the revisions, the higher the predictability of the forecast errors and their magnitude. I prove that often
error signs vary across data vintages. Interestingly, this pattern is weaker for longer horizon forecasts, which may indicate that they are averaged across the historical revisions. In general,
domestic institutions produce more accurate predictions for the Polish economy and therefore
combining forecasts could yield improvements only for some, the least predictable variables,
e.g. from the labor market. Analysis of the processes of expectations formation confirms lack
of rationality for most of the variables, with few exceptions to the short-term forecasts. What is
more, the extrapolative models, although simple and intuitively interpretable, generally do not
explain well the processes behind Polish forecasts. I also confirmed that some of the business
cycle related variables explain a significant portion of the forecast errors variability. Finally,
the analysis of uncertainty related to the forecasting process reveals that disagreement among
forecasters increases in longer horizons, but only for the unrevised variables. I also confirmed
that for the forecasts with up to two years horizon, the interpersonal dispersion can well approximate the intrapersonal uncertainty and that it has some cyclical properties. It also turns out
that the effect of revisions is much stronger in explaining the disagreement between forecasts
than other variables known from the literature related to the business cycle, monetary policy,
volatility on the financial markets or political uncertainty.
The fourth chapter presents the results of the Monte Carlo simulations assessing statistical
properties of the rationality and extrapolative tests. I run them in various scenarios including
small samples and data with the measurement errors.
The dissertation ends with the summary referring to the outlined research hypotheses. In
most of the cases, I confirm that the conclusions for the Polish economy are similar to the
stylized facts for the developed markets. I highlight a few divergent results for forecasts with
different horizons. Utilization of the real-time data allowed me to draw many interesting implications complement to the initial research hypothesis. The wide spectrum of analysed variables
implies that the results can be widely applicable in the empirical studies based on the Polish
macroeconomic data and their predictions
Characteristics of the self-system of individuals with borderline disorders in comparison to individuals with different levels of mental disorders – discursive approach
No full textAim: One of the key aspects of the borderline (personality) disorder is a vague or distorted selfconcept, own goals and internal preferences. The undertaking of this dissertation was the analysis – within the discursive framework – of the self-system characteristics of persons with the BPD diagnosis. The adopted theoretical model assumes that in the mind of an individual two representations of self-knowledge exist: explicit and implicit; these representations are constructed in specific social contexts through processes of intersubjective negotiation of the meanings of personal experience. Moreover, it was assumed that borderline disorders correspond to the middle level of mental disorders depth – between schizophrenic disorders (psychosis) and anxiety disorders (neurosis). Research questions referred to differences between groups with a different depth of mental disorders referring to (1) explicit and implicit representation of the content of experience, and (2) quality of negotiating processes of meanings of the current experience. It was expected that individuals with deeper mental disorders in the self-system would show less consistency in the representation of the content of experience and they would more frequently use “repressive” patterns of meanings negotiating.
Method: Two studies were conducted: the first one in the ex post facto model, the second one in the quasi-experimental model. Projective methods (modified TAT procedure) were used to verify the hypotheses – according to the assumptions of the discursive approach: the organization of the self-system will be reflected in the characteristics of the narrative stories that an individual creates. In Study 1 there were 24 participants divided into four groups: (1) patients diagnosed with schizophrenic disorders, (2) patients diagnosed with borderline disorders, (3) patients diagnosed with anxiety disorders, and (4) healthy subjects (no psychiatric disorders diagnosed). The subjects compiled stories based on 6 tables selected from the TAT set, which were then analyzed within the interpretation system developed in the discursive approach (StemplewskaŻakowicz, 2004). In Test 2 there were 36 participants, divided into three groups: (1) patients diagnosed with borderline disorders, (2) patients diagnosed with anxiety disorders and (3) healthy subjects. The subjects compiled stories based on 6 TAT tables, but this time an experimental manipulation was involved (in the introduction to the tables, specific interpretations of the situations presented in the pictures were suggested). Subsequently, the relationships between the content of the introduction to the TAT tables and the topic of stories created by participants were analyzed.
Results: In Study 1 the highest consistency in the representation of the content of experience was observed in healthy people and in patients with the lowest depth of mental disorders, lower consistency was observed in people with borderline disorders, and the lowest in people with the deepest level of mental disorders. It turned out that the self-system of subjects with borderline disorder is dominated by representations of content that is not related to a stable image of one's own person (understood as the area of explicit self-knowledge consistent with the content of own experience). In Study 2 it was revealed, as expected, that people with borderline disorders more often than healthy people and patients with the diagnosis of anxiety disorders use “repressive” patterns of meanings negotiating (based on denial of the current experience).Cel: Jednym z kluczowych aspektów zaburzeń (osobowości) typu borderline jest niejasny lub zaburzony obraz samego siebie, własnych celów i wewnętrznych preferencji. W niniejszej rozprawie podjęto zagadnienie charakterystyki systemu Ja osób z diagnozą BPD w ramach podejścia dyskursywnego. Przyjęty model teoretyczny przewiduje istnienie w umyśle jawnych i utajonych reprezentacji (samo)wiedzy skonstruowanych w specyficznych kontekstach społecznych w procesach intersubiektywnego negocjowania znaczeń osobistego doświadczenia. Ponadto założono, że zaburzenia typu borderline odpowiadają pośredniemu – między zaburzeniami schizofrenicznymi (psychozy) a zaburzeniami lękowymi (nerwice) – stopniowi głębokości zaburzeń psychicznych. Pytania badawcze dotyczyły różnic między grupami o odmiennej głębokości zaburzeń psychicznych w zakresie (1) organizacji jawnej i utajonej reprezentacji treści doświadczenia oraz (2) jakości procesów negocjowania znaczeń bieżącego doświadczenia. Spodziewano się, że u osób z głębszymi zaburzeniami psychicznymi w systemie Ja wystąpi mniejsza wzajemna zgodność reprezentacji treści doświadczenia powiązana z częstszym posługiwaniem się „represyjnymi” wzorcami negocjowania znaczeń.
