Repozytorium UW
Not a member yet
2396 research outputs found
Sort by
Transformacje pamięci. Pisma Mordechaja Tenenbauma-Tamarofa z białostockiego getta
No full textMordechaja Tenenbauma-Tamarofa można określić zarówno mianem „Anielewicza”, jak również
„Ringelbluma” białostockiego getta1
. Zaproponowałam te określenia ze względu na działalność
Tenenbauma, który jako jeden z przywódców podziemnego ruchu oporu w getcie białostockim,
dowodził zbrojną walką w trakcie tzw. „likwidacji” getta w sierpniu 1943 roku. Ponadto, niedługo
po swoim przybyciu do Białegostoku w listopadzie 1942 roku, Tenenbaum zainicjował gromadzenie
„materiału historycznego”, który jest dziś znany pod nazwą „Podziemnego Archiwum Getta
Białostockiego” bądź „Archiwum Mersika-Tenenbauma”2
. Do dzisiaj pozostaje ono nieopracowanym
oraz nieopublikowanym w pełni zbiorem, którego dokumenty rozrzucone są po różnych instytucjach
na świecie.
Pisma Mordechaja Tenenbauma z białostockiego getta stanowią część podziemnego archiwum. Należą
do dokumentów typu hic et nunc, powstałych w miejscu oraz w czasie opisywanych wydarzeń.
Zawierają wiele szczegółowych informacji na temat działalności żydowskiego ruchu oporu, kontaktów
podziemia z Judenratem, warunków życia w getcie oraz tzw. „akcji likwidacyjnych” w Okręgu
Białostockim (niem. Bezirk Bialystok). Z tego też powodu pisma Tenenbauma wykorzystywane były
do tej pory głównie w badaniach historiograficznych3
. Izraelska historyczka Sara Bender w swojej
książce na temat białostockich Żydów powołuje się na pisma Tamarofa ponad 150 razy4
.
O ich dokumentacyjnych walorach świadczy również fakt, że fragmenty Dziennika Tenenbauma
zyskały status dowodu rzeczowego w procesie sądowym Ericha Kocha5
.
W ramach rozprawy doktorskiej przeprowadziłam analizę pism Tamarofa z perspektywy
literaturoznawczej i kulturoznawczej, a także socjologii pamięci. Studia nad pamięcią stały się w XX wieku bardzo intensywnie eksplorowanym polem badań. Intelektualiści zajmujący się tą tematyką
w latach 20. oraz 80. XX wieku wyznaczali kierunki analiz na kolejne lata. W dysertacji odwoływałam
się przede wszystkim do współczesnej niemieckiej perspektywy badawczej, czerpiąc z koncepcji
pamięci kulturowej, zaprezentowanej przez Aleidę i Jana Assmannów6
. Aktualnie można zaobserwować
etap przechodzenia do kolejnej, trzeciej fazy badań nad pamięcią. Jedną z jej prekursorek jest Astrid
Erll, niemiecka literaturoznawczyni, której teksty również stanowiły dla mnie źródło inspiracji Trzon dysertacji stanowi analiza literaturoznawcza w oparciu o pięć rękopisów z Podziemnego
Archiwum Getta Białostockiego, napisanych przez Mordechaja Tenenbauma w pierwszej połowie 1943
roku. Należą do nich: dwie części Dziennika Tenenbauma (Dziennik Alef oraz Dziennik Bet), dokument
„Akcja” w Białymstoku, Komentarz do tegoż źródła oraz List do siostry. Cztery spośród tych rękopisów
powstały w języku hebrajskim (z niewielkimi fragmentami w jidysz i po polsku oraz pojedynczymi
słowami po niemiecku, rosyjsku i angielsku), jeden zaś w języku polskim (List do siostry). Materiały
te zostały opublikowane w dwóch hebrajskojęzycznych edycjach krytycznych pism Tenenbauma
pt. „Kartki z pożogi” (hebr. „Dapim min hadleka”). Pierwszą z nich wydano w 1947 roku,
prawdopodobnie z inicjatywy Icchaka Cukiermana (wyd. Hakibuc Hameuchad), drugą natomiast
w 1984 roku pod redakcją Cwiego Sznera oraz Bronki Winnickiej-Klibanskiej (wyd. Yad Vashem,
Beit Lochamei Hagetaot, Hakibuc Hameuchad)
Political leadership of the President of the Council of Ministers in the Republic of Poland after 1989
No full textNiniejsza rozprawa doktorska podjęła temat aktualny ze względu na zakres czasowy, obejmujący lata 1989-2015. Współczesny był również przedmiot badań, gdyż treść pracy dotyczy organów naczelnych państwa i relacji między nimi, a także przywódców politycznych, których zachowania stanowią obszar badawczy coraz częściej wykorzystywany przez politologów. Postawiono tezę badawczą, iż Prezes Rady Ministrów w systemie politycznym Rzeczypospolitej Polskiej po 1989 roku był przywódcą politycznym, a zjawiska i procesy ustrojowe oraz polityczne zachodzące w kolejnych latach przekształceń systemowych sprzyjały wzmacnianiu się jego przywództwa. W rozdziale pierwszym przedstawiono trzy ujęcia badawcze problematyki przywództwa, zwracając uwagę na ich zalety i wady. Wskazano cechy wyróżniające przywództwo polityczne spośród innych odmian przywództwa. Zbadane zostały relacje znaczeniowe pojęć przywództwo polityczne i władza. Wyjaśniono znaczenie kontekstu instytucjonalnego dla dociekań naukowych na temat przywództwa politycznego i powiązano omawiane zjawisko z płaszczyzną ustrojową oraz urzędem premiera. Wykazano, że każdy szef gabinetu w parlamentarnym systemie rządów, a więc również Prezes Rady Ministrów w polskim systemie politycznym, może być uznany za przywódcę politycznego. Zjawiska związane z udzielaniem i wycofywaniem poparcia instytucjonalnego dla premiera w Polsce w dwóch przełomowych dla niego momentach – powoływania i odwoływania go ze stanowiska – zostały zbadane w drugim rozdziale pracy. Splot okoliczności decydujących o powołaniu konkretnej osoby na urząd Prezesa Rady Ministrów stanowił w dużej mierze genezę jej przywództwa politycznego. Natomiast przyczyny złożenia dymisji przez premiera przekładały się na utratę bądź utrzymanie przez niego jako przywódcę jego dotychczasowych zwolenników. Pokazano wpływ dwóch rodzajów podmiotów: prezydenta oraz liderów ugrupowań politycznych na to, komu powierzano misję stworzenia rządu oraz dlaczego odwołano konkretnego szefa gabinetu. Procesy determinujące przejawy przywództwa politycznego Prezesa Rady Ministrów w rządzie zostały opisane w rozdziale trzecim pracy. Punktem wyjścia badań stała się analiza prawnych i politycznych możliwości posiadanych przez premiera w sferze kształtowania składu osobowego oraz struktury organizacyjnej Rady Ministrów. Zbadana została kwestia oddziaływania posiadanych przez premiera uprawnień składających się na jego władzę organizacyjną, personalną i merytoryczną nad członkami gabinetu na procesy kształtujące jego więź przywódczą ze zwolennikami wewnątrz rządu. Przedmiotem badan w czwartym rozdziale pracy stało się oddziaływanie na przywództwo polityczne premiera procesów kształtujących pozycję ustrojowo-polityczną prezydenta. Zbadano, jaki był zakres tego wpływu oraz jego skutki dla siły i stabilności relacji przywódczej premiera z jego zwolennikami, a także zmienność w czasie tego zjawiska. Starano się również pokazać, jak daleko praktyka polityczna odeszła od dyspozycji norm ustrojowych i jaki to miało wpływ na przywództwo szefa gabinetu. Zanalizowano ustrojowo-polityczne przestrzenie współdziałania premiera i prezydenta jako przywódców politycznych oraz obszary kreujące rywalizację między nimi. W ostatnim rozdziale pracy skoncentrowano się na relacjach Prezesa Rady Ministrów z jego zwolennikami społecznymi. Przedmiotem badań był wpływ społecznego odbioru nowo powołanych premierów na ich kształtujące się przywództwo polityczne oraz dynamika zmian poparcia społecznego dla premierów jako przywódców politycznych. Przyjęcie historycznego i porównawczego spojrzenia na tę problematykę umożliwiło analizowanie zmian zachodzących w obrębie danej instytucji na przestrzeni czasu w połączeniu z ustalaniem cech podobnych bądź odróżniających porównywane podmioty i uwarunkowania. W drugiej części tego rozdziału podjęto próbę określenia, jakimi typami przywódców byli premierzy w polskim systemie politycznym po 1989 roku oraz co wyróżniało styl ich przywództwa.This doctoral dissertation takes up the current subject because of the time range, covering the years 1989-2015. The subject of research is also contemporary, because the content of the work concerns the state's prime organs and relations between them, as well as political leaders whose behavior is a research area increasingly used by political scientists. A research thesis is put forward that the President of the Council of Ministers in the political system of the Republic of Poland after 1989 was a political leader, and processes taking place in subsequent years of systemic transformation favored the strengthening of his leadership. The first chapter presented three research approaches to the issue of leadership, paying attention to their advantages and disadvantages. The features distinguishing political leadership from other types of leadership were indicated. The semantic relations of the concepts of political