5025 research outputs found
Sort by
Water buffalo breeding in Afyonkarahisar province : sample of Küçükçobanli Village
Full text linkBu çalışma Afyonkarahisar ilinde mandacılık işletmelerinin hangi alışkanlıklara sahip olduğunu, bu alışkanlıkları nasıl, ne zaman ve nereden edindiklerini ortaya koymak maksadıyla ele alınma ihtiyacı hasıl olmuştur. Bu amaçla merkeze 4 Km mesafede bulunan ve ildeki manda populasyonunun önemli bir kısmını barındıran Küçükçobanlı köyü örnek olarak seçilmiştir. Seçilen bu köyümüzün Afyonkarahisar ilindeki manda yetiştiriciliği hakkında genel durumu ortaya koyacağı, bunun için de yeterli materyale sahip olduğu ve çevresindeki diğer yerleşim yerlerine örnek teşkil ettiği düşünülmüştür. Öncelikle köyde manda yetiştiren işletme sahipleri tespit edilmiş ve bu yetiştiricilerle kişisel görüşme yapılarak kendileriyle anket çalışması yapılmıştır. Ayrıca kurum istatistiklerinden yararlanılmış ve gözlem yapılmıştır. Verilerin analizi EXCEL programında yapılmıştır. Yaptığımız görüşmeler neticesinde yetiştiricilerin geçmişten gelen bazı alışkanlıkları halen yaşattıkları ve uyguladıkları, bazı alışkanlıkları ise gelişen yaşam şartları, ekonomi, teknoloji karşısında terk ettikleri, zamana uymak açısından yeni tekniklere hemen adapte oldukları görülmüştür. Süt üretimi açısından birincil olarak inek besledikleri, mandayı ise geleneksel manda kaymağı üretimi için ellerinden çıkarmadıkları anlaşılmıştır. Afyonkarahisar yöresinde manda kaymağı, manda yoğurdu, kaymaklı lokum, kaymak şekeri, fermente sucukta kullanılan manda eti mandacılık işletmelerinin en önemli gelir kaynakları olduğu tespit edilmiştir.The purpose of this research is to find out the routines of the Water Buffalo Businesses in the province of Afyonkarahisar and also to gather information about how, when and where they needed these routines. For this purpose, Küçükçobanlı village; which is 4 km away from the city center and hosts a significant portion of the population of water buffalos in the province, was chosen as an example. This village was chosen; because it was considered to give an Overview of the status of the water buffalo breeding in the province of Afyonkarahisar; since it has enough material to take it as an example and exemplary for other surrounding settlements in the province. First of all, business owners, who are breeding water buffalo in the village, were identified and surveys were conducted with these breeders by personal interviews. In addition, observations were made and statistics made by TUIK were used. EXCEL program is used to analyze the data gathered. As a result of the interviews with the breeders, we saw that they still have and implement some old routines from the past experiences whereas they changed some of the routines as a result of the developing life conditions, economy and technology to in order to comply with the time and to adapt immediately. It was observed that for milk production, they were primarily feeding cows; while they were feeding water buffalos for traditional water buffalo cream production. It was found out that, Water Buffalo cream, water buffalo yoghurt, water buffalo cream Turkish delight, water buffalo cream sugar and water buffalo meat used in the fermented sausage are the most important sources of income of the water buffalo businesses in the province of Afyonkarahisar
PERİNATAL KAYIP YAŞAYAN KADINLARDA PRENATAL BAĞLANMA VE GEBELİK ANKSİYETESİNİN İNCELENMESİ
No full textAmaç: Perinatal dönemde gebelik kaybı yaşayan kadınların prenatal bağlanma ve anksiyete durumlarını belirlemek ve gebelik kaybı olan ve olmayan gebelerin prenatal bağlanma ve anksiyete puanlarını karşılaştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Analitik kesitsel tipteki bu araştırma Aydın Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi gebe polikliniğine başvuran, 91 gebe ile 14 Ocak 2025- 13 Haziran 2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. Veriler Gebe Tanıtıcı Formu, Prenatal Bağlanma Envanteri (PBE) ve Perinatal Anksiyete Tarama Ölçeği (PATÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, ki-kare, Student-t, Mann Whitney U testi ve Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Perinatal kayıp yaşayan ve yaşamayan gebeler arasında yalnızca gebelik sayısı ve yaşanılan yer açısından anlamlı fark olduğu görülmüştür. Kayıp yaşayan gebelerin çoğunun abortus deneyimlediği, kaybını kürtaj/düşük ile sonlandırdığı ve kayıp ile mevcut gebeliği arasında 1 yıldan az süre olduğu belirlenmiştir. Gebelerin bağlanmaları orta düzeyde olup; perinatal kayıp yaşayanların Prenatal Bağlanma Envanteri puan ortalaması (59.61±11.21) kayıp yaşamayanlardan (52.53±8.97) anlamlı olarak daha yüksektir. Her iki gruptaki gebelerin anksiyete yaşama durumunun benzer olduğu saptanmıştır. Perinatal Anksiyete Tarama Ölçeği puan ortalaması açısından gruplar arasında anlamlı fark bulunmamıştır. Perinatal kayıp yaşayan gebelerin Prenatal Bağlanma Envanteri toplam puanı ile Perinatal Anksiyete Tarama Ölçeği toplam puanı arasında ilişki bulunmamıştır. Perinatal kayıp yaşamayan gebelerin Prenatal Bağlanma Envanteri toplam puanı ile Perinatal Anksiyete Tarama Ölçeği toplam puanı arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişki olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Perinatal kayıp yaşamanın sonraki gebeliklerde prenatal bağlanmayı arttırırken anksiyete üzerinde etkisinin olmadığı görülmüştür. Perinatal kayıp yaşayan gebelerin aksine kayıp yaşamayanların prenatal bağlanma puanı arttıkça perinatal anksiyete puanının da anlamlı olarak arttığı saptanmıştır.KABUL VE ONAY.....i
TEŞEKKÜR.....ii
İÇİNDEKİLER.....iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ.....vii
ŞEKİLLER DİZİNİ.....viii
TABLOLAR DİZİNİ.....ix
ÖZET.....x
ABSTRACT.....xii
1. GİRİŞ.....1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi.....1
1.2. Araştırmanın Amacı.....3
1.3. Araştırma Soruları.....3
2. GENEL BİLGİLER.....5
2.1. Perinatal Kaybın Tanımı.....5
2.2. Perinatal Kayıp Türleri.....6
2.2.1. Abortuslar.....6
2.2.2. Ölü Doğum.....7
2.2.3. Neonatal Ölüm.....7
2.2.4. Fetal Anomali Nedeniyle Gebeliğin Sonlanması.....8
2.3. Perinatal Kayıpların Nedenleri.....9
2.3.1. Maternal Nedenler.....9
2.3.2. Paternal Nedenler.....12
2.3.3. Fetal Nedenler.....13
2.4. Prenatal Bağlanma.....13
2.5. Prenatal Bağlanmayı Etkileyen Faktörler.....15
2.5.1 Perinatal Kayıp Öyküsü.....15
2.5.2. Gebelik Sayısı ve Yaşayan Çocuk Sayısı.....16
2.5.3. Gebelik Yaşı.....16
2.5.4. Gebelik Haftası.....17
2.5.5. Gebeliğin İstenme ve Planlanma Durumu.....17
2.5.6. Eğitim Durumu.....17
