Repozytorium Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza (AMUR)
Not a member yet
24938 research outputs found
Sort by
Digital accessibility in the European Union – practice and theoretical assumptions
No full textNa świecie w 2021 r. prawie pięć miliardów ludzi korzystało z internetu – czyli 62,5% populacji Ziemi (Kemp, 2022). Liczby te są zgodne z ogólnoświatowymi trendami w obszarze gospodarki, z charakterystycznymi dla jej kolejnych etapów rozwoju (aktualnie – Przemysł 4.0) cechami. Za trendami w sektorze biznesu podążają zmiany w sektorze publicznym, co znajduje odzwierciedlenie w funkcjonowaniu administracji publicznej. Zwiększający się udział internetu wpływa na wzrost wykorzystywania w coraz szerszym zakresie nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych, tzw. ICT w administracji publicznej i poprzez podmioty publiczne. Jednocześnie 80 mln Europejczyków żyje z niepełnosprawnością (Polska Akademia Dostępności, 2015), podlegając wykluczeniu pod kątem dostępności cyfrowej. Polityki publiczne Unii Europejskiej oraz państw członkowskich na przykładzie Polski kształtują równy dostęp do usług online swoich obywateli.In the world, almost five billion people will be using the Internet in 2021, i.e. 62.5% of the Earth’s population (Kemp, 2022). These figures are in line with global trends in the economic field, with characteristics characteristic of its successive stages of development (currently Industry 4.0). Trends in the business sector are followed by changes in the public sector, which is reflected in the functioning of public administration. The increasing share of the Internet is influencing the growing use of modern information and communication technologies, so-called ICT, in and through public administration. At the same time, 80 million Europeans live with a disability (Polska Akademia Dostępności, 2015), being subject to exclusion in terms of digital accessibility. Public policies of the European Union and the Member States, following the example of Poland, are shaping equal access to online services of their citizens. Digital accessibility in the European Union-practice and theoretical assumptions
Unia Europejska w obliczu wojny Rosji z Ukrainą
No full textThe brutal reality of barbarian aggressive war in the middle of Europe demands the full mobilization and unification of powers not only of Ukraine, but also of such important actors as European Union member states. However, unfortunately it turned out that European Union again faces internal arguments and lack of unity, despite such unambiguous situation. The articles analyses the number of EU member states according to their position in the Russian-Ukrainian war and discusses what might be the reasons and consequences.Brutalna rzeczywistość barbarzyńskiej agresywnej wojny w środku Europy wymaga pełnej mobilizacji i zjednoczenia sił nie tylko Ukrainy, ale także tak ważnych podmiotów, jak państwa członkowskie Unii Europejskiej. Niestety, okazało się jednak, że mimo tak jednoznacznej sytuacji Unia Europejska ponownie boryka się z wewnętrznymi argumentami i brakiem jedności. Artykuł analizuje liczbę państw członkowskich UE w zależności od ich stanowiska w wojnie rosyjsko-ukraińskiej i omawia przyczyny i konsekwencje
Modification of regenerated cellulose microfibers with selected inorganic, optically active nanostructures, and their applications
No full textEuropean Social Fund under the Operational Program Knowledge Education Development (project no. POWR.03.02.00-00-I026/16) and the Polish National Science Centre (project numbers 2019/33/N/ST5/00326 and 2016/21/B/ST5/00110).Celem niniejszej pracy była modyfikacja regenerowanych włókien celulozowych wybranymi nieorganicznymi nanostrukturami wykazującymi aktywność optyczną oraz ich szczegółowa charakterystyka fizykochemiczna. Modyfikacja miała na celu przygotowanie włókien o pożądanych funkcjonalnościach (głównie aktywności optycznej), takich jak luminescencyjno-magnetyczna, termometryczna czy plazmonowa, co umożliwiłoby ich zastosowanie w dziedzinie inteligentnych tekstyliów.
