Breda University of Applied Sciences Portal

Bespalko, Denys

van Hamond, Jason

Neggers, MME

Kokkinou, Alinda

Pucihar, A

Kljajić Borštnar, M

Blatnik, S

Marolt, M

Bons, RWH

Smit, K

Glowatz, M

English

Aligning chatbot features with industry needs: a comparative study of user expectations in utilitarian and hedonic sectors for SMEs.

van der Rijt, Rob

van Holten, Felix

Why only innovations based on degrowth principles can stop further ecological and social destruction.

Haggis-Burridge, M

Short horror fiction: Thorn Cathedral.

Short story: chalk and blood.

Relouw, J

AVENUE

Put - van den Beemt, W

van Waalwijk, J

Hover, M

Wittkampf, N

The case of the dancing cats : Story-based routes as catalysts for meaningful experiences for visitors and local communities

Zuma, Banoyi

Rooijackers, M

Terzieva, L

Vos, I

Hip-hop as a naturally inclusive space for leisure activities : A special need does not limit a child, but being left out does

van der Aalst, P

Why investing in street culture and sports pays : Driver of social value

Mitas, O

de Rooij, P

1
Executive summary: resultaten KIEM project
Juni 2025
Ondrej Mitas & Pieter de Rooij 
Foto: Wannes Cré
Het applaus voorbij: 
Een nieuwe manier voor theaters om 
de impact van een bezoek aan podiumkunsten te meten
2
• Verschuiving van aandacht van de kwaliteit van dienstverlening en tevredenheid (jaren ’90), 
naar beleving en loyaliteit (vanaf 2000), naar de impact van het bezoek
• Impact staat centraler in landelijk cultuurbeleid (zie o.a. Raad voor Cultuur (2023), Fonds voor 
Cultuurparticipatie (2025)
• Eerder onderzoek heeft aangetoond dat cultuurparticipatie in het algemeen (Fancourt, 2019) 
en ook specifiek theaterbezoek (Chen et al., 2010; Verboord, 2024) een positief effect heeft 
op het welzijn van bezoekers en hun tevredenheid met het leven.
• Centrale vraag in dit project: Welke vraag kan een theater stellen aan de bezoeker die 
een indicatie geeft voor de impact?
• Hoe aansluiten bij bestaande werkwijze van theaters (mini vragenlijst na afloop van elk 
bezoek)? Dus een hands-on aanpak.
• Op zoek naar die ene indicator zoals de NPS vraag (rekening houdend met de diversiteit     
aan genres en inhoud van de voorstellingen)
• Samenwerking met Chassé Theater en Parkstad Limburg Theaters
Aanleiding en achtergrond
3
• In dit onderzoek focus op het individu en welzijn (‘wellbeing’)
• Centrale begrippen welzijn in dit onderzoek: emoties, tevredenheid met het leven, de 
kwaliteit van vrijetijd (daarnaast is empathie meegenomen in het onderzoek)
• Welke vragen kun je stellen direct na afloop van het bezoek die een effect kunnen hebben op 