2.5.7. Prenatal Bakım Alma Durumu.....18
2.5.8. Çalışma Durumu ve Gelir Durumu.....18
2.5.9. Aile Tipi.....19
2.6. Perinatal Kayıp ve Anksiyete.....19
2.7. Prenatal Kayıp Yaşayan Gebelerin Bakımında Hemşirenin Rolü.....20
3. GEREÇ VE YÖNTEM.....22
3.1. Araştırmanın Tipi.....22
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Özellikleri.....22
3.3. Araştırmanın Zamanı.....23
3.4. Araştırmanın Evren ve Örneklemi.....24
3.5. Araştırmaya Dâhil Edilme ve Araştırmadan Dışlanma Kriterleri.....24
3.6. Veri Toplama Araçları.....25
3.6.1. Gebe Tanıtıcı Formu.....26
3.6.2. Prenatal Bağlanma Envanteri.....27
3.6.3. Perinatal Anksiyete Tarama Ölçeği.....27
3.7. Ön Uygulama.....28
3.8. Araştırma Verilerinin Toplanması.....28
3.9. Verilerin Değerlendirilmesi.....28
3.10. Araştırmanın Güçlükleri.....29
3.11. Araştırmada Etik.....29
4. BULGULAR.....30
4.1. Perinatal Kayıp Yaşayan ve Perinatal Kayıp Yaşamayan Gebelerin Tanıtıcı Özellikleri.....30
4.2. Gebelerin Prenatal Bağlanma Envanteri Puan Durumları.....36
4.3. Perinatal Kayıp Yaşayan ve Perinatal Kayıp Yaşamayan Gebelerin Perinatal Anksiyete Tarama Ölçeği Puan Durumları.....36
4.4. Gebelerin Prenatal Bağlanma Envanteri ve Perinatal Anksiyete Tarama Ölçeği Puan Ortalamaları Arasındaki İlişki Durumu.....38
5. TARTIŞMA.....40
5.1. Perinatal Kayıp Yaşayan ve Perinatal Kayıp Yaşamayan Gebelerin Prenatal Bağlanma Envanteri Puan Durumları.....41
5.2. Perinatal Kayıp Yaşayan ve Perinatal Kayıp Yaşamayan Gebelerin Perinatal Anksiyete Tarama Ölçeği Puan Durumları.....42
5.3. Perinatal Kayıp Yaşayan ve Perinatal Kayıp Yaşamayan Gebelerin Prenatal Bağlanma Envanteri ve Perinatal Anksiyete Tarama Ölçeği Puan Ortalamaları Arasındaki İlişki Durumu.....43
6. SONUÇ VE ÖNERİLER.....45
6.1. Sonuçlar.....45
6.2. Öneriler.....46
KAYNAKLAR.....48
EKLER.....68
Ek-1 Etik Kurul Ön Onayı.....68
Ek-2 Etik Kurul Uygunluk Onayı.....69
Ek-3 Aydın Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi İzin Yazısı.....70
Ek- 4 Prenatal Bağlanma Envanteri İzni.....72
Ek- 5 Perinatal Anksiyete Tarama Ölçeği İzni.....73
Ek- 6 Perinatal Kayıp Yaşayan Kadınların Gebe Tanıtıcı Formu.....74
Ek- 7 Perinatal Kayıp Yaşamayan Kadınların Gebe Tanıtıcı Formu.....76
Ek- 8 Prenatal Bağlanma Envanteri.....78
Ek- 9 Perinatal Anksiyete Tarama Ölçeği.....80
BİLİMSEL ETİK BEYANI.....82
ÖZ GEÇMİŞ.....8
Meslek Yüksekokulu Öğrencilerine Uygulanan Çözüm Odaklı Kısa Süreli Terapinin Umut, Problem Çözme ve Yaşam Doyumu Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Deneysel Çalışma
No full textÖZET
MESLEK YÜKSEKOKULU ÖĞRENCİLERİNE UYGULANAN ÇÖZÜM ODAKLI KISA SÜRELİ TERAPİNİN UMUT, PROBLEM ÇÖZME ve YAŞAM DOYUMU ÜZERİNE ETKİSİ: RANDOMİZE KONTROLLÜ DENEYSEL ÇALIŞMA
Toker S. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği Programı, Doktora Tezi, Aydın, 2026.
Amaç: Bu çalışmanın amacı, meslek yüksekokulu öğrencilerine uygulanan Çözüm Odaklı Kısa Süreli Terapinin (ÇOKST) öğrencilerin sürekli umut, problem çözme becerileri ve yaşam doyumu üzerindeki etkisini incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, randomize kontrollü, deneysel tipte bir araştırmadır. Evrenini, bir devlet üniversitesinin iki ayrı yerleşkesinde bulunan meslek yüksekokulunda öğrenim gören üniversite öğrencileri oluşturmuştur. Örneklemi, deney grubuna 25, kontrol grubuna 25 olmak üzere toplam 50 üniversite öğrencisi oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında “Kişisel Bilgi Formu”, “Sürekli Umut Ölçeği (SUÖ)”, “Problem Çözme Envanteri (PÇE)” ve “Yaşam Doyum Ölçeği (YDÖ)” kullanılmıştır. Deney grubuna yüz-yüze çözüm odaklı kısa süreli terapi müdahalesi programı uygulanmıştır. Araştırma verileri, tanımlayıcı istatistikler, Ki-Kare, Bağımsız Gruplar T testi, Tekrarlı Ölçümler için Anova ve Bonferroni testi ile değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlarda p<0,001 anlamlılık düzeyi ölçüt alınmıştır.
Bulgular: Gruplar randomizasyon sonrası başlangıç özellikleri ve müdahale öncesi ölçümler açısından karşılaştırılabilir bulunmuştur (tümü p>0,05). Müdahale sonrasında deney grubunda sürekli umut ve yaşam doyumu anlamlı biçimde artmış ve izlemde korunmuştur (p<0,001; umut r=0,716–0,800; yaşam doyumu r=0,627–0,621). Problem çözme becerisi deney grubunda belirgin düzeyde artmış; grup×zaman etkileşimi anlamlı bulunarak müdahale etkisinin sürdürülebilir olduğunu desteklemiştir (p<0,001; d=2,65–3,06; η²=0,657).
Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları, meslek yüksekokulu öğrencilerine uygulanan çözüm odaklı kısa süreli terapi müdahalesinin, öğrencilerin sürekli umut düzeylerini, problem çözme becerilerini ve yaşam doyumlarını arttırmada etkili olduğunu göstermiştir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iv
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ viii
ŞEKİLLER DİZİNİ ix
TABLOLAR DİZİNİ x
ÖZET.. xi
ABSTRACT xiii
1. GİRİŞ 1
1.1. Araştırmanın Amacı 3
1.2. Araştırmanın Hipotezleri 3
1.2.1. H0 hipotezleri: 3
1.2.2. H1 hipotezleri: 4
2. GENEL BİLGİLER 5
2.1. Üniversite Gençliğinde Ruh Sağlığının Önemi 5
2.2. Umut Kavramı 6
2.2.1. Umut Tanımı ve Snyder’in Umut Teorisi 6
2.2.2. Umut Kavramının Önemi 7
2.3. Problem ve Problem Çözme Tanımı 9
2.3.1. Problem Çözme Becerisi 10
2.3.2. Problem Çözmenin Önemi 10
2.4. Yaşam Doyumu Kavramı 11
2.5. Yaşam Doyumu ve Üniversite Öğrencilerindeki Önemi 11
2.6. Çözüm Odaklı Kısa Süreli Terapi (ÇOKST) 12
2.6.1. Tarihçesi 12
2.6.2. ÇOKST’nin Temel İlkeleri 13
2.6.3. ÇOKST’nin Temel Kuralları ve Varsayımları 14
2.6.4. Çözüm Odaklı Kısa Süreli Grup Terapisi 15
2.6.5. Çözüm Odaklı Yaklaşımın Diğer Yaklaşımlarla Karşılaştırılması 16
2.6.6. Çözüm Odaklı Kısa Süreli Terapi Yaklaşımında Kullanılan Teknikler 17
2.6.6.1. Yeniden Çerçeveleme (Reframing) 17
2.6.6.2. Amaç Belirleme 18
2.6.6.3. İstisnai Sorular 18
2.6.6.4. Mucize Sorular 19
2.6.6.5. Başa Çıkma Soruları 20
2.6.6.6. Derecelendirme Soruları 21
2.6.7. Çözüm Odaklı Kısa Süreli Terapi’nin Psikiyatri Hemşireliğinde Kullanımı ve Yapılan Çalışmalar 22
3. GEREÇ VE YÖNTEM 24
3.1. Araştırmanın Tipi 24
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Zaman 25
3.3. Araştırmanın Evren ve Örneklemi 25
3.4. Araştırmanın Dahil edilme, Dışlanma ve Çıkarılma Kriterleri 26
3.4.1. Dahil edilme kriterleri: 26
3.4.2. Dışlanma kriterleri: 26
3.4.3. Çıkarılma kriterleri 26
3.5. Randomizasyon ve Körleme 27
3.6. Araştırmanın Metodu 27
3.7. Çözüm Odaklı Kısa Süreli Terapi Müdahalesinin Hazırlık Süreci 29
3.7.1. Çözüm Odaklı Kısa Süreli Terapi Müdahalesinin Uygulanma Süreci 29
3.8. Araştırmanın Değişkenleri 33
3.9. Veri Toplama Araçları 33
3.9.1. Kişisel Bilgi Formu 33
