Ibn Haldun University Institutional Repository
Ibn Haldun University Institutional RepositoryNot a member yet
3002 research outputs found
Sort by
Dava şartı arabuluculuk görüşmelerinde temsil ve acentenin bu görüşmelerde müvekkilini temsil yetkisine sahip olup olmadığı sorunu üzerine düşünceler
No full text[No Abstract Available
İşe alımda yapay zekâ kullanımının kişisel verilerin korunması bakımından etki ve sonuçları
No full text“Algoritmik işyeri yönetimi” olarak adlandırılan işverenin yönetim yetkisi kapsamındaki işlemlerin yapay zekâ algoritmaları tarafından yerine getirilmesi, çalışma ilişkilerinde yeni hukuki problemlerin ortaya çıkmasına yol açmaktadır. Algoritmik işyeri yönetimine başvurulabilecek alanlardan biri de işe alım süreçleridir. Günümüzde yapay zekâ sistemlerinin işe alım süreçlerinde kullanımı giderek artan bir seyir izlemektedir. Yapay zekâya dayalı sistemlerin işe alım aşamasında kullanımının ayrımcılık yasakları ve etik boyutu ile ele alınmasını gerekmektedir. Ancak bu sistemlerin büyük miktarda veri ihtiyacı olan ve veri işleyen yapıları gereğince, kişisel verilerin korunması hukuku açısından değerlendirmeleri ve yasal sınırlamalara tabi tutulması da büyük önem arz eder. Bu amaçla tebliğimizde, işe alım süreçlerinde yapay zekâ teknolojilerinin kullanımını mevcut mevzuat ve karşılaştırmalı hukuktaki düzenlemeleri dikkate alarak incelemeye çalışacağız. Ayrıca işverenin adayın kişisel verilerine erişimi ve veri işlemesi açısından uyulması gereken sınırlar, ele alınarak regülasyon ihtiyacı üzerinde durulacaktır.The implementation of “algorithmic workplace management”, where artificial intelligence algorithms carry out tasks under the employer’s management authority, gives rise to novel legal issues in labor relations. Recruitment procedures are one of the domains where algorithmic workplace management may be used. Currently, there is a growing trend in utilizing artificial intelligence technologies for recruiting procedures. It is necessary to consider discriminatory restrictions and ethical factors when using artificial intelligence-based technologies in the recruiting process. Nevertheless, it is crucial to assess these systems in accordance with the principles of personal data protection legislation and impose legal restrictions on them due to their data processing frameworks that necessitate substantial data volumes. In this communiqué, we will analyze the utilization of artificial intelligence technology in recruiting procedures, while considering the existing rules and regulations in comparative law. Furthermore, the discussion will cover the restrictions on the employer’s ability to access the candidate’s personal data and the processing of such data, highlighting the necessity for regulation
Arbitration and other alternative dispute resolution methods for disputes arising out of savings finance contract (in the context of consumer law)
No full textBu çalışma, tasarruf finansman sözleşmesinden doğan tüketici uyuşmazlıklarının tahkim ve diğer alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemleriyle çözümünü incelemektedir. Tasarruf finansman sistemi, uzun vadeli birikim ve konut finansmanı sağlamada önemli bir rol oynarken, bu sistemden doğan uyuşmazlıkların etkin bir şekilde çözülmesi hem tüketiciler hem de finansal kuruluşlar açısından büyük önem taşımaktadır. Türkiye'de tüketici uyuşmazlıklarında mevcut çözüm yolları, tüketici hakem heyetler, dava şartı arabuluculuk ve mahkemeye başvuru süreçleri ile sınırlıdır. Ancak, bu mekanizmalarda taraf iradesi ön planda değildir. Bu çalışmanın amacı, Türkiye'deki çözüm yollarının yeterliliğini sorgulamak ve bu alanda daha etkin çözüm mekanizmaları geliştirilmesi için alternatif uyuşmazlık çözüm yöntemlerinin uygulanabilirliğini incelemektir. Ayrıca, bu araştırma, diğer ülkelerdeki, özellikle tüketici finansmanından doğan uyuşmazlıkların, çözüm yöntemleri hakkındaki benzer düzenlemeleri de inceleyerek Türkiye'deki çözüm mekanizmalarının geliştirilmesi için öneriler sunmaktadır. Çalışma kapsamında, tüketici uyuşmazlıklarının tahkime elverişliliği konusu, Almanya, İsviçre, Birleşik