Metoda: Przeprowadzono dwa badania: pierwsze w modelu ex post facto, drugie w modelu quasieksperymentalnym. Do weryfikacji hipotez wykorzystano metody projekcyjne (zmodyfikowaną procedurę TAT) – zgodnie z założeniami podejścia dyskursywnego: odzwierciedleniem organizacji systemu Ja danej osoby są właściwości tworzonych przez nią narracji. W badaniu 1 wzięły udział 24 osoby podzielone na cztery równoliczne grupy: (1) pacjenci z diagnozą zaburzeń schizofrenicznych, (2) pacjenci z diagnozą zaburzeń typu borderline, (3) pacjenci z diagnozą zaburzeń lękowych i (4) osoby zdrowe (bez zaburzeń psychicznych). Osoby badane układały opowiadania do 6 tablic wybranych z zestawu TAT, które następnie poddano analizie według systemu interpretacji opracowanego w podejściu dyskursywnym (StemplewskaŻakowicz, 2004). W badaniu 2 wzięło udział 36 osób podzielonych na trzy równoliczne grupy: (1) pacjenci z diagnozą zaburzeń typu borderline, (2) pacjenci z diagnozą zaburzeń lękowych i (3) osoby zdrowe. Osoby badane układały opowiadania do 6 tablic TAT z elementami manipulacji eksperymentalnej (we wprowadzeniach do tablic sugerowano określone interpretacje sytuacji prezentowanych na obrazkach). Następnie analizowano relacje między treścią wprowadzeń do tablic TAT a tematem opowiadań.
Wyniki: W badaniu 1 stwierdzono największą zgodność reprezentacji treści doświadczenia u osób zdrowych i z najniższym stopniem głębokości zaburzeń psychicznych, mniejszą zgodność u osób z zaburzeniami typu borderline, zaś najmniejszą u osób z najwyższym stopniem głębokości zaburzeń psychicznych. Okazało się, że w systemie Ja osób z zaburzeniami typu borderline przeważają reprezentacje treści niepowiązane ze stabilnym obrazem własnej osoby (rozumianym jako obszar jawnej samowiedzy zgodny z przeżytym doświadczeniem). W badaniu 2 ujawniono, zgodnie z przewidywaniami, że osoby z zaburzeniami typu borderline częściej niż osoby zdrowe i z diagnozą zaburzeń lękowych posługują się wzorcami negocjowania znaczeń „represyjnymi” (opartymi na zaprzeczaniu) wobec bieżącego doświadczenia
Tourist neocolonialism as a geographical and social phenomenon shown by selected examples from Indonesia
No full textRozprawa doktorska poświęcona jest zagadnieniu neokolonializmu turystycznego. Na podstawie dotychczasowych badań na gruncie teorii postkolonialnej nad imperializmem i kolonializmem oraz badań nad dysfunkcjami turystyki, z celowym pominięciem dotychczasowych badań opisujących samo zjawisko neokolonializmu turystycznego, zaproponowano własną definicję równościową terminu „neokolonializm turystyczny”. Zgodnie z nią „neokolonializm turystyczny” jest to niesymetryczna relacja pomiędzy światem turystów a światem mieszkańców, której skutkiem jest uzależnienie (mogące przybrać formę podporządkowania) i/lub zmarginalizowanie (mogące przybrać formę wykluczenia) świata mieszkańców przez świat turystów. Poza propozycją definicji dokonano analizy jej poszczególnych elementów oraz wskazania możliwej ścieżki badań nad zjawiskiem neokolonializmu turystycznego z podziałem na konkretne jego konteksty odpowiadające różnego rodzaju przejawom geograficznym i społecznym.
Zaproponowaną definicję zweryfikowano w praktyce w Indonezji. W sumie opisano 15 zagadnień, które postrzegać można jako studia przypadku. Poświęcone są one różnym przejawom neokolonializmu turystycznego, takim jak wykluczenie przestrzenne, uzależnienie ekonomiczne czy komercjalizacja kultury. W tym celu przeprowadzono kilkumiesięczne badania terenowe w czterech poligonach badawczych: w okolicach buddyjskiej świątyni Brorbudur na Jawie, w okolicach świątyni obrządku hinduistyczno-balijskiego Tanah Lot na Bali, w dzielnicy turystycznej Prawirotaman w Jogjakarcie na Jawie oraz na wyspach Mentawai. Poza badaniami terenowymi przeprowadzono również kilkadziesiąt wywiadów pogłębionych. Ponadto przetestowano 13 technik zbierania danych podczas badań nad poszczególnymi kontekstami neokolonializmu turystycznego.
W toku badań we wszystkich czterech wybranych poligonach badawczych w Indonezji udało się wskazać występowanie zjawiska neokolonializmu turystycznego rozumianego zgodnie z przyjętą definicją. Przejawy neokolonializmu turystycznego w kontekście społeczno-kulturowym oraz gospodarczym udało się wskazać we wszystkich czterech poligonach badawczych. Kontekst przestrzenny neokolonializmu turystycznego wykazano w Borobudur, Prawirotaman i Tanah Lot. Na wyspach Mentawai nie wykazano tego przejawu neokolonializmu turystycznego.This doctoral dissertation is devoted to the issue of tourist neocolonialism. Based on current postcolonial theory research on imperialism and colonialism, and based on research on dysfunctions of tourism, while omitting on purpose the current research describing the phenomenon of tourist neocolonialism itself, this paper proposes its own normal definition of the term “tourist neocolonialism.” According to this definition, “tourist neocolonialism” is the asymmetrical relationship between the world of tourists and the world of inhabitants, resulting in the dependency (which can take on the form of subordination) and/or marginalization (which can take on the form of exclusion) of the world of inhabitants by the world of tourists. In addition to the proposed definition, the paper analyses its individual elements and indicates the possible path for researching the phenomenon of tourist neocolonialism broken down into its specific contexts corresponding to the various types of geographical and social expressions.