3.9.2. Sürekli Umut Ölçeği (SUÖ) 34
3.9.3. Problem Çözme Envanteri (PÇE) 34
3.9.4. Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ) 35
3.10. Araştırma Verilerinin Değerlendirilmesi ve Uygulanan İstatistiksel Analizler 36
3.11. Araştırmanın Etik Yönü 36
4. BULGULAR 38
5. TARTIŞMA 43
5.1. Araştırmanın Sınırlılıkları 48
5.2. Araştırmada Karşılaşılan Güçlükler 49
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 50
6.1. Sonuçlar 50
6.2. Öneriler 50
KAYNAKLAR 52
EKLER 69
Ek 1. Kişisel Bilgi Formu 69
Ek 2. Sürekli Umut Ölçeği Kullanım İzni 69
Ek 3. Problem Çözme Envanteri Kullanım İzni 70
Ek 4.Yaşam Doyumu Ölçeği Kullanım İzni 70
Ek 5. Grup Katılım Sözleşmesi Formu 71
Ek 6. Etik Kurul İzni 72
Ek 7. Kurum İzinleri 73
Ek 8. Grup Kuralları 74
Ek 9. Araştırmacı Sertifikaları 75
BİLİMSEL ETİK BEYANI 76
ÖZ GEÇMİŞ 7
Gerbillerde 3 Farklı Anestezi Kombinasyonunun Klinik Olarak Karşılaştırılması
No full textÖZET
GERBİLLERDE ÜÇ FARKLI ANESTEZİK KOMBİNASYONUN KLİNİK OLARAK KARŞILAŞTIRILMASI
Avcı A. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Veteriner Cerrahi Programı Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2026
Amaç:Ketamin-ksilazin, ketamin-medetomidin, ketamin-ksilazin-diazepam kombinasyonları ile anestezi oluşturulduktan sonra gerbillerin vücutlarında oluşan; solunum frekansı, kalp frekansı, vücut sıcaklığı ve diğer klinik parametrelerdeki değişime cevap aramaktır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma üç grup halinde toplam 24 gerbilden oluşmuştur. Her grupta 4 erkek, 4 dişi gerbil vardır. Bu çalışmada birinci grup ketamin (75mg/kg)-ksilazin (4mg/kg) kombinasyonu, ikinci grup ketamin (75mg/kg)-ksilazin (4mg/kg)-diazepam (5mg/kg) kombinasyonu, üçüncü grup ise ketamin (75mg/kg)-medetomidin (0.1mg/kg) kombinasyonu ile anesteziye alındı. Anestezi süresince solunum frekansı, kalp frekansı, vücut sıcaklığı, SpO2; palpepral refleksi,pedal refleksi ve ayak parmak arası (interdigital) refleksleri gibi klinik parametreler 5, 10, 15, 20, 25, 30, 45, 60, 90, 120. dakikalar monitör ve fiziksel muayene eşliğinde kaydedilmiştir.
Bulgular: Çalışmada solunum sayısı, vücut sıcaklığı ve anestezi süresi bakımından gruplar arasında anlamlı farklar saptanmıştır (P0,05). Ketamin-ksilazin-diazepam kombinasyonu solunum ve termoregülasyon açısından daha stabil bir profil sunarken, ketamin-medetomidin en uzun anestezi süresini oluşturmuştur. Refleks değerlendirmeleri, tüm protokollerin cerrahi düzeyde anestezi sağladığını; ancak derinlik ve uyanma özelliklerinin protokole göre değiştiğini göstermiştir. Genel olarak, tüm kombinasyonlar kardiyorespiratuvar açıdan güvenli kabul edilmiş olup, elde edilen sonuçlar anestezik protokol seçiminin fizyolojik stabilite ve operasyon süresine göre farklılık gösterebileceğini ortaya koymaktadır.
Sonuç: Ketamin-ksilazin hızlı başlayan ancak kısa süren bir anestezi sağlarken, ketamin-medetomidin daha uzun etki süresi ve daha derin sedasyon oluşturmuştur. Ketamin-ksilazin-diazepam ise solunum, vücut sıcaklığı ve uyanma süreci açısından en dengeli profil göstermiştir. Genel olarak, tüm protokoller güvenli bulunmakla birlikte, ketamin-ksilazin-diazepam kombinasyonunun daha stabil anestezi ve konforlu bir uyanma sağlaması nedeniyle gerbillerde tercih edilebilecek en uygun seçenek olduğu sonucuna varılmıştır..İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY ii
TEŞEKKÜR iii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ v
GRAFİKLER DİZİNİ vi
RESİMLER DİZİNİ xii
TABLOLAR DİZİNİ xiii
ÖZET xiv
ABSTRACT xvi
GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 4
2.1. Gerbillerde Klasifikasyon 4
2.2. Gerbillerde Anestezik Zorluklar 5
2.3. Gerbillerde Hipotermi ve Preoperatif Elektrolit Dengesi 6
2.4. İntraoperatif Değerlendirme 7
2.4.1. Anestezi Derinliğinin Değerlendirilmesi 7
2.4.2. Ağrılı Uyaranlara Tepki 8
2.4.3. Göz Refleksindeki Değişiklikler 9
2.4.4. Kardiyovasküler ve Solunum Fonksiyonlarındaki Değişiklikler 9
2.4.4.1. Solunum Fonksiyonları 11
2.4.4.2. Kardiyovasküler Sistem Fonksiyonları 12
2.4.5. Gerbillerde Vücut Sıcaklığının İzlenmesi 13
2.5. Gerbillerde Kullanılan Anestezi Yöntemleri ve Anestezik Maddeler 15
2.5.1. Sedatif ve Hipnotikler 15
2.5.1.1. Ksilazin 16
2.5.1.2. Medetomidin 17
2.5.2. Trankilizanlar 18
2.5.2.1. Diazepam 19
2.5.3. Enjektabl Anestezikler 20
2.5.3.1. Dissosiyatif Anestezikler 21
2.5.3.1.1. Ketamin 22
2.6. Postoperatif Ağrı 23
2.6.1. NSAİD 25
2.6.2. Opioidler 26
2.6.2.1. Morfin 27
2.6.2.3. Petidin 28
2.6. Gerbillerde En Sık Kullanılan Anestezik Kombinasyonlar 29
2.6.1. Enjekte Edilebilir Ajanlar 29
3. GEREÇ VE YÖNTEM 31
3.1. Gereç 31
3.1.1. Hayvan Materyali 31
3.1.2. Kullanılan ilaçlar 32
3.2. Yöntem 32
3.2.1. Anestezi Protokollü 32
3.2.3. Ölçüm Zamanları 37
3.2.4. İstatistiksel Değerlendirme 37
4. BULGULAR 39
4.1. Genel Fizyolojik Durumlar 39
4.2. Solunum Sayısı Üzerine Etkiler 40
4.3. Kalp Frekansı Üzerine Etkileri 42
4.4. SpO₂ Üzerine Etkiler 44
4.5. Vücut Sıcaklığı Üzerine Etkiler 46
4.6. Refleks Süreleri 48
4.7. Anestezi Süresi ve Uyanma Süresi 49
4.8. Sonuçlar ve Öneriler 50
5. TARTIŞMA 52
5.1. Solunum Sayısı Üzerine Etkiler 53
5.2. Kalp Frekansı Üzerine Etkiler 54
5.3. SpO₂ Üzerine Etkiler 55
5.4. Vücut Sıcaklığı Üzerine Etkiler 56
5.5. Refleks Bulguları 57
5.6. Anestezi Süresi ve Uyanma Süresi 59
7. SONUÇLAR VE ÖNERİLER 61
8. KAYNAKLAR 63
EKLER 67
EK-1 ANESTEZİ PROTOKOLÜ 67
EK-2 (ADÜ-HADYEK) 70
BİLİMSEL ETİK BEYANI 71
ÖZ GEÇMİŞ 7
IDENTIFICATION OF POTENTIALLY ZOONOTIC ENTEROBACTERIACEAE IN CAGE BIRDS AND DETERMINATION OF ANTIBIOTIC RESISTANCE PROFILES
No full textAmaç: Bu araştırma yetiştiriciliği yapılan veya pet hayvanı olarak kafeste beslenen farklı yerlerde barındırılan kuşlardan toplanan olan 48 adet dışkı örneğinin enterobakterilerin identifiye edilebilmesi için yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada, analitik-kesitsel olarak, 6 aylık bir süre boyunca (2025 yılı Mart-Ağustos) Aydın ili ve çevresinde hobi amaçlı veya yetiştiricilik kapsamında kafeslerde barındırılan 48 adet muhabbet kuşu ve papağanlardan alınan dışkı örnekleri kullanılmıştır. Örnekler, kuşların tür, cinsiyet, yaş grubu ve son bir ay içerisindeki antibiyotik kullanımı gibi biyolojik ve çevresel faktörler dikkate alınarak Amies Transport Medium’lu steril svaplar (Cultiplast Tampon Plast) aracılığıyla toplanmıştır. Çalışmada toplanan örnekler, muhabbet kuşu (25) ve papağan (23) türü hayvanlardan sağlanmıştır. Toplanan örnekler soğuk zincir altında muhafaza edilerek laboratuvara ulaştırılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde oran analizi kullanılmıştır.
