University of Arts in Belgrade
Digital Repository of the Institute for Philosophy and Social Theory, University of BelgradeNot a member yet
4571 research outputs found
Sort by
Može li se jednakost opravdati perfekcionistički?
No full textPrema neutralnom egalitarizmu, cilj pravedne distribucije
jeste da svako može da računa da će imati na raspolaganju
dovoljno resursa za ostvarenje svojih životnih planova bez
obzira na sadržaj tih planova. Perfekcionička kritika smatra
da distributivna pravda ne bi trebalo da bude neutralna u
pogledu vrednosti opcija koje su pojedincima na
raspolaganju, kao ni u pogledu planova i kapaciteta za
njihovo ostvarivanje. Mada je ovakva kritika značajna
nadopuna egalitarnog liberalizma, ona je, ipak, spojiva sa
drugim nejednakostima kao što je prekomerna nejednakost u
bogatstvu i stoga njene osnovne postavke zahtevaju
kompleksniju razrad
Who Believes in ESP: Cognitive and Motivational Determinants of the Belief in Extra-Sensory Perception
No full textMany people believe in extra-sensory perception, e.g. the ability to communicate with thoughts, to sense future events or locate radiation with the help of a V-shaped piece of wood. Addressing a gap in research specifically focused on ESP beliefs, we investigated cognitive styles and basic motivations related to these beliefs in two survey studies. The findings suggest that a propensity to use intuition is the best predictor of ESP beliefs in terms of cognitive style. ESP belief is positively related to fear of death, and this relation is partly mediated by fatalism, i.e. the belief that chance controls one’s life. ESP beliefs do not seem to be perceived as irreconcilable with a rational view of reality however, they do not necessarily provide psychological protection from existential concerns. The implications of the findings in terms of costs and benefits of these beliefs and the possibility to change them are discussed
Rodna analiza nastavnih programa i udžbenika za srpski jezik od prvog do četvrtog razreda osnovne škole
No full textAnalitička pažnja u ovom istraživanju usmerena je na Srpski jezik kao
nastavni predmet u osnovnoj školi s ciljem da se ispita uključenost rodne perspektive u nastavne planove i programe i udžbenike za ovaj predmet, te da se ponude preporuke relevantnim akterima radi unapređenja stanja u datoj oblasti. Krajnji cilj je uticaj na sadržaj i kvalitet obrazovnog procesa u pravcu eliminacije rodnih stereotipa i predrasuda, kao i obogaćivanje nastavnih programa i udžbenika sadržajima koji se odnose na promovisanje koncepta rodne ravnopravnosti
Savremena islamska misao. Umesto uvoda: šta je savremena islamska misao
No full textKada kažemo „savremena islamska misao”, šta pod time podrazumevamo? I šta je to što nekog mislioca određuje kao islamskog? Haled Abu Fadl u knjizi The Great Theft definiše islamskog mislioca i aktivistu kao osobu kojoj je islam u privatnom životu i u političkoj, društvenopravnoj i ekonomskoj sferi autoritativan (no ne nužno i jedini) referentni okvir. Iz navedenog Fadlovog promišljanja možemo onda da zaključimo da je isti slučaj i kada govorimo o islamskoj misli – da je to ona misao kojoj su dominantni referentni okviri Kur’an, predanja verovesnika Muhameda, kao i mnogobrojni drugi izvori saznajnih grana islamskih nauka
Altruism in Behavioural, Motivational and Evolutionary Sense
No full textThis paper discusses the relations between three forms of altruism: behavioural, evolutionary and motivational. Altruism in a behavioural sense is an act that benefits another person. It can range from volunteering to a charity and helping a neighbour, to giving money to a non-profit organisation or donating blood. People often dedicate their material and nonmaterial resources for the benefit of others to gain psychological, social and material benefits for themselves. Thus, their altruistic acts are driven by egoistic motivation. Also, the final goal of an altruistic act may be the increase in the welfare of a group or adherence to a certain moral principle or a social norm. However, at least sometimes, the welfare of others is the ultimate goal of our actions, when our altruistic acts are performed from altruistic motivation. In evolutionary sense, altruism means the sacrifice of reproductive success for the benefit of other organisms. According to evolutionary theories, behaviour which promotes the reproductive success of the receiver at the cost of the actor is favoured by natural selection, because it is either