University of Arts in Belgrade
Digital Repository of the Institute for Philosophy and Social Theory, University of BelgradeNot a member yet
4571 research outputs found
Sort by
Mile Savić as an Interpreter of the Recent South Slavic past
No full textПредмет рада је интерпретација скорије јужнословенске
прошлости коју је у својим делима понудио недавно преминули српски
филозоф и друштвени теоретичар Миле Савић. Ратови за ексјугословенско
територијално наслеђе, агресија НАТО пакта на СРЈ, пројекат евроатлантског
интегрисања Србије – неки су од најзначајнијих тематских punctumа
те интерпретације. Исцрпним увидом у Савићева становишта о овим и
сродним им феноменима скорије политичке и социјалне историје региона,
ауторка закључује да ће у великом мозаику знања о једном, тацитовски
речено „времену богатом несрећама”, коцкица коју му је приложио овај, с
научне и животне сцене прерано сишавши српски интелектуалац, бити,
засигурно, једна од најзначајнијих и најдрагоценијих.The subject of this paper is the interpretation of the recent South Slavic
past given in the works of Mile Savić, a Serbian philosopher and social theorist, who recently
passed away. The wars for territorial heritage of the former Yugoslavia, the aggression
of the NATO alliance on the Federal Republic of Yugoslavia, the project of Euro-Atlantic
integration of Serbia – are just some of the most significant thematic points of that interpretation.
By providing an exhaustive analysis of Savić’s attitudes to these and kindred
phenomena of the recent political and social history of the region, the author concludes
that, in a large mosaic of knowledge of a ”time rich in misfortunes” (Tacitus), the piece
attributed to it by this Serbian philosopher, who left the intellectual and life stage too
early, will be, by all means, among the most significant and precious ones
Praxis Philosophy's Older Sister: The Reception of Critical Theory in the Former Yugoslavia
No full textO prosvećivanju naroda
No full text"Naslov je hotimice dvoznačan. On bi da pita i o odgovarajućem pristupu pojmu „prosvećenost“ i istovremeno – u jednoj naizgled nediskurzivnoj ravni – kako delovati da bi se ljudi prosvetili. Reč je o izvesnoj preformulaciji poznatog pitanja „šta je prosvećenost“, koje su, pre svega sebi, u svoj nje govoj otvorenosti, postavili prosvetitelji osamna estog veka i koje nas mori i danas. Ta preformulacija, čini nam se, uspešno intonira način njihove zapitanosti koji signalizira i autorefleksivnost i orijentaciju na aporije društvene delotvornosti vlastitog zastupništva. Ili prvo upravo u drugom..."Biblioteka Minima
Special issue: The 1999 NATO Bombing: Memories, Narratives and Histories
No full textuređivanje broja časopisa Südosteuropa (od tada je preimenovan u Comparative Southeast European Studies
Sama ideja organizacije: ka hegelijanskom izlaganju
No full textThe contemporary debate on the social ontological foundations of
organization does not, for methodological reasons, sufficiently get a grip on the phenomenon of organization. The original determinacy of organization remains presupposed. To render this implicit meaning of organization explicit, another, more embracing and in-depth methodology is needed. German idealist types of philosophy provide an extremely powerful methodology. In the philosophy of German idealism from Kant to Hegel, along with neo-Kantianism and up to contemporary transcendental philosophy, however, the idea of organization is not addressed. Indeed, it is a challenge to construct the idea of organization from the perspective of German idealism: the perspective of reason, and with that, of freedom. It results in a new framework for dealing with organization in theory
