Munzur University Institutional Repository
Not a member yet
1113 research outputs found
Sort by
A new bryophyte sub-association and new record for Turkish bryophyte vegetation
No full textIn this study which investigated epiphytic bryophyte vegetation of Çifteköprü and Karagöl Nature Park, the relevés taken from tree trunks in different vegetation periods of 2018 were evaluated by classical Braun-Blanquet method. Brachythecietum populei is a new association record for Turkey, the Brachythecietum populei -hypnetosum filiformis was defined as new sub-association. The syntaxa, which were determined from the study area, were presented by ecological and floristic analysis
8. SINIF ÖĞRENCİLERİNİN FENOMENE DAYALI TAHMİN ET-AÇIKLA-GÖZLE-AÇIKLA FORMLARININ İNCELENMESİ
No full textBu çalışmada 8.sınıf öğrencilerinin fenomene dayalı Tahmin Et-Açıkla-Gözle-Açıkla (TAGA) formları incelenmiştir. Bu amaçla çalışmaya 8.sınıfta öğrenim gören 42 (25 kız 17 erkek) öğrenci katılmıştır. Küresel boyuttaki çevresel sorunlara (küresel ısınma, asit yağmurları ve ozon tabakasının seyrelmesi) ilişkin fenomen TAGA tekniğiyle gerçekleştirildiğinde ilk olarak öğrencilerin olayın nasıl gerçekleşeceğini tahmin etmeleri istenmiştir. Örneğin, küresel ısınma konusu için “Elimde bulunan iki eş beher kapların içerisine eşit miktarda buz kalıbı koyup birinin ağzı açık diğerinin ağzı streçle kapatılırsa ve her ikisine eşit mesafede eş ışık kaynakları tutulursa neler olur? Neden sorusuna cevap vermeleri istenmiştir. Ardından “Bu işlemi yapıyorum ve ışık kaynağını açıyorum. Lütfen olayı dikkatli gözlemleyin ve nedenleriniz ile birlikte açıklayın” şeklinde ifade edilerek TAGA’nın ikinci aşamasını tamamlamaları istenmiştir. Bu kapsamda her konu için öğrencilere ait 42 toplamda 126 TAGA formu incelenmiştir. Elde edilen verilerin analizinde içerik analizi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda küresel ısınma konusunda öğrencilerin fenomene ilişkin küresel ısınmanın nedenleri ve sonuçlarına ilişkin açıklamalarda bulundukları belirlenmiştir. Öğrencilerin fenomende kullanılan sera streci sera etkisiyle ilişkilendirdiği ve sera etkisinin artması sonucu ortaya çıktığını ifade ettikleri belirlenmiştir. Asit yağmurları konusunda ise öğrencilerin fenomene ilişkin asit yağmurlarının nedenleri ve sonuçlarıyla ilgili açıklamalar yaptıkları belirlenmiştir. Asit yağmurları sonucunda bitkiler, hayvanlar ve çeşitli yapıların zarar görebileceğini belirttikleri tespit edilmiştir. Son olarak ozon tabakasının seyrelmesi konusunda ise fenomene ilişkin öğrencilerin ozon tabakasının seyrelmesine neden olan etmenlere yönelik düşüncelerini ifade ettikleri görülmüştür. Ayrıca bu seyrelme sonucunda ortaya çıkabilecek olası sonuçlardan bahsettikleri görülmüştür. Öğrencilerin ozon tabakasının seyrelmesi sonucunda çeşitli sağlık sorunlarının yaşanacağı örneğin cilt kanserlerinin yaygınlaşacağını belirttikleri ortaya çıkmıştır. Ayrıca öğrencilerde bazı kavram yanılgılarının da bulunduğu tespit edilmiştir
An integrated best-worst and iInterval type-2 fuzzy TOPSIS methodology for green supplier selection
No full textSupplier selection is one of the most important multi-criteria decision-making (MCDM)
problems for decision-makers in the competitive market. Today’s organizations are seeking new
ways to reduce the negative effects they have on the environment and to achieve a greener system.