‘wellbeing’? Verbonden aan drie processen:
• Aandacht / attentie (bv. ‘ik ging helemaal op in de voorstelling’)
• Affectie / geraakt (bv. ‘ik werd erg geraakt door de voorstelling’)
• Cognitie (bv. ‘de voorstelling heeft mij aan het denken gezet’)
Theoretische keuzes
Opzet onderzoek: op drie momenten vragenlijsten verstuurd
Steekproef: 563 respondenten
Pre (t0) Post (t1) Follow-up (t2)
Theater 
voorstelling
Emoties (9 items)
Tevredenheid met leven 
(5 items)
Empathie (5 items)
Kwaliteit van leven (1 
item)
Kwaliteit van vrijetijd (1 
item)
+
Opleiding, geslacht
Emoties (9 items)
Tevredenheid met leven 
(5 items)
Empathie (5 items)
Kwaliteit van leven (1 
item)
Tevredenheid met 
vrijetijd (1 item)
+
Experience impact
• Aandacht (4 items)
• Affectie (4 items)
• Cognitie (3 items)
+
NPS, herhalingsbezoek
Emoties (9 items)
Tevredenheid met leven 
(5 items)
Empathie (5 items)
Kwaliteit van leven (1 
item)
Tevredenheid met 
vrijetijd (1 item)
+
Experience impact
• Aandacht (4 items)
• Affectie (4 items)
• Cognitie (3 items)
+
NPS, herhalingsbezoek
5
Resultaat onderzoek
• Geen significante relaties tussen onafhankelijke en afhankelijke variabelen periode t0 tot t2
• Wel significante relaties periode t0 tot t1 bij de volgende items:
• ‘De voorstelling gaf mij nieuwe inzichten’ (irt meer positieve dan negatieve emoties in 
het dagelijks leven)
• ‘De voorstelling zorgde ervoor dat ik alles om me heen vergat’ (irt tevredenheid met 
het leven)
• ‘Ik werd er echt in meegezogen’ (irt empathie en minder negatieve emoties in het 
dagelijks leven).
6
• De volgende 2 items zijn het meest geschikt om mee te nemen in een vragenlijst die direct 
(bijvoorbeeld 1 dag) na afloop van de voorstelling wordt verstuurd:
• Item 1: ‘De voorstelling zorgde ervoor dat ik alles om me heen vergat’:
• heeft als enig item een significante positieve relatie met tevredenheid met leven
• Het item reflecteert escapisme, de behoefte om er even tussenuit te zijn 
• Item 2: ‘De voorstelling gaf mij nieuwe inzichten’:
• heeft een significante positieve relatie met emoties
• Geen enkel item was significant gerelateerd aan welzijn na een maand (t2 - t0). Dit item kwam wel het meest in de buurt van 
significantie.
• Theoretisch gezien is dit item het meest duidelijke kenmerk van een betekenisvolle belevingen, een niveau tussen 
memorabel (alles wat sterk emotioneel is) en transformatief (wat voor verandering zorgt; echter zeldzaam).
• Beide items weerspiegelen het brede programma dat in theaters te zien is 
• De NPS vraag wordt vaak standaard in de vragenlijst meegenomen. Deze NPS vraag blijft relevant 
omdat de overlap met beide items gering is.
Conclusies