W tym celu zsyntetyzowano odpowiednie modyfikatory, tj. wielofunkcyjne (wykazujące równocześnie właściwości magnetyczne i luminescencyjne lub upkonwersyjne) nanostruktury typu rdzeń/powłoka,nanodruty złota wykazujący właściwości plazmonowe oraz nanocząstki fluorku itru domieszkowanego jonami iterbu i erbu, które wykazują temperaturowo zależną emisję upkonwersyjną. Zsyntetyzowane modyfikatory w formie wodnych koloidów wprowadzono do roztworu celulozy w N-tlenku N metylomorfoliny (NMMO), z którego następnie wyprzędzono techniką sucho-mokrą modyfikowane włókna celulozowe typu Lyocell. Przeprowadzone w pracy badania wykazały, że modyfikowane włókna celulozowe mogą być z powodzeniem zastosowane w dziedzinie tzw. inteligentnych tekstyliów, jako: znaczniki zabezpieczające przed fałszowaniem, podłoża do powierzchniowo wzmocnionej spektroskopii Ramana (SERS) oraz czujniki temperatury.The purpose of this thesis was the modification of regenerated cellulose fibers with selected inorganic nanostructures exhibiting optical activity and their detailed physicochemical characterization. The modification was aimed at preparing the fibers with desired functionalities (mainly optical activity), such as luminescent-magnetic, thermometric or plasmonic, which would enable their application in the field of smart textiles.
In order to do this, appropriate modifiers were synthesized, i.e. bifunctional (showing simultaneously magnetic and luminescent or upconverting properties) modifiers gold nanorods exhibiting plasmonic properties, and yttrium fluoride nanoparticles doped with ytterbium and erbium ions, which show temperature-dependent upconversion emission. The synthesized nanostructures in the form of aqueous colloids were introduced into the solution of cellulose in N methylmorpholine N-oxide (NMMO), which was then used to form Lyocell-type modified cellulose fibers by a dry-wet technique. The research conducted in this thesis showed that the modified cellulose fibers can be successfully used in the field of the so-called smart textiles as anti counterfeiting labels, substrates for the surface-enhanced Raman spectroscopy (SERS) or wearable temperature sensors
Ewolucja form współpracy regionalnej w Europie Wschodniej (1990–2021). Rola Polski jako aktora regionalnego
No full textPoland’s power plays an important role in building the image and international position of the country in the region. It is a good starting point to conduct a proactive policy, which gives Poland the opportunity to act on behalf or in defence of smaller regional neighbours. This, of course, can increase Poland’s own significance and potentially opens new political opportunities to contribute to the realization of its own geostrategic interests and goals; in this sense, broadening its influence. It is therefore worth analysing the roles that Poland plays within its region and find the answer to the question of how its position evolves, and to what extent regional roles have an impact on the international position and strength of the state in the European Union. The paper argues that Poland does not effectively exploit cooperation in regional organizations. Thus, its role remains below its own capabilities and it is inferior to the nation’s ambitions. Nevertheless, there is still potential to strengthen the state’s position and its international role in the European Union and beyond.Siła Polski i jej znaczenie w regionie odgrywa ważną rolę w budowaniu wizerunku i międzynarodowej pozycji kraju. To dobry punkt wyjścia do prowadzenia aktywnej polityki, która daje Polsce możliwość działania w imieniu lub w obronie mniejszych sąsiadów. To oczywiście może zwiększyć znaczenie Polski i potencjalnie otwiera nowe możliwości polityczne dla przyczyniania się do realizacji własnych interesów i celów geostrategicznych. Warto zatem przeanalizować role, jakie Polska odgrywa w swoim regionie i znaleźć odpowiedź na pytanie, jak ewoluowała jej pozycja i w jakim stopniu role regionalne wpływają na pozycję międzynarodową i siłę państwa w Unii Europejskiej. Artykuł argumentuje, że współpraca w ramach organizacji regionalnych nie jest przez Polskę efektywnie wykorzystywana, a jej rola jest poniżej jej własnych możliwości i ambicji narodu. Niemniej jednak nadal istnieje potencjał do wzmocnienia pozycji państwa, a tym samym pozytywnego wpływania na jego rolę międzynarodową w Unii Europejskiej i poza nią
Motivation through autonomy in ESP classes: Action research on the influence of the Matrix Model on leaming ESP in hybrid environments
No full textWydział AnglistykiW rozprawie zaproponowano kompleksowe podejście do procesu opracowywania i prowadzenia kursów ESP w hybrydowym środowisku uczenia się.