Currently, the concept of green supplier selection has gained great importance for its ability to
incorporate environmental or green criteria into classical supplier selection practices. Therefore, in this
study, a multi-phase MCDM model based on the best-worst method (BWM) and the interval type-2
fuzzy technique for order preference by similarity to ideal solution (IT2F TOPSIS) is proposed. A case
study in a plastic injection molding facility in Turkey was carried out to show the applicability of the
proposed integrated methodology. The paper offers insights into decision-making, methodology, and
managerial implications. Results of the case study are examined and suggestions for future research
are provided
İlköğretim Matematik Öğretmen Adaylarının Görsel Matematik Okuryazarlık Algı Düzeyleri ile Geometri Konusunda Akıl Yürütme Beceri ve Performans Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
No full textBu çalışmanın amacı matematik öğretmen adaylarının görsel matematik okuryazarlık algıları, geometrik şekiller üzerine akıl yürütme becerileri ve geometri performansları arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırmanın evrenini, Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde bulunan İnönü ve Siirt Üniversitesi eğitim fakültelerinde 2016-2017 öğretim yılı güz döneminde öğrenim gören matematik öğretmen adayları oluşturmaktadır. Çalışmanın örneklemi ise bu üniversitelerde öğrenim gören 252 Kadın, 132 Erkek toplam 384 matematik öğretmen adayıdır. Araştırmada zaman ve işgücü koşulları açısından var olan sınırlılıklar sebebiyle örneklem belirlenirken bu iki üniversite seçilmiş, uygun örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Çalışmanın asıl uygulamalarının yapıldığı bölümde ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın verileri İlhan (2015) tarafından geliştirmiş olan görsel matematik okuryazarlık algı ölçeği, geometrik şekiller üzerine akıl yürütme beceri testi ve geometri performans testi ile toplanmıştır. Çalışma verileri betimsel istatistikler, t-testi, ANOVA, Tukey Testi, Cohen’s f, Cohen’s d etki büyüklüğü değerleri ve yapısal eşitlik modeli yardımıyla analiz edilmiştir.
Araştırmada görsel matematik okuryazarlık algısı, geometrik şekiller üzerine akıl yürütme becerisi ve geometri performansı verileri cinsiyet değişkenine göre karşılaştırıldığında erkeklerin ortalamalarının kadınlardan yüksek olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, görsel matematik okuryazarlık algısı ve geometri performans puanları incelendiğinde üçüncü sınıfların en yüksek ortalamaya sahip olduğu görülürken geometrik şekiller üzerine akıl yürütme becerisi puanları incelendiğinde en yüksek ortalamaya ikinci sınıfların sahip olduğu görülmektedir. Araştırmada matematik öğretmen adaylarının ölçek ve test puanları cinsiyet değişkenine göre incelendiğinde, görsel matematik okuryazarlık algısı, alt boyutları, geometrik şekiller üzerine akıl yürütme becerisi ve geometri performansı puanlarının aralarında anlamlı bir farklılık göstermediği bulunmuştur. Çalışmada yapılan ANOVA testi sonucunda görsel matematik okuryazarlık algısı, alt boyutları, geometrik şekiller üzerine akıl yürütme becerisi ve geometri performansı için sınıflar arası farklılığın anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Hesaplanan Cohen’s f etki büyüklüğü değerleri sınıflar arası farklılıkların orta veya düşük düzeyde olduğunu göstermiştir. Bu farklılık sınıflar arasında teker teker araştırıldığında bazı sınıflar arasında anlamlı farklılığın olduğu tespit edilmiştir. Bu farklılıkların Cohen’s d etki büyüklüğü değerleri incelendiğinde de sınıflar arasında yüksek, orta veya düşük düzeyde anlamlı etkilerin bulunduğu görülmektedir.
Çalışmada değişkenler arasındaki korelasyon değerleri incelendiğinde görsel matematik okuryazarlık algısı ile geometrik şekiller üzerine akıl yürütme becerisi yada geometri performansı arasında orta düzeyde, geometrik şekiller üzerine akıl yürütme becerisi ile geometri performansı arasında yüksek düzeyde korelasyon ilişkisi bulunmuştur. İlişkinin yönü ve büyüklüğü hakkında daha detaylı bilgiler elde etmek için yol analizi yapılmıştır. Ana modele ait yol analizi verileri incelendiğinde görsel matematik okuryazarlık algısının geometrik şekiller üzerine akıl yürütme becerisi ve geometri performansı üzerinde orta düzeyde bir etkisinin bulunduğu görülmektedir. Ayrıca geometrik şekiller üzerine akıl yürütme becerisi ile geometri performansı arasında güçlü düzeyde bir etkinin bulunduğu da tespit edilmiştir. Bununla beraber ana modeldeki değişkenler arasındaki t değerleri anlamlı bulunmuştur. Ancak alt modelde görsel matematik okuryazarlık algısının örüntü alt boyutunun geometri performansı ile arasındaki ilişkinin pozitif yönde düşük ve anlamsız olduğu görülmüştür. Bu sebeple bu yol analizi kaldırılmış ve model yeniden düzenlenmiştir. Oluşturulan yeni model ve yol analizi katsayıları neticesinde görsel matematik okuryazarlık algısının alt boyutları ile geometrik şekiller üzerine akıl yürütme becerisi arasında pozitif yönde orta düzeyde etki olduğu belirlenmiştir. Görsel matematik okuryazarlık algısının görsel algı, geometrik bilgi, uzamsal zeka ve somutlaştırma alt boyutları ile geometri performansı arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir etki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca geometrik şekiller üzerine akıl yürütme becerisi ile geometri performansı arasında pozitif yönde yüksek düzeyde bir etki mevcuttur.