Bulgular: İncelenen 48 dışkı svap örneğinden 4 (%18) adet Enterococcus sp., 2 (%9) adet Koagulaz Pozitif Stafilokok, 7 (%32) adet Koagulaz Negatif Stafilokok, 4 (%18) adet Lactobacillus sp., 2 (%9) adet Shigella sp., 2 (%9) adet E. coli, 1 (%5) adet Klebsiella sp. izolasyonu gerçekleştirildi. Toplam 26 (%54) örnekte ise bakteriyel üreme saptanmamıştır. Bu çalışmada, izole edilen enterobakteriyel suşların tamamı test edilen 10 antimikrobiyalden en az birine dirençli olarak belirlenmiştir. En yüksek direnç oranları sırasıyla doripenem, tetrasiklin ve cefepime antibiyotiklerine karşı görülmüştür.
Sonuç: Çalışmamızda numune alınan papağan ve muhabbet kuşlarından belirgin klinik belirtiler olmasa bile, kloakal sürüntü örneklerinde çeşitli oranlarda Gram pozitif bakteriler ve enterobakteri cinsleri saptanmıştır. Birden fazla antimikrobiyal ilaç sınıfında antimikrobiyal direnç saptanmıştır.KABUL VE ONAY …………...………………………..…………….…….……… i
TEŞEKKÜR ……………………………………………………………...………… ii
İÇİNDEKİLER ..…………………………………………….………...…..…….…. iii
TABLOLAR DİZİNİ ….………….…………………………...……………………. vi
ÖZET ……………………………………………………………………………..… vii
ABSTRACT ………………………………………………………………….…….. viii
1. GİRİŞ …………………….…………………...……………………….….…..….. 1
1.1. Çalışmanın Amacı…………………………………….….…………………….. 2
1.2. Çalışmanın Önemi…………………………………………..………….………. 3
1.3. Çalışmanın Kapsamı……………….………………………..…………………. 4
1.4. Çalışmanın Sınırlılıkları……………….………………………..………………. 4
2. GENEL BİLGİLER ……………………..…………………………………....….. 6
2.1. Zoonotik Hastalıkların Tanımı ve Önemi………………….…………………… 6
2.2. Enterobakterilerin Genel Özellikleri.……….….…… …………………………. 8
2.2.1. Enterobacteriaceae Ailesi………….……………………………….…............ 10
2.2.2. İnsan ve Hayvan Sağlığı Açısından Önemi.......…………………….………… 13
2.3. Kafes Kuşlarında Enterobakteri Kaynaklı Enfeksiyonlar…………..................... 14
2.3.1. Yaygın Türler ve Patojenite Mekanizmaları………………..………………… 15
2.3.2. İnsanlara Bulaş Yolları…………..…………………………………………… 17
2.4. Antibiyotik Direnci Kavramı…………………………………………...………. 18
2.4.1. Antimikrobiyal Direnç Mekanizmaları…….……………………………......... 19
2.4.2. Antibiyotik Direncinin Küresel Boyutu………………………………………. 20
2.4.3. Hayvan Kaynaklı Dirençli Bakterilerin Halk Sağlığına Etkisi…………… ….. 21
3. GEREÇ VE YÖNTEM ……...…………………………………….…..…………. 24
3.1. Gereç ………………………………………………………….....…...……….... 24
3.1.1. İzolasyon Örnekleri………………………………………..….........….……… 24
3.1.2. Besiyerleri…………………………..………………..…..….………………... 24
3.1.2.1. Kanlı Agar (Merck 1.10886)…………………………..………………..…... 24
3.1.2.2. MacConkey Agar (Merck 1.05465)…………………..………………..…… 25
3.1.2.3. Eosin Methylene Blue Agar (Merck 1.01347)………..………………..…… 25
3.1.2.4. Mueller-Hinton Agar (Merck 1.05437) ………..………………..………….. 25
3.1.2.5. Brain Hearth Infusion Broth (Oxoid-CM1135) (% 20 gliserinli)…………… 25
3.1.2.6. Trypton Soya Agar (TSA) (Merck 105458)………………………………… 25
3.1.2.7. Trypton Soya Broth (TSB) (Merck 105459)…………..……………………. 26
3.1.2.8. Nutrient Broth (Merck 1.05443) ……………………………………………. 26
3.1.2.9. MR-VP Medium (Oxoid CM 43) …………………………………………... 26
3.1.2.10. Simmons Sitrat Besiyeri (SRL-SM 017)…………………………………... 26
3.1.2.11. Urea Broth (Merck 1.08483)………………………………………………. 26
3.1.2.12. DNAse Test Agar (Merck 1.10449)……………………………………….. 26
3.1.3. Ayıraç ve Boyalar ve Diğer Kimyasallar …………..…………………………. 27
3.1.3.1. Oksidaz Ayıracı (Oxoid, BR 64)……………………………………………. 27
3.1.3.2. Kovaks İndol Ayıracı (Merck 109293)……………………………………... 27
3.1.3.3. Methyl Red Ayıracı (MR)…………………………………………………... 27
3.1.3.4. Voges Proskauer Ayıracı (VP) …………………………………………….. 27
3.1.3.5. Gram Boyama Seti (Merck-111885)………………………………………... 28
3.1.3.6. Hidrojen Peroksit (Merck 108600)…………………………………………. 28
3.1.3.7. EDTA’lı Tavşan Plazması………………………………………………….. 28
3.1.4. Antibiyotik Diskleri ………………………………………………………….. 28
3.2. Yöntem …………………………………………………………………………. 28
3.2.1. Örneklerin Alınması………………………………………………………….. 28
3.2.2. Gram Pozitif Bakterilerin İzolasyonu ...……………..…………...………...... 29
3.2.2.1. Gram Pozitif Bakteri Türlerinin Tespiti İçin Gram Boyama………………. 29
3.2.3. Gram Negatif Bakterilerin İzolasyonu……………...….…………………….. 29
3.2.3.1. Gram Negatif Bakteri Türlerinin Tespiti İçin Gram Boyama ………………. 30
3.2.3. Biyokimyasal Testler….……………………………………………………… 30
3.2.4. Antibiyotik Duyarlılık Testi….……………………………………………….. 32
4. BULGULAR ………………………………………………………………….….. 33
4.1. İzolasyon Bulguları……………….………………………………….…………. 33
4.2. Antibiyogram Bulguları………………………………………….….………….. 34
5. TARTIŞMA …………...……….…………………...……...….……………....…. 36
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ……………………………..…………..………….…... 40
KAYNAKLAR ..………………………………...……...……………………….….. 41
BİLİMSEL ETİK BEYANI ………………………………………………………… 48
ÖZ GEÇMİŞ …………………………………………...…………………………… 4
Bir Devlet Üniversitesindeki Öğretim Üyelerinin ve Öğrencilerinin Afet Tutum Ölçeği Düzeyleri ve İlişkili Faktörler
No full textÖZET
BİR DEVLET ÜNİVERSİTESİNDEKİ ÖĞRETİM ÜYELERİNİN VE ÖĞRENCİLERİNİN AFET TUTUM ÖLÇEĞİ DÜZEYLERİ VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLER
Işıklar Esen Ü., Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2026.
