Electronic Archiving System
Not a member yet
318455 research outputs found
Sort by
Zierikzee Mol 8 Zierikzee Mol 8. Gemeente Schouwen-Duiveland. Archeologisch Bureauonderzoek
No full textHet voornemen is om het bestaande restaurant aan de Mol 8 te vernieuwen. In het kader van de aanvraag omgevingsvergunning voor een Binnenplanse OmgevingsPlanActiviteit (OPA) heeft Artefact! Advies en Onderzoek in Erfgoed een archeologisch bureauonderzoek naar het plangebied uitgevoerd.
In het kader van het bureauonderzoek werd een groot aantal bronnen bestudeerd, hetgeen heeft geleid tot een verwachtingsmodel voor het plangebied. Op basis van de resultaten van dit onderzoek kan het volgende gesteld worden over het plangebied: - Het plangebied bevindt zich ter hoogte van de kreek waarlangs Zierikzee in de Middeleeuwen is ontstaan. De bovenzijde van de natuurlijke ondergrond bestaat zodoende naar verwachting uit diep reikende afzettingen van het Laagpakket van Walcheren, daterend uit de overgangsperiode tussen de Vroege en Late Middeleeuwen.
- Door de aanwezigheid van deze diep reikende Walcheren-afzettingen wordt de archeologische verwachting voor alle perioden tot en met de Vroege Middeleeuwen laag ingeschat.
- Een groot deel van het plangebied, in elk geval de oostelijke helft, bevindt zich ter plaatse van de vroegere havengeul van Zierikzee, daterend uit de Late Middeleeuwen tot en met Midden-Nieuwe Tijd. In de Late Nieuwe Tijd is deze gedempt.
- Voor de Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd gelden hoge archeologische verwachtingen, namelijk op een gedempte gracht en op resten van bewoning in de vorm van bebouwing en erfelementen. Hierbij valt het plangebied in een oostelijke en een westelijke helft op te splitsen: • In de oostelijke helft van het plangebied vallen direct onder de recent geroerde bovenlaag (behalve ter plaatse van verstoringen door rioolsleuven) demplagen uit de Late Nieuwe Tijd te verwachten, met hieronder restanten van de havengeul (vondstenrijke vullingen en eventuele houten of stenen structuren) daterend uit de Late Middeleeuwen tot en met Midden-Nieuwe Tijd. De overgang tussen de demplagen en onderliggende vullingen valt op basis van naburig onderzoek rond 1 m -mv of dieper te verwachten.
• In de westelijke helft van het plangebied vallen direct onder de recent geroerde bovenlaag restanten van erven en bebouwing te verwachten uit de Midden-Nieuwe Tijd. Uit de Late Middeleeuwen en Vroege Nieuwe Tijd valt enerzijds rekening te houden met restanten van de havengeul (vondstenrijke vullingen en eventuele houten of stenen structuren) aangezien deze vermoedelijk oorspronkelijk breder is geweest; anderzijds vallen restanten van erven en bebouwing uit deze perioden evenmin geheel uit te sluiten, aangezien het relevante historische kaartmateriaal niet met volledige precisie te projecteren valt
Dood paard en de hond van de burgemeester: archeologisch onderzoek Academiestraat 3 te Harderwijk Dood paard en de hond van de burgemeester: archeologisch onderzoek Academie?straat 3 te Harderwijk
No full textIn opdracht van de gemeente Harderwijk heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau in het voorjaar van 2009 een opgraving uitgevoerd in verband met de voorgenomen bouw van een rijwielstalling op het perceel Academiestraat 3 te Harderwijk. Het primaire doel van deze opgraving was het veilig stellen van de wetenschappelijke informatie van de vindplaats die tijdens archeologisch vooronderzoek is aangetroffen (behoud ex situ).
Voorafgaand aan de stedelijke bebouwing bestond het plangebied uit akkergrond. Uit het pollenonderzoek aan de prestedelijke ‘akkerlaag’ is gebleken dat op de ‘akker’ in ieder geval tarwe, maar mogelijk ook gerst en rogge werd verbouwd. De aanwezigheid van pollen van struikhei kan betekenen dat sprake was van plaggenbemesting. Omdat echte akkeronkruiden ontbreken, bestaat er twijfel over het feit of de betreffende laag wel een akkerlaag is. Uit het hoge boompollenpercentage kan worden afgeleid dat op niet al te grote afstand waarschijnlijk bosvegetatie aanwezig was.