and practice. The article constructs the idea of organization (and claims that it still makes sense to do so) within the framework of G.W.F. Hegel. It shows where the issue of organization should be addressed topologically in Hegel’s system of philosophy and what, then, organization shows to be here speculatively.Savremena debata o socijalno ontološkim osnovama organizacije, iz metodoloških razloga, nedovoljno zahvata fenomen organizacije. Početno određenje organizacije ostaje pretpostavljeno. Da bi se ovo implicitno značenje – toga šta organizacija jeste – učinilo eksplicitnim, potrebna je drugačija, obuhvatnija i temeljnija metodologija. Filozofija nemačkog idealizma pruža veoma moćnu metodologiju. Međutim, u filozofiji nemačkog idealizma od Kanta do Hegela, neo-kantijanizma, pa sve do savremene transcendentalne filozofije, ideja organizacije nije obrađivana. Odista, izazov je konstruisati ideju organizacije iz tako idealističke perspektive: perspektive razuma i, uz to, slobode. Ovo nam pruža novi okvir za bavljenje organizacijom u teoriji i praksi. Članak konstruiše ideju organizacije (i drži se toga da i dalje ima smisla to raditi) unutar okvira G. V. F. Hegela. Pokazuje gde bi, topološki gledano, problemi organizacije trebalo da se obrađuju u Hegelovom filozofskom sistemu i, stoga, šta se ovde pokazuje da organizacija jeste spekulativno
Smatrati nasumične grupe grupno odgovornim
No full texthttp://www.instifdt.bg.ac.rs/hans-bernhard-schmid-predavanje-i-seminar/Seminar with Hans Bernhard Schmid
Institute for Philosophy and Social Theory, Belgrade, October 201
Epistemička pravda kao vrlina u hermeneutičkoj psihoterapiji
No full textThe value turn in epistemology generated a particularly influential
new position – virtue epistemology. It is an increasingly influential epistemological normative approach that opts for the intellectual virtues of the epistemic agent, rather than the truth-value of the proposition, as the central epistemic value. In the first part of this article we will attempt to briefly explain the value turn and outline the basic aspects of virtue epistemology, underlining the diversity of epistemic attitudes associated with this approach and their positive impact on expanding epistemological horizons. The second part will be focused on the virtues of epistemic responsibility and epistemic justice as particularly appropriate for evaluating social processes such as, for example, testimony and conversational practices in general. In the third section we will show how the psychiatric and psychotherapeutic
communicational act can be more efficiently analyzed and evaluated from the perspective of the virtue of epistemic justice, than from the traditional epistemic approach based on a monist concept of truth. The fourth
and fifth section synthesize the discussion by introducing the concept of
hermeneutic psychotherapy as a therapeutically and epistemically favorable
framework for evaluating communicational acts in psychotherapy.Vrednosni obrt u epistemologiji generisao je jednu posebno uticajnu poziciju – epistemologiju vrline. Radi se o narastajuće uticajnom epistemološkom normativnom pristupu koji se odlučuje za intelektualne vrline epistemičkog agenta, pre nego za vrednost istinitosti propozicije, kao centralne epistemičke vrednosti. U
prvom delu ovog članka pokušaćemo da kratko objasnimo taj vrednosni obrt i da ocrtamo osnovne aspekte epistemologije vrline, ističući raznovrsnost epistemičkih stavova povezanih sa ovim pristupom i njihov pozitivni uticaj na proširenje epistemoloških horizonata. Drugi deo će biti usredsređen na vrline epistemičke odgovornosti i epistemičke pravde kao posebno podesnih za procenjivanje društvenih procesa kao što su, na primer, svedočenje i konverzacione prakse uopšte. U trećoj sekciji pokazaćemo kako psihijatrijski i psihoterapeutski komunikativni akt može biti učinkovitije analiziran i procenjen iz prespektive vrline
epistemičke pravde, nego kroz tradicionalni epistemički pristup zasnovan na monističkom pojmu istine. Četvrti i peti odeljak sintetišu diskusiju uvođenjem koncepta hermeneutičke psihoterapije kao jednog terapeutski i epistemički pogodnog okvira za procenjivanje komunikativnih akata u psihoterapiji
Promišljanje principa i problema solidarnosti: Kritički osvrt na zbornike Solidarity (prir. Laitinen and Pessi) i The Strains of Commitment (prir. Banting and Kymlicka)
No full texthis review essay takes a critical look at two recently published edited
volumes, both focusing on the notion and problems of solidarity.
