University of Arts in Belgrade
Digital Repository of the Institute for Philosophy and Social Theory, University of BelgradeNot a member yet
4571 research outputs found
Sort by
Lajbnic i Dekart: od univerzalnog jezika do univerzalnog znanja
No full textTekst se bavi problemom odnosa Dekartovog projekta Mathesis universalis
i Lajbnicovog univerzalnog jezika. Iako je u Lajbnicovo vreme postojalo već mnoštvo
pokušaja da se razvije jedan takav jezik, ono što Lajbnica izdvaja u odnosu na njih jeste
pokušaj da se taj jezik utemelji na fi lozofski način – koreni Lajbnicovog fi lozofskog
utemeljenja lingue universalis imaju kartezijanske osnove. Premda je Dekartovu
potragu za univerzalnim znanjem iz Regulae Lajbnic kritikovao, on je preuzeo
osnovne motive takve potrage kada 1666. razvija svoju univerzalnu karakteristiku
u Ars combinatoria. On daje nov odgovor na potrebu utemeljivanja nauka – umesto
metodologije i percepcije, Lajbnic kriterijume naučnosti vidi u mogućnosti jezičke
formalizacije. Ovde se javlja ono što je strano Dekartovom, a blisko Lajbnicovom
sistemu i što će ostaviti traga i na dvadesetovekovne mislioce poput Borhesa, Huserla,
Fukoa i Deleza – naime, pojam znaka kao osnovnog izraza misli. U daljem tekstu autor
razvija implikacije ove promene obzirom na osnovne motive Lajbnicove fi lozofi je –
pojmove kombinatorike, monade te odnosa univerzalnog jezika i naučnosti
Strani (teroristički) borci
No full textArapsko proleće dovelo je aktuelizovanja problema državljana evropskih država koji se bore na frontovima širom Bliskog Istoka. Države percipiraju kao pretnju svoje državljane koji se vođeni prevashodno religioznim razlozima pridružuju borbi u inostranstvu, po pravilu na strani nedržavnih aktera u oružanim sukobima, sledeći poziv u džihad. Strani (teroristički) borci odlaze u inostranstvo jer doživljavaju neki udaljeni sukob kao pretnju zajedničkoj transnacionalnoj identitetskoj grupi. U radu se prvo predstavlja fenomen stranih boraca, kroz njegovo određenje, kratki istorijat i osnovna obeležja, potom se ukazuje na njegov značaj za međunarodnu zajednicu, da bi se onda skicirala
uloga i komparativne prednosti Organizacije za evropsku saradnju i bezbednost (OEBS) za suprotstavljanje ovom bezbednosnom problemu
Paolo Virno: Umetnost između rada, politike i mišljenja
No full textTema ovog zbornika tiče se autora i teorija marskističke tradicije nakon 50-ih godina 20. veka koje se na neki način bave pitanjem umetnosti, njene uloge u poznom kapitalističkom dobu, kao i mogućnošću emancipacije i subverzije putem umetničke prakse. Kao politički aktivista pokreta Autonomija u Italiji, Paolo Virno se nije bavio posebno pitanjem umetničke prakse kao njegovi saborci Antonio Nergi (Antonio Negri), Mauricio Lazarato (Maurizio Lazzarato) i drugi. Njegov politički aktivizam i filozofija su dugo vremena išli ruku pod ruku i najduži period njegovog stvaranja bio je okrenut koncipiranju i istraživanju mogućih praksi "mnoštva" kao nove političko-socijalne stvarnosti postfordizma. U tom smislu smatram da je najbolji način pristupanja misli i delu Paola Virna u kontekstu ovog zbornika putem analize njegovih knjiga, članaka i intervjua prevedenih na engleski jezik kroz tri ključna pojma: marksizam, umetnost i biopolitika, i odnosu prema njegovom najznačajnijem konceptu savremenog društva – mnoštvu
Razlozi za moralnu pristrasnost
No full textU pr vom delu teksta autor izlaže ar gumente protiv pristrasnosti u
mo ral nom od lu či va nju, kao i ar gu men te ko ji go vo re u pri log pri stra sno sti i
uka zu ju na ogra ni če nja i mo gu će neprihvatljive posledice nepristrasne po zicije.
Središnji deo teksta ti če se pita nja moralnog statusa lič nih proje ka ta, kao
i pi ta nja da li je i na ko ji na čin po ve za nost i bliskost izme đu osoba re levantna
po moralno odlu čiva nje. U poslednjem delu ra da autor ističe zna čaj re flek sije
o gra ni ca ma va že nja raz lo ga mo ral ne pri stra sno sti uka zu ju ći na ključ ni
zna čaj ka rak te ra od no sa iz me đu oso ba, kon tek sta, kao i mo ral ne te ži ne ili
zna ča ja slu čaja na ko je se moralno procenjiva nje odnosi.In the first part of this text, the aut hor ex pla ins the ar gu ments aga inst parti
a lity in mo ral de ci sion-ma king, as well as the ar gu ments advo ca ting for
par ti a lity and in di ca ting to li mi ta ti ons and pos si ble unac cep ta ble con se quen
ces of im par tial po si tion. The cen tral part of the text con cerns the mo ral
sta tus of per so nal pro jects and the is sue of whet her and how re la ti on ships
and clo se ness bet we en per sons are re le vant for mo ral de ci sion-ma king. The
fi nal part di scus ses the im por tan ce of re flec tion re gar ding the li mits of
va li dity of mo ral re a sons of par ti a lity, whi le po in ting at the cru cial im portan
ce of na tu re of re la ti ons bet we en pe o ple, the con text and mo ral re le van ce
or the sig ni fi can ce of ca se to which mo ral as ses sment re fers
Kant’s Turn in the Account of Feeling: Critical Response to the XVIII Century Sentimentalism
No full textU pr voj polo vini osamnaestog ve ka nemač ku filo zofiju je obeležavao
ra ci o na li zam. U nje go voj dru goj po lo vi ni po ja vi la se jed na no va ten den ci ja
ko ja je, u ve ćoj me ri ori jen ti sa na na oblast este ti ke i s oslon cem u ne po srednom
ose ća ju, vo di la ka ra nom ro man ti zmu. Na me ra ovog ra da je da po ka že
osnov na obe lež ja Kan to vog od go vo ra na ovu ten den ci ju. On se, me đu tim,
mora shvatiti unutar Kanto ve transcendentalne filo zofije i tripartitne podele
osnov nih mo ći du še. Uče njem o ose ća ju, kao po seb noj mo ći du še i prin ci pu
svr ho vitosti, kao jednom apriornom principu za ovu moć, Kant je raz vio sopstve
nu po zi ci ju.Rationalism marked the first half of XVIII century German philosophy. Yet, in
the second half of the century a new tendency – which based its orientation
towards aesthetics on immediate feeling – emerged and ultimately paved
the way to German romanticism. This paper aims to show the main features
of Kant’s response to this new tendency. However, this response must be
understood in terms of Kant’s transcendental philosophy and his tripartite
division of irreducible faculties of the mind. I will argue that the development
of Kant’s position was based on his account of the Feeling as a separate faculty
of the mind, and the principle of purposiveness as an apriori principle for
this faculty
From ‘Merciful Angel’ to ‘Fortress Europe’: The Perception of Europe and the West in the Contemporary Serbian Orthodoxy
No full textErfurter Vorträge zur Kulturgeschichte des Orthodoxen Christentums 1