Aan het eind van de 13e eeuw waren de gronden in het plangebied onderdeel van het uitgebreide bezit van het Minderbroederklooster, het oudste klooster van Harderwijk. Een aantal archeologische resten kan in relatie met het klooster gebracht worden. Het gaat om een (deels) bakstenen spieker voor opslag, een ambachtskuil voor het roten van hennep of hop, en mogelijke gebiedsscheidingen (percelering in de vorm van greppels) Een opzienbarende vondst betreft de begraving van een paard. Het paard was onthoofd en met huid en haar begraven, waarbij het hoofd als eerste in de kuil was gedeponeerd. Voor dit merkwaardige fenomeen is geen verklaring gevonden. Het is ook niet geheel duidelijk of het paard met de kloosterlingen in verband gebracht moet worden. Was dit wellicht een laatste eerbetoon aan het beste paard van stal dat na een werkzaam leven aan God toevertrouwd werd? Deze verklaring geeft echter nog geen antwoord op de vraag waarom het paard onthoofd werd.
In de 15e eeuw werd het plangebied opnieuw vormgegeven. Uit deze periode stamt de achtergevel van het pand aan de Donkerstraat en de bakstenen waterput. Het huis is van het type stenenkamer met voorhuis. Bij dit type stadshuizen zijn de achterhuizen over het algemeen het oudst. Ze worden gedateerd voor de stadsbrand van 1503. Een representatieve stenen woning die niet gebonden was aan de rooilijn van een straat, maar rondom vrij stond op een groot erf was een populaire bouwwijze bij de welvarende stadselite. Het gebouw is op enig moment afgebroken, waarna het van de meeste oude kaarten bekende L-vormige bouwblok verscheen. De verbreding van de Academiestraat ging ten koste van dit (van oorsprong middeleeuwse) pand. Dit is een indicatie voor de herinrichting van de bebouwing aan de Donkerstraat: het St. Catherinaklooster werd omstreeks 1439 gesticht, de voormalige kloosterkerk, de huidige Catherinakapel, werd echter pas in 1502 voltooid. In dit kader is de eerste schriftelijke vermelding van het hoekpand Donkerstraat en “dat straatje daarmee men naar St. Catherijneklooster gaat” een aanwijzing dat verbouwing na 1525 heeft plaatsgevonden.
Rond 1600 werd de bebouwing aan de Academiestraat verdicht en verschenen er verschillende ambachtsstructuren, waaruit blijkt dat grote bedrijvigheid op het terrein heeft plaatsgevonden.
Vanaf het begin van de 18e eeuw behoorden de bewoners van het pand aan de Donkerstraat tot de bestuurlijke elite van Harderwijk. Maar liefst twee burgemeesters hebben met grote waarschijnlijkheid in het pand gewoond. Diverse vondsten wijzen op de hoge status van de bewoners (glazen drinkgerei en sierstukken in glas en aardewerk, schrijfstiften en lakzegels voor het voeren van correspondentie).
Uit deze periode stamt ook de begraving van een hond. Dat de hond werkelijk aan de burgemeestersfamilie Van Holthe heeft toebehoord, zoals de titel van dit rapport suggereert, kan niet worden aangetoond. Het is wel opvallend dat de hond uitzonderlijk groot was, zo groot als bijvoorbeeld een windhond. Opmerkelijk is dan dat op één van de aangetroffen lakzegels een wapen met afbeelding van een zittende hond, waarschijnlijk een windhond, aanwezig is.
De stedelijke verdichting kreeg in Harderwijk zijn beslag in de 16e en 17e eeuw en bleef gehandhaafd tot vandaag de dag. De stedelijke hoofdstructuur was echter al aanwezig aan het eind van de 13e eeuw. In de 18e en 19e eeuw werd het binnenterrein Academiestraat 3 verder vol gebouwd tot de uiteindelijke verschijning die kort voor de opgraving werd gesloopt.