Krallık, Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa Birliği Hukuku ile karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Türkiye'de mevcut Yargıtay'ın görüşü, tüketici uyuşmazlıklarının tahkime elverişli olmadığı yönünde olsa da diğer ülkelerde tüketici dostu tahkim uygulamaları geliştirilmiştir. Örneğin, Almanya'da tüketici uyuşmazlıklarına ilişkin tahkim sözleşmesi ayrı bir belgede düzenlenmelidir. İsviçre'de ise tüketici uyuşmazlıklarına ilişkin tahkim sözleşmesi ancak ihtilaf ortaya çıktıktan sonra akdedilebilirken, Birleşik Krallık'ta belirli parasal sınırların altındaki tahkim sözleşmeleri, "haksız şart" olarak değerlendirilmektedir. Amerika'da ise tahkim uygulaması federal eyaletlerde ufak nüans farklılıkları göstermekte, fakat yaygın olarak uygulanmaktadır. Ayrıca çalışmada, Türkiye'de tüketici uyuşmazlıklarında sektör bazlı alternatif uyuşmazlık çözüm mekanizmalarının geliştirilmesi önerilmiştir. Bu bağlamda, gerekli hukuki altyapının sağlanması halinde, tasarruf finansman sektörüne özgü, tasarruf finansman şirketlerinin bünyesinde bulunduğu meslek kuruluşu ile bir tahkim merkezi anlaşma yapabilir ve merkez bünyesinde seri tahkim kurallarının uygulanacağı bir hakem müessesi kurulabilir. Önerilen model hem tüketici haklarını koruyacak hem de finansal uyuşmazlıkların daha hızlı ve düşük maliyetle çözülmesini sağlayacaktır.This study explores the resolution of consumer disputes arising from savings finance contracts through arbitration and other ADR methods. The savings finance system is vital for long-term savings and housing finance, making effective dispute resolution crucial for both consumers and financial institutions. In Türkiye, current remedies for consumer disputes are limited to consumer committees, compulsory mediation, and court proceedings. However, these mechanisms are mandatory and do not prioritize the parties will. The study aims to assess the adequacy of existing remedies in Türkiye and explore the applicability of ADR methods to develop more effective mechanisms. It also examines similar regulations in other countries, focusing on consumer finance disputes, and offers recommendations for improving resolution mechanisms in Türkiye. The research compares the arbitrability of consumer disputes within the legal systems of Germany, Switzerland, the UK, the USA, and the EU. While currently Türkiye's Court of Cassation considers consumer disputes as non-arbitrable, other countries have developed consumer-friendly arbitration practices. In Germany, consumer arbitration agreements must be in a separate document; in Switzerland, arbitration agreements concluded after the dispute has arisen are valid; in the UK, arbitration agreements below certain monetary thresholds are considered "unfair terms"; and in the USA, arbitration is widely practiced but varies from state tot state. The study also suggests creating sector-based ADR mechanisms for consumer disputes in Türkiye. In this context, if the necessary legal infrastructure is provided, an arbitration center specific to the savings finance sector may enter into an agreement with the professional association of savings finance companies and an arbitral institution may be established within the arbitration center where serial arbitration rules will be applied. This model would protect consumer rights while ensuring faster and cost-effective resolution of financial disputes
An analysis of the integration processes of immigrant tradespeople into the labor market and social life
No full textBu araştırmanın amacı, İstanbul’da yaşayan Suriyeli göçmen esnafların iş piyasasına ve sosyal hayata entegrasyon süreçlerini incelemek ve analiz etmektir. Nitel bir araştırma olarak tasarlanan çalışmada, fenomenolojik desen kullanılmış ve amaçlı örneklem yöntemiyle İstanbul’da faaliyet gösteren farklı sektörlerden Suriyeli esnaflar seçilmiştir. Araştırma kapsamında, yarı yapılandırılmış görüşme tekniğiyle elde edilen veriler, mekânsal tercihler, iş piyasasında yer edinme, göçmen dayanışma ağları, dil öğrenme paradoksu ve dili muhafaza etmede alternatif yollar olmak üzere dört ana başlıkta analiz