Amaç: Bu araştırma, üniversite görev yapmakta olan öğretim üyelerinin ve öğrenim gören öğrencilerin afet tutum ölçeği düzeyleri ve ilişkili faktörlerin incelenmesi amacıyla analitik kesitsel olarak yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma Aydın Adnan Menderes Üniversitesi’nde görev yapan öğretim üyesi ve öğrenim gören öğrenciler ile 01.04.2024-01.04.2025 (12 ay) tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 212 öğretim üyesi ve 4038 öğrenci oluşturmuştur. Örneklem büyüklüğü evreni bilinen örneklem yöntemi ile hesaplanmıştır. Çalışmada veriler araştırmacı tarafından literatür taranarak; öğretim üyeleri ve öğrenciler için ayrı oluşturulan anket yöntemiyle toplanmıştır. Anketin ilk bölümü sosyo-demografik özellikler, ikinci bölüm çalışma konusu ile ilgili tutumları etkileyeceği düşünülen sorular, son bölüm ise Afet Tutum Ölçeğidir. Elde edilen veriler SPSS 21.0 programında ve bilgisayar ortamında değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde; tanımlayıcı istatiksel analizler, Student-t testi, Kruskal Wallis-H, Pearson Correliation testleri kullanılmıştır.
Bulgular: Afet bilgisi ve deneyimleri ile Afet Tutum Ölçeği (ATÖ) puanları arasındaki ilişkiler incelenmiş ve afet tanımını yeterli düzeyde bilen, afet eğitimi alan, afet tatbikatlarına katılan, sivil toplum üyeliği bulunan ve toplanma yerlerini bilen akademisyenlerin ATÖ puanlarının daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Öğrencilerde ise ATÖ puanlarının sınıf düzeyi, anne-baba eğitim durumu ve gelir seviyesi gibi faktörlerden etkilendiği, afet eğitimi alan, bilgilendirmelere dikkat eden ve tatbikatlara katılanların puanlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,05).
Sonuç: Bu çalışma, akademisyenler ve öğrenciler arasında afet bilinci ve tutumlarının, afet eğitimi ve deneyimlerinden anlamlı şekilde etkilendiğini göstermiştir. Akademisyenlerin afetlere yönelik tutumlarının öğrencilere göre daha olumlu olduğu, yaş, meslek yılı ve benzeri demografik değişkenlerin ise tutumlar üzerinde belirgin bir etkisinin olmadığı saptanmıştır. Bu sonuçlar, afet bilincini artırmaya yönelik eğitim ve farkındalık çalışmalarının önemini vurgulamaktadır.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY SAYFASI i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
TABLOLAR DİZİNİ vii
ÖZET ix
ABSTRACT xi
1. GİRİŞ 1
2. GENEL BİLGİLER 4
2.1. Afetlerin Sınıflandırılması 6
2.1.1. Doğal Afetler 6
2.1.2. İnsan Kaynaklı Afetler 6
2.2. Afetlerde Kavramlar 7
2.2.1. Kaza: Beklenmeyen Olaylar 7
2.2.2. Acil Durum: Hızlı Müdahale Gerektiren Durumlar 7
2.2.3. Tehlike: Risklerin Kaynağı 7
2.2.4. Risk: Tehlikenin Gerçekleşme Olasılığı 8
2.2.5. Felaket: Yıkıcı Olaylar 8
2.2.6. Zarar Görebilirlik: Kırılganlık ve Etkileri 8
2.2.7. Acil Yardım: Kriz Yönetiminin Temel Unsuru 9
2.3. Afet ve Afet Yönetimi 9
2.4. Afetlerin Afete Dönüşme Sebepleri 10
2.5. Afet Yönetiminde Güncel Zorluklar ve Stratejiler 11
2.6. Afetlerin Büyüklüğünü Etkileyen Faktörler 12
2.7. Afetlerin Yol Açtığı Sorunlar 13
2.8. Afetlere Hazırlık ve Afet Bilinci 14
2.9. Türkiye’de Afet Gerçeği 15
2.10. Afet ve Halk Sağlığı Hemşireliği 17
3. GEREÇ VE YÖNTEM 19
3.1. Araştırmanın Tipi 19
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Zaman 19
3.3. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi 19
3.4. Araştırmada Kullanılan Veri Toplama Araçları 19
3.4.1. Anket Formu 20
3.4.2. Afet Tutum Ölçeği (ATÖ) 20
3.5. Araştırmanın Uygulama Süreci 21
3.6. Araştırmaya Alınma Kriterleri 21
3.7. Araştırmaya Alınmama Kriterleri 22
3.8. İstatistiksel ve Analitik Yöntemler 22
3.9. Araştırmanın Etik Yönü 22
4. BULGULAR 23
5. TARTIŞMA 44
5.1. Araştırmaya Katılan Akademisyenlere İlişkin Bulguların Tartışılması 44
5.2. Araştırmaya Katılan Öğrencilere İlişkin Bulguların Tartışılması 50
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 59
6.1. Sonuçlar (Akademisyenler) 59
6.2. Sonuçlar (Öğrenciler) 60
6.3. Öneriler 61
KAYNAKLAR 63
EKLER 75
BİLİMSEL ETİK BEYANI 89
ÖZGEÇMİŞ 9
Türkiye’de Mental Sağlık Turizminin Mevcut Durumu Ve Diğer Ülkelerle Karşılaştırmalı Analizi
No full textÖZET
TÜRKİYE’DE MENTAL SAĞLIK TURİZMİNİN MEVCUT DURUMU VE
DİĞER ÜLKELERLE KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ
Gülen A. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık
Turizmi (Disiplinlerarası) Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi, Aydın, 2025.
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de gelişmekte olan mental sağlık turizminin güncel
durumunu uluslararası örneklerle karşılaştırmalı olarak değerlendirmektir. Türkiye’nin bu
alandaki potansiyeli; rekabet koşulları, ekonomik etkiler ve sektör için sağlayabileceği fırsatlar
üzerinden ele alınarak, ulusal turizm politikalarının geliştirilmesine katkı sunulması
hedeflenmiştir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, nitel yaklaşım temelinde literatür taraması yoluyla
yürütülmüştür. 2005–2025 yılları arasında yayımlanan ulusal ve uluslararası bilimsel
çalışmalar; belirlenen dahil edilme kriterlerine uygunluğu sağlanan ve tam metnine erişilebilen
kaynaklar arasından seçilmiştir. Verilerin analizinde içerik analizi, betimsel analiz ve
karşılaştırmalı analiz teknikleri kullanılmıştır. Örneklem ise Türkiye’nin yanı sıra, amaçlı ve
ölçüt örnekleme yoluyla seçilen Amerika Birleşik Devletleri (ABD), İtalya, Çin, Japonya,
Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Costa Rica’dan oluşmaktadır.