leadership and public authority were examined. The meaning of the institutional context for research on political leadership was explained. It was shown that every head of the cabinet in the parliamentary system of government, and thus also the prime minister in the Polish political system, can be recognized as a political leader. The phenomena related to the granting and withdrawal of institutional support for the prime minister in Poland in two crucial moments for him - appointment and dismissal from his position - were examined in the second chapter of the work. The coincidence of circumstances determining the appointment of a particular person to the office of the President of the Council of Ministers was largely the genesis of his political leadership. The reasons for the resignation of the prime minister translated into the loss or maintenance of his followers. The influence of two types of entities was shown: the president and leaders of political parties who entrusting the mission of creating the government or demanding the dismissal of the prime minister. The processes determining the manifestations of political leadership of the prime minister in the government was described in the third chapter of the work. The starting point of the research was the analysis of the legal and political possibilities possessed by the prime minister in the sphere of shaping the personal and the organizational structure of the Council of Ministers. The issue of the impact of the prime minister's powers making up his organizational, personal and meritorical authority over the cabinet members on the processes forming his leadership relationship with the followers within the government was examined. The subject of the research in the fourth chapter of the work was the influence on the political leadership of the prime minister shaping the political and political position of the president. It was examined the scope of this influence and its effects on the strength and stability of the prime minister's relations with his followers. It was also tried to show how far political practice departed from the norms and how it influenced the leadership of the President of the Council of Ministers. The political areas of cooperation between the prime minister and the president as political leaders and their competences creating competition between them were analyzed. The last chapter of the work focuses on the relations of the prime minister with his social followers. The subject of the research was the impact of public reception of newly appointed prime ministers on their emerging political leadership and the dynamics of changes in social support for prime ministers as political leaders. In the second part of this chapter, an attempt was made to determine what types of leaders were the prime ministers in the Polish political system after 1989 and what distinguished their leadership style
Methodology of Adaptive IT Project Management in the Corporate Environment
No full textNadrzędnym celem niniejszej dysertacji było opracowanie nowatorskiej Metodyki Adaptacyjnego Zarządzania Projektem (AZP), która pozwala na budowę dedykowanego, dostosowanego do unikalnych uwarunkowań projektu, procesu zarządzania projektem informatycznym. Działanie metodyki AZP opiera się na adaptacji elementów istniejących metodyk i narzędzi wspierających zarządzanie projektami informatycznymi do unikalnych potrzeb projektu. Zbudowany z wykorzystaniem proponowanej metodyki proces stanowi z założenia hybrydę, łączącą w ramach jednej, spójnej definicji procesu, elementy różnych, często odległych, podejść do zarządzania projektami informatycznym.
Prace nad metodyką AZP, które opisane zostały w ramach rozprawy, przebiegały w dwóch etapach. Pierwszy z nich obejmował opracowanie autorskiej koncepcji metodyki AZP. W ramach drugiego etapu dokonano wdrożenia i weryfikacji metodyki oraz ocenę jej wpływu na przebieg projektu i jego rezultat.The main purpose of this dissertation was to develop a novel, adaptive Project Management Methodology (AZP), which enables creation of dedicated, adjusted to unique project needs, project management processes. Crated with AZP Methodology project management process is by definition a hybrid, which combines within a single, consistent project management process, elements of various, often distant, software development methodologies, models and tools
Work on the AZP Methodology proceeded in two stages. During the first stage, the main concepts of AZP methodology were explored and defined. The second stage included application of AZP methodology in real, corporate environment and its verification
Późnoantyczne malarstwo z Jiyeh (Porphyreon) w Libanie. Studium ikonograficzne, technika wykonania, problematyka konserwatorska
No full textNiniejsza rozprawa doktorska poświęcona jest malowidłom ściennym odkrytym na
późnoantycznym stanowisku archeologicznym w Jiyeh (antyczny Porphyreon) w Libanie.
Malowidła, których większość zachowana jest w postaci fragmentów malowanego tynku na
kamiennych blokach z zawalonych ścian wczesnochrześcijańskiej bazyliki i domów
mieszkalnych, odkryte zostały w toku kampanii wykopaliskowych przeprowadzonych w latach
1975, 1987/1988 oraz między 2003 a 2014 rokiem. Obecnie malowidła znajdują się w
magazynie Muzeum Pałacu w Beiteddine w Libanie. W przedmiot rozprawy włączone zostały
również malowidła odkryte w toku kampanii z 1975 r., które wprawdzie nie przetrwały do
naszych czasów, lecz których wygląd udokumentowany został przez odkrywców na
kolorowych slajdach. Repertuar przedstawień całego zbioru obejmuje krzyże, zwierzęta,
roślinność, postacie ludzkie, motywy geometryczne, a także malowane inskrypcje, czyniąc tym
samym malowidła z Jiyeh unikatowym przykładem wczesnochrześcijańskiego malarstwa
ściennego z Syropalestyny.
Celem rozprawy doktorskiej było wszechstronne przebadanie malowideł,
uwzględniające ich ikonografię, stylistykę, datowanie, a także technikę wykonania. Wątek
badawczy skupiony na zagadnieniach historyczno-artystycznych i archeologicznych pozwala
poszerzyć nikły dotąd stan wiedzy na temat wczesnochrześcijańskiego malarstwa ściennego w
Syropalestynie, natomiast wątek technologiczny miał na celu próbę uzupełnienia luki w wiedzy
na temat malarskich praktyk warsztatowych, która to luka rozciąga się od okresu rzymskiego
do czasów post-ikonoklastycznych. Z powodu bardzo złego stanu zachowania malowideł z
Jiyeh, pracom badawczym towarzyszył projekt konserwatorski, który nie tylko pozwolił na
powstrzymanie procesów destrukcji malowideł, ale też znacząco ułatwił studia nad ich
ikonografią i stylistyką.
Wyniki prac badawczych, a także zagadnienia konserwatorskie i opis
przeprowadzonych prac ujęte są w pierwszym tomie rozprawy. Rozpoczyna się on rozdziałem
poświęconym stanowi badań nad malarstwem ściennym z Syropalestyny czasów pomiędzy
czwartym a ósmym wiekiem naszej ery. Przegląd nielicznych i zwykle bardzo
fragmentarycznych malowideł ściennych z tego regionu i przedziału czasowego uzupełniony
2
jest o zachowane mozaiki ścienne oraz źródła historyczne, które dostarczają tylko nieznacznie
więcej informacji na temat wystroju malarskiego późnoantycznych wnętrz niż pozostałości
archeologiczne.
Drugi rozdział rozprawy omawia uwarunkowania geograficzne i administracyjne
starożytnego Porphyreonu, a także historię badań archeologicznych ze szczególnym
uwzględnieniem kolejnych odkryć malowideł dokonywanych na poszczególnych etapach
eksploracji stanowiska. Analizie zostają poddane również zagadnienia architektoniczne i
chronologia dwóch zespołów, z których pochodzą malowidła, tj. bazyliki i dzielnicy
mieszkalnej.
Trzeci rozdział poświęcony jest rozpoznaniu ikonograficznemu przedstawień, które
podzielone zostały na następujące grupy: przedstawienia krzyży, w tym proste, czerwone
krzyże oraz inkrustowane krzyże czy to w dekoracyjnych medalionach czy bez nich; motywy
geometryczne; przedstawienia ludzkie; zwierzęta; motywy roślinne; motyw „ożywionych
wici”; monochromatyczne sceny rodzajowe; malowane inskrypcje, oraz przedstawienia
niezidentyfikowane. W wielu wypadkach rozpoznanie ikonograficzne było utrudnione ze
względu na fragmentaryczność malowideł. Jako podstawowe źródła analogii ikonograficznych,
które ułatwiły identyfikację malowanych przedstawień, posłużyły późnoantyczne mozaiki
podłogowe z Syropalestyny, mozaiki ścienne, sepulkralne malarstwo ścienne, oraz
iluminowane manuskrypty. Podrozdział poświęcony malowanym inskrypcjom zawiera ich
interpretację.