Dutch

Het applaus voorbij: Een nieuwe manier voor theaters om de impact van een bezoek aan podiumkunsten te meten (samenvatting)

1
resultaten KIEM project
Ondrej Mitas & Pieter de Rooij 
Foto: Wannes Cré
Het applaus voorbij: 
Een nieuwe manier voor theaters om 
de impact van een bezoek aan podiumkunsten te meten
• Aanleiding en theoretische achtergrond
• Dataverzameling
• Data-analyse & resultaten
• Conclusie
Inhoud
2
3
• Verschuiving van aandacht van de 
kwaliteit van dienstverlening en 
tevredenheid (jaren ’90), naar beleving en 
loyaliteit (vanaf 2000), naar de impact van 
het bezoek
• Impact staat centraler in landelijk 
cultuurbeleid (zie o.a. Raad voor Cultuur 
(2023), Fonds voor Cultuurparticipatie 
(2025)
• De missie van theaters is gericht op 
impact
Aanleiding
4
• Impact van belang om dienstverlening te optimaliseren en vanwege verantwoording 
richting stakeholders
• Hoe aansluiten bij bestaande werkwijze van theaters (mini vragenlijst na afloop van elk 
bezoek)? Hands-on aanpak.
• Centrale vraag in dit project: Welke vraag kan een theater stellen aan de 
bezoeker die een indicatie geeft voor de impact?
• Op zoek naar die ene indicator zoals de NPS vraag (rekening houdend met de 
diversiteit aan genres en aan inhoud van de voorstellingen)
Aanleiding
5
• Van Dale: ‘uitwerking, invloed, effect’
• ‘any effect of the service [or of an event or 
initiative] on an individual or group.’ 
(Streatfield and Markless, 2009, p.134)
• Containerbegrip met veel domeinen: effect op 
wat? Individu, maatschappij, economie? 
Esthetische verrijking? Creativiteit? 
Gemeenschapsgevoel?
• In dit onderzoek focus op individu en 
welzijn (‘wellbeing’)
• Welzijn: ook breed begrip! Gevoel van 
zelfwaarde, identiteit, zelf-expressie, 
emotionele gezondheid etc.
• Centrale begrippen welzijn in dit 
onderzoek: emoties, tevredenheid met het 
leven, de kwaliteit van vrijetijd (daarnaast is 
empathie meegenomen in het onderzoek)
Impact
AI generated picture (ChatGPT)
Kortom, dit onderzoek is niet gericht 
om lange termijn impact te meten 
(want dit meet je eigenlijk pas 
maanden later), maar gericht op het 
vinden van een indicator van impact die 
je 1 dag na het bezoek kunt evalueren.
6
• Welke vragen kun je stellen direct na afloop van het bezoek die een effect kunnen 
hebben op wellbeing’?
• Aandacht / attentie (bv. ‘ik ging helemaal op in de voorstelling’)
• Affectie / geraakt (bv. ‘ik werd erg geraakt door de voorstelling’)
• Cognitie (bv. ‘de voorstelling heeft mij aan het denken gezet’)
Aandacht, affectie, cognitie
7
• Ik werd erg geraakt door de voorstelling.
• De voorstelling greep mij erg aan.
• De voorstelling was adembenemend.
• De voorstelling ontroerde mij.
• De voorstelling heeft mij aan het denken gezet.
• De voorstelling gaf mij nieuwe inzichten.
• De voorstelling was inspirerend.
• Ik ging helemaal op in de voorstelling.
• Ik kon niet echt goed mijn aandacht bij de voorstelling houden.
• De voorstelling zorgde ervoor dat ik alles om me heen vergat.
• Ik werd er echt in meegezogen.
Namelijk…
8
• Door dit theaterbezoek verschilde deze dag van een gewone dag.
• Het was een nieuwe of niet-alledaagse ervaring.
• Ik voelde me verbonden met het gezelschap waarmee ik naar de voorstelling ging.
…
Aandacht 
Affectie 
Cognitie 
Empathie (inleven
in anderen)
Tevredenheid met 
leven en vrije tijd
Emoties in algemene 
dagelijkse leven (positief; 
negatief; pos – neg)
Change t1 -t0 ; t2 - t0
Opzet onderzoek: 
drie momenten versturen vragenlijsten
Pre (t0) Post (t1) Follow-up (t2)
Theater 
voorstelling
Emoties (9 items)
Tevredenheid met leven 
(5 items)
Empathie (5 items)
Kwaliteit van leven (1 
item)
Kwaliteit van vrijetijd (1 
item)
+
Opleiding, geslacht
Emoties (9 items)
Tevredenheid met leven 
(5 items)
Empathie (5 items)
Kwaliteit van leven (1 
item)
Tevredenheid met 
vrijetijd (1 item)
+
Experience impact
• Aandacht (4 items)
• Affectie (4 items)
• Cognitie (3 items)
+
NPS, herhalingsbezoek
Emoties (9 items)
Tevredenheid met leven 
(5 items)