Bulgular: Analiz değerlendirmesinde ülkelerin mental sağlık turizm alanındaki güçlü ve
zayıf yönlerinin farklılaştığı; ancak fırsat ve tehditlerin çoğunlukla ortak eğilimler gösterdiği
saptanmıştır. ABD ve Japonya güçlü altyapılarıyla öne çıkarken; İtalya ve Çin’in belirli
alanlarda gelişime ihtiyaç duyduğu görülmüştür. Türkiye ile birlikte BAE’nin yatırım ve marka
oluşturma süreçlerinde ilerleme sağladığı, Costa Rica’nın ise doğa temelli programlarda rekabet
üstünlüğü taşıdığı saptanmıştır. Ancak Türkiye; yüksek doğal kaynak potansiyeli, engelli
fiyatlama ve stratejik konumuna rağmen uzman personel, tesisleşme ve planlama alanlarında
gelişim gereksinimi taşımaktadır. Mental sağlık turizmi alanında sistematik politikaların
geliştirilmesi, Türkiye’nin rekabet gücünü artırabilecek önemli bir fırsat olarak
değerlendirilmektedir.
x
Sonuç: Türkiye’nin mental sağlık turizmde rekabet gücünü ve sürdürülebilirliğini
artırmak için hizmet kalitesinin yükseltilmesi, uzman personelin güçlendirilmesi ve dış tanıtım
politikalarının etkinleştirilmesi gerekmektedir.İÇİNDEKİLER
KABUL VE ONAY …………...………………………..…………….…….……… i
TEŞEKKÜR ……………………………………………………………...………… ii
İÇİNDEKİLER ..…………………………………………….………...…..…….…. iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ …..…………………….……………... v
ŞEKİLLER DİZİNİ ….………….…………………………...………………...…… vi
TABLOLAR DİZİNİ ….………….…………………………...………………….... viii
ÖZET ……………………………………………………………………………..… ix
ABSTRACT ………………………………………………………………….…….. xi
1. GİRİŞ …………………….…………………...……………………….….…..….. 1
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi …………………………………….….…………. 1
1.2. Araştırmanın Amacı …………………………………………..……….……..... 3
2. GENEL BİLGİLER ……………………..…………………………………....….. 4
2.1. Turizm ve Turist ……. ………………………………………….……………… 4
2.2. Turizm Çeşitleri…….. ………………………………………….……………… 5
2.3. Sağlık Turizmi……… ………………………………………….……………… 6
2.4. Sağlık Turisti ……………..…………………………………….……………… 7
2.5. Sağlık Turizmi Türleri….....…………………………………….……………… 8
2.5.1. Medikal Turizm (Medical Tourism)….….….…… ………………………….. 9
2.5.2. Üçüncü Yaş ve Engelli Turizmi (Third-Age and Accessible Tourism)……….. 11
2.5.2.1. Üçüncü Yaş Turizmi ……………….……………..………………………... 11
2.5.2.2. Engelli Turizmi ………………………..…………..……………………….. 12
2.5.3. Termal ve Kaplıca Turizmi (Therapeutic Thermal Tourism)……..………….. 14
2.5.4. Spa ve Wellness Turizm (Spa and Wellness Tourism)….…………………….. 16
iv
2.6. Mental (Ruh) Sağlık ….………...……….………………………………….…... 19
2.7. Rehabilitasyon ….………...……….………………………………….…........... 22
2.8. Rekreasyon ….………...……….………………………………….…................ 23
2.9. Holistik Uygulamalar .………...……….………………………………….…..... 24
2.10. Mental Sağlık Turizmi .………...…….………………………………….…..... 25
2.10.1. Mental Sağlık Turizminin Belirleyici Unsurları .....………………….……… 29
2.10.2. Mental Sağlık Turizmi ve Ekonomi ………………….…………................... 30
2.11. Dünyada Mental Sağlık Turizmi .………...………………………….….…...... 32
2.11.1. Avrupada Mental Sağlık Turizmi …………..……………………..……….... 35
2.11.1.1. Avrupada Mental Sağlık Turizminde Etkili Olan Ülkeler ………………... 36
2.11.1.2. İtalya’da Mental Sağlık Turizmi…………………………………………... 38
2.11.2. Amerika Kıtasında Mental Sağlık Turizmi …………..…………....………... 39
2.11.2.1. Amerika Kıtasında Mental Sağlık Turizminde Etkili Olan Ülkeler ………. 41
2.11.2.2. Amerika Birleşik Devletleri’nde Mental Sağlık Turizmi………………… 41
2.11.3. Asya-Pasifik Bölgesinde Mental Sağlık Turizmi ………………..………….. 44
2.11.3.1. Asya-Pasifik Bölgesinde Mental Sağlık Turizminde Etkili Olan Ülkeler.... 45
2.11.3.2. Çin’de Mental Sağlık Turizmi…………………………………………….. 46
2.11.3.3. Japonya’da Mental Sağlık Turizmi………………………………………... 48
2.11.4. Orta Doğu-Kuzey Afrika Bolgesinde Mental Sağlık Turizmi …………......... 50
2.11.4.1. Orta Doğu-Kuzey Afrika Bolgesinde Mental Sağlık Turizminde Etkili
Olan Ülkeler …………………………………………………….……….
51
2.11.4.2. Birleşik Arap Emirlikleri’nde Mental Sağlık Turizmi…………………… 52
2.11.5. Gelişmekte Olan Ülkeler Bölgesinde Mental Sağlık Turizmi …………..….. 54
2.11.5.1. Gelişmekte Olan Ülkeler Bölgesinde Mental Sağlık Turizminde Etkili
Olan Ülkeler ……………………………………………………………..
55
2.11.5.2. Costa Rica’da Mental Sağlık Turizmi …………………………………..... 56
v
2.12. Türkiye’de Mental Sağlık Turizmi …………………………………….…….. 57
2.12.1. Akademik Literatürde Türkiye’de Mental Sağlık Turizmi …………………. 59
2.12.2. Türkiye’de Mental Sağlık Turizmininde Gelişiminde Etkili Uygulamalar …. 59
3. ARAŞTIRMANIN YÖNTEMİ ………………………………….…..…………... 65
3.1. Araştırma Tasarımı ……………………………………….....…...……….......... 65
3.2. Araştırmanın Örneklemi………………………………………………………... 68
4. BULGULAR ………………………………………………………………….…. 70
4.1. İtalya’nın Mental Sağlık Turizmi Açısından GZFT Analizi………….………… 70
4.2..Amerika Birleşik Devletleri'nin Mental Sağlık Turizmi Açısından GZFT
Analizi………….………………………………………………………………
71
4.3. Çin’in Mental Sağlık Turizmi Açısından GZFT Analizi………….…………… 72
4.4. Japonya’nın Mental Sağlık Turizmi Açısından GZFT Analizi………….………. 73
4.5. Birleşik Arap Emirlikleri’nin Mental Sağlık Turizmi Açısından GZFT Analizi... 74
4.6. Costa Rica’nın Mental Sağlık Turizmi Açısından GZFT Analizi……………… 75
4.7. Türkiye’nin Mental Sağlık Turizmi Açısından GZFT Analizi………….………. 76
4.8. Örneklem Olan Ülkeler ve Türkiye’nin Belirlenen Kriterler Üzerinden Analizi 77
5. TARTIŞMA …………...……….…………………...……...….……………....…. 80
6. SONUÇ VE ÖNERİLER ……………………………..…………..………….…... 84
KAYNAKLAR ..………………………………...……...……………………….….. 87
BİLİMSEL ETİK BEYANI ………………………………………………………… 130
ÖZ GEÇMİŞ …………………………………………...…………………………… 13
Ursolik Asidin Meme Kanseri Hücrelerinde Leptin Gen Ekspresyonu ve Salınımı Üzerine Etkileri
No full textAmaç: Bu araştırmada doğal bir biyoaktif bileşen olan ursolik asidin, düşük sağ kalım oranlarıyla öne çıkan meme kanserinde MCF-7 hücre hattında leptin gen ekspresyonu ve salınımı üzerindeki etkisini araştırmayı amaçlamaktadır.
Gereç ve Yöntem: Araştırmada meme kanseri hücre hattı MCF-7 kullanılmıştır. Ursolik asitin hücre canlılığına olan etkisini belirlemek amacıyla 5-125 μM doz aralığında uygulama yapılarak, 48. saat sonunda Muse hücre canlılık testi ile etkinliği belirlenmiştir. Süre ve doza bağlı olarak elde edilen proliferasyon grafiğinden apoptoz ve RT-PCR çalışmaları için IC25ve IC50 dozları belirlenmiştir. Bu dozlarda uygulama yapılarak Muse hücre analiz cihazında Muse Annexin V kiti ile apoptoz tespit edilmiştir. Gerçek zamanlı PCR (RT-PCR) yöntemi ile Leptin, ER-α ve ER-β genlerinin ifadeleri mRNA düzeyinde belirlenmiştir. İstatistiksel analizler IBM SPSS (v27) programında bağımsız örneklem t-testi kullanılarak yapılmıştır (p<0,05).