Następny rozdział skupia się na zagadnieniach związanych z techniką i technologią
wykonania malowideł ściennych. Ta ścieżka badawcza miała na celu nie tylko identyfikację
poszczególnych materiałów użytych do wykonania malowideł, ale także prześledzenie całego
procesu ich tworzenia, ponieważ tylko takie ujęcie tematu pozwala na porównanie
późnoantycznych praktyk warsztatowych z dobrze już zbadanymi praktykami warsztatowymi
malarzy okresu rzymskiego. Kolejne podrozdziały poświęcone są zatem analizie podłoża
kamiennego, warstwom przygotowawczym zaprawy, tynkom, rysunkom przygotowawczym i
narzędziom pomocniczym użytym przy nakreślaniu kompozycji, pigmentom, spoiwom,
technice malarskiej, a także sposobowi malowania.
W przedostatnim, piątym rozdziale czytelnik znajdzie dyskusję opartą na obserwacjach
i ustaleniach poczynionych w dwóch poprzednich rozdziałach. Na podstawie rozpoznania
przedstawień zaproponowanego w rozdziale trzecim, analogii oraz źródeł historycznych
omówione są hipotetyczne programy ikonograficzne bazyliki i domostw, natomiast obserwacje
technologiczne pozwalają na prawdopodobne umiejscowienie niektórych motywów
3
ikonograficznych we wnętrzach tych budynków. Oddzielny podrozdział poświęcony jest roli
malowanych inskrypcji w kontekście architektonicznym obu zespołów. Malowidła poddane są
analizie stylistycznej opartej na rozwoju i zmianach stylistycznych mozaik podłogowych z
Syropalestyny oraz pewnych cechach stylistycznych miniatur z późnoantycznych kodeksów.
Dyskusji poddane zostaje miejsce malowideł ściennych z Jiyeh na osi zmian technologicznych
w praktykach warsztatowych malarzy, które nastąpiły po okresie dojrzałej sztuki rzymskiej.
Obserwacje ikonograficzne, analiza stylistyczna, oraz wnioski z badań archeologicznych z
Jiyeh służą za podstawę datowania malowideł. Rozdział wieńczy krótkie podsumowanie
określające miejsce malowideł ściennych z Jiyeh w kontekście sztuki późnego antyku i ich
znaczenie dla naszego jej rozumienia.
Ostatni rozdział poświęcony jest zagadnieniom konserwatorskim. Rozpoczyna się on
opisem rodzajów zniszczeń i przyczyn ich powstania wynikających z wieku malowideł, z ich
techniki wykonania, a także spowodowanych przez dawne, nieprawidłowe zabiegi
konserwatorskie i niewłaściwe warunki przechowywania. Następnie omówione są cele i
założenia projektu konserwatorskiego oraz jego przebieg z wyszczególnieniem kolejnych
etapów prac. Tom kończy spis bibliografii naukowej oraz spis ilustracji i tabel.
Drugi tom rozprawy stanowi katalog fragmentów malowideł. Każda pozycja
katalogowa zawiera rozpoznanie ikonograficzne, krótki opis technologiczny danego fragmentu
i jego stanu zachowania przed rozpoczęciem prac, a także listę przeprowadzonych zabiegów.
Pozycje katalogowe opatrzone są fotografiami. W większości wypadków jest to jedno zdjęcie
lica przed rozpoczęciem i jedno po zakończeniu prac. W niektórych wypadkach dołączone
zostały dodatkowe fotografie ilustrujące specyficzne zagadnienia związane z danym
fragmentem.The dissertation is devoted to wall paintings discovered on a Late Antique
archaeological site of Jiyeh (ancient Porphyreon) in Lebanon. The wall paintings, whose
majority survives as patches of plaster fixed to blocks from collapsed walls of an Early Christian
basilica and residential district, were discovered during excavation campaigns which took place
in 1975, 1987/1988, and, more recently, between 2003 and 2014. Currently, the wall paintings
are kept in a storage room of the Beiteddine Palace and Museum in Lebanon. The dissertation
also covers an assemblage of wall paintings discovered in 1975 which have not survived to this
day but whose appearance was documented by their discoverers on color slides. The paintings
depict crosses, animals, vegetal motifs, human figures, geometric motifs, as well as painted
inscriptions, which makes them the largest and the most diverse assemblage of Early Christian
wall paintings discovered thus far in Syropalestine.
The objective of the dissertation was a comprehensive examination of the paintings
which would include their iconography, style, dating, as well as the technique of execution. The
art historical and archaeological aspect of the research allows us to significantly broaden the
much-underexplored subject of Early Christian wall paintings in Syropalestine. Meanwhile, the
technical study attempts to bridge the gap in our knowledge on workshop practices of wall
painters which extends from the Roman period to the post-iconoclastic mural art. Due to the
very bad state of preservation of the wall paintings from Jiyeh, a comprehensive conservation
project accompanied the research. Not only it allowed to halt the deterioration processes, but it
also significantly facilitated the iconographic and stylistic studies.
The results of the research on the wall paintings, as well as the identification of the
conservation issues and the account of conducted conservation treatments, are presented in the
first volume of the dissertation. It begins with an overview of the current body of knowledge
on the wall paintings from Syropalestine from the period between the fourth and the eighth
century AD. The modest corpus of, usually, very fragmentary wall paintings from this region
and timeframe is supplemented with several extant examples of wall mosaics. Several historical
sources which provide us with slightly more information on the wall decorations of the Late
Antique interiors than the archaeological evidence are also examined.
2
The second chapter presents the geographic and administrative setting of the ancient
Porphyreon, as well as the history of archaeological exploration of the site with a special
emphasis on discoveries of the wall paintings which were made during the subsequent
excavation campaigns. The architecture and chronology of the two complexes from where the
wall paintings come are also examined.
The third chapter focuses on the identification of the representations which are divided
and presented in the following groups: depictions of crosses, including the simple, red crosses,
and jeweled crosses, either inside decorative medallions or without them; geometric motifs;
human figures; animals; vegetal motifs; the “inhabited scrolls” motif; monochrome, genre
scenes; painted inscriptions, as well as unidentified depictions. In many cases, the identification
of the representation was hampered by the fragmentary state of the paintings. Their
identification and interpretation were much facilitated by parallels which were drawn primarily
from Late Antique floor mosaics from Syropalestine, wall mosaics, sepulchral wall paintings,
and illuminated manuscripts. A separate subchapter includes an interpretation of the painted
inscriptions.
The next chapter offers the results of the technical study on the wall paintings. The
objective of this aspect of the research was not only to identify the particular materials which
were used to create the wall paintings but also to follow the entire process of their execution.
Only such a research approach allows comparing the Late Antique workshop practices with the
often-researched and well-known workshop practices of the Roman painters. Therefore, the
successive subchapters deal with the masonry support of the paintings, preparatory layers of
mortars, plasters, preparatory drawings and marks, pigments, binding media, painting
technique, as well as brushwork and paint handling.
In the fifth chapter, the reader will find a comprehensive discussion whose aim is the
interpretation of the evidence gathered and presented in the previous chapters. Hypothetical
iconographic programs of the basilica and houses are proposed on the basis of the identification
of the representations and the iconographic parallels offered in the third chapter, as well as the
historical sources. Furthermore, some of the observations made in the technical study allow
indicating the possible architectural setting of some of the motifs. A separate subchapter
comprises a discussion on the role and architectural setting of painted inscriptions in either of
the complexes. The style of the wall paintings is examined and juxtaposed with stylistic
developments of floor mosaics from Syropalestine and certain stylistic idiosyncrasies of
illuminations from Late Antique codices. A discussion on the results of the technical
investigations attempts to situate the wall paintings from Jiyeh on the axis of changes in the
3
technical know-how of ancient painters. The iconographic observations, the stylistic study, as
well as archaeological evidence, serve as a basis for the dating of the wall paintings. The chapter
ends with final remarks on the role of the wall paintings from Jiyeh in our understanding of the
Late Antique mural art.