Empathie (5 items)
Kwaliteit van leven (1 
item)
Tevredenheid met 
vrijetijd (1 item)
+
Experience impact
• Aandacht (4 items)
• Affectie (4 items)
• Cognitie (3 items)
+
NPS, herhalingsbezoek
11
• Beloning van 10 euro indien respondenten in totaal drie vragenlijsten invullen
• T0 enquêtes 14 November t/m 6 December 2024 ; t1 direct na voorstelling; t2 één maand daarna
• Laatste t2: 13 Januari 2025
• t0: n = 1588 ruwe respons 
• Veel misverstand / onbegrip bij wanneer / welke enquête moest ingevuld worden
o Er was een fout (door ons) in een van de slotteksten
o Het was voor sommige verwarrend dat ze mocht elke vraag overslaan, maar niet als zij de beloning wilde 
o Het was voor sommige niet helder dat 1 persoon = 1 mogelijke deelname, en niet 1 voorstelling = 1 
mogelijke deelname
• Dus, een eerste ronde van data analyse leidde tot soms onbegrijpelijke resultaten, en een proces van filteren was 
noodzakelijk
o Alleen de eerste antwoord per fase van elke deelnemer telde
o Speeders (t0 < 90 sec; t1 & t2 < 130 sec) verwijderd
o Analyses alleen uitgevoerd op deelnemers die hadden (1) alle relevante vragen ingevuld op (2) alle drie momenten
o Dus een uiteindelijke steekproef van 563 deelnemers
Dataverzameling
12
• Satisfaction with life
o Gemiddelde van 5 Satisfaction With Life Scale items (Diener et al), bijvoorbeeld "I am mostly 
satisfied with my life" en "The circumstances of my life are excllent."
• Positive and negative emotions in daily life
o Gemiddelde van 5 (positive) of 4 (negative) Scale of Positive and Negative Experience items 
(Diener et al), bijvoorbeeld "voldaan" en "boos."
o Voor sommige analyses was het gemiddelde van negatieve emoties verminderd met de 
gemiddelde van positieve emoties. Dit heet dan emotion balance. 
• Empathy 
o Gemiddelde van 5 Perspective Taking items (Davis et al), bijvoorbeeld "Ik geloof dat er twee 
zijden zijn aan elke vraag en probeer te kijken naar hun beide."
• Satisfaction with leisure; overall quality of life
o Logische, gevalideerde single items van de World Health Organization, bijvoorbeeld "I would rate 
my quality of life as…[poor – excellent]"
Meetingsmethoden
13
• Alle uitkomstvariabelen in correlaties en regressies zijn change scores
o Positieve emoties, levenstevredenheid, empathie, etc. gemeten bij t1 of t2 (dezelfde 
variabelen zijn gemeten bij t0). Bedoeling van de insteek is verandering in het leven––
hoe wij impact definieren––zo goed mogelijk te kunnen voorspellen. 
• Factor analysis en multiple regression analysis om te kijken hoe de data in elkaar zitten
• Bivariate correlations om de meest belovende experience impact items te identificeren
• Regression trees om te bepalen welke niveaus van antwoorden het verschil maken
Data analyses
14
Resultaten Uitkomstvariabelen door de tijd
t0 t1 t2
Traject van de 
gemiddelde 
deelnemer
t0 t1 t2 t0 t1 t2
15
Resultaten Uitkomstvariabelen door de tijd
t0 t1 t2 t0 t1 t2 t0 t1 t2
16
• Hierna zijn quality of life en leisure satisfaction weggelaten, want er was minder variatie in deze 
variabelen, en veel (statistische) overlap met de anderen. 
Opmerking
17
Resultaten Participants 
by theater & 
gender
man vrouw
18
Opmerking: Dit is een voorbeeld van enige voorstellingen; voorstellingen met een gering aantal 
respondenten zijn op deze slide niet meegenomen. 
19
Opmerking: Dit is een voorbeeld van enige voorstellingen; voorstellingen met een gering aantal 
respondenten zijn op deze slide niet meegenomen. 
20
Opmerking: Dit is een voorbeeld van enige voorstellingen; voorstellingen met een gering aantal 
respondenten zijn op deze slide niet meegenomen. 
21
Bivariate 
correlations 
to identify 
significant 
experience-to-
impact 
relationships
22
Conclusie
• Geen significante relaties onafhankelijke en afhankelijke variabelen periode T0 – T2; wel 
significante relaties periode T0 – T1 bij de volgende items:
• De voorstelling gaf mij nieuwe inzichten.
o for greater positive than negative emotion in daily life
• De voorstelling zorgde ervoor dat ik alles om me heen vergat.