edilmiştir. Suriyeli esnafların Türkiye’de esnaflık faaliyetlerine katılımlarının, toplumsal uyum süreçlerine olumlu etkileri olduğu görülmektedir. İş piyasasına entegrasyonlarında, sosyal sermaye, kültürel yakınlık ve yerel halkla ilişkiler önemli bir rol oynamaktadır. Bununla birlikte, göçmen esnafların bürokratik engeller, dil bariyerleri ve ekonomik dalgalanma gibi zorluklarla karşılaştıkları tespit edilmiştir. Bunun yanında ekonomik sermayenin başat rolü üstlendiği görülmektedir. Araştırma sonucunda, göçmenlerin iş piyasasına adım atma ve iş piyasasında varlıklarını sürdürme süreçlerinin ülkeye uyum sağlama noktasında faydalı olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırma, Suriyeli göçmen esnafların deneyimlerinden hareketle, uyum süreçlerini destekleyen mekanizmaların geliştirilmesinin gerekliliğini vurgulamaktadır. Bu bağlamda, çalışmanın sonuçları, göçmenlere yönelik politikaların oluşturulmasında yol gösterici nitelik taşımaktadır.The aim of this study is to examine and analyze the integration processes of Syrian immigrant tradespeople living in Istanbul into the labor market and social life. Designed as a qualitative study, the research employs a phenomenological approach and purposefully selects Syrian tradespeople operating in various sectors in Istanbul. The data obtained through semi-structured interviews were analyzed under four main themes: spatial preferences, gaining a foothold in the labor market, immigrant solidarity networks, the paradox of language learning, and alternative ways of preserving the native language. It was observed that the participation of Syrian tradespeople in entrepreneurial activities in Türkiye positively contributes to their social integration processes. Social capital, cultural proximity, and relations with the local population play a significant role in their integration into the labor market. However, challenges such as bureaucratic obstacles, language barriers, and economic fluctuations were identified. Moreover, economic capital was found to have a predominant role in their integration efforts. The research concludes that the processes of entering and maintaining a presence in the labor market are instrumental in fostering the adaptation of immigrants to the host country. Based on the experiences of Syrian tradespeople, the study emphasizes the necessity of developing mechanisms to support integration processes. In this context, the findings serve as a guide for shaping policies aimed at immigrants
Development and evaluation of the “Pico Party Adventure” game to measure learning experience for special needs students
No full textThe present study aims to elucidate the development process of an interactive educational game titled “Pico Party Adventure,” designed for special needs students, particularly those with learning difficulties. Furthermore, it reports on the levels of learning experience, referencing Kolb’s experiential learning criteria concerning engagement, competence, emotional, and social aspects. The 2D adventure-based game was developed using Scratch, following the ADDIE model. A survey using questionnaires was employed to evaluate user experience among 30 seven-year-old students with learning difficulties. The findings indicate that user experience levels were high regarding engagement and competence, moderate for emotional experience, and low for social experience. The implications of this study suggest that interactive games have the potential to serve as effective educational tools for special needs students, particularly in enhancing student engagement and competency, underlining the significance of learning experiences in alignment with national inclusive education objectives
New paradigms in artificial intelligence and language education: An examination of little language lessons