Yapısal regresyon modeli analizi sonuçlarına göre, görsel algı, geometrik bilgi, uzamsal zeka, somutlaştırma örüntü oluşturma alt boyutları ve görsel matematik okuryazarlık algısı kaynakları geometrik şekiller üzerine akıl yürütme becerisini doğrudan ve dolaylı olarak pozitif yönlü ve anlamlı bir şekilde etkilemektedir. Modelde görsel matematik okuryazarlık algısı kaynaklarının toplam etkileri incelendiğinde kaynakların geometrik şekiller üzerine akıl yürütme becerisi için oldukça önemli bir değişken olduğu anlaşılmaktadır. Ayrıca, görsel algı, geometrik bilgi, uzamsal zeka, somutlaştırma ve görsel matematik okuryazarlık algısı kaynakları geometri performansını doğrudan ve dolaylı olarak pozitif yönlü ve anlamlı bir şekilde etkilemektedir. Modelde görsel matematik okuryazarlık algısı kaynaklarının toplam etkileri incelendiğinde kaynakların geometri performansı için oldukça önemli bir değişken olduğu anlaşılmaktadır. Çalışmada son olarak ana ve alt modele ait uyum değerleri incelenmiş, kurulan modellerin, değişkenler arasındaki ilişkileri kabul edilebilir veya iyi düzeyde yordadığı tespit edilmiştir. Araştırmada elde edilen bulgular neticesinde görsel matematik okuryazarlık algısı, geometrik şekiller üzerine akıl yürütme becerisi ve geometri performansı kavramlarının akademik alan ve matematik öğretiminde kullanımına ilişkin önerilerde bulunulmuştur
Two remarkable moss species new to Turkey and South-west Asia
No full textBryum blindii and Dicranella crispa are reported new to Turkey and South-west Asia following a recent
bryological excursion to the Ardahan and Burdur regions of Turkey. Illustrations, geographic distribution
and comparisons with morphologically similar taxa are given
Hidroelektirik santrallerde generatör stator sargı arızaları ve çözüm yöntemleri
No full textHidroelektrik santraller ile elektrik üretimi, dünyada toplam elektrik üretimine küçümsenmeyecek bir oranda katkıda bulunmaktadır. Hidroelektrik santralleri ile enerji üretimi için uygun coğrafi koşulların sağlanması gerekmektedir. Günümüz koşullarında kullanılabilir hidroelektrik kapasitenin büyük bir bölümü hali hazırda kullanılmaktadır. Türkiye hidrolik enerji bakımından dünyadaki birçok ülkeye göre avantajlı durumdadır. Özellikle Güney ve Doğu Anadolu bölgelerimizde hidroelektrik santraller sayesinde üretilen elektrik enerjisi küçümsenemez. Kurulması planlanan veya inşaatı süren birçok hidroelektrik santralleri, Türkiye'nin geleceğine damga vuracaktır. Hidroelektrik santralleri, diğer enerji üretim yöntemlerine göre doğaya en az düzeyde zarar verdikleri için temiz enerji kaynakları arasında değerlendirmek gerekir.