The proposed definition is verified in practice in Indonesia. 15 issues that can be viewed as case studies are described in total. They are devoted to various expressions of tourist neocolonialism, such as spatial exclusion, economic dependency, and the commercialization of culture. To this end, several months of field studies were conducted over four research ranges: near the Borobudur Buddhist temple in Java, near the Tanah Lot Balinese Hindu temple in Bali, in the Prawirotaman tourist district in Yogyakarta, Java, and on the Mentawai Islands. In addition to field studies, several dozen in‑depth interviews were conducted as well. Furthermore, 13 data collection techniques were tested while studying individual contexts of tourist neocolonialism.
The presence of the phenomenon of tourist neocolonialism, understood in accordance with the adopted definition, was identified in all four selected research ranges during the research process. The expressions of tourist neocolonialism in the sociocultural and economic contexts were identified in all four research ranges. The spatial context of tourist neocolonialism was demonstrated in Borobudur, Prawirotaman, and Tanah Lot. This expression of tourist neocolonialism was not demonstrated on the Mentawai Islands
Amendment of a public procurement contract
No full textCelem rozprawy jest kompleksowa analiza problematyki zmiany umowy w sprawie
zamówienia publicznego. Rozdział pierwszy zawiera rys historyczny regulacji
dotyczących zamówień publicznych, ze szczególnym uwzględnieniem polskich
przepisów dotyczących zmiany umowy. Pierwsza dość kompleksowa regulacja
dotycząca materii zmiany umowy znalazła się w ustawie z dnia 10 czerwca 1994 r. o
zamówieniach publicznych. Została następnie recypowana przez aktualnie
obowiązującą ustawę z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych
(„p.z.p.”). Zawarta jest przede wszystkim w art. 144 p.z.p., który został kilkukrotnie
znowelizowany, ostatnio z dniem 28 lipca 2016 r., kiedy to weszła w życie ustawa
nowelizująca z dnia 22 czerwca 2016 r., transponująca nowe dyrektywy unijne
2014/24/UE i 2014/25/UE dotyczące zamówień publicznych.
Kolejny rozdział poświęcony jest prawu zamówień publicznych w Unii Europejskiej
(UE). Analizie poddano w szczególności art. 72 dyrektywy 2014/24/UE i art. 89
dyrektywy 2014/25/UE, które zdeterminowały aktualnie obowiązujące brzmienie art.
144 p.z.p. Poprzednio obowiązujące dyrektywy 2004/17/WE i 2004/18/WE nie
zawierały przepisów dotyczących zmiany umowy w sprawie zamówienia publicznego.
Wytyczne w zakresie modyfikacji tych umów zostały sformułowane w orzecznictwie
Trybunału Sprawiedliwości UE (zwanego wcześniej Europejskim Trybunałem
Sprawiedliwości). Wiodącą rolę odegrał w tej mierze wyrok z dnia 19 czerwca 2008
r., C-454/06, wydany w tzw. sprawie pressetext.
Następny rozdział traktuje o dopuszczalności zmiany umowy w sprawie zamówienia
publicznego z punktu widzenia kodeksowej zasady swobody kontraktowej. W tym
kontekście wskazano, że – oprócz ograniczeń przewidzianych przez ustawę p.z.p. –
granice zmiany umowy wyznaczają bezwzględnie obowiązujące przepisy Kodeksu
cywilnego i innych ustaw (zawierających przepisy odnoszące się do umów), zasady
współżycia społecznego, a także właściwość (natura) stosunku prawnego
inkorporowanego w umowie. W ramach prowadzonych rozważań wykazano, że
umowa w sprawie zamówienia publicznego nie stanowi odrębnego typu umowy
nazwanej, jak i że nie posiada jako taka swojej własnej natury.
Zasadnicza część pracy, której poświęcony jest kolejny rozdział, dotyczy
przekształceń przedmiotowych i podmiotowych umowy w sprawie zamówienia
publicznego, zwłaszcza w kontekście podziału na zmiany istotne i nieistotne. Zawiera
omówienie poszczególnych przesłanek zmiany przedmiotowej umowy z art. 144
p.z.p., z uwzględnieniem art. 140 p.z.p. Analizie poddano również stosowanie
klauzuli rebus sic stantibus w odniesieniu do umów w sprawie zamówienia
publicznego, jak również modyfikację umowy w drodze zawarcia układu w
postępowaniu upadłościowym lub restrukturyzacyjnym. Rozważania obejmują także
zmiany podmiotowe, w szczególności po stronie wykonawcy (art. 144 ust. 1 pkt 4
p.z.p.). W ramach tej problematyki przeanalizowane zostało stosowanie na gruncie
zamówień publicznych instytucji przelewu wierzytelności, (kumulatywnego)
przystąpienia do długu oraz zwalniającego przejęcia długu. Zarówno w odniesieniu
do zmian przedmiotowych jak i podmiotowych zwrócono uwagę na rozbieżności
między treścią przepisów polskich i unijnych oraz na wynikające z nich skutki.
Następny rozdział poświęcony jest sankcjom, jakie może rodzić niezgodna z ustawą
p.z.p. modyfikacja umowy. Sankcją cywilnoprawną jest unieważnialność (nieważność
względna) zmiany umowy. W legitymację czynną do domagania się unieważnienia
ustawa p.z.p. wyposaża explicite tylko Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych
(UZP), jednakże przysługuje ona również prokuratorowi, na zasadach ogólnych.