Op basis de resultaten van het archeologisch onderzoek kan worden gesteld dat de archeologische verwachting voor de binnenstad van Harderwijk zeer hoog is gezien het rijke en ongestoorde bodemarchief in het plangebied
Koewacht Emmabaan 77a Koewacht Emmabaan 77a. Gemeente Terneuzen. Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek door middel van verkennende boringen
No full textDe initiatiefnemer heeft het voornemen om het bestaande bedrijventerrein aan de Emmabaan 77a te Koewacht (gemeente Terneuzen) uit te breiden. In het kader van de hiertoe benodigde omgevingsvergunning heeft Artefact! Advies en Onderzoek in Erfgoed in opdracht van Rho Adviseurs een archeologisch vooronderzoek uitgevoerd.
Dit onderzoek bestond in eerste instantie uit een bureauonderzoek waarbij een gespecificeerd verwachtingsmodel werd opgesteld voor het plangebied. Dit model is vervolgens getoetst door het uitvoeren van een inventariserend veldonderzoek door middel van boringen (verkennende fase). Tijdens deze verkennende fase werden de landschappelijke vormeenheden bepaald met als doel kansarme zones uit te sluiten en kansrijke zones aan te duiden voor eventuele volgende vormen van onderzoek. Op basis van de resultaten van dit onderzoek kan gesteld worden dat: Het plangebied gesitueerd is ter plaatse van een gebied met dagzomend pleistoceen dekzand (Laagpakket van Wierden - Formatie van Boxtel), afgedekt door antropogene lagen (bouwvoor en recente verharding); De bovenzijde van het laagpakket van Wierden opgenomen is in de bouwvoor tot in de C-horizont; In het laagpakket van Wierden zijn tot de maximale boordiepte geen paleosols waargenomen; Binnen het gehele plangebied een lage verwachting geldt voor resten vanaf het paleolithicum tot en met de Nieuwe tijd.
Omdat de kans op het voorkomen van behoudenswaardige archeologische vindplaatsen laag is, wordt archeologisch vervolgonderzoek niet noodzakelijk geacht. Het advies luidt de voorgenomen werkzaamheden zonder verdere voorwaarden (met betrekking tot archeologie) te vergunnen. De wettelijke meldingsplicht voor toevalsvondsten blijft echter onverminderd van kracht
Goes Industriestraat 17 Goes Industriestraat 17. Gemeente Goes. Archeologisch Bureauonderzoek en Inventariserend Veldonderzoek door middel van verkennende boringen
No full textHet voornemen is om een nieuw kantoorgebouw met een oppervlakte van ca. 400 m² te realiseren aan de Industrieweg 17 te Goes. In het kader van de hiertoe benodigde omgevingsvergunning heeft Artefact! Advies en Onderzoek in Erfgoed een archeologisch vooronderzoek uitgevoerd.
Dit onderzoek bestond in eerste instantie uit een geactualiseerd bureauonderzoek waarbij een gespecificeerd verwachtingsmodel werd opgesteld voor het plangebied. Dit model is vervolgens getoetst door het uitvoeren van een inventariserend veldonderzoek door middel van boringen (verkennende fase). Tijdens deze verkennende fase werden de landschappelijke vormeenheden bepaald met als doel kansarme zones uit te sluiten en kansrijke zones aan te duiden voor eventuele volgende vormen van onderzoek. Op basis van de resultaten van dit onderzoek kan gesteld worden dat: - In, en op, het Laagpakket van Wormer dat voorkomt vanaf 2,31 m-NAP (2,30 m-mv) een lage verwachting geldt op het voorkomen van vindplaatsen uit het Neolithicum.
- Op het Hollandveen Laagpakket dat voorkomt vanaf 1,19 m-NAP (1,35 m-mv) een middelhoge verwachting geldt op het voorkomen van vindplaatsen uit de Late IJzertijd en/of Romeinse tijd (maar enkel in het westelijke deel van het plangebied.