Solidarity: Theory and Practice (Laitinen and Pessi, eds.) attempts to unpack the complex idea of solidaristic practice by looking at a whole range of related concepts, such as the social brain, collective intentionality, empathy, work, and voluntary organizations. The Strains of Commitment: The Political Sources of Solidarity in Diverse Societies (Banting and Kymlicka, eds.), on the other hand, focuses on a concrete problem: the generation and maintenance of redistributive solidarity within societies marked by diversity. Still, both volumes take a thorough and systematic look at existing scholarship on solidarity, and by encompassing both the theoretical and
the empirical, mark a significant step forward in deepening our understanding
of the role and place of solidarity in general social theory.Ovaj tekst donosi kritički osvrt na dva recentna zbornika koji se fokusiraju na
problemske aspekte pojma solidarnosti. Solidarity: Theory and Practice (prir. Laitinen
and Pessi) razmatra kompleksnu ideju solidarnih praksi kroz čitav niz pojmova
kao što su društveni mozak (social brain), kolektivna intencionalnost, empatija,
rad, dobrovoljne organizacije. The Strains of Commitment: the Political Sources of
Solidarity in Diverse Societies (prir. Banting and Kymlicka) se, pak, usredsređuje
na konkretan problem: kako kreirati i održati redistributivnu solidarnost unutar
diverzifikovanih društava. Ono što je zajedničko za oba zbornika jeste temeljan
i sistematski pregled postojećeg naučnog znanja o solidarnosti, kao i nastojanje
da se, obuhvatanjem kako teorijskih tako i empirijskih istraživanja, načini značajan korak ka boljem razumevanju uloge i mesta pojma solidarnosti u društvenoj i političkoj mis
Prekarnost kritike: kulture nepoverenja i odbijanje opravdanja
No full textThe paper reflects on recent developments towards authoritarianism and right-wing populism that have become apparent in a number of Western societies and aims at pinpointing possible cultural foundations for this trend. Using the example of the German PEGIDA movement and the wider milieu in which it is embedded, it identifies and describes a rapidly spreading culture of
mistrust and discusses some of its political and epistemological implications. In a second step, the paper draws on Luc Boltanski’s theory of justification in order to attain a better understanding of this political movement’s specificities. It is argued that it is a quasi-violent refusal of justification which is constitutive for the movement in question, thereby transcending the reach of Boltanski’s framework to some extent. In a third step, a closer look is taken at the epistemological paradox that results from the fact that a number of the PEGIDA movement’s
crucial points of criticism are effectively shared by a larger part of the overall population, raising severe problems for the question of sociological critique. The paper utilizes ideas by Bruno Latour in order to illuminate this paradox further and examine its consequences. It closes with remarks on the possibility to “reassemble” trust and critique as crucial but contested – and, hence, precarious – foundations of modern society.Tekst se bavi skorašnjim razvojem u pravcu autoritarizma i desničarskog popu-
lizma koji je postao vidljiv u velikom broju zapadnih društava i pokušava da označi
moguće kulturalno zasnivanje ovog trenda. Koristeći primer nemačkog pokreta
PEGIDA i šireg miljea u koji je ugrađen, u tekstu se identifikuje i opisuje brzo širenje kulture nepoverenja i diskutuju neke od njenih političkih i epistemoloških implikacija. U drugom koraku, tekst se okreće teoriji opravdanja Lika Boltanskog, kako bi se postiglo bolje razumevanje ovog političkog pokreta. Argumentuje se da je kvazi-nasilno odbijanje
opravdanja konstitutivno za ovaj pokret, te se stoga u izvesnoj meri transcendira okvir koji je postavio Boltanski. U trećem koraku, više pažnje je posvećeno epistemološkom paradoksu koji nastaje iz činjenice da su brojne glavne kritike koje iznosi pokret PEGIDA zajedničke za veći deo ukupne populacije, što dovodi do ozbiljnih problema za pitanje sociološke kritike.
Tekst se koristi idejama Bruna Latura da bi bolje rasvetlio ovaj paradoks i ispitao
njegove posledice. Zaključuje se sa primedbama o mogućnosti da se „ponovo
združe“ poverenje i kritika kao ključni, ali osporavani – i prema tome prekarni – temelji modernog društva