The last chapter describes the conservation project. It begins with the identification of
the different deterioration processes which affected the condition of the paintings. It also
discusses their causes, which include the age of the paintings, certain mistakes made at the time
of their execution, the past, unprofessional conservation treatments, as well as unfavorable
storage conditions. Next, the objectives of the conservation project are explained, and the
subsequent conservation treatments are described and illustrated. The first volume ends with
the list of references, and the indexes of figures and tables.
The second volume comprises a catalog of the wall paintings. Each catalog entry
includes an iconographic interpretation, a brief technical description of the given piece and its
condition before the beginning of the conservation project, as well as a list of conducted
treatments. The catalog entries are supplemented with photographs. In the majority of cases,
one photograph of the piece before, and one after the treatment are included. In some instances,
additional photographs are shown in order to illustrate specific issues related to the given piece
Identification physiological and genetic mechanisms underlying undisturbed early development of maize seedlings (Zea mays L.) in cold
No full textChłód jest jednym z podstawowych czynników ograniczających wzrost i
plonowanie wielu roślin uprawnych. Problem ten dotyczy także kukurydzy, która
pomimo swojego tropikalnego pochodzenia, osiągnęła niebywały sukces i obecnie
uprawiana jest niemal pod każdą szerokością geograficzną. Dokładny mechanizm
leżący u podstawy tego zjawiska nie jest jednak poznany.
W warunkach klimatu umiarkowanego stres chłodu pojawia się najczęściej
wczesną wiosną, podczas wschodów kukurydzy i jej przechodzenia ze stadium
autotroficznego w heterotroficzne. W przedstawionej pracy podjęto próbę weryfikacji
dwóch wzajemnie wykluczających się hipotez badawczych. Pierwsza z nich mówi,
że kseromorficzny pokrój pędu może wpływać pozytywnie na tolerancję chłodu
siewek kukurydzy na wczesnym etapie rozwoju. Druga, że adaptacja do warunków
klimatu umiarkowanego była związana ze spadkiem wrażliwości na światło.
Analizy fizjologiczne i biochemiczne czterech linii kukurydzy różniących się
poziomem tolerancji chłodu pokazały, że linie tolerancyjne charakteryzowały się
pędem o mniejszych rozmiarach, podwyższoną zawartością pigmentów oraz
sprawniejszym aparatem fotosyntetycznym w warunkach stresu chłodu. Ponadto,
posiadały krótszy mezokotyl w stosunku do linii chłodowrażliwych. Taki fenotyp
może być utożsamiany ze zwiększoną wrażliwością na światło.
Powyższe obserwacje zostały zweryfikowane na większej próbie badawczej
składającej się z 21 linii wsobnych kukurydzy poprzez pomiary długości mezokotyla
oraz aktywności aparatu fotosyntetycznego w
warunkach stresu chłodu.
Zaobserwowano negatywną korelację pomiędzy tymi dwoma cechami. Linie, które
posiadały krótszy mezokotyl, a co za tym idzie większą wrażliwość na światło,
charakteryzowały się także wyższą sprawnością aparatu fotosyntetycznego.
W celu wytypowania genów odpowiedzialnych za regulację długości
mezokotyla przeprowadzono analizę asocjacyjną w skali genomu z użyciem 300
liniach wsobnych kukurydzy. Umożliwiła ona identyfikację dwóch genów,
bezpośrednio zaangażowanych w regulację homeostazy auksyn, co wskazuje na
istotną rolę tych hormonów w regulacji wydłużania tego organu.Cold is one of the main limiting factor for plant breeding in temperate climate.
Despite it’s tropical origin, maize become one of the most successful crop and it’s
breed all around the world nowadays. Direct mechanism underlying this phenomena
remains largely unknown.
In temperate climate, cold stress usually appears at early spring, during seed
germination and it’s transition from autotrophic to heterotrophic growth. In presented
PhD thesis, two opposite hypothesis was tested. First of theme tells that xeromorphic
growth habit leads to increase cold tolerance of maize seedling at early stage of
development.
Second one, that decreasing in light sensitivity during photomorphogenesis stage was involved in maize adaptation to temperate climate.
Physiological and biochemical analysis of four maize inbred lines represented
different levels of fitness under cold conditions showed that cold-tolerant lines had
smaller shoot, higher level of pigment concentration in leaves and more efficient
photosynthetic apparatus at cold conditions. Moreover, they had also shorter
mesocotyl compared to the cold-sensitive lines. Such phenotype can be results of
higher light-sensitivity of cold-tolerance lines.
This observations was then confirmed on bigger panel with 21 maize inbred
lines. Mesocotyl length and activity of photosynthetic apparatus was measured in cold
conditions and negative correlation was found between this two traits. Lines with
shorter mesocotyl, and hence, higher light-sensitivity had also more efficient
photosynthetic apparatus.
In order to identify genes involved in mesocotyl length regulation genome-
wide association study was performed on 300 maize inbred lines. Two genes was found. Both of theme are responsible for auxin homeostasis, with highlight important
role of this hormone in regulation maize mesocotyl
Design and synthesis of molecular tools for structural and functional investigation of mRNA 5’ end (cap) and studies on their complexes with proteins by X-Ray crystallography
No full textNa końcu 5’ informacyjnego RNA (mRNA) wszystkich eukariontów (a więc i u ludzi) znajduje
się wyjątkowa struktura zwana kapem (ang. 5’ cap), pełniąca wiele kluczowych funkcji w procesach
biochemicznych związanych z ekspresją informacji genetycznej. Niektóre z białek wiążących kap
zostały zidentyfikowane jako potencjalne cele terapeutyczne (eIF4E: terapie przeciwnowotworowe;
DcpS: rdzeniowy zanik mięśni), jednak praktyczne wykorzystanie analogów struktury kapu w terapii
wymaga jej chemicznej modyfikacji w celu poprawy właściwości farmakologicznych, opracowania
metod dostarczania do wnętrza komórek oraz oznaczania i śledzenia kapu w komórce. Z tego względu
konieczne jest lepsze poznanie wpływu chemicznych modyfikacji struktury kapu na jej właściwości
biologiczne.
Ogólnym celem projektu będącego podstawą niniejszej rozprawy doktorskiej było stworzenie
narzędzi molekularnych do badania procesów biologicznych, w które zaangażowany jest koniec 5’
mRNA oraz ich wykorzystanie do badań strukturalnych nad odpowiednimi procesami komórkowymi.
Projekt ten składał się z dwóch głównych i równorzędnych części, obejmujących syntezę chemiczną
analogów kapu oraz badania strukturalne ich kompleksów z białkami metodą krystalografii
rentgenowskiej. Pierwsza z nich miała na celu otrzymanie szeregu di- oraz oligonukleotydowych
analogów końca 5’ mRNA, zawierających różnego rodzaju modyfikacje chemiczne, zapewniające
zwiększoną wydajność translacji zakończonych tak mRNA, odporność na hydrolizę przez specyficzne
enzymy, bądź umożliwiające znakowanie i koniugację kapu. Celem badań strukturalnych natomiast
była charakteryzacja na poziomie molekularnym oddziaływań z najważniejszymi białkami wiążącymi
kap, tj. eIF4E, DcpS i Dcp2, możliwie szerokiego spektrum modyfikowanych analogów kapu,
ze szczególnym uwzględnieniem modyfikacji zlokalizowanych w obrębie mostka oligofosforanowego. Punktem wyjścia była krystalizacja opisanych wcześniej analogów kapu,
o znanych właściwościach biologicznych (w szczególności analogów β-tiofosforanowych
o dużym potencjale terapeutycznym), w kompleksach z czynnikiem inicjującym translację 4E.
Uzyskane dzięki temu informacje na temat geometrii oraz rozkładu ładunku w obrębie
poszczególnych modyfikacji były motywacją do syntezy nowych analogów kapu i/lub krystalizacji
kolejnych kompleksów.
Projekt ten w założeniu łączy dwie dziedziny nauki, jakimi są synteza chemiczna oraz biologia
strukturalna, odnosząc je do konkretnego obiektu, jakim jest struktura kapu i białka ją wiążące.
Na niemal każdym etapie realizacji projektu aspekty te silnie się przenikały – badania strukturalne
dostarczały informacji pomocnych przy projektowaniu nowych związków, ale niekiedy również
stawiały nowe pytania, podczas gdy synteza chemiczna dostarczała narzędzi umożliwiających bardziej
szczegółowe badanie danego zagadnienia lub weryfikację wniosków z analizy strukturalnej.