Pierwsza część pracy ma charakter teoretyczny. Pierwszy rozdział przedstawia tło rozważań na temat uczenia się, nauczania i prowadzenia badań w obszarze ESP. Drugi rozdział analizuje potencjał i wyzwania, których instytucje edukacyjne, twórcy kursów, nauczyciele i uczniowie mogą oczekiwać od współczesnych technologii edukacyjnych. Rozdział trzeci przedstawia model, który może być wykorzystany w procesie przygotowania i realizacji kursów ESP.
Druga część rozprawy testuje stosowalność modelu, skupiając się na analizie wzajemnego oddziaływania autonomii ucznia i motywacji do nauki ESP w środowisku hybrydowym. Rozdział czwarty przedstawia projekt, kontekst i wyniki eksperymentalnej eksploracji wpływu wprowadzenia zadania wspierającego autonomię na motywację studentów do nauki ESP. Rozdział piąty opisuje korelacyjne badanie stopnia gotowości studentów do autonomii, ich motywacji do nauki ESP i subiektywnie odczuwanej satysfakcji.
Rozprawę kończy rozdział szósty, zawierający rekomendacje sformułowane na podstawie wyników dwóch opisanych powyżej badań, jednak wnioski wskazują wyraźnie, że proces dociekania musi być kontynuowany. W związku z tym rozdział zawiera również sugestie dotyczące dalszych badań w obszarze opracowywania i prowadzenia hybrydowych kursów ESP, a dokładniej mówiąc, w kwestii roli motywacji i autonomii w nauczaniu i uczeniu się ESP w środowisku hybrydowym.The dissertation has suggested a comprehensive approach to the process of developing and delivering ESP courses.
The first part of the work is theory-based. The first chapter sets the background for considerations of ESP learning, teaching, and researching. The second chapter investigates the opportunities and challenges educational institutions, course creators, teachers, and learners may expect from present-day educational technologies. The third chapter presents a model of preparing, developing and delivering ESP courses. It is suggested that a global perspective be taken to the analysis of the needs, opportunities and limitations of all parties involved, before focusing on particular aspects of the ESP course being created or delivered.
The second part of the dissertation tests the applicability of the model, focusing on an analysis of the interplay of learner autonomy and motivation to learn ESP. Chapter four presents the design, the context and the results of an experimental exploration of the influence of an autonomy-supportive task on the learners’ motivation to learn ESP. Chapter five reports a correlational investigation of the degree of students’ readiness for autonomy, their motivation to learn ESP, and perceived satisfaction.
While the thesis ends with chapter six, containing recommendations formed on the basis of the results of the two studies described above, the process of enquiry needs to go on. Therefore, the chapter also includes suggestions for further research in the area of blended ESP course development and delivery, referring to the role of motivation and autonomy in ESP teaching and learning
Synthesis and biological activity of derivatives of natural compounds - salinomycin and colchicine
No full textWydział ChemiiNa obiekt badawczy wybrałam dwa związki pochodzenia naturalnego - salinomycynę i kolchicynę. Wyniki przeprowadzonych przeze mnie badań zostały zebrane w cykl 6 artykułów naukowych, które stanowią podstawę mojej rozprawy doktorskiej zatytułowanej „Synteza i badania aktywności biologicznej pochodnych związków naturalnych - salinomycyny i kolchicyny”. W wyniku przeprowadzonych syntez otrzymałam 49 nowych pochodnych salinomycyny oraz 48 nowych pochodnych kolchicyny. Strukturę i czystość otrzymanych pochodnych wyznaczono z wykorzystaniem technik spektroskopowym, spektrometrycznych oraz krystalograficznych.