No full textThis study examines the transformative potential of artificial intelligence in language education through a descriptive analysis of the Little Language Lessons application developed by Google Labs. The research employs qualitative methods, specifically document analysis and descriptive analysis, with the application serving as the primary document for examination. The analysis reveals that the application uses artificial intelligence to overcome rote learning, instead creating contextually rich and personalized micro-lessons that establish semantic relationships between words. The findings show that AI-powered tools offer a more effective learning experience than traditional methods by personalizing the language acquisition process and potentially increasing student motivation. Various empirical studies in the field were examined to establish a connection with the topic. In this context, it is argued that artificial intelligence should be positioned not as a replacement for traditional teaching, but as a complementary resource that enriches language education
CBT integrated with the 4 T psychoeducation model for Muslim scrupulosity: A case study
No full textScrupulosity is a subtype of obsessive–compulsive disorder (OCD) characterized by obsessions and compulsions with religious content. A strong research supports that exposure and response prevention (ERP) intervention and cognitive behavioral therapy (CBT) are effective for the treatment of OCD. However, it is necessary to be careful in the application of therapy and ERP in religious individuals. Because individuals may not find the interventions compatible with their religious values and may not be motivated enough, in this case study, the process of cognitive psychoeducational model (4 T model) and religious psychoeducation integrated CBT with a Muslim woman with scrupulosity is presented. The therapy process consisted of 11 face-to-face sessions, including cognitive interventions, religious psychoeducation, and ERP interventions. At the end of the intervention, obsession and compulsion symptoms were reduced, and this improvement was maintained at 1-week and 3-month follow-ups. This case illustrated the importance of using religious content in treating scrupulosity
From headlines to stock trends: Natural language processing and explainable artificial intelligence approach to predicting Turkey's financial pulse
No full textThe dynamic field of financial markets is constantly in search of new ways to understand complex market dynamics. The increasing availability of vast amounts of text data offers new avenues for investigation (Botchway et al., 2020). This study aims to shed light on the dynamics between stock market movements and news narratives in Turkey. To address this issue, the study will include the analysis of business, financial, and economic news from four major news journals (The Economist, The New York Times, The Guardian, and Yeni Şafak) along with local tweets. Yeni Şafak and local tweets serve as proxies for local news sentiment. The analysis rests on daily Turkish stock market data from January 1, 2015, to February 27, 2024, obtained from Yahoo Finance. The issue was addressed using state-of-the-art Natural Language Processing (NLP), machine learning, and explainable AI techniques. The findings reveal that international news significantly predicts the Turkish Stock market, with the majority of machine learning models yielding approximately 80 percent predictive accuracy. The Explainable AI methods demonstrate that traditional international news media have a significant impact on the Turkish stock market in comparison to local news sources such as Yeni Şafak and Twitter which serve as less effective predictors. Notably, the ensemble algorithms, comprising Random Forest, Gradient Boosting, and XGBoost, demonstrate robust performance across all datasets
Pakistan'da modernite ve gıda güvensizliği politikaları