Pierwszą część rozprawy stanowi krótki wstęp wprowadzający w tematykę struktury i funkcji
końca 5’ mRNA, zastosowań chemicznie modyfikowanych nukleotydów oraz badań strukturalnych
nad kompleksami białek z nukleotydami. W kolejnym rozdziale omówiono metody badawcze
wykorzystywane podczas realizacji projektu, takie jak synteza chemicznie modyfikowanych analogów
kapu, synteza oligonukleotydów na podłożu stałym, a także wybrane aspekty zastosowanych metod
biofizycznych – krystalografii rentgenowskiej, spektroskopii magnetycznego rezonansu jądrowego
oraz termoforezy mikroskalowej. W części poświęconej badaniom własnym szczegółowo opisano
strategię syntezy nowych związków, wyniki badań nad ich właściwościami biochemicznymi
i biologicznymi, struktury przestrzenne kompleksów chemicznie modyfikowanych analogów kapu
z białkami, a także informacje strukturalne uzyskane na podstawie spektroskopii NMR wodnych
roztworów analogów kapu. Po zwięzłym podsumowaniu najważniejszych efektów pracy, opisano
procedury doświadczalne wraz z charakterystyką nowych związków chemicznych oraz zamieszczono
spis cytowanej w rozprawie literatury.The 5’ end of messenger RNA (mRNA) in eukaryotes (including humans) is modified by
a unique structure called 5’ cap, which plays a crucial role in several biochemical processes associated
with expression of genetic information. Some of the cap-binding proteins involved in those processes
were identified as potential therapeutic targets (e.g. eIF4E in cancer treatment, DcpS in spinal
muscular atrophy). However, practical application of cap analogues in therapy requires chemical
modification of that structure to improve its pharmacokinetics, cellular delivery of the therapeutic
molecules, as well as to allow for their localization and quantification in cells. For that purpose, it is
beneficial to investigate the structure-activity relationship of cap upon its chemical modification.
The main objective of this project was to create molecular tools suitable for investigation of
biological processes involving mRNA 5’ end and their application in structural studies on appropriate
cellular processes. The project consists of two main and equivalent parts: chemical synthesis of cap
analogues and X-Ray studies of their complexes with cap-binding proteins. The first part included
synthesis of a series of di- and oligonucleotide analogues of mRNA 5’ end, bearing various chemical
modifications providing increased translation efficiency of such capped mRNAs, resistance to
hydrolysis by specific enzymes, or allowing for labeling and conjugation. The aim of the structural
studies was to characterize molecular interactions between chemically modified (especially within
oligophosphate bridge) caps and major cap-binding proteins, i.e. eIF4E, DcpS and Dcp2. The starting
point was crystallization of eukaryotic translation initiation factor (eIF4E) in complexes with
analogues synthesized and characterized earlier (including β-phosphorothioate analogues tested in
clinical trials). The results of that studies provided useful information on the geometry and charge
distribution in different analogues and so gave motivation to synthesis of new analogues and/or
co-crystallization of other complexes.
In principle, this project combines two fields of science – chemical synthesis and structural
biology – and applies them to a specific objects, which are cap structure and cap-binding proteins.
Those two aspects intersected at almost every stage of the project: structural studies provided
information useful for the design of new compounds and sometimes also raised new questions, while
chemical synthesis provided molecular tools that enabled more detailed studies of a particular problem
or allowed verification of conclusions drawn from structural analysis.
The first part of the dissertation is a short introduction to structure and function of mRNA 5’ end,
application of chemically modified nucleotides and structural studies on protein-nucleotide complexes.
The next chapter describes the methods that were particularly useful in the project, including chemical
synthesis of modified cap analogues, solid-phase oligonucleotide synthesis, as well as some
biophysical methods, such as X-Ray crystallography, nuclear magnetic resonance spectroscopy, and
microscale thermophoresis. Then, the results obtained during realization of this project were described
in details: the synthetic strategy to new compounds, their biological and biochemical properties,
crystal structures of chemically modified caps in complexes with proteins, and supplementary
information on the geometry of free ligands obtained by solution NMR. After brief summary of the
results, a detailed experimental protocols and compound characterization were described, and the
literature cited in dissertation was listed
Józef Morelowski as a poet of the late Enlightenment. A monograph attempt
No full textGłównym celem pracy jest przedstawienie sylwetki Józefa Morelowskiego (1777-
1845) poety, jezuity, wykładowcy Akademii Połockiej, słabo rozpoznanego w badaniach
literaturoznawczych, najczęściej z jednym tylko utworem – Trenami na rozbiór Polski,
określanego często jako autor „przygodny” oraz „zapomniany”. W pracy omówiona została
zarówno biografia poety, postaci silnie związanej z porozbiorową historią Polski i rolą w niej
Kresów Wschodnich, jak i dzieje zakonu jezuitów, którego był członkiem oraz Akademii
Połockiej, placówki oświatowej założonej przez jezuitów, pod patronatem cara Aleksandra I,
na terenach Rzeczpospolitej objętych rosyjskim zaborem.
Praca stanowi swoisty przegląd, często sprzecznych ze sobą, opinii na temat jezuity,
określanego raz mianem „patrioty”, innym razem „sługi Moskwy”, uzupełniony wnioskami z
analizy argumentacji dotyczącej obu przeciwstawnych kategorii określeń. Jest to także próba
przywrócenia mu pamięci jako autorowi, którego twórczość „nie ustępuje sprawnością
językową i obrazowania” wielu znanym poetom późnego oświecenia. Twórczość Józefa
Morelowskiego, bogata i różnorodna, nawiązuje do podstawowych problemów epoki; można
w niej jednakże zaobserwować wpływy nowych prądów literackich.
Powyższe kwestie zyskały nowy wymiar w świetle wyników kwerend, podczas
których udało się dotrzeć do, pomieszczonych w archiwach, nieznanych dotychczas tekstów
poety, między innymi korespondencji prowadzonej przez Józefa Morelowskiego z
Konstantym Fiodorowiczem Kałajdowiczem, carskim urzędnikiem i historykiem.
Epistolografia przechowywana jest w Bibliotece Narodowej w Petersburgu. Z listów wyłania
się obraz jezuity jako człowieka oddanego obowiązkom i bezgranicznie przywiązanego do
wspólnoty zakonnej, podległego starszym w zakonie i jednocześnie – wykonującego
„zadania” zlecane mu przez Rosjanina. Dość wzmożona korespondencja utrzymywana jest do
3 grudnia 1816 roku, później kontakt między uczonymi urywa się, co zbiega się w czasie z
brutalnym wypędzeniem jezuitów z Petersburga.
Szczegółową analizę korespondencji uzupełnia omówienie pozostałych nieznanych
tekstów jezuity – rosyjskiego poematu Muza oraz polskiego dramatu Józef.
Wnioski z analizy dotychczas niezbadanych tekstów pozwalają po części poddać w
wątpliwość tezę o bezgranicznym oddaniu Józefa Morelowskiego służbie Rosji, rzucają nowe
światło na motywy działania i współpracy księdza z reprezentantami państwa zaborczego , a
co za tym idzie na intencje, prawdziwą wymowę i interpretację jego spuścizny literackiej.
Wszystkie niewydane dotychczas w Polsce teksty zostały zgromadzone podczas kwerend w
Archiwum Towarzystwa Jezusowego w Krakowie, w Bibliotece Polskiej Akademii Nauk w
Krakowie, w Bibliotece Uniwersytetu Warszawskiego i Bibliotece Narodowej w Warszawie
oraz dzięki kontaktom mailowym z Ossolineum we Wrocławiu i Rosyjską Biblioteką
Narodową w Petersburgu, z których pochodzą skany rękopisów poety. Do pracy dołączono
Aneks z rękopisami oraz polskim przekładem rosyjskojęzycznych tekstów poety, wykonanym
przez tłumacza przysięgłego, Karolinę RomanowskąThe main goal of this work is to present the profile of Józef Morelowski (1777-1845) a
poet, Jesuit, a lecturer at the Polotsk Academy, poorly recognized in the literary studies, most
often with only one work - Laments on the partition of Poland, often referred to as the
"accidental" and "forgotten" author. The work discusses both the biography of the poet, a
character strongly associated with the post-partitional history of Poland and the role of the
Eastern Borderlands in it, as well as the history of the Jesuit Order, of which he was a
member, and the Połock Academy, an educational institution founded by the Jesuits under the
patronage of Tsar Alexander I, in the territories of the Republic of Poland (Rzeczpospolita)
under the Russian annexation.