Wszystkie otrzymane związki poddano badaniom aktywności przeciwnowotworowej we współpracy z naukowcami z polskich i zagranicznych ośrodków naukowych. Dla wszystkich badanych związków wyznaczono również współczynniki selektywności i oporności. Pozwoliło to na wyznaczenie korelacji pomiędzy strukturą nowych pochodnych a ich aktywnością biologiczną (SAR).
Przeprowadzone przeze mnie badania dowiodły słuszności wyboru obiektów badawczych – związków naturalnych o dużym potencjale przeciwnowotworowym. Ich modyfikacje pozwoliły mi wykazać, że dobrze zaplanowana synteza analogów salinomycyny i kolchicyny może doprowadzić do otrzymania nowych i bardziej aktywnych pochodnych udowadniając, że potęgę tkwiącą w naturze można udoskonalić.I chose two compounds of natural origin - salinomycin and colchicine, as the objects of my research. The results of my research have been collected into a series of 6 scientific articles, which constitute the basis of my doctoral dissertation entitled "Synthesis and research on the biological activity of natural derivatives - salinomycin and colchicine". As a result of the performed syntheses, I obtained 49 new derivatives of salinomycin and 48 new derivatives of colchicine. The structure and purity of the derivatives obtained were determined with the use of spectroscopic, spectrometric and crystallographic techniques. All obtained compounds were tested for anti-cancer activity in cooperation with scientists from Polish and foreign research centers. In addition, selectivity and resistance indexes were also determined for all tested compounds. This allowed us to determine the correlation between the structure of the new derivatives and their biological activity (SAR).
The obtained results have proven the right choice of the research objects - natural compounds with high anti-cancer potential. Their modifications allowed me to show that a well-planned synthesis of salinomycin and colchicine analogs can lead to new and more active derivatives, proving that the power of nature can be improved.Badania przedstawione w niniejszej rozprawie były finansowane przez Narodowe Centrum Nauki w ramach projektów: ETIUDA 8 (2020/36/T/ST4/00041), OPUS 11 (2016/21/B/ST5/00111) oraz SONATA 12 (2016/23/D/ST5/00242). Badania te były także objęte wsparciem projektu ChemInter (POWR.03.02.00-00-I026/16) współfinansowanym przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój
The influence of functionalized silsesquioxanes on physicochemical and mechanical properties of selected polymer materials
No full textWydział ChemiiNiniejsza praca doktorska stanowi krytyczne spojrzenie na problematykę wytwarzania układów polimerowych zawierających w swoim składzie dodatki funkcjonalne w postaci silseskwioksanów oraz ich bliskich pochodnych, sferokrzemianów, które ze strukturalnego punktu widzenia uważać można za podtyp silseskwioksanów. Modyfikatory krzemoorganiczne przebadano zarówno pod kątem dodatków do masy tworzywa, jak i czynników modyfikacji powierzchniowej (środków sprzęgających) pigmentu mineralnego TiO2. Analizie poddano zasadność aplikacji badanych typów związków krzemoorganicznych w różnych technologiach przetwórczych, mianowicie wtrysku, wytłaczaniu folii, druku 3D techniką FDM oraz odlewaniu pigmentowanych żywic epoksydowych. Pozwoliło to na wskazanie obszarów, w których dalszy rozwój materiałów z modyfikatorami silseskwioksanowymi i sferokrzemianowymi uznano za perspektywiczne oraz zakresów stężeń racjonalnych z ekonomicznego punktu widzenia. Omówiono także koncepcję napełniaczy i nanonapełniaczy, jak i środków pomocniczych, celem właściwego zaklasyfikowania omawianych związków jako dodatków do tworzyw, z uwagi na rozbieżności występujące w literaturze naukowej.The presented doctoral thesis gives a critical view on the issues of the production of polymer systems containing in their composition various functional additives in the form of silsesquioxanes and their close derivatives, spherosilicates, which from a structural point of view can be considered a sub-type of silsesquioxanes. Organosilicon modifiers were tested both as additives used in the mass of the