o For life satisfaction
• Ik werd er echt in meegezogen.
o For empathy and lowered negative emotion in daily life
• Het was een nieuwe of niet-alledaagse ervaring. (Mitas & Bastiaansen, 2019)
o for greater positive than negative emotion in daily life
23
De voorstelling gaf mij nieuwe inzichten
• R = 0.09
24
De voorstelling zorgde ervoor dat ik alles om me heen 
vergat
• R = 0.09
25
Ik werd er echt in meegezogen
• R = 0.09 • R = -0.09
26
Het was een nieuwe of niet-alledaagse ervaring
• R = 0.09
27
• Bepaald door regressie bomen
oEen zeer data-gedreven, atheoretisch methode, die kan vrij arbitrair 
uitkomsten voorleggen
oDus beter om te kijken met meer theorie-gedreven methodes voor de 
hoofdlijnen (zoals voorafgaand), en regressie bomen te kijken of 1) 
eerst, maar heel indicatief, of 2) erna, waar de "splitsing" gebeurt tussen 
"meer" en "minder" successvolle / 'geimpacte' deelnemers
oGezien deze beperkingen: regressiebomen komen niet altijd overeen 
met andere analyses; zeer indicatief
Hoe hoog moet de score zijn?
28
Daily emotion balance
nieuwe inzichten: 3 of hoger nieuwe ervaringen: 4 of hoger
29
Life 
satisfactio
n
alles om me heen vergat: niet onder de 5
30
Empathy
meegezogen: 4 of hoger 
31
• De volgende 2 items zijn het meest geschikt om mee te nemen in een vragenlijst die direct (bijvoorbeeld 1 dag) na afloop van de voorstelling wordt 
verstuurd:
• Item 1: ‘De voorstelling zorgde ervoor dat ik alles om me heen vergat’:
• heeft als enig item een significante positieve relatie met tevredenheid met leven
• Het item reflecteert escapisme, de behoefte om er even tussenuit te zijn; 
• Item 2: ‘De voorstelling gaf mij nieuwe inzichten’:
• heeft een significante positieve relatie met 'for greater positive than negative emotion in daily life'
• Geen enkel item was significant gerelateerd aan welzijn na een maand (i.e., t2 - t0). Deze kwam wel dichtst bij in de buurt.
• Het was wel significant gerelateerd aan daily emotion balance als de andere items, en zelfs NPS, waren held constant––met andere woorden, het meest robuust 
gerelateerd aan verbeteringen in welzijn.
• Theoretisch gezien is dit item het meest duidelijke kenmerk van een betekenisvolle belevingen, een niveau tussen memorabel (alles wat sterk emotioneel is) en 
transformatief (wat voor verandering zorgt; echter zeldzaam).
• Beide items weerspiegelen het brede programma dat in theaters te zien is 
• De NPS vraag wordt vaak standaard in de vragenlijst meegenomen. Deze NPS vraag blijft relevant omdat de overlap met beide items gering is.
Conclusies
32
Bijlage
33
• Jakop Ahlbom Company - Horror Remastered 
• KK Nederlands Kamerkoor - De Mis van Martin 
• LeineRoebana – EUTERPIANS
• Bee Gees Forever - You Should Be Dancing 
• The Analogues - Let it Be & Abbey Road 
• Musical Eiffel - Goedemorgen Theaterproducties 
• KK Jaap van Zweden & Antwerp Symphony Orchestra 
• Galerie ‘The Waverly’ - Anne Wil Blankers 
• Chunky Move - 4/4 
• Christel de Laat - En Door!? 
• Gabbers waren we - Olivier Diepenhorst 
• KK Die Wiener Sängerknaben - Adventconcert 
• S10 
• Scapino Ballet Rotterdam – Cathedral 
• …
Lijst van alle voorstellingen
34
• …
• Jazz Orchestra of the Concertgebouw ft. James Carter - Swinging Holidays 
• Dolf Jansen - Oudejaars 2024 - Ongewone Nederlander 
• Lesbos - Club Lam 
• KK Weihnachstoratorium - Nederlandse bachvereniging 
• De Notenkraker - Nationale Ballet van Moldavië 
• Soweto Gospel Choir - Hope 
• Murder on the Nile -  REP Entertainment 
• Introdans - De Notenkraker 
• KK Philzuid – Nieuwjaarsconcert 
• Karsu & Amsterdam Sinfonietta - Breder dan Klassiek 
Lijst van alle voorstellingen (continued)
35
De voorstelling gaf mij nieuwe inzichten
36
De voorstelling zorgde ervoor dat ik alles om me heen 
vergat
37
Ik werd er echt in meegezogen
38
Het was een nieuwe of niet alledaagse ervaring


Het applaus voorbij: Een nieuwe manier voor theaters om de impact van een bezoek aan podiumkunsten te meten (full report)

Not a member yet