Bulgular: MCF-7 hücrelerinin %50’sini inhibe eden ursolik asit dozunun 62,5 μM olduğu hesaplanmıştır. Ayrıca, ursolik asit uygulamasıyla MCF-7 hücrelerinde apoptozun arttığı bulunmuştur. Aynı zamanda ursolik asit uygulamasının (27,5ve 62,5 μM) Leptin ve ER-α gen ifadelerini anlamlı olarak azaltırken, ER-β ifadesini artırmıştır.
Sonuç: Ursolik asidin MCF-7 meme kanseri hücrelerinde leptin gen ekspresyonu ve salınımı üzerine etkisi literatürde ilk kez incelenmiş; UA'nın hücre proliferasyonunu baskıladığı, apoptozu indüklediği, leptin ve ER-α ekspresyonlarını önemli ölçüde azalttığı ve ER-β ekspresyonunu arttırdığı tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, UA'nın leptin-östrojen ekseni üzerinden meme kanseri progresyonunu hedefleyen doğal bir terapötik ajan olarak potansiyelini ortaya koyması ve yeni hedefe yönelik tedavi stratejileri için temel oluşturması bakımından önemlidir.KABUL VE ONAY SAYFASI i
TEŞEKKÜR ii
SİMGELER ve KISALTMALAR DİZİNİ iv
ŞEKİLLER DİZİNİ vi
TABLOLAR DİZİNİ vii
ÖZET viii
ABSTRACT ix
1. GİRİŞ x
2. GENEL BİLGİLER 2
2.1. Meme Kanseri 2
2.2. Leptin 3
2.3. Triterpenoidler 4
2.4. Ursolik Asit 5
2.5. Ursolik Asidin Biyoyararlanımı ve Farmakokinetiği 7
2.6. Ursolik Asit ve Metabolik Hastalıklar 8
2.7. Ursolik Asit ve Kanser 9
3. GEREÇ ve YÖNTEM 13
3.1. Hücre Hattı Kültür Koşulları 13
3.2. Ursolik Asit Hazırlanması 13
3.3. Hücre Canlılık Analizi 14
3.4. Apoptoz Saptanması 16
3.5. Total RNA İzolasyonu 18
3.6. Komplementer DNA (cDNA) Sentezi 19
3.7. Gerçek zamanlı Polimeraz Zincir Reaksiyonu (RT-PCR) 20
3.8. İstatistiksel Değerlendirme 21
4. BULGULAR 22
5. TARTIŞMA 26
6. SONUÇ ve ÖNERİLER 31
KAYNAKLAR 33
BİLİMSEL ETİK BEYANI 45
ÖZ GEÇMİŞ 4
“Kedi Ve Köpeklerde Os Coxae’nın Kesitsel Geometrik Özellikleri: Klinik-Anatomik Değerlendirme”
No full textAmaç: Bu çalışmada, kedi ve köpeklerin bilgisayar ortamında hazırlanmış os coxae modellerinde, morfolojik ve geometrik değerlendirmeler ile özellikle ortopedik yaklaşımlar dikkate alınarak türe ve cinsiyete bağlı farklılıkların incelenmesi amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışma kapsamında herhangi bir deformitesi olmayan 21 adet kedi ve 62 adet köpeğin os coxae kemiklerinin bilgisayarlı tomografi görüntülerinden üç boyutlu modeller oluşturulmuştur. Bu modellerde öncelikle os coxae’nın uzunluk, genişlik, yükseklik ve açılardan oluşan dış morfometrik ölçümleri alınmıştır. Daha sonra ilium, ischii ve pubis kesit gürüntülerinde kortikal kalınlık ve iç-dış çap ölçümleri alınmıştır. Bu ölçümlerin tür ve cinsiyete bağlı farklılıkları istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca os coxae modelleri üzerinde kortikal kalınlık haritaları oluşturulmuştur.
Bulgular: Indeks verileri değerlendirildiğinde; ala ossis ilii, os pubis, os ischii, symphysis pelvina genişliklerinin ve symphysis pelvina uzunluğunun os coxae uzunluğuna oranları ve symphysis pelvina genişliğinin symphysis pelvina uzunluğuna oranının kedilerde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bunların yanında köpeklerde sadece acetabulum genişliğinin os coxae uzunluğuna oranı kediye göre daha yüksek olarak saptanmıştır. Cinsiyet faktörleri dikkate alındığında, os ischii uzunluk ve genişlik ölçümlerinin os coxae uzunluğuna oranın erkek kedilerde dişilere göre daha fazla olduğu, köpeklerde ise os pubis ve symphysis pelvina genişliklerinin os coxae uzunluğuna oranları ve symphysis pelvina genişliğinin symphysis pelvina uzunluğuna oranının dişilerde daha yüksek olduğu görülmüştür. Diğer tüm indeks verilerinin iki hayvan türünde de seksüel dimorfizm göstermediği dikkati çekmiştir. Kortikal kalınlık indekslerinin genel olarak kedilerde köpeklere göre daha yüksek değerlere sahip olduğu görülmüştür. Bununla birlikte her iki türde de bu indekslerin birkaç parametre dışında dikkate değer bir seksüel dimorfizm göstermediği tespit edilmiştir. Kedi coxae’sında lineer morfometrik ölçümler ve indeks değerleri ile korteks kalınlıkları arasındaki korelasyon katsayılarının genel olarak düşük olduğu görülmüştür. Köpek coxae’sında ise os pubis ve ilium’da korteks kalınlığı ile bazı morfometrik ölçümler arasında korelatif ilişki görülürken, os ischii korteks kalınlığının genel morfometrik ölçümler ve indeks değerleriyle arasında ilişki olmadığı görülmüştür.