material and as surface modifiers (coupling agents) for an inorganic pigment, TiO2. The validity of the application of the tested types of organosilicon compounds in different processing technologies, namely injection moulding, foil extrusion, FDM type 3D printing and casting of pigmented epoxy resins was subjected to an analysis. This allowed to identify areas where the further development of materials with silsesquioxane and spherosilicate modifiers is considered prospective, and the ranges of additives loading rational from an economic point of view. The concept of fillers and nanofillers, as well as processing aids, was also discussed in order to properly classify these compounds as modifiers for plastics, due to the discrepancies in the scientific literature
Civil law prerequisites limiting the re-use of public sector information
No full textWydział Prawa i AdministracjiPraca dotyczy cywilnoprawnych ograniczeń prawa do korzystania z informacji posiadanych przez inne podmioty, w celu innym niż ten, dla którego informacja została wytworzona. Jest to próba ich przedstawienia uzasadniona dotychczasowym stosunkowo słabym zainteresowaniem nauki tym problemem. Temat jest uzasadniony cywilnoprawną proweniencją przesłanek ograniczeń, jak prywatność, tajemnica „przedsiębiorcy", prawa własności intelektualnej, także silną w Polsce zasadą jedności prawa cywilnego. Rozprawa porządkuje pojęcia i określa relacje na styku prawa publicznego i prywatnego, przedstawia koncepcję ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego i jej prawne podstawy oraz analogiczne regulacje w wybranych państwach Unii Europejskiej. Podjęto w niej próbę zdefiniowania prywatności i określenia jej relacji do dóbr osobistych, danych osobowych oraz osób pełniących funkcje publiczne. Poddano analizie tajemnicę przedsiębiorcy, tajemnice ustawowo chronione prawem cywilnym, a także charakterystyczne dla niego pojęcia jak depozyty, posiadanie, czy własność intelektualna. Podjęto też próbę określenia charakteru relacji pomiędzy podmiotem zobowiązanym a zainteresowanym, w tym charakteru umowy o ponowne wykorzystanie i związanej z nią oferty. Rozprawę kończą wnioski dotyczące chaosu pojęciowego i postulaty de lege ferenda.The dissertation concerns civil law prerequisites limiting the right to the use of the informations held by certain entities for purposes other than the one for which the information was created. This is an attempt to present them, justified by the relatively weak interest of science in this problem so far. The topic is justified by the civil law origin of the prerequisites of limitations, such as privacy, business confidentiality, intellectual property rights, as well as the strong principle of unity of civil law in Poland. The dissertation organizes the concepts and defines the relations at the junction of public and private law, presents the concept of re-use of public sector information and its legal basis, as well as analogous regulations in selected European Union Member States. It attempts to define privacy and determine its relationship to personal rights, personal data and persons holding public functions. It analyzes trade secrets, legally protected secrets of a civil law nature, and concepts characteristic of private law such as deposit, possession, and intellectual property. An attempt was also made to determine the nature of the relationship between the obligated entity and the interested party, including the nature of the reuse agreement and the related offer. The dissertation is crowned with conclusions on conceptual chaos as well as postulates de lege ferenda
The Buddhist Tale of a Maudgalyayana Traveling to Hells in Search of His Mother: Text editing, translation, historical and literary analysis of the Mongolian manuscript
No full textWydział NeofilologiiCelem dysertacji jest dokonanie krytycznej edycji rękopisu zatytułowanego Yeke red qubilɣan-du Molon toyin taɣuǰi orušibai („Opowieść o obdarzonym magicznymi mocami Molon-toyinie”), zachowanego w spuściźnie prof. Władysława Kotwicza i przechowywanego w Archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie.