The work is a kind of review of often contradictory opinions about the Jesuit, once
referred to as a "patriot", another time a "servant of Moscow", completed by conclusions from
the analysis of arguments regarding both opposing categories of terms. It is also an attempt to
restore the memory of him as an author whose work "is not below the linguistic and imaging
skills" of many well-known poets of the late Enlightenment. The work of Józef Morelowski,
rich and diverse, refers to the basic problems of the era; one can also observe in it the
influence of the new literary currents.
The above-mentioned issues gained a new dimension in the light of the results of the
queries as the result of which I managed to access unknown texts of the poet, which were
safe-kept in the archives, including correspondence conducted by Józef Morelowski with
Konstantin Fyodorovich Khaladovich, a tsarist official and historian. The epistolography is
stored in the National Library in St. Petersburg. The letters reveal an image of the Jesuit as a
man devoted to his duties and totally devoted to the monastic community, subject to the elders
in the order and at the same time - performing the "tasks" commissioned by the Russian
official. A quite intense correspondence is carried on until December 3, 1816, later the contact
between the scholars is cut off, which coincides with the brutal expulsion of the Jesuits from
St. Petersburg.
A detailed analysis of the correspondence completes the discussion of the remaining
unknown texts of the Jesuit - the Russian narrative poem "The Muse" ("Muza") and the Polish
drama "Joseph" ("Józef").
The conclusions from the analysis of the hitherto unexplored texts partly allow us to
question the thesis that Józef Morelowski was totally devoted to the service of Russia, they
shed a new light on the motives of the priest’s actions and cooperation with the representatives
of the partitioning state, and hence, on intentions, real meaning and interpretation of his
literary legacy.
All the texts previously unpublished in Poland have been collected during the queries
at the Archives of the Society of Jesus in Krakow, in the Library of the Polish Academy of
Sciences in Krakow, in the Library of the University of Warsaw and the National Library in
Warsaw and thanks to e-mail contacts from Ossolineum in Wroclaw and the Russian National
Library in St. Petersburg, from which scans of the poet's manuscripts come from. The work is
accompanied by an Annex with the manuscripts and the Polish translation of the poet's
Russian-language texts, made by a sworn translator, Karolina Romanowska
Generational Images of Adolescence in Polish Modern Cinema
No full textRozprawa ma charakter teoretyczno-analityczny. Analizie zostają poddane polskie
filmy powstałe po 2000 roku. W prężnie rozwijającym się polskim kinie w XXI wieku
tematem chętnie podejmowanym przez filmowców jest młodzież, która zajmuje w nim
niezwykle ważne miejsce. Z drugiej strony film to sztuka, z którą młodzi ludzie bardzo często
obcują. A zatem film staje się miejscem szczególnego spotkania młodzieży i twórców
filmowych.
Celem mojej rozprawy nie jest przedstawienie filmu jako środka dydaktyki, tylko jako
wypowiedzi twórców filmowych na temat otaczającego ich świata, a zwłaszcza na temat
młodzieży i jej dorastania. Ważne jest to, że wybrane przeze mnie filmy, podejmujące temat
młodych ludzi, najczęściej ukazują rzeczywistość z perspektywy młodzieży, z jej punktów
widzenia, tym samym pozwalając odbiorcom na uczestnictwo w jej świecie. Zatem celem
badawczym tej dysertacji nie jest prezentacja filmowych obrazów pokoleń czy dorastania, ale
właśnie analiza pokoleniowych obrazów dorastania ukazanych w sztuce filmowej – w ciągle
rozwijającym się polskim kinie współczesnym oraz namysł nad znaczeniem obrazowania
młodzieży przez twórców filmowych i nad filmem tematyzującym młodzież jako źródłem
ważnych refleksji pedagogicznych. Współcześnie wobec dużej ilości filmów poruszających
problematykę dorastania i młodzieży (często bardzo kontrowersyjną) brakuje opracowania
pedagogicznego, w którym zostałby podjęty tak ważny temat. Pokoleniowe obrazy
dorastających młodych ludzi, które będę analizować, pozwolą przyjrzeć się ukazywanemu
przez film miejscu młodzieży w polskiej rzeczywistości społecznej i kulturowej. Film mocno
zakorzeniony w kulturze, w pewien sposób „dokumentując” życie młodzieży, społecznokulturowe warunki jej dorastania oraz aktualne w danym czasie jej problemy i zagrożenia,
przekazuje bowiem kolejnym pokoleniom ważne refleksje pedagogiczne, które warte są
rzetelnego opracowania.
Rozprawa „Pokoleniowe obrazy dorastania w polskim kinie współczesnym” składa się
z trzech rozdziałów, wstępu i zakończenia. W pierwszym rozdziale przedstawiam
problematykę dorastania i pokolenia z perspektywy psychologicznej (J. Piaget, E.H. Erikson,
S. Szuman, B. Zazzo, M. Przetacznikowa, I. Obuchowska), antropologicznej (V. Turner,
A. van Gennep, M. Mead) i socjologiczno-pedagogicznej (H. Świda-Ziemba, A. Przecławska,
K. Manheim, S.N. Eisenstadt).
Rozdział drugi dotyczy metodologii rozprawy. Zajmuję się w nim zmianami
w postrzeganiu filmu i prezentuję narzędzia, jakimi posługuję się w analizach filmów.
Omawiam analizę antropologiczno-morfologiczną, analizę neoformalną, wyprawę bohatera
według Josepha Campbella oraz jej filmowy odpowiednik w postaci wprawy bohatera w
filmie. W tej rozprawie dla analizy i interpretacji filmów podejmujących temat dorastania
i pokoleniowych wartości, przeżyć, świadectw czy rozliczeń oraz inicjacji, nie tylko
młodzieńczych, wiążących się z dojrzewaniem, lecz także inicjacji „wtajemniczeń”,
wprowadzających młodych ludzi w różne sfery życia, przynoszących ich przemiany
i prowadzących do ukształtowania się tożsamości, ważny jest trójfazowy schemat rytuałów
przejścia van Gennepa, na którym opiera się model mitologicznej wyprawy bohatera Josepha
Campbella, a także jego „filmowa” interpretacja w postaci podróży autora według
Christophera Voglera. Analizując filmy, posługuję się zarówno skoncentrowaną na formie i
stylu filmu analizą neoformalną (która pozwala zbadać warsztat filmowy i środki filmowe,
jakie używają filmowcy), jak i analizą antropologiczno-morfologiczną, dla której istotne są
środki filmowego wyrazu i kategorie antropologiczne. Analiza filmu i jego interpretacja w
odniesieniu do głównych kategorii opisu relacji człowieka ze światem, czyli antropologicznej
triady, obejmującej czas, przestrzeń i człowieka – antropologiczne płaszczyzny analizy
obrazu, pozwala uzyskać wiedzę o człowieku i otaczającym go świecie.
Dla analizy i interpretacji pokoleniowych obrazów dorastania ważna w tej dysertacji
jest kategoria dorastania i związane z nią, postrzegane za najistotniejsze, kategorie
tożsamości, zmiany (kryzysu), liminalności, inicjacji, „wtajemniczenia” w różne sfery życia:
miłość, sacrum i śmierć oraz kategoria pokolenia, generacji młodych ludzi, prezentujących
wspólne wizje kultury pokolenia, wizje postaw wobec świata.
Rozdział trzeci to główna część rozprawy, zawierająca analizy i interpretacje filmów,
które ukazują obrazy dorastania poszczególnych pokoleń. Z niezwykle obszernego materiału
badawczego wybrane zostały filmy i problemy pokoleniowe najbardziej reprezentatywne dla
tematu tej dysertacji. Rozdział trzeci podzielony jest na cztery podrozdziały, z których każdy
odpowiada konkretnemu pokoleniu. Wyróżniam zatem: pokolenie wojenne, pokolenie PRL,
pokolenie przełomu i transformacji oraz pokolenie „niepokoleniowe” w XXI wieku.