Zmiana umowy może rodzić również sankcję administracyjną w postaci nałożenia na
zamawiającego kary pieniężnej w drodze decyzji Prezesa UZP. Sankcji tej nie
podlegają jednak m.in. zamawiający będący jednostkami sektora finansów
publicznych. W ich przypadku wchodzi w grę odpowiedzialność za naruszenie
dyscypliny finansów publicznych konkretnych osób, które dopuściły się deliktu
polegającego na doprowadzeniu do zmiany umowy z naruszeniem ustawy p.z.p.
Ostatni rozdział zawiera badania komparatystyczne regulacji dotyczących zmiany
umowy w sprawie zamówienia publicznego występujących w wybranych państwach
niebędących członkami UE, ani – poza USA – sygnatariuszami Porozumienia w
sprawie zamówień rządowych (ang. GPA).
Rozprawa zawiera liczne wnioski de lege ferenda, mające na celu wyeliminowanie
problemów występujących przy wykładni przepisów ustawy p.z.p., w tym
zapewnienie pełnej zgodności ustawy krajowej z dyrektywami unijnymi.The aim of the dissertation is to provide a comprehensive analysis of the issue of
amending a public procurement contract. The first chapter contains a historical
outline of regulations on public procurement, with particular reference to Polish
regulations on contract amendment. The first fairly comprehensive regulation
regarding the matter of contract amendment was included in the Act of 10 June 1994
on Public Procurement. It was later recoded by the currently binding Act of 29
January 2004 on Public Procurement Law ("PPL"). It is included primarily in art. 144
of PPL, which was amended several times, most recently on July 28, 2016, when the
amendment act of 22 June 2016, transposing the new EU directives 2014/24/EU and
2014/25/EU on public procurement, entered into force.
The next chapter is devoted to the law of public procurement in the European Union
(EU). The analysis covers in particular article 72 of Directive 2014/24/EU and art. 89
of Directive 2014/25/EU, which determined the current wording of art. 144 of PPL.
Previously applicable Directives 2004/17/EC and 2004/18/EC did not include
provisions regarding the amendment of a public procurement contract. Guidelines for
modification of such agreements have been formulated in the case law of the EU
Court of Justice (previously referred to as the European Court of Justice). The ruling
of 19 June 2008,
C-454/06, issued in the pressetext case, played a leading role.
The chapter that follows deals with the acceptability of amending a public
procurement contract from the point of view of the code-based principle of contractual
freedom. In this context, it was pointed out that – in addition to the restrictions
provided for by PPL – the boundaries of contract amendment are determined by the
mandatory provisions of the Civil Code and other laws (which include provisions
referring to contracts), the rules of social coexistence, as well as the nature of the
legal relationship incorporated in the contract. As part of the conducted
considerations, it was pointed out that a public procurement contract does not
constitute a separate type of a named contract, and does not have its own nature as
such.
The main part of the dissertation, which the next chapter is devoted to, concerns
transformations of a public procurement contract with respect to its subject and
parties, especially in the context of the division into significant and insignificant
modifications. It includes an overview of individual conditions for the change of the
subject of the agreement covered by art. 144 of PPL, taking into account art. 140 of
PPL. The use of the rebus sic stantibus clause in relation to public procurement
contracts was also analyzed, as well as modification of the contract by concluding an
arrangement in bankruptcy or restructuring proceedings. The analysis also covers
changes of the parties, in particular change of the contractor (art. 144(1)(4) PPL). As
part of this issue, the application of debt transfer, (cumulative) debt entry and
releasing debt takeover in public procurement was analyzed. Both in terms of
changes of the subject of the contract and parties thereto, attention was drawn to
discrepancies between the content of Polish and EU regulations and the effects
resulting from these discrepancies.
The next chapter is devoted to sanctions that may be the result of a contract
amendment in violation of PPL. The civil law sanction is the annulment (relative
nullity) of the contract amendment. Only the President of the Public Procurement
Office (PPO) is explicitly equipped by PPL with the right to demand such annulment,
but this right is also available on general terms to a public prosecutor. An amendment
to the contract may also lead to an administrative sanction in the form of a financial
penalty imposed on the contracting authority by way of a decision of the President of
PPO. This sanction does not, however, apply to contracting entities which are units of
the public finance sector. In the case of such entities, the liability for violation of the
public finance discipline by specific persons who committed a tort of bringing about a
modification of contract in violation of PPL is at stake.
The last chapter covers comparative studies of regulations regarding the amendment
of a public procurement contract in selected non-EU countries and in countries –
apart from the USA – which are not signatories to the Government Procurement
Agreement (GPA).
The dissertation includes numerous de lege ferenda proposals, aimed at eliminating
problems occurring in the interpretation of the provisions of PPL, in particular
ensuring full compliance of the national law with EU directives
Literary Studies in Vilnius and Warsaw 1809-1830. In Search of the Discipline’s Language
No full textRozprawa jest poświęcona początkom polskiego literaturoznawstwa akademickiego. Stawia dwie główne tezy: pierwszą – że początki polskiej profesjonalnej nauki o literaturze należy lokować w 2. i 3. dziesięcioleciu XIX wieku; drugą – że były one związane z poszukiwaniem języka tej dyscypliny. Materiał pracy stanowią świadectwa dotyczące wykładów prowadzonych na Uniwersytecie Wileńskim oraz Warszawskim, a także podręczniki i rozprawy naukowe. Materiał ten jest rozpatrywany w kontekście przemian instytucjonalnych i intelektualnych, których rozpoznanie umożliwia analiza ówczesnej terminologii.
W części pierwszej w centrum uwagi znalazło się pojęcie „literatury”, które w omawianym okresie stało się przedmiotem sporów pomiędzy uczonymi. „Literatura” stanowiła obiekt kontrowersji jako przedmiot badań literackich, a dyskusja dotycząca znaczeń słowa była dyskusją o kształcie dyscypliny. Polemiki opisano z wykorzystaniem metodologicznej koncepcji „splątania”, która pozwoliła uwzględnić ich rozległy kontekst.