- In, en op, de afzettingen van het Laagpakket van Walcheren (die onder de opgebrachte bovenlaag met een dikte 0,40 tot 1,05 m voorkomen) een lage verwachting bestaat op het voorkomen van vindplaatsen uit de (Vroege) Middeleeuwen tot en met de Nieuwe Tijd
Dorpshuis Westeremden Archeologisch onderzoek nieuwbouw Ons Dorpshuis te Westeremden, gemeente Eemsdelta (GR
No full textHet dorpshuis te Westeremden is naar aanleiding van de aardbevingsproblematiek in provincie Groningen deels versterkt en deels gesloopt/opnieuw opgebouwd. Het huidige dorpshuis betreft de voormalige kosterij, het voorhuis betreft het oudste deel van het pand en dateert mogelijk uit de 16e eeuw. Dit deel is behouden. Het achterhuis is gesloopt en opnieuw opgebouwd. Het archeologische onderzoek op de locatie van het achterhuis betrof een bewonersparticipatieonderzoek.
In het onderzoeksgebied is een klein aantal sporen aangetroffen. Deze sporen bevinden zich in de top van de wierdeophogingen en bestaan uit waterputten, een mogelijke kolk, muren, vloeren en (paal)kuilen. De meeste sporen dateren uit de nieuwe tijd en zijn te relateren aan de voorganger van het afgebroken achterhuis, zoals deze op de Kadastrale Minuut uit het begin van de 19e eeuw staat aangegeven. De datering van de fase van het achter-huis op de Kadastrale Minuut valt vermoedelijk in de periode tweede helft 17e eeuw- eind 18e eeuw. Ook zijn sporen aangetroffen die duidelijk geen relatie hebben met de bebouwing op de Kadastrale Minuut. Deze betreffen een recente betonnen waterkelder met ingraving en een waterput en kuil die kunnen dateren van vóór de bouw van de kosterij in de eerste helft van de 16e eeuw. Deze sporen kunnen een vroeg-nieuwetijdse en/of (laat)middeleeuwse datering hebben.
Het verzamelde vondstmateriaal bestaat uit aardewerk en bouwkeramiek, dierlijk bot, slak en hout. De meeste vondsten dateren uit de nieuwe tijd, maar er zijn ook aardewerk en kloostermoppen verzameld uit de late middeleeuwen.
Uit het onderzoek naar de steekboring blijkt dat de wierde van Westeremden hier nog een resterende dikte heeft van circa 5 m en dat de aanvang van de wierde uit de late 7e of 8e eeuw dateert
Mondiing Kingbeek te Illikhoven RAAPrap_6775_ILLKI2_20240702_definitief
No full textIn werkput 2 is één vindplaats aangetroffen. Het gaat om uitbraaksporen van een (deel van een) oude boerderij.
Aard van de vindplaats : boerderij / schuur op erf Diepteligging : direct onder maaiveld Datering : 1750-1900 Op basis van de waardering van de aangetroffen resten, waarbij is gekeken naar zowel de fysieke als de inhoudelijke kwaliteit van de vindplaats, wordt geconcludeerd dat het gaat om een nietbehoudenswaardige vindplaats. De belangrijkste redenering is dat, hoewel een deel van de algemene plattegrond zichtbaar, een groot deel van erf en de boerderij reeds is vergraven. Daarnaast zijn de funderingen volledig uitgebroken, waardoor er ook geen bouwkundige observaties meer kunnen worden gedaan (metselverbanden, relaties tussen muren, etc.).
Het onderzoek heeft vooral landschappelijke informatie opgeleverd. Uit de profielen blijkt dat aan beide zijden van het plangebied een oude geul loopt. Wanneer de geulen actief waren, is niet goed vast te stellen. Wel is duidelijk dat ze beiden zijn afgedekt door pakketten sediment. Opvallend is dat deze pakketten niet alleen horizontaal lopen, maar ook de twee geulen afdekken. Dit suggereert dat de meeste afzettingen vanaf het westen (het huidige Maasdal) zijn afgezet. Het gaat zodoende niet zozeer om de opbouw van een kronkelwaardrug (zoals verwacht), maar vooral om de opbouw van oeverafzettingen tegen de hoger gelegen Dryas-terrasvlakte direct ten oosten van het plangebied. In zowel werkput 2 als 3 duidt de aanwezigheid van een zwak ontwikkelde begraven A-horizont er op dat de overstromingsdynamiek van de Maas enige tijd moet zijn afgezwakt, waardoor bodemvorming kon plaatsvinden. Een OSL-datering toont aan dat het bodemsediment rond 1160-1290 cal. AD is afgezet.