Hidroelektrik santraller yenilenebilir bir enerji kaynağı olması ve enterkonnekte sistemin güvenliğinin sigortası olması açısından her zaman üretime hazır olmaları önemlidir. Hidroelektrik santrallerde arıza kaynaklı duruş sürelerini azaltmak için birçok ölçüm sistemleri, uzaktan izleme sistemleri geliştirilmiştir. Bu santrallerde en önemli ve giderilmesi uzun zaman alan arızalardan biride generatör stator sargı arızalarıdır. Bu çalışmada stator sargı arızalarının sebepleri, giderilme yöntemleri ve bu tip arızaları engellemek için yapılması gerekenler incelenmiştir. Bir hidroelektrik santralinde stator arızası örneği verilmiş arızanın oluşumu, tespiti, yapılan elektriksel testler, onarımı detaylı bir şekilde anlatılmıştır. Yapılan onarımın sonucunda sargı sıcaklıkları izlenmiş ve herhangi bir sorunun olmadığı görülmüştür. Hidroelektrik santrallerde işletme ve bakım şartlarında belirlenen önlemlerin alınması stator sargılarından kaynaklanan arızaları engelleyeceği gibi santralin elektrik arz güvenliğini en üst düzeyde tutacaktır. Ayrıca arızadan kaynaklanan işçilik ve malzeme maliyetlerini düşürecektir
Pythagorean fuzzy VIKOR-based approach for safety risk assessment in mine industry
No full textINTRODUCTION:
Underground mining is considered one of the most hazardous industries and is often associated with serious work-related fatalities; this paper addresses job-related hazards and associated risks.
METHOD:
A risk assessment approach is proposed (Pythagorean fuzzy environment) and a case study is carried out in an underground copper and zinc mine.
RESULTS:
Results of the study demonstrate that hazards can be categorized into different risk levels via compromised solutions of the fuzzy approach.
CONCLUSION:
The study provides a theoretical contribution by suggesting a Pythagorean fuzzy numbers-based VlseKriterijumska Optimizacija I Kompromisno Resenje (PFVIKOR) approach. Moreover, it contributes to improving overall safety levels of underground mining by considering and advising on the potential hazards of risk management. Practical applications: The proposed approach will improve the existing safety risk assessment mechanism in underground copper and zinc mining
Convolutional neural networks for multi-class brain disease detection using MRI images
No full textThe brain disorders may cause loss of some critical functions such as thinking, speech, and movement. So, the early detection of brain diseases may help to get the timely best treatment. One of the conventional methods used to diagnose these disorders is the magnetic resonance imaging (MRI) technique. Manual diagnosis of brain abnormalities is time-consuming and difficult to perceive the minute changes in the MRI images, especially in the early stages of abnormalities. Proper selection of the features and classifiers to obtain the highest performance is a challenging task. Hence, deep learning models have been widely used for medical image analysis over the past few years. In this study, we have employed the AlexNet, Vgg-16, ResNet-18, ResNet-34, and ResNet-50 pre-trained models to automatically classify MR images in to normal, cerebrovascular, neoplastic, degenerative, and inflammatory diseases classes. We have also compared their classification performance with pre-trained models, which are the state-of-art architectures. We have obtained the best classification accuracy of 95.23% ± 0.6 with the ResNet-50 model among the five pre-trained models. Our model is ready to be tested with huge MRI images of brain abnormalities. The outcome of the model will also help the clinicians to validate their findings after manual reading of the MRI images
Probiyotik- Prebiyotik ile zenginleştirilmiş zarrouk besin ortamında kültüre alınan Spirulina platensis 'in farklı ortam koşullarında protein içeriğinin incelenmesi
No full textBu çalışma, içerisinde probiyotik bakterilerden Bifidobacterium infantis, Bifidobacterium thermophilum ve Leuconostoc mesenteroides’in, prebiyotik olarak ise betaglukan ve oligosakkarid karışımının bulunduğu probiyotik-prebiyotik bir ürünün Spirulina platensis’e etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yapılan çalışmada biri kontrol olmak üzere 4 farklı grup kullanılmıştır. 1. gruba 0.01, 2. gruba 0.05 ve 3. gruba 0.1 ml/L P-P ilave edilmiştir. Her bir besin ortamı ile oluşturulan deneme iki farklı sıcaklık (20 ve 40 ºC) ve iki farklı aydınlatma (1600 ve 3200 lux) kullanılarak yapılmıştır. Biyomas açısından bakıldığında P-P ürünü, farklı sıcaklıklarda farklı tepkiler verse de protein oranı bakımından bütün gruplarda sonuçları olumlu olmuştur. Hem biyomasa hem de protein içeriğine en olumlu etki ise %68.71 protein içeriği ve ortalama 0.727 OD ile 40 ºC’de ve 3200 aydınlatmada 0.1 ml/L P-P ürünün ilave edildiği grup olmuştur.Bu çalışma MUNİBAP tarafından desteklenmiştir, Proje no: YLMUB017-0