Rozdział 1. traktuje o genezie i recepcji Historii literatury polskiej F. Bentkowskiego. Przedmiotem szczególnej uwagi stała się wymiana zdań pomiędzy J. Śniadeckim a G.E. Groddeckiem dotycząca pojęcia „literatury” i sposobu uprawiania badań literackich. Rozdział 2. prezentuje dwa kursy literatury prowadzone na UW przez L. Osińskiego i K. Brodzińskiego jako realizacje dwóch sposobów uprawiania badań. Rozdział 3. uzupełnia poprzednie o próbę odpowiedzi na pytanie, kto zdaniem ówczesnych powinien nauczać literatury. W tym celu dokonano analizy wypowiedzi związanych z konkursem na wileńską Katedrę Wymowy i Poezji (1809) oraz kontrowersje wokół zatrudnienia E. Słowackiego. Rozdział 4. podejmuje wątek ówczesnych związków pomiędzy pisaniem i wykładaniem literatury i przedstawia jego egzemplifikację: relację między twórczością literacką i naukową E. Słowackiego. Kluczowe okazuje się wyróżnienie przez ich bohaterów „niemieckiego” i „francuskiego” sposobu uprawiania badań literackich, a także dokonująca się w ich wypowiedziach stopniowa profesjonalizacja dyscypliny. Podkreślono związek kształtujących się badań z praktyką dydaktyczną, wskazano na wagę rozstrzygnięć terminologicznych dla praktyki akademickiej, wreszcie – postawiono postulat badań nad literaturoznawstwem tego okresu jako przedmiotem odrębnym od polemik literackich dotyczących klasycyzmu i romantyzmu.
W części drugiej została podjęta próba rekonstrukcji świadomości literaturoznawczej epoki w jej kilku aspektach, w które wgląd dają używane wówczas pojęcia i terminy. Inspirację metodologiczną stanowiła zarówno semantyka historyczna, jak i postępowanie badawcze polegające na analizie słów kluczy. Przejście takie wydaje się koniecznym uzupełnieniem rozważań nad osadzoną w kontekście społecznym (splątaną) historią nauki o literaturze i pozwala poprzez język badań literackich dotrzeć do ówczesnych „stylów myślowych”.
Rozdział 1. poświęcony jest „obrazowi”. Analiza semantyczna pozwoliła skonstatować, że pojęcie to było ówczesnym literaturoznawcom niezbędne do mówienia o świecie przestawionym, zarówno w aspekcie stwarzania iluzji, jak i naśladowania rzeczywistości. Rozdział 2., dotyczący terminu „ustęp”, podejmuje odpowiedź na pytanie, jak mówiono o kompozycji utworu. W argumentacji wyeksponowano rolę „jedności” utworu ze względu na percepcję czytelnika i widza. Rozdział 3. zawiera omówienie terminu „rozbiór” jako procedury badawczej, które pozwoliło połączyć rozważania dotyczące języka tekstów literaturoznawczych z dwoma typami funkcjonujących ówcześnie badań. Przeprowadzone w tej części pracy analizy pozwoliły wyróżnić „wileńską szkołę filologii”.
Rozprawa ukazuje badany okres jako formacyjny dla polskich badań literackich, a także jako czas przejściowy, kiedy wszystko jeszcze jest możliwe do nazwania. Podkreśla świadomość ówczesnych intelektualistów, którzy rozumieli tę szansę i podjęli wysiłek teoriotwórczy oraz stawia postulat dalszych badań nad literaturoznawstwem XIX-wiecznym.The dissertation is devoted to the beginnings of Polish academic literary studies. Two main theses are put forward: first – that the beginnings of Polish professional literary studies may be located in the 1st and 2nd decade of the 19-century; second – that they were related to the search of the discipline’s terminology. The dissertation is based on documentation related to lectures given at Vilnius and Warsaw Universities, coursebooks and academic treatises. The material is analyzed from the perspective of institutional and intellectual changes, which may be investigated thanks to terminology analysis.
In the first part, the author focuses on the “literature” concept, which in the described period became an object of dispute between scholars. The discussion related to the meaning of the word was simultaneously a discussion about the concept of the discipline. The polemics have been described using the “entanglement” methodological concept.
In the 1st chapter, F. Bentkowski’s History of Polish Literature is analyzed in terms of its genesis and reception. The polemic between J. Śniadecki and G.E. Groddeck concerning the concept of “literature” and the methods of literary studies has been given special attention. The 2nd chapter presents two courses of literature taught at University of Warsaw by L. Osiński and K. Brodziński as two ways of carrying out literary research. The 3rd chapter complements the overall reasoning with an attempt to answer the question on who shall teach literature, according to researchers of the time. It includes an analysis of the statements related to the 1809 Vilnius Rhetoric and Poetics Chair competition. A controversy over E. Słowacki’s employment is presented. The 4th chapter focuses on the relation between creating and lecturing literature on the example of E. Słowacki’s works.
The distinction between "German" and "French" literary studies, made by the then scholars is the key idea behind this part of the thesis, along with an observation about the gradual professionalization of the discipline taking place in their works. The relation between research and the didactic practice is emphasized. The author calls for a distinction between research on literary studies of the time on the one hand and polemics concerning Classicism and Romanticism on the other.
In the second part, an attempt to reconstruct the literary consciousness of the epoch is made. Terms and concepts are used as insights to achieve this aim. Both historical semantics and key words research provide the author with methodological inspiration. The proposed transition seems a necessary complement to the literary research embedded in the social (“entangled”) context. It eventually allows to reconstruct the “thought style” of the time thanks to the analysis of literary studies’ language.