Vervolgens moet de sedimentatie voor enige tijd grotendeels zijn stilgevallen, waardoor een zekere mate bodemvorming kon optreden. Een dun pakket leem met spoellaagjes en een dik pakket jonge klei dat op de begraven A-horizont is afgezet, toont aan dat op enig moment de sedimentatie van de Maas weer is opgestart. De aangetroffen funderingsresten van een boerderij die reeds op de Ferrariskaart uit 1777 is afgebeeld alsmede enkele munten uit het midden van de 18e eeuw suggereren dat het plangebied op zijn laatst aan het begin van de 18e eeuw of zelfs iets eerder zo hoog moet zijn komen te liggen dat in ieder geval de hoogste delen met daarop de boerderij niet meer (regelmatig) overstroomden
Meedhuizen Opgraving, variant begeleiding ter plaatse van de Hoofdstraat te Meedhuizen, gemeente Delfzijl (GR)
No full textDe werkzaamheden in de Cereslaan zijn, op een archeologische korte inspectie na, in overleg met de opdrachtgever en het bevoegd gezag niet begeleid. Archeologische indicatoren werden bij het onderzoek niet aangetroffen en bovendien bleken de werkzaamheden in de Hoofdstraat dieper te worden uitgevoerd dan aanvankelijk bekend was. Deze werkzaamheden vielen binnen het AMK-terrein 15246, een terrein van hoge archeologische waarde. In samen-spraak met alle betrokken partijen is toen besloten de ontgravingen in de Hoofdstraat intensief te begeleiden en het onderzoek in de Cereslaan af te schalen.
Er zijn in de Hoofdstraat overblijfselen uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd aangetroffen. Wat betreft archeologische sporen gaat het om een wierdelaag, kuilen, een karrenspoor, de gedempte kerkgracht en het muur-werk van het voormalige bruggenhoofd van de brug over de kerkgracht. Het vondstmateriaal bestaat vooral uit gebruiksaardewerk en metaalvondsten. Het materiaal is gereinigd en gedetermineerd en indien nodig geconserveerd. De sporen en het vondstmateriaal hebben extra inzicht opgeleverd over het wierdedorp Meedhuizen in de middeleeuwen en de nieuwe tijd
Kloosterweg 16 Krewerd boren Bureau- en booronderzoek Kloosterweg 16 te Krewerd, gemeente Eemsdelta (GR)
No full textUit het bureauonderzoek komt naar voren dat het onderzoeksgebied in ieder geval vanaf de late middeleeuwen, maar mogelijks zelfs al in de Romeinse tijd, bewoond is. Dit komt grotendeels overeen met de bewoning van diverse wierden in de directe omgeving. Van deze wierden dateren de vroegste bewoningsresten uit de ijzertijd of de Romeinse tijd. Een gebrek aan vondsten uit (het begin van) de vroege middeleeuwen wordt als aanwijzing gezien dat de bewoning in deze periode afnam als gevolg van de invloed van de zee. Aan het eind van de vroege middeleeuwen en de late middeleeuwen wijzen archeologische resten weer op bewoning van de omliggende wierden. Hoewel het onderzoeksgebied bij eerder onderzoek is aangemerkt als boerderijplaats op het maaiveld, kan er ook sprake zijn van een (huis)wierde. Daarnaast kunnen vondsten uit de periode van de ijzertijd tot en met de nieuwe tijd verwacht worden.