No full text11.01.2026 tarihine kadar kullanımı yazar tarafından kısıtlanmıştır.Food is multidimensional in its impact and position in a society, and sociology as a wide framework encompassing multiple spectrums of thought is the most apt framework to study it. In the developing world, food insecurity has been a problem for ages, and Pakistan, as a developing country, has its stream of problems and factors that contribute to the persistence of this issue. Besides playing a crucial role in human sustenance, food can also be perceived as a modicum of achieving Weberian modernity in a society, where predictable and calculable measures of producing and distributing food can lead to a modern, efficient society. The downside of this can be a subsequent commodification of food, as identified by Frederick Magdoff, making it a product to be sold, rather than a human necessity. This is magnified by the dependence on the developed countries under the world-systems model, where food is imported based on interests that do not match the general public. While Pakistan identifies the importance of advancing the society systematically in the food sector, and there seems to be attempts to introduce greater predictability and calculability in the agricultural industry, its various issues, such as an unpredictable, unchecked increase in population, thrust the country back into food insecurity. Combined with another Weberian nemesis of a modern society; the lack of adequate awareness and knowledge leads the country into a situation where food is no doubt commodified, but without the achievement of modernizing the sector or society as desired, giving rise to other problems such as impersonality of farmers, while sustaining it is already present problems. Secondary data analysis is used to conduct this research, and it contributes by providing an insight into the different factors of food insecurity, using data from vi the Pakistan Bureau of Statistics, the World Bank, the United Nations, The Economist, and the World Food Program.Gıda, bir toplumdaki etkisi ve konumu bakımından çok boyutludur ve sosyoloji, birçok düşünce yelpazesini kapsayan geniş bir çerçeve olarak bu konuyu incelemek için en uygun çerçevedir. Gelişmekte olan dünyada gıda güvensizliği çağlar boyunca bir sorun olmuştur ve Pakistan da gelişmekte olan bir ülke olarak bu sorunun sürekliliğine katkıda bulunan kendi sorun ve faktörlerine sahiptir. Gıda, insanların beslenmesinde çok önemli bir rol oynamasının yanı sıra, gıda üretimi ve dağıtımına ilişkin öngörülebilir ve hesaplanabilir tedbirlerin modern ve verimli bir topluma yol açabileceği bir toplumda Weberci moderniteye ulaşmanın bir nebzesi olarak da algılanabilir. Bunun dezavantajı, Frederick Magdoff'un tanımladığı gibi gıdanın metalaşması ve insani bir ihtiyaçtan ziyade satılacak bir ürün haline gelmesi olabilir. Bu durum, gıdanın halkın geneliyle uyuşmayan çıkarlar temelinde ithal edildiği dünya sistemleri modeli altında gelişmiş ülkelere olan bağımlılıkla daha da artmaktadır. Pakistan, toplumun gıda sektöründe sistematik bir şekilde ilerlemesinin önemini tespit etse ve tarım sektöründe daha fazla öngörülebilirlik ve hesaplanabilirlik getirme girişimleri olsa da, öngörülemeyen, kontrolsüz nüfus artışı gibi çeşitli sorunları ülkeyi gıda güvensizliğine geri itiyor. Modern bir toplumun bir diğer Weberci düşmanı olan yeterli farkındalık ve bilgi eksikliği ile birleştiğinde, ülkeyi gıdanın hiç şüphesiz metalaştığı, ancak sektörün veya toplumun arzu edildiği gibi modernleştirilemediği, çiftçilerin kişiliksizliği gibi başka sorunlara yol açtığı ve zaten var olan sorunlarını sürdürdüğü bir duruma sürüklüyor. Bu araştırmada ikincil veri analizi kullanılmış olup, Pakistan İstatistik Bürosu, Dünya Bankası, Birleşmiş Milletler, The Economist iv ve Dünya Gıda Programı'ndan elde edilen veriler kullanılarak gıda güvensizliğinin farklı faktörleri hakkında bir fikir vererek katkıda bulunmaktadır
The criticisms of the Mu'tazilite Ibn Abi'l-Hadid towards Fakhr al-Din al-Razi (knowledge and existence)