The 1st chapter is dedicated to the ambiguous notion of “image”. The semantic analysis allows to conclude that this concept was necessary for the literary researchers to discuss the presented world, in terms of both creating the illusion and reality imitation aspects. The 2nd chapter, concerning the term “passage”, shows how the composition of the literary work was discussed. The role of the literary work “unity” regarding reader’s and viewer’s perception is stressed. In the 3rd chapter, the “analysis” term (as a name of research procedure) is discussed. It allows to combine considerations regarding the language of literary studies with the two types of the then literary research. Thanks to the analyses carried out in this chapter, it is possible to distinguish the “Vilnius school of philology”.
The dissertation presents the considered decades as a Polish literary studies formation and transitional period, when everything is still to be named. The author stresses the methodological awareness of the scholars, who took effort to theorize the field of literary studies. Further research on nineteenth-century literary studies is proposed
The Strategy of adaptation Roma in Poland: on exemple: Polish Roma and Bergitka Roma
No full textPrzedmiotem prezentowanej rozprawy doktorskiej jest analiza strategii adaptacji Romów w
Polsce na przykładnie grup Polska Roma i Bergitka Roma. Zagadnienie adaptacji
rozumiane jest w pracy szeroko, jako akomodatywny proces dostosowania się do zasobów
społeczno – kulturowych przynależących do społeczeństwa większościowego. Zakres
rozważań został zawężony do kontekstów związanych ze współczesnym wymiarem
tożsamości romskiej, która stanowi tło teoretyczne w niniejszej pracy. Rozprawa oparta jest
na badaniu łączącym w sobie podejście etnograficzne z analizą dyskursu
cyganologicznego. Badania terenowe z wykorzystaniem technik obserwacji uczestniczącej
jawnej oraz wywiadu swobodnego prowadzone były w latach 2015 – 2016 wśród grup
Polska Roma i Bergitka Roma, w różnych miejscach w Polsce. Analiza zebranego
materiału badawczego wykazała różnorodny sposób adaptacji do niejednolitego otoczenia
społecznego wśród dwóch powyższych grup romskich. Różnice te wynikają z dwóch grup
czynników: z interpretacji własnej tożsamości grupowej oraz z odmiennego stosunku
względem wspomnianego otoczenia społecznego. W efekcie czego, dwie żyjące w Polsce
grupy romskie, Polska Roma i Bergitka Roma, wykazują dwie, odmienne strategie
adaptacji społecznej.The present dissertation examinesadaptation strategies of Roma in Poland using Polska
Roma and Begritka Roma group cases. The issue of adaptation is understood here in its
broad sense, as an accommodative process of adaptation to the socio- cultural resources
belonging to the majority society. The scope of the presented considerations has been
limited to the context related to the dimension of contemporary Roma identity, which
provide a theoretical framework in the thesis. The dissertation is based on the study which
combines ethnographic research with the analysis of Romani studies discourse. The
ethnographic fieldwork research was conducted in 2015 and 2016 among the members of
Polska Roma and Bergitka Roma groups in various places in Poland. The analysis of the
gathered data has indicated the diverse way of adaptation to the non-uniform social
environment among the two Roma groups. The aforementioned differences result from the
two groups of factors: the interpretation of own group identity and the distinct attitude
towards the aforementioned social environment.As a result, the two Roma groups living in
Poland,the Polska Roma and the Bergitka Roma demonstrate two different social
adaptation strategies
Wall Inscriptions from the Lower Church in Banganarti
No full textBanganarti to niewielka miejscowość usytuowana na prawym brzegu Nilu w centralnej części Makurii – jednego z trzech średniowiecznych królestw nubijskich. Banganarti było oddalone 10 km na południe od stolicy tego królestwa – Starej Dongoli. Badania archeologiczne rozpoczęto tam w 2002 r. i do dziś prowadzone są przez polską misję archeologiczną kierowaną przez prof. Bogdana Żurawskiego. Już w pierwszych sezonach badacze odsłonili na stanowisku dwa kościoły, tzw. Górny i Dolny, zbudowane jeden na drugim. Pierwszy z nich był użytkowany w okresie pomiędzy VII a XI w. a drugi od XI do XIV w. Na wewnętrznych ścian obydwu kościołów odkryto liczne inskrypcje.
Głównym celem niniejszej rozprawy doktorskiej jest przygotowanie editio princeps tekstów odsłoniętych na ścianach Dolnego Kościoła. Praca składa się z trzech części. Pierwsza z nich zawiera podstawowe informacje dotyczące historii oraz kultury chrześcijańskich królestw nubijskich a także szczegółowy opis badań na stanowisku Banganarti. Ponadto poruszone zostały najważniejsze kwestie związane z opracowywanymi inskrypcjami takie jak ich rozmieszczenie we wnętrzu Dolnego Kościoła, stan zachowania, typologia, paleografia oraz język.
Druga i zarazem zasadnicza cześć pracy to katalog zawierający wydanie krytyczne wszystkich odkrytych tekstów przygotowany z zachowaniem pełnego warsztatu epigraficznego. Każda inskrypcja zawierała szczegółowy opis (w tym położenie w kościele, dane metryczne, informacje o paleografii), transkrypcje tekstu, aparat krytyczny, tłumaczenie oraz szczegółowy komentarz skupiający się na różnych aspektach historycznych, społecznych lub kulturowych wynikających z omawianego tekstu.
Na ścianach Dolnego Kościoła w Banganarti w sumie zostało zarejestrowanych 27 inskrypcji, pośród których można wyróżnić: teksty liturgiczne (6 napisów); legendy do malowideł (6 napisów); modlitwy prywatne (5 napisów); inskrypcje pielgrzymów (3 napisy); imiona archaniołów (2 napisy) oraz 5 tekstów niezidentyfikowanych. Pośród znalezionych tekstów na szczególną uwagę zasługują: dwie modlitwy do Archanioła Rafała w intencji Króla Zachariasza, modlitwa w intencji króla Abraama, który do tej pory znany był wyłącznie ze źródeł arabskich a także tekst odnoszący się do dogmy Trójcy Świętej.