Podrozdziały te składają się ze wstępu, dotyczącego konkretnego pokolenia oraz czterech
sekwencji, z których pierwsza zawiera krótkie opisy wybranych filmów, druga dotyczy świata
przedstawionego filmu, trzecia bohatera filmowego, a czwarta bohatera w kontekście
pokolenia. A zatem analiza każdego pokoleniowego obrazu dorastania obejmuje: analizę
świata, analizę bohatera i analizę pokolenia. Światy dorastających młodych ludzi okazują się
rzeczywistością-zadaniem czy rzeczywistością-wyzwaniem, z którym, czasem przekraczając
własne granice, muszą się zmierzyć, by osiągnąć dojrzałość. A zatem świat jawi im się jako
zadanie. Ich „wyprawa” staje się podwójna, przebiega dwutorowo. Bohaterowie muszą
bowiem przejść nie tylko drogę dorastania, lecz także drogę, wytyczoną im przez otaczającą
rzeczywistość – drogę konkretnego pokolenia.The PhD dissertation „Generational Images of Adolescence in Polish Modern Cinema” can be
characterised as theoretical nad analytical in its nature. The films examined in the thesis have
been produced in Poland since 2000. The purpose of this thesis is to present film not only in
didactic terms but also as a source of knowledge about adolescence. The dissertation
„Generational Images of Adolescence in Polish Modern Cinema” consists of three chapters,
introduction and conclusions.
The first chapter discusses the problem of adolescence and generational shifts from
psychological, anthropological, pedagogical and sociological perspectives.
The second chapter establishes a methodological basis for the thesis since it shows the
changes in the perception of film and presents the tools which I use in the film analysis. I
introduce the anthropological, morfological and neoformalist film theories as well as Joseph
Campbell’s concept of the Hero’s Journey and its cinematic counterparts.
The study of film promote obtaining knowledge about the human and the surrounding world
since it is scrutinised in reference to the anthtopological triad. It includes three main
categories of the relation between the man and the world – time, space and human, thus
stressing the anthropological aspects of the visual analysis.
I explore the issue of education „for film”, which can be uderstood not as a preparation for its
reception or as the value of the learning after seeing the film, but as the impact of both the
mutual film – viewer and viewer – film interaction and the benefits that take place while
watching, together with their subsequent consequences. Education „for film” changes the
approach to cinematography and analysis. Education of the look is an important element of
education „for film”. I discusses the changes in the perception of film, anthropologicalmorphological analysis, neoformalism and the issue of education „for film”. Education „for
film” will make people appreciate the works of the film art, in which the audience will find
knowledge, life inspiration and creative joy.
The third chapter is the main part of the thesis as it contains several analyses and
interpretations of films that represent the process of growing up in different generations.
I strongly emphasise the wartime generation, the PRL period, the transitional period („the
transformation and breakthrough” generation) and un-generational generation (in Polish
„niepokoleniowe pokolenie”) of the 21st century – a generation of young people in the
contemporary world – adolescents in the first or even the second decade of the 21st century.
The subchapters consist of introduction with the characteristics of a specific generation and
four sequences – the first one involves the descriptions of the analysed films; the second one
discusses the worlds presented in the movies; the third part portrays the protagonist; and the
fourth one shows the hero in the context of his or her generation. Therefore, the study of each
generational image of growing up involves the analysis of the external world, the hero and the
generation. The „journey” of young people becomes double – runs both ways. The heroes
must, in fact, go through not only the way of growing up, but also the way of a particular
generation. Filmmakers are brave, ambitious, ingenious and creative mavericks, and they still
have so much to „say” and to „show”, while viewers have a lot of to „read”, to interpret and to
understand
Kryptoteologiczna obrona świeckości. Antropologia Hanny Arendt wobec tezy o sekularyzacji
No full textThe dissertation contains a post-secular reading of Hannah Arendt’s writings, from the earliest
ones up until 1963, without encompassing the Jerusalem trial. The axis of argumentation
concentrates on two interconnected topics: on the return of the content from Arendt’s doctorate
– Der Liebesbegriff bei Augustin (1929) – in her later texts, and on the evolution of the
conception of natalism – the philosophy of birth. That return not only derived from the fact that
Arendt in the 1950s and in the 1960s worked on the (ultimately unfinished) English translation
of Der Liebesbegriff. My analysis shows that the interests from her doctoral dissertation
accompanied Arendt even before the 1950s and that she was involved in the discussions about
secularisation already in the 1930s and 1940s.
One of the main theses defended in my dissertation is the one claiming that between
Arendt’s first work – in which she analyzed theological texts – and her later oeuvre there is no
break, but rather a complex attempt to secularize the Biblical message, which constitutes some
philosophical contraband. Already in her dissertation, Arendt declared that her analysis was
purely philosophical, thus preparing the ground for the critique of theology and metaphysical
tradition. However, Arendt’s oscillation between philosophy and theology reflects the
ambivalent stance towards secularisation, which exhausts religious heritage as well as it keeps
in alive in a different form. The patron of that kind of cryptotheology was Franz Rosenzweig,
the author of “new thinking” – the discourse whose aim was to rethink Judeochristianity in
order to distill everything which could survive the probe of secularisation, even if in a wholly
secular idiom.
Next to Arendt’s dissertation and her later books, also her dispersed inter-war writings
were analyzed together with the unpublished texts, lectures and correspondence. I reconstructed
the polemics and influences between Hannah Arendt and few authors: Franz Rosenzweig, Eric
Voegelin, Gershom Scholem, Carl Schmitt, Hans Jonas, and Hans Blumenberg. This way
Arendtian oeuvre returns to its origins – the Weimar era debates on secularisation, religion, and
transcendence – which is not enough emphasized in the scholarship. Although Arendt did not
possess her own secularisation theory, it is still possible to gather and systematize the dispersed
comments of Arendt and present it as coherent.
My dissertation’s goal is to uncover a “different Arendt” through deciphering of the
theological matters which were clandestinely preserved in the apparently secular writings. The
regaining of the theological dimension often goes through Arendt’s philosophical anthropology,
which constitutes a negative of God: creatureliness and plurality mirror into the oneness of the
Creator, they allude to the unity of humankind. But it is not theology which builds Arendt’s
discourse, after all; it only helps in formulating certain anthropological statements. Although in
Western thought theology and politics are correlated – which is expressed by “political
theology” – anthropology precedes them both and it is anthropology which guarantees
philosophical, secular basis for thinking about transcendence. Transcendence is first of all that
force which enables distinguishing man from nature.
One of the pillars of the dissertation is its antinaturalism and the defence of the
individual autonomy against the totality of nature. What is more important, that double defence
of the individual and secularity was prepared already in Arendt’s dissertation, which later on
would be transformed into non-theological argumentation – with the exception of few passages
where the language of theology returned. It is this reference to Arendt’s early ideas which
allows us to talk about her later cryptotheology as a discourse theologically inspired, but which
does not constitute a theology per se. My dissertation is intended to grasp the complexity of
Arendt’s hybrid language and consolidate her reflection on “the miracle of birth” as a kind of
secular messianism.
To analyze theory of individuation and inwardness of the subject means to enrich
Arendt’s concept of plurality, against its absorption and distortion by the philosophy of absolute
immanence. In other words, human being is the irreversible caesura within nature, hence
individuation is always multiplying plurality, preserving at the same time uniqueness and alien
character (enigma) of every individual, who lives in the world with others, but not in full
transparency. My reading of subjective life as live denaturalized collides with contemporary
interpretations of Arendt by the so-called Italian school of biopolitical analysis, which is
grounded in the philosophy of immanence, which resigns from the special character of being
human. My aim is to show that Arendtian oeuvre cannot be – without severe distortions –
assimilated into the theoretical discourse which remains alien to her own.
Thus, my doctoral dissertation is not only a historical study based on the archival
materials, which undermines the dominant American reception of Arendt. Through regaining
of theological dimension and natalism as secular messianism of Hannah Arendt, this work
constitutes the first step in further debates within contemporary philosophy.Rozprawa obejmuje postsekularne odczytanie pism Hanny Arendt (1906-1975), począwszy od
jej najwcześniejszych prac aż po rok 1963, z wyłączeniem raportu z procesu jerozolimskiego.
Oś wywodu skoncentrowana jest na dwóch wspólzależnych zjawiskach: powrocie tematyki z
doktoratu Arendt – Der Liebesbegriff bei Augustin (1929) – w jej późniejszych tekstach oraz
na ewolucji koncepcji natalizmu – filozofii narodzin. Ów powrót wynikał nie tylko z tego, że
Arendt w latach 50-tych i 60-tych XX wieku pracowała nad ostatecznie nieukonczoną za jej
życia angielską edycją Der Liebesbegriff. W toku drobiazgowej analizy historycznej okazuje
się, że doktorat Arendt towarzyszył jej także przed tym okresem, a jej zainteresowanie teorią
sekularyzacji trwało w różnych odmianach także w latach 30-tych i 40-tych.