Bohaterem mongolskiej opowieści jest Molon (lub Molon-toyin, czyli 'mnich Molon’) –powszechnie znany z literatury buddyjskiej Maudgaljajana, obok Siariputry najbliższy uczeń Buddy Siakjamuniego. Siariputra słynął z wiedzy i mądrości (prajñā), a Maudgaljajana z mocy magicznych (ṛddhi) i to te niezwykłe zdolności wykorzystał, aby przenieść się, między innymi, do buddyjskich piekieł w poszukiwaniu grzesznej matki.
Opowieść o tej podróży przez piekła i ratowaniu matki z nieszczęsnego wcielenia sięga swoim rodowodem dawnych Indii i Chin. Została przetłumaczona na język tybetański, a potem przełożono i adaptowano ją na potrzeby czytelnika mongolskiego. W literaturze mongolskiej mamy do czynienia z kilkoma tradycjami przekazu tej opowieści, ale żadna z nich nie została poddana wyczerpującej analizie filologicznej i literaturoznawczej. Aby wypełnić tę lukę w historii badań nad omawianą opowieścią, autorka podjęła się porównania wybranych świadków jednej z tradycji, tzn. tej, do której przynależy rękopis krakowski. Dokonanie takiej edycji nie jest możliwe w całkowitej izolacji od pozostałych tradycji przekazu opowieści, dlatego omówiono historię badań oraz genezę opowieści z uwzględnieniem pozostałych tradycji.The aim of the dissertation was to make a critical edition of the manuscript entitled Yeke red qubilɣan-du Molon toyin taɣuǰi orušibai ("The Story of Molon-Toyin endowed with magical powers"), preserved in the legacy of Prof. Władysław Kotwicz and stored in the Archives of the Polish Academy of Sciences in Krakow under the inv. K III–19, 126.
The hero of the Mongolian story is Molon (or Molon-toyin, meaning 'molon monk') – commonly known from Buddhist literature Maudgalyāyana, next to Śāriputra the closest disciple of Buddha Śākyamuni. Śāriputra was famous for his knowledge and wisdom prajñā, and Maudgalyāyana for his magical powers ṛddhi, and it was these extraordinary abilities that he used to travel, among other things, to Buddhist hells in search of his sinful mother.
The story of this journey through hells and saving Maudgalyāyana’s mother from her unfortunate incarnation goes back to ancient India and China. It was translated into Tibetan, and then translated and adapted for the needs of the Mongolian reader. In Mongolian literature, we deal with several traditions of transmission of this story, but none of them has been subjected to an exhaustive philological and literary analysis. In order to fill this gap in the history of research on the discussed story, the author collated selected witnesses of one of the traditions, i.e. the one to which the Krakow manuscript belongs. Making such an edition was not possible in complete isolation from other traditions of storytelling, which is why the history of research and the genesis of the story were discussed, taking into account other traditions
Determinants of the Russian-Ukrainian Conflict in the International Security Environment
No full textCelem artykułu jest analiza konfliktu rosyjsko-ukraińskiego w kontekście międzynarodowego środowiska bezpieczeństwa. Omówiono w nim ewolucję relacji rosyjsko-ukraińskich od rozpadu Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich po obecne groźby wywołania otwartej wojny przez Federację Rosyjską. Artykuł analizuje konflikt rosyjsko-ukraiński w perspektywie działań podejmowanych przez państwa zachodnie, interpretując rosyjski szantaż użycia siły wobec Ukrainy jako element presji na międzynarodowe środowisko bezpieczeństwa i instrument osiągania rosyjskich celów strategicznych w polityce zagranicznej.The aim of the article is to analyse the Russian-Ukrainian conflict in the context of the international security environment. It discusses the evolution of Russian-Ukrainian relations from the collapse of the Union of Soviet Socialist Republics to the current threats of open war by the Russian Federation. The article analyses the Russian-Ukrainian conflict from the perspective of actions taken by Western countries, as well as interprets the Russian blackmail to use force against Ukraine as an element of pressure on the international security environment and an instrument for achieving Russian strategic foreign policy goals