Jednak najbardziej interesująca i zarazem najbardziej spójna grupa inskrypcji znajduje się w centralnym pomieszczeniu zachodniego kompleksu, które usytuowane jest dokładnie naprzeciwko absydy, na przedłużeniu nawy głównej. Znaleziono tu aż dziewięć tekstów a przynajmniej sześć z nich są to teksty literackie o charakterze liturgicznym. Zapisane zostały wprawną ręką pismem, które można zakwalifikować jako pochylona majuskuła o ostrych łukach a wysokość poszczególnych liter w większości nie przekracza 0.5 cm. Tego typu pisma można się raczej spodziewać na kartach manuskryptów a nie na ścianie ciemnego pomieszczenia dającego tylko ograniczoną możliwość ich przeczytania. Wśród tych tekstów można zidentyfikować: kanon liturgiczny oraz strukturalny hymn przeznaczone na początek Wielkiego Postu, kolejny kanon na Sobotę Łazarza, serię krótkich troparionów związanych z procesją w Niedzielę Palmową oraz listę incipitów hymnów i psalmów o niejasnym przeznaczeniu. Mimo że dla większości z wymienionych tekstów trudno znaleźć dokładne paralele, wydaje się, że hymny odczytane na ścianach Banganarti związane są z tzw. nowym etapem hymnografii jerozolimskiej, manifestacją którego jest księga liturgiczna – Nowy Tropologion – zawierająca hymny liturgiczne na wszystkie święta cyklu stałego i ruchomego, która była w użyciu pomiędzy VII a IX w.
Hymny z Banganarti znacząco powiększają kolekcję tekstów liturgicznych znanych z chrześcijańskiej Nubii a także, jak na razie, są jedynymi źródłami z tych terenów przybliżających nam celebracje Wielkiego Postu. Właśnie z tych względów ich analiza w szerszym kontekście jest podstawą trzeciej, analitycznej części niniejszej pracy.Banganarti was a small village located on the right bank of the Nile river in the heart of one of three medieval Nubian kingdoms – Makuria, 10 km upriver from Old Dongola, the capital of the kingdom. The Polish Archaeological mission working under direction of Prof. Bogdan Żurawski has been conducting excavation there since 2002 and during this period discovered two churches one standing atop the other. Those buildings are referred to as the Lower and Upper Church. The first one was in use between 7th and 11th c. and the latter between 11th and 14th. On the inner walls of both buildings numerous inscriptions have been found.
The main aim of the presented thesis is to prepare editio princeps of the inscriptions discovered in the Lower Church. The dissertation has a threefold structure. The first part is devoted to the basic information concerning the history and culture of Nubian kingdoms and primary information about the archaeological site under consideration. Furthermore, the most significant inscriptions-related issues are raised such as their arrangement in the interior of the Lower Church, state of preservation, typology, paleography and language.
The second and principal part of the work is the catalog of the discovered inscriptions. Individual items are critically edited and presented in topographical order. Each text is transcribed in Greek according to the Leiden convention, translated into Polish and provided with critical apparatus and general commentary dealing with various historical, social and cultural aspects posed by the inscription.
On the inner walls of the Lower Church in Banganarti 27 Greek inscriptions were found. Among them one can distinguish: liturgical texts (6 items); legends (6 items); private prayers (5 items); visitors’ inscriptions (3 items), names of archangels (2 items); and 5 unidentified texts. Among them the following are especially noteworthy: two consecutive prayers to Archangel Raphael for King Zacharias, prayer for King Abraam, so far known only from Arabic sources and a text related to the dogma of Holy Trinity.
Nonetheless, the most remarkable group of inscriptions is located in one room – the central space of the western annex located exactly opposite the apse. Inscriptions found there seem to form a homogeneous group with all texts comprising liturgical hymns. They are written with skillful hand using pointed sloping majuscule with very small dimensions of letters measuring up to half a centimeter. This type of script would be expected in a manuscript rather than on a wall of a small and dark space, offering only limited possibility of reading. Among the texts, one can distinguish liturgical canon and structural hymn for the begging of Lent, other canon for Lazarus Saturday, series of short troparia connected with Palm Sunday procession and a list of hymns and psalms incipits. Though most of them do not have any exact parallels, most probably they correspond to the new stage of Hagiopolite hymnody manifestation of which is the hymn book – New Tropologion being in use between 7th and 9th c.
Those texts significantly enlarge the modest collection of liturgica known from Christian Nubia and, so far, they are the only source introducing us to celebrations connected with the pre-Eastern period in Nubia.Therefore their analysis in a broader context is the basis of the third, analytical part of this work
Lidar measurements of aerosol particle size distribution in boundary layer
No full textAerozole, czyli cząstki zawieszone w powietrzu, mają istotny wpływ na procesy zachodzące
w atmosferze. Wpływ ten jest nadal badany, a poznanie optycznych właściwości aerozolu
i jego rozkładu jest kluczowe by określić jego rolę zarówno w skali lokalnej jak i globalnej.
Metody lidarowe są ważnym narzędziem badania aerozolu atmosferycznego. Ich zaletą
jest to, że pomiar nie zaburza stanu atmosfery, a wynik dostępny jest w relatywnie
krótkim czasie.
Celem niniejszej pracy było opracowanie metody uzyskania z sygnałów lidaru
wieloczęstościowego profili rozkładów rozmiarów cząstek aerozolu (APSD), a następnie
wykorzystanie ich do badania aerozolu w warstwie granicznej atmosfery.