Jedną z głównych bronionych tez jest ta, która głosi, że pomiędzy pierwszą pracą Arendt
– w której autorka analizowała teksty teologiczne – a jej późnejszymi dziełami nie istnieje
zerwanie, ale raczej bardzo złożona próba zeświecczenia przekazu biblijnego, pewnej
filozoficznej kontrabandy. Już w samym doktoracie Arendt deklarowała, że jej analiza miała
czysto filozoficzne ramy, w ten sposób przygotowując grunt pod krytykę teologii i tradycji
metafizycznej. Osobliwe usytuowanie języka teoretycznego autorki, pozostającego między
filozofią i teologiią, stanowi świadectwo jej niejednoznaczej postawy wobec sekularyzacji jako
zjawiska ambiwalentego, które tyleż dziedzictwo religijne wytraca, co zachowuje je pod inną
postacią. Patronem tak rozumianej kryptoteologii jest Franz Rosenzweig, twórca „nowego
myślenia”, mającego w zamyśle doprowadzić do przemyślenia dziedzictwa
judeochrześcijańskiego do końca, wypreparowując z niego wszystko to, co przeszłoby przez
próbę sekularyzacji bez szwanku, nawet jeśli w języku zupełnie świeckim.
Oprócz doktoratu Arendt, analizie zostają poddane jej rozproszone pisma
międzywojenne, nieopublikowane teksty, odczyty i korespondencja – obok szczegółowej
interpretacji głównych dzieł, jak Korzenie totalitaryzmu czy O rewolucji. Rekonstrukcji zostają
poddane zależności i polemiki pomiędzy Hanną Arendt a kilkoma autorami: Franzem
Rosenzweigiem, Erikiem Voegelinem, Gershomem Scholemem, Carlem Schmittem, Hansem
Jonasem i Hansem Blumenbergiem. W ten sposób dzieło Arendt powraca do kontekstu
macierzystego, z którym nie jest w wystarczający sposób identyfikowane w literaturze
przedmiotu, mianowicie do dyskusji na temat sekularyzacji, religii i transcendencji doby
Republiki Weimarskiej. Pomimo że autorka nie miała własnej teorii sekularyzacji wyłożonej w
formie zwartego wywodu, niemniej pozostawiła mnóstwo rozproszonych uwag na ten temat,
które dają się usystematyzować, tworząc pewien koherentny sposób myślenia.
Niniejsza rozprawa ma za zadanie odsłonięcie „innej Arendt” poprzez odcyfrowanie
tematyki teologicznej obecnej niejawnie w jej z pozoru czysto świeckich pismach. Odzyskanie
wymiaru teologicznego niejednokrotnie wiedzie poprzez antropologię filozoficzną autorki,
która stanowi negatywowy obraz Boga: stworzoność i wielość odzwierciedla się w jedności
Stworzyciela jako czytelnej aluzji do jedności gatunku ludzkiego. Jednak to nie teologia
gruntuje dyskurs Arendt; pomaga ona jedynie w sformułowaniu tez antropologicznych. O ile w
tradycji myśli zachodniej teologia i polityka jako dyskursy pozostają współzależne – co wyraża
paradygmat teologii politycznej – antropologia poprzedza obie, stanowiąc filozoficzną, świecką
podstawę myślenia o transcendencji, jako w pierwszym rzędzie czymś, co umożliwia
odróżnienie się człowieka od natury.
Antynaturalizm i obrona autonomii jednostki wobec zagrażających jej totalności natury
i historii stanowi jeden z filarów dysertacji. Co bardzo znaczące, obrona jednostki oraz
świeckości została przez Arendt przeprowadzona już w jej rozprawie doktorskiej, by później
przekształcić się w argumentację pozbawioną bezpośredniego odniesienia do teologii – za
wyjątkiem kilku późniejszych miejsc, gdzie język teologiczny powraca. Właśnie to odniesienie
do pierwotnego kontekstu pewnych wczesnych idei Arendt pozwala mówić o jej późniejszej
kryptoteologii, jako dyskursie zabarwionym teologicznie, choć niebędącym teologią w sensie
ścisłym. Moja rozprawa ma w zamiarze uchwycić złożoność hybrydycznego dyskursu Arendt
i skonsolidować jej refleksję nad „cudem narodzin” jako rozdzajem świeckiego mesjanizmu.
Analizy kładące nacisk na zaniedbywany przez komentatorów wymiar teorii
indywiduacji oraz wewnętrzności podmiotu wzbogaca Arendtiańskie pojęcie wielości,
jednocześnie uniemożliwiając jego zawłaszczenie przez filozofię absolutnej immanencji.
Innymi słowy, tak jak człowiek stanowi nieodwracalną cezurę w naturze, tak też
ujednostkowienie przyczynia się do powstania wielości, przy zachowaniu niepowtarzalności i
obcości (enigmatyczności) każdej jednostki, żyjącej zarazem w świecie oraz za przesłoną
nieprzejrzystości. Ujęcie ludzkiego życia podmiotowego jako życia zdenaturalizowanego
wchodzi w kolizję ze współczesnymi odczytaniami Hanny Arendt przez tzn. włoską szkołę
teorii biopolitycznej, która łączy inspirację Arendtiańską z filozofią immanencji. Moim
zamiarem jest pokazanie, że dzieło Arendt nie daje się – bez znaczących zniekształceń –
zasymilować do obcego mu dyskursu teoretycznego.
A zatem niniejsza rozprawa jest nie tylko historycznym studium opartym na materiałach
archiwalnych, którego celem jest podważenie dominującej w świecie anglosaskim recepcji
Arendt. Poprzez odzyskanie wymiaru teologicznego oraz natalizmu jako świeckiego
mesjanizmu Hanny Arendt, moja dysertacja stanowi pierwszy krok do podjęcia szerszej debaty
w ramach filozofii współczesnej
Analiza sporowo–pyłkowa morskich utworów bajosu i batonu z wybranych profili formacji częstochowskich iłów rudonośnych Wyżyny Śląsko-Krakowskiej
No full textGłównym celem pracy było taksonomiczne opracowanie materiału organicznego w postaci spor i ziaren pyłku, który otrzymano z profili środkowojurajskich (górny bajos-baton), morskich utworów formacji częstochowskich iłów rudonośnych. Próbki do badań pobrano z 3 lokalizacji na Wyżynie Śląsko-Krakowskiej: Częstochowa, Faustianka i Ogrodzieniec. Analiza ilościowa i jakościowa pozwoliła na odtworzenie zbiorowiska roślinnego najbliższego lądu, środowiska, klimatu oraz zmian poziomu morza w czasie jury środkowej.
Rozpoznano i opisano 75 taksonów sporomorf, wśród których wyróżniono 51 taksonów spor oraz 24 taksony ziaren pyłku. Rekonstrukcja zbiorowiska roślinnego wykazała obecność następujących grup roślin: mszaki, skrzypowce, rośliny widłakowe, paprotkowce, mezozoiczne paprocie nasienne, sagowce, benetyty, miłorzębowce, rośliny szpilkowe.
Analiza grup ekologicznych sporomorf (SEG) wskazała najwyższe frekwencje grup związanych ze strefą brzegową: pionierskie, wybrzeża, strefy pływów.
Wymagania klimatyczne stwierdzonych grup roślin sugerują klimat subtropikalny lub umiarkowany ciepły w czasie depozycji analizowanego odcinka profilu. Analiza obecności taksonów o względnie wyższych i niższych wymaganiach temperaturowych (na podst. analizy SEG) wykazuje znaczną przewagę tych bardziej ciepłolubnych, z niedużym spadkiem ich frekwencji w środkowym batonie. Może to sugerować krótkotrwałe ochłodzenie klimatu.
Na podstawie analizy ilościowej, jakościowej oraz SEG stwierdzono postępującą transgresję morską w badanym interwale czasowym. Wszystkie zmiany frekwencji taksonów lub ich grup interpretowane mogą być nie tylko jako zmiany transgresyjno-regresywne, ale i zmiany warunków transportu, tempa sedymentacji lub potencjału tafonomicznego.
Analiza zasięgów występowania taksonów spor i ziaren pyłku potwierdziła środkowojurajski wiek skał