Sonuç: Bu araştırmada kedi ve köpeklerde os coxae’nın üç boyutlu modellerinde hem kortikal kalınlık haritaları hem de kemiğin belirli bölgelerinde kesit görüntülerinin geometrik analizi ile etkin vida-pin uygulama bölgelerinin seçimi için klinik çalışmalara yönelik veriler sunulmuştur. Bununla birlikte, os coxae üzerinde elde edilen açı ve indeks verilerinin cinsiyet ve türe bağlı değerlendirmeleri ile de hem pelvis varsayonuna bağlı cerrahi yaklaşımın seçilebilmesinde klinik çalışmalara hem de pelvis tiplendirilmesi için anatomik çalışmalara yönelik veriler sunulmuştur.KABUL VE ONAY …………….……………………………………………………… i
TEŞEKKÜR…………………………………………………………………………….ii
İÇİNDEKİLER……………………………………………………………….….……..iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ………………………………………...…..iv
ŞEKİLLER DİZİNİ…………………………………………………………….….……v
RESİMLER DİZİNİ…………………………………………………………………….vii
TABLOLAR DİZİNİ……………………………………………………………….…..viii
ÖZET………………………………………………………………………………...….x
ABSTRACT……………………………………………………………………….……xi
1. GİRİŞ…………………………………………………………………………….….1
2. GENEL BİLGİLER……………………………………………………………….…2
2.1. Kedi ve Köpeklerde Pelvis Bölgesi Kemikleri …………………….................2
2.2. Kedi ve Köpeklerde Pelvis Bölgesi Eklem ve Ligamentleri …………………4
2.3. Kedi ve Köpeklerde Pelvis Bölgesi Kasları …………………………..……….6
2.4. Kedi ve Köpeklerdeki Pelvis Bölgesinin Damar ve Sinirleri..........................10
2.5. Kedi ve Köpeklerdeki Pelvis Bölgesinin Fonksiyonel Anatomik Özellikleri ..11
2.6. Kedi ve Köpeklerde Pelvis Bölgesinde Meydana Gelen Kırıklar ve Tedavi Yöntemleri………………………………………………………………………………16
3. GEREÇ VE YÖNTEM………………………………………………………………21
3.1. Çalışma Materyali…………………………………………………………………21
3.2. Morfometrik Yöntemler……………………………………………………………22
3.3. İstatistiksel Değerlendirme……………………………………………………… 34
4. BULGULAR…………………………………………………………………………..35
5. TARTIŞMA…………………………………………………………………………. .71
6. SONUÇ VE ÖNERİLER…………………………………………………………….81
KAYNAKLAR…………………………………………………………………………....83
EKLER…………………………………………………………………………………..94
Ek 1. Etik Kurul Onay Sayfası………………………………………………………...94
BİLİMSEL ETİK BEYANI……………………………………………………………...95
ÖZ GEÇMİŞ…………………………………………………………………………….9
Üniversite Öğrencilerinde Anksiyete ve Menstrual Semptomlar Arasındaki İlişki ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi
No full textAmaç: Bu çalışma üniversite öğrencilerinde anksiyete ve menstrual semptomlar arasındaki ilişki ve etkileyen faktörleri belirlemektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma, Analitik-kesitsel olarak Aydın Adnan Menderes Üniversitesi merkez kampüsünde yer alan 10 fakültede okuyan 394 kız öğrenci ile 15.10.2024- 15.03.2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. Veriler, Tanımlayıcı Bilgi Formu, Menstruasyon Semptom Ölçeği (MSÖ) ve Sürekli Kaygı Ölçeği (SKÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde Mann-Whitney U testi, Kruskal-Wallis H testi ve Spearman korelasyon analizi kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırma sonucunda SKÖ toplam ortanca puan 48,0 (32,0 – 69,0) bulunmuştur. Menstruasyon Semptom Ölçeği toplam ortanca puanı 3,18, (1,09 – 4,82), MSÖ alt boyut ortanca puanları ise sırasıyla negatif etkiler/somatik yakınmalar 3,12 (1,15 – 5,0) puan, ağrı belirtileri 4,20 (1,2 – 6,0) puan ve baş etme yöntemleri 2,67 (1,0 – 5,0) puan bulunmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda SKÖ toplam puanı ile MSÖ toplam puanı (r=0,267, p<0,001), MSÖ negatif etkiler/somatik yakınmalar alt boyut puanı (r=0,287, p<0,001) ve MSÖ ağrı belirtileri alt boyut puanı (r=0,193, p<0,001) arasında pozitif yönde zayıf ilişki saptanmıştır.
Öğrencilerin sosyodemografik özellikleri (sigara kullanma durumu ve stresli hissetme durumu, düzenli egzersiz yapma durumu) ve menstruasyon özellikleri (menarş yaşı) ile MSÖ puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki saptanmıştır (p<0,05). Öğrencilerin sosyodemografik özellikleri (stresli hissetme durumu ve düzenli egzersiz yapma durumu) ile SKÖ toplam puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur.
Sonuç: Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda, SKÖ puanı arttıkça MSÖ puanın arttığını, menstrual semptomları ve anksiyeteyi etkileyen bazı sosyodemografik (sigara kullanma durumu, stresli hissetme durumu ve düzenli egzersiz yapma durumu) ve menstruasyon özelliklerinin (menarş yaşı) olduğunu göstermiştir.KABUL VE ONAY i
TEŞEKKÜR ii
İÇİNDEKİLER iii
SİMGELER VE KISALTMALAR DİZİNİ vi
ŞEKİLLER DİZİNİ vii
TABLOLAR DİZİNİ viii
ÖZET ix
ABSTRACT xi
1. GİRİŞ 13
1.1. Problemin Tanımı ve Önemi 13
1.2. Araştırmanın Amacı 16
1.3. Araştırmanın Soruları 16
2. GENEL BİLGİLER 17
2.1. Anksiyetenin (Kaygı) 17
2.1.1. Anksiyete Düzeyleri 18
2.1.2. Anksiyetenin Belirtileri 18
2.1.3. Anksiyeteye Neden Olan Faktörler 19
2.2. Menstruasyonun Tanımı 20
2.3. Menstual Siklus Fizyolojisi 21
2.3.1. Ovaryal Siklus 22
2.3.1.1. Foliküler Evre 22
2.3.1.2. Ovulasyon Evresi 22
2.3.1.3. Luteal Evre 23
2.3.2. Endometrial Siklus 23
2.3.2.1. Proliteratif Faz 23
2.3.2.2. Sekretuar Faz 24
2.3.2.3. Menstrual Faz 24
2.4. Menstrual Semptomlar 25
2.5. Menstrual Semptomları Etkileyen Faktörler 27
2.6. Menstrual Semptomlar ve Anksiyete ile İlgili Yapılan Çalışmalar 30
2.7. Menstrual Semptomlar ve Anksiyetenin Yönetimi 32
2.8. Menstrual Semptomlar ve Anksiyete ile Başa Çıkmada Kadın Sağlığı Hemşirelerinin Rolü 33
3. GEREÇ VE YÖNTEM 36
3.1 Araştırmanın Tasarımı 36
3.2. Araştırmanın Yapıldığı Yer ve Özellikleri 36
3.3. Araştırmanın Süreci 36
3.4. Araştırmanın Evreni ve Örneklemi 37
3.5. Araştırmaya Dâhil Edilme, Dışlanma ve Çıkarılma Kriterleri 39
3.6. Veri Toplama Araçları 39
3.6.1. Tanımlayıcı Bilgi Formu 40
3.6.2. Spielberg Sürekli Kaygı Ölçeği (SKÖ) 40
3.6.3. Menstruasyon Semptom Ölçeği (MSÖ) 41
3.7. Ön Uygulama 42
3.8. Araştırma Verilerinin Toplanması 43
3.9. Verilerin İstatistiksel Değerlendirilmesi 43
3.11. Araştırmanın Güçlükleri 44
3.12. Araştırmanın Etik Yönü 44
4. BULGULAR 46
4.1. Öğrencilerin Sosyodemografik Özellikleri 46
4.2. Öğrencilerin Menstruasyon Özellikleri 47
4.3. Öğrencilerin SKÖ ve MSÖ Toplam Puanları 48
4.4. Öğrencilerin Demografik Özelliklerine Göre SKÖ Toplam Puanları 49
4.5. Öğrencilerin Menstruasyon Özelliklerine Göre SKÖ Toplam Puanları 50
4.6. Öğrencilerin Demografik Özelliklerine Göre MSÖ Toplam Puan ve Alt Boyut Puanları 51
4.7. Öğrencilerin Menstruasyon Özelliklerine Göre MSÖ Toplam Puan ve Alt Boyut Puanları 56
4.8. Öğrencilerin SKÖ Toplam Puanı ile MSÖ Toplam Puanı Arasındaki İlişki 58
5. TARTIŞMA 59
5.1. Öğrencilerin SKÖ Toplam Puanları 59
5.2. Öğrencilerin MSÖ Toplam ve Alt Boyut Puanları 60
5.3. Öğrencilerin SKÖ Toplam Puanları ile MSÖ Toplam Puan ve Alt Boyut Puanları Arasındaki Korelasyon İlişkisinin Karşılaştırılması 61
5.4. Öğrencilerin Sosyodemografik ve Menstruasyon Özelliklerine Göre SKÖ Toplam Puanlarının Karşılaştırılması 63
5.5. Öğrencilerin Sosyodemografik ve Menstruasyon Özelliklerine Göre MSÖ Toplam Puanlarının Karşılaştırılması 68
6. SONUÇ VE ÖNERİLER 74
6.1. Sonuçlar 74
6.2. Öneriler 75
7. KAYNAKLAR 77
EKLER 99
Ek 1. Veri Toplama Formu 99
Ek 2. Menstruasyon Semptom Ölçeği Ölçek İzni 105
Ek 3. Sürekli Kaygı Ölçeği İzni 106
Ek 4. Etik Kurul Ön Onayı 107
Ek. 5. Etik Kurul Son Onay 108
Ek 6. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Rektörlük İzni 109
Ek 7. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Fakülte İzinleri 110
BİLİMSEL ETİK BEYANI 120
ÖZGEÇMİŞ 12