No full textIbn Abi'l-Hadid, a scholar of the late Baghdad Mu'tazila (7th century AH), played a significant role in preserving and developing Mu'tazilite thought in his era, as evidenced by his works in theology and logic. On the other hand, Fakhr al-Din al-Razi reinterpreted the Ash'arite theology inherited from his predecessors, particularly after Ghazali, and sought to apply the method of verification (tahqiq) between theology (kalam) and philosophy. In this context, Razi's works can broadly be classified into theological, philosophical, and theological-philosophical categories. This study focuses on the critique of al-Razi's new theological approach, particularly as presented in his work al-Muhassal, by Ibn Abi'l-Hadid. However, Ibn Abi'l-Hadid's criticisms are not limited to al-Muhassal. He also authored critical texts on Razi's Arba'in (e.g., al-Ta'liq 'ala al-Arba'in/Nakz al-Arba'in) and on Razi's al-Mahsul (e.g., al-Ta'liq 'ala al-Mahsul/Nakz al-Mahsul), which addresses principles of Islamic jurisprudence. Thus, it is evident that Ibn Abi'l-Hadid was a meticulous critic of al-Razi. Ibn Abi'l-Hadid's critiques of al-Razi's methodology can be grouped under several headings. According to him, Razi's integration of theology and philosophy, his tendency toward classification rather than verification, his production of doubts without addressing them, his lack of full mastery of Mu'tazilite literature, and his excessive use of logic in theological texts are key methodological flaws. Additionally, Ibn Abi'l-Hadid asserts that Razi's positions in al-Muhassal align more with those of Husayni (Abu'l-Husayn al-Basri) than with Ash'arism, listing 26 instances where Razi adopted Abu'l-Husayn's views. Ibn Abi'l-Hadid refers to these issues while critiquing the topics covered in al-Muhassal. This study, focusing on epistemology and ontology, examines Razi's concepts of tasawwur (conceptualization) and tasdiq (assent), his method of reasoning and inference (nazar and istidlal), and his classification of existents. It also evaluates the assumptions underlying his approach through the lens of Ibn Abi'l-Hadid's critiques. Additionally, this research includes an edited critical edition (tahqiq) of al-Muhassal based on two manuscript copies, aiming to shed light on the text and provide readers with the means to verify and test the claims and discussions presented in the thesis.İbn Ebi'l-Hadîd, geç dönem (hicrî VII. yüzyıl) Bağdat Mu'tezilesi'ne mensup bir âlimdir. Onun kelâm ve mantık alanında kaleme aldığı eserler göz önüne alındığında yaşadığı dönemde Mu'tezilî düşüncenin sürekliliğini sağlaması ve onu geliştirmesi adına çaba gösterdiği açıkça görülecektir. Öte yandan Fahreddin er-Râzî ise, tevarüs ettiği Eş'arî kelâmını Gazzâlî sonrasında yeni bir okumaya tabi tutmuş ve kelâm ile felsefe arasında tahkik metodunu uygulamaya çalışmıştır. Bu minvalde, Râzî'nin eserlerini kabaca; kelâmî, felsefî ve kelâmî-felsefî olarak tasnif etmek mümkündür. Bu çalışma ise, Fahreddin er-Râzî'nin özellikle Muhassal isimli eseriyle birlikte kelâma dair sunmuş olduğu bu yeni anlayışın İbn Ebi'l-Hadîd tarafından hem muhteva hem de yöntem açısından bir eleştirisini içermektedir. Onun Râzî'ye yönelik eleştirileri Muhassal ile sınırlı değildir. Râzî'nin Erbaîn isimli eserine et-Ta'lîk 'ale'l-Erbaîn/Nakzü'l-Erbaîn, Mahsûl isimli fıkıh usûlüne dair kaleme aldığı eserine et-Ta'lîk 'ale'l-Mahsûl/Nakzü'l-Mahsûl şeklinde eleştirel metinler kaleme almıştır. Bu yönüyle İbn Ebi'l-Hadîd'in sıkı bir Râzî eleştirmeni olduğunu söylemek mümkündür. İbn Ebi'l-Hadîd'in Râzî'ye yönelik yöntem eleştirileri birkaç başlık altında toplanabilir. Buna göre, Râzî'nin kelâm ve felsefeyi birlikte okuması, tahkik değil tasnif yapması, şüphe üreterek cevapsız bırakması, Mu'tezile literatürüne tam anlamıyla hâkim olmaması ve mantığı kelâm kitaplarında gereğinden fazla kullanması bu sorunlardan bazılarıdır. Bununla birlikte, İbn Ebi'l-Hadîd, Râzî'nin Muhassal'da Eş'arî değil, büyük ölçüde Hüseynî olduğunu ifade ederek onun Ebü'l-Hüseyin el-Basrî'nin görüşlerini benimsediği hususları yirmi altı madde halinde zikretmiş ve konuları ele alırken de bunlara temas etmiştir. Bilgi ve varlık düzeyinde ele aldığımız bu çalışma, Râzî'nin tasavvur ve tasdik anlayışını, nazar ve istidlâl metodunu ne şekilde ele aldığını, var olanları nasıl sınıflandırdığını ve bunları yaparken hangi kabullerden yola çıktığını incelemekte ve İbn Ebi'l-Hadîd'in eleştirileri bağlamında bunları değerlendirmektedir. Tüm bunların yanında eserin, iki yazma nüshası üzerinden tahkik edilerek gün yüzüne çıkarılması hedeflenmiş, tezin ekler bölümünde okuyucuya sunularak tezdeki iddiaların ve konuların test edilmesinin yolu açılmıştır