Uit het booronderzoek komt naar voren dat de bodemopbouw over grote delen van het onderzoeksgebied intact is. Tot in de Romeinse tijd lag in het noorden van het onderzoeksgebied een bescheiden kwelderrug die aantrekkelijk was voor bewoning. In het zuiden van het onderzoeksgebied heeft een getijdegeul gelegen, maar deze was met het afzetten van de oude kwelderklei reeds dichtgeslibd. In de vroege middeleeuwen is in het hele gebied een verjongingsdek afgezet die het gebied waarschijnlijk tot een egale vlakte maakte. Dat het gebied voor bewoning interessant bleef blijkt uit de bouw van een (huis)podium op het verjongingsdek, in het noordelijk deel van het onderzoeksgebied. Archeologische vondsten die zowel bij eerder onderzoek als bij het huidige onderzoek zijn aangetroffen dateren (de bewoning op) het podium in de late middeleeuwen. Op de locatie van de huidige te slopen boerderij, hebben één of meer voorgangers gelegen. Het is dan ook waarschijnlijk dat bij de voorgenomen ingrepen archeologische resten zullen worden verstoord
Valgeweg 4 Feerwerd Archeologisch bureau- en booronderzoek nieuwbouw Valgeweg 4 te Feerwerd, gemeente Westerkwartier (GR)
No full textHet onderzoeksgebied ligt op de westrand van de wierde van Feerwerd. Deze wierde dateert uit de ijzertijd en het onderzoeksgebied valt binnen het deel van de wierde dat op de archeologische monumentenkaart is opgenomen als een terrein van zeer hoge archeologische waarde. Het onderzoeksgebied was in de 19e eeuw als boomgaard in gebruik en is in de jaren ’30 van de vorige eeuw bebouwd. Binnen de wierdelagen kunnen archeologische resten van voorlopers van de huidige bebouwing aanwezig zijn die teruggaan tot de ijzertijd.
Uit het booronderzoek blijkt dat er binnen het onderzoeksgebied intacte wierdelagen aanwezig zijn onder een vergraven bovengrond van 30-50 cm dikte. Binnen de huidige bebouwing ligt de top van de wierdelagen tussen de 0,1 en 0,5 m-mv. De basis van de wierde ligt op circa 2,7 m-mv (0,7 m-NAP). In de boringen is archeologisch vondstmateriaal aangetroffen dat bestaat uit dierlijk bot, een fragment kogelpotaardewerk dat uit de vroege middeleeuwen dateert en een fragment van een zachtgebakken baksteen. De voorgenomen bodemingrepen bestaan uit de sloop van de bestaande loodsen en het uitgraven van de bouwput voor de nieuwbouw. Voor de nieuwbouw wordt tot een diepte van maximaal circa 0,9 m-mv ontgraven
Aardgas transport leiding tracé Hommelhof-Schinnen (A-665), catalogusnummer 19; gemeente Echt-Susteren RA2369_G65-19
No full textIn opdracht van N.V. Nederlandse Gasunie heeft RAAP Archeologisch Adviesbureau op in augustus 2011 een archeologische begeleiding (protocol proefsleuven) uitgevoerd in verband met de aanleg van een aardgastransportleiding in de gemeente Echt-Susteren. Het primaire doel van dit onderzoek was het toetsen en aanvullen van de gespecificeerde archeologische verwachting voor het onderzochte gebied, waarbij het in eerste instantie ging om het (al dan niet) vaststellen van de aanwezigheid van archeologische grondsporen. Voorts diende het onderzoek zich te richten op de aard, omvang, datering, kwaliteit (gaafheid en conservering) en diepteligging van eventueel aanwezige archeologische grondsporen en resten.
Tijdens de archeologische begeleiding zijn sporen van kleiwinning aangetroffen (vindplaats 5). De kleiputten waren deels opgevuld met baksteenafval dat waarschijnlijk van een nabijgelegen veldbrandoven afkomstig is. Sporen van de oven zelf zijn niet aangetroffen. Voor de datering van de kleiwinning zijn geen aanwijzingen aangetroffen, maar het ligt voor de hand dat de kleiwinning en baksteenproductie in de Late Middeleeuwen of Nieuwe tijd heeft plaatsgevonden.
In werkstroken aansluitend op de archeologische begeleiding zijn door de Archeologische Werkgroep Echter Landj inspecties door middel van oppervlaktekartering uitgevoerd. Deze inspecties hebben na verwijdering van de bouwvoor plaatsgevonden. Tijdens de inspecties zijn vijf vindplaatsen aangetroffen (vindplaatsen 1 t/m 4) daterend uit de Steentijd en Late Bronstijd of Vroege IJzertijd. De vindplaatsen bestaan over het algemeen uit clusters vondsten in de ongeroerde grond. Vanwege een verregend vlak zijn meestal geen grondsporen waargenomen. Eén vindplaats bestond uit twee houtskoolmeilers met een onbekende datering. Omdat deze vindplaatsen buiten de archeologische begeleiding vielen, is geen aanvullend onderzoek op deze locaties uitgevoerd