beneficial for the altruist in the long run, or for his genes, or for the group he belongs to. However, altruism among people emerges as a distinctly human combination of innate and learned behaviours. Not only do we benefit the members of our own group, but we are capable of transcending our tribalistic instincts and putting the benefit of strangers at our own personal expense as our ultimate goal.Ovaj rad govori o odnosima između altruizma u bihejvioralnom, evolutivnom i motivacionom smilsu. Altruizam u smislu ponašanja je radnja u kojoj akter snosi trošak (materijalni ili nematerijalni) a od koje benefit ima druga osoba. Može da se kreć e od volontiranja za neprofitne organizacije i pružanja pomoći osobama u nevolji, do davanju novca u dobrotvorne svrhe ili doniranja krvi. Ljudi često posveć uju svoje materijalne i nematerijalne resurse u korist drugih kako bi stekli psihološke, socijalne i materijalne koristi za sebe. Tada su njihova altruistična dela vođena egoističnim motivima. Takođe, krajnji cilj altruističnog čina može biti poveć anje blagostanja grupe ili poštovanje određenog moralnog principa ili društvene norme. U evolucionom smislu, altruizam znači žrtvovanje reproduktivnog uspeha u korist drugih organizama. Prirodna selekcija favorizuje ovakvo ponašanje kada je ono ili korisno za altruistu na duži rok, ili za njegove gene, ili za grupu kojoj pripada. Međutim, altruizam među ljudima se javlja kao jedinstvena kombinacija urođenog i naučenog ponašanja. Ne samo da postupamo s ciljem povećanja sopstvenog blagostanja i blagostanja članova grupe kojoj pripadamo, već često postupamo u korist potpunih stranaca, imajući kao krajnji cilj njihovo blagostanje, kada naše altruistično ponašanje proističe iz altruistične motivacije
Nikola Samardžić, Limes: istorijska margina i poreklo posebnosti Jugoistočne Evrope, Beograd, HERAedu, 2017
No full textNikola Samardžić, Limes: istorijska margina i poreklo posebnosti Jugoistočne Evrope, Beograd, HERAedu, 201
Todor Kuljić, Prognani pojmovi: neoliberalna pojmovna revizija misli o društvu, Clio, Beograd, 2018
No full textNarušavanje podele i ravnoteže vlasti: dominacija egzekutive u Srbiji
No full textIstraživanja su već pokazala da je ravnoteža između tri grane vlasti u Srbiji de facto narušena usled centralizacije moći u rukama izvršne vlasti, uz sve ćešće zloupotebe procedura i opstrukcije rada parlamenta i drugih institucija koje nadziru odnosno kontrolišu rad izvršne vlasti. Dugogodišnji izostanak ozbiljne parlamentarne kontrole izvršne vlasti, nerazvijena i nedelotvorna saradnja Narodne skupštine sa telima koja bira i koja su mu za svoj rad odgovorna, izostanak parlamentarne debate i suštinske rasprave u plenumu, kao i neodgovornost narodnih poslanika, doprineli su sistemskom urušavanju položaja parlamenta u Srbiji. Stoga parlament sve češće stiče epitet marginalizovane „glasačke mašine“ koji potvrđuje odluke Vlade. Ovim radom težimo da pokažemo da je centralizacija moći izvršne vlasti u Srbiji otišla dalje od de facto „prevlasti“ nad parlamentom, već i da ima najdirektniji uticaj na urušavanje celokupnog sistema podele vlasti kroz normativno i faktičko onemogućavanje nezavisnog delovanja sudske vlasti i kontrolnih tela, ali i obesmišljavanja učešća civilnog društva u kreiranju javnih politika. Drugim rečima, ovim radom želimo da demonstriramo kontinuiranu intenciju izvršne vlasti da daljom centralizacijom moći i neutralisanjem svih institucija koje njen rad kontrolišu odnosno nadziru, svoj primat ojača i ustoliči
Socijalna zaštita u Srbiji: Između potreba i funkcionalnog sistema
No full textU savremenim državama građani, po pravilu, gledaju na institucije iz ugla zadovoljavanja svojih egzistencijalnih interesa i potreba. Potrebe društva bi trebalo da usmeravaju javni interes, te predstavljaju svrhu delanja kada se javna moć savesno upotrebljava sa ciljem da se poveća opšte blagostanje društva. Najšire posmatrano, uloga savremenih institucija koje čine sistem socijalne zaštite se sastoji u pomaganju i podržavanju svakog pojedinca i porodice kojima je to neophodno radi savladavanja socijalnih i životnih teškoća. Socijalna zaštita koja je ovako koncipirana trebalo bi da obezbedi minimalan nivo blagostanja i socijalnu podršku za sve građane. U uslovima koji definišu potrebe za socijalnom zaštitom u Srbiji danas, a to su ograničenja spram dostupnih resursa i umanjena socijalna kohezija, delotvornija i efikasnija socijalna zaštita ima posebni značaj za očuvanje održivog razvoja društva