W niniejszej dysertacji metoda ta została przedstawiona w formie zintegrowanego programu
komputerowego służącego do szeroko pojętej analizy sygnałów lidarowych. Ujmuje on
w całość proces przygotowania sygnałów, w tym różne sposoby redukcji szumów i zakłóceń.
Uwzględnia wiele parametrów aerozolu, jak zespolone współczynniki załamania światła,
mieszaniny różnych cząstek czy szeroki zakres ich promieni. Pozwala wykonać obliczenia,
w wyniku których z sygnałów lidarowych uzyskuje się nie tylko rozkłady rozmiarów cząstek
aerozolu lecz także i profile promienia efektywnego i innych wielkości pochodnych, jak
współczynniki rozpraszania w swobodnej atmosferze. Zastosowanie programu znacznie
ułatwia interpretację wyników pomiarów. Został on udostępniony do powszechnego
wykorzystania na internetowej witrynie Sieci Badawczej Poland – AOD1
.
W pracy dokonano też analizy sygnałów lidarowych zarejestrowanych w dwóch kampaniach
pomiarowych. Przedmiotem pierwszej było badanie procesów fizycznych zachodzących
pod chmurami konwekcyjnymi. Sygnały interpretowano posługując się wspomnianym
powyżej programem oraz adiabatycznym modelem zjawisk zachodzących u podstawy
chmury. Zaobserwowano wzrost z wysokością promienia efektywnego cząstek unoszonych
w pojawiającym się tam prądzie wstępującym. Określono obszary aktywacji cząstek
i kondensacji na nich pary wodnej. Pozwoliło to wyznaczyć koncentrację kropel chmurowych
oraz oszacować prędkość prądu wstępującego. Tego rodzaju wyniki zostały po raz pierwszy
osiągnięte przy zastosowaniu metod optycznych.
Przedmiotem drugiej kampanii lidarowej było badanie transformacji aerozolu w granicznej
warstwie atmosfery nad Bałtykiem. Dzięki możliwości wyznaczania rozkładów rozmiarów
cząstek aerozolu zaobserwowano wpływ akwenu na przestrzenne profile tej funkcji. Polega
on, między innymi, na emisji z powierzchni morza cząstek o dużych rozmiarach. Widoczne
to było szczególnie na niskich wysokościach (do 400 – 500 m) przy wietrze znad morza.
W tym zakresie obserwowano monotoniczny spadek efektywnego promienia cząstek
1 http://www.polandaod.pl/
wraz ze wzrostem wysokości. Efekt ten nie pojawiał się w powietrzu przemieszczającym się
nad lądem. Zaobserwowano jedynie niejednorodny rozkład promienia efektywnego
spowodowany prawdopodobnie przez turbulencje wywołane niegładką powierzchnią.
Doświadczenia i analizy przeprowadzone w ramach niniejszej pracy doktorskiej pokazały,
że lidar wieloczęstościowy jest użytecznym narzędziem do analizy aerozolu atmosferycznego.
Pozwala on wyznaczać pionowe profile jednej z najważniejszych funkcji charakteryzujących
aerozol, jaką jest rozkład rozmiarów cząstek. To z kolei daje możliwość określenia innych
wielkości pochodnych. Należą do nich promień efektywny lub współczynniki ekstynkcji
światła.Aerosol, consists of particles suspended in the air. Their impact on atmospheric processes
is substantial, therefore the mechanisms involving the aerosol are still under intensive
investigation. Recognition of aerosol optical properties and their distribution is necessary
to determine their role on both a local and global scales. Lidar methods are important tools
of atmospheric aerosol investigations. Such measurement does not interfere the atmosphere
and provides the results in a short time period.
The purpose of this dissertation was to develop a method of retrieval of aerosol particle size
distribution (APSD) profiles from multiwavelength lidar signals, and to use this approach
for investigation in atmospheric boundary layer.
The method has got the form of a computer application that can be used for the elaboration
of lidar signals. The software allows to prepare the lidar signals for analysis using various
methods of noise reduction. It takes into consideration different aerosol coefficients like
complex refractive indices of the particles, as well as their mixtures or their radii range.
The results of calculations are not only the APSD functions but also the effective radii
or the atmospheric scattering coefficients. Use of the software simplifies interpretation
of the results. For this reason it is broadcasted for noncommercial use in Poland – AOD
Research Network website1
.
This approach has been used during two lidar measurement campaigns. Observation
of physical processes under cumulus cloud base was the aim of the first one. Collected signals
were proceeded using the software, that was mentioned above as well as the adiabatic parcel
model. An increase of particle effective radius as a function of the height has been observed
in an updraft that occurs below the cloud. Analysis provided the opportunity to find ranges
of altitude where the processes of activation of cloud condensation nucleus and water
condensation take place. Due to this analysis cloud droplet number concentration
and the updraft velocity were determined. Such results have been obtained for the first time
with the optical methods.
The aim of the second measurement campaign was the investigation of aerosol transformation
in the atmospheric boundary layer during the transport of the air mass over Baltic Sea.
An impact of the sea on aerosol particle sizes was possible to observe due to the opportunity
of APSD determination from lidar signals. A monotonic decrease of particle effective radius
with the height increase was stated within the altitude up to 400 – 500 m during the advection
from the sea. It probably occurs due to large aerosol particle emission from water surface.
1 http://www.polandaod.pl/
For overland advection however, the radius distribution was nonhomogeneous.
This was probably caused by air turbulence induced by uneven land surface.
The experiments and the analysis described in this dissertation show that the multiwavelength
lidar is a useful tool for atmospheric aerosol investigation. It allows to determine the vertical
profiles of one of the most important parameter – aerosol particle size distribution.
This in turn provides the opportunity to determine other quantities, like the effective radius
and the extinction coefficients