CaSA NaRA
Not a member yet
2090 research outputs found
Sort by
Pomološke karakteristike genotipova divlje trešnje (Prunus Avium L. /Moench/) iz populacije sa Potkozarja
No full textThis paper presents the results of the investigation of wild cherry (Prunus avium L. /Moench/) population in the area of Potkozarje. The studied genotypes grow in association with sweet chestnut (Castanea sativa Mill.) on acidic soil. Indicators of tree growth of wild cherry genotypes and pomological characteristics show a high variability inside the population. The selected specimens are an excellent source of reproductive material for the nursery production.U radu su prikazani rezultati ispitivanja populacija divlje trešnje (Prunus avium L. /Moench/) na lokalitetu Potkozarja. Ispitivani genotipovi rastu u sastojini sa pitomim kestenom (Castanea sativa Mill.) na zemljištu kisele hemijske reakcije. Pokazatelji rasta stabala kao i pomološke karakteristike plodova divlje trešnje pokazuju veliku varijabilnost unutar populacije. Izabrani genotipovi predstavlju izvor reprodukcionog materijala za rasadničku proizvodnju
Razvoj multivarijantnog modela regresije za aproksimativnu procenu sadržaja Vigna Radiata korišćenjem furijeove transformacije – NIR spektroskopije
No full textThe Fourier Transform Near Infrared (FT-NIR) absorbance spectra (12800-3600 cm-1) of 222 green gram samples was used to build calibration models for the determination of the content of protein, fat and carbohydrate. The samples that comprised the dataset had an average composition of 22.18% of protein, 1.30% fat, and 50.72% carbohydrate. Multivariate regression was used to develop the quantitative models for protein, fat and carbohydrate compounds. The root mean square error of cross validation (RMSECV) was 0.191 (R2 = 91.52) for protein, 0.0271 (R2 = 88.54) for fat and 0.765 (R2 = 93.62) for carbohydrate. A fast, simple and accurate method to quantify the proximate content of green gram was developed by using FT-NIR spectroscopy. The results showed that FT-NIR spectroscopy could support chemical analysis methods.Furijeova transformacija blizu infracrvenog (FT-NIR) absorbovanog spektra (12800-3600 cm-1) kod 222 uzorka zelenog pasulja korišćena je da se izrade kalibracioni modeli za određivanje sadržaja proteina, masti i ugljenih hidrata. Uzorci koji su činili skup podataka imali su srednji sadržaj od 22.18% proteina, 1.30% masti i 50.72% ugljenih hidrata. Multivarijantnom regresijom su razvijeni kvantitativni modeli proteina, masti i ugljenih hidrata. Srednje kvadratno odstupanje unakrsne procene (RMSECV) bilo je 0.191 (R2 = 91.52) za proteine, 0.0271 (R2 = 88.54) za masti i 0.765 (R2 = 93.62) za ugljene hidrate. Tako je razvijen brz, jednostavan i precizan metod za kvantitativnu procenu sastava zelenog pasulja upotrebom FT-NIR spektroskopiju. Rezultati su pokazali da FT-NIR spektroskopija može da podrži metode hemijske analize
Uticaj ekološkog zagađenja izazvanog delovanjem NATO alijanse na prostorima Srbije na fiziološki status proizvoda tipa "Radler"
No full textBeer-based drinks, 'Radler' type products in particular, arouse interest for a number of reasons. These newly produced drinks were obtained by mixing beer and soft drinks and are intended for a larger number of target groups than their each single component. Also, they combine advantages of both components in physiological respect. They have lower alcohol content than beer, are more palatable and refreshing, can be consumed in larger amounts, retaining beneficial and physiological value of beer. As NATO air strikes resulted in heavy environmental contamination, the question is raised about the safety of these drinks and the level of toxic elements in them as well about the level of micro- and macro-elements having beneficial effects on the body. The paper gives the analysis results for 35 samples of different 'Radler' Beer-based products manufactured by domestic producers. The level of elements belonging to three distinct groups of heavy metals and that of the most important micro- and macro-elements, of therapeutic and physiological value for the body, were determined. The obtained values were compares with available data on similar products in the world, with values obtained for domestic products in the period preceding environmental contamination, and, in the case of biologically important elements, with their contents in one of oligomineral-vitamin products.Pića na bazi piva, a pogotovo proizvodi tipa „Radler" interesantni su sa više aspekata. Predstavljaju jedan nov proizvod dobijen kombinacijom piva i gaziranih bezalkoholnih pića namenjen većem broju ciljnih grupa od pojedinačnih komponenata od kojih su proizvedeni, a ujedno sa fiziološkog aspekta objedinjuju prednosti svakog od njih. Sadrže niži sadržaj alkohola od piva, pitkija su i više osvežavaju, mogu se piti u većim količinama, a istovremeno u određenoj meri zadržavaju blagotvorna i fiziološki vrlo povoljna svojstva piva. Upravo iz tog razloga postavlja se pitanje njihove zdravstvene ispravnosti i prisustva pojedinih toksičnih elemenata kao posledica ekološkog zagađenja uzrokovanog vazdušnim dejstvima NATO alijanse, odnosno mikro- i makro elemenata čiji sadržaj ima povoljno delovanje na organizam. U radu su prikazani rezultati analize 35 uzoraka različitih Radler proizvoda dobijenih na bazi piva različitih domaćih proizvođača. Određen je sadržaj elemenata koji spadaju u tri karakteristične grupe teških metala kao i najznačajnijih mikro- i makroelemenata koji imaju terapeutski i fiziološki značaj za organizam. Rezultati analize 35 uzoraka proizvoda tipa „Radler" proizvedenih nakon završetka ratnih dejstava, pokazuju da u pogledu ni jednog toksičnog elementa nije došlo do porasta sadržaja i da su nađene vrednosti u granicama, ili čak ispod vrednosti karakterističnih za proizvode ove vrste na domaćem tržištu. Vrednosti su znatno ispod zakonski regulisanih maksimuma i u granicama koje se sreću i u srodnim proizvodima u svetu. Sa druge strane, interesantni su podaci koji se odnose na prisustvo biogenih elemenata koji su uzrok povoljnog delovanja piva na organizam. Njihov sadržaj u proizvodima tipa „Radler" je niži u odnosu na pivo i ovi proizvodi se ne mogu tretirati kao njihov izvor. Međutim, poređenje sa oligomineralnim vitaminskim preparatom „Oligovitom" (ICN) ukazuje na neke interesantne činjenice. Unošenjem 1 l ovih proizvoda unosi se 10% Mg, 10-60% Mn, 30% Cu, 50% Zn i 50% Co koja se inače unosi pilulom „Oligovita" kao preporučena dnevna dopuna svakodnevne ishrane dece i odraslih
Prinos i kvalitet sorti ječma
Get PDFThis paper studied the variability of tree height, grain yield and protein content in different varieties of spring barley. Analyzed characteristics are varied when the investigated barley varieties. Average values of tree height varied from 75.6 cm (itinerary) to 83.0 cm by a cultivar of barley novosadski 488. The highest average yield was achieved double-row spring barley Viktor (5482 kg ha-1) and the lowest average grain yield achieved double-row spring barley novosadski 488 (4890 kg ha-1). The average height of the trees was 79.4 cm. Average grain yield was 5130 kg ha-1. Average protein content in all tested varieties amounted to 13%.U ovom radu je izučavana varijabilnost visine stabla, prinosa zrna i sadržaja proteina kod različitih sorti jarog ječma. Analizirane osobine su varirale kod izučavanih sorti ječma. Prosečne vrednosti visine stabla su varirale od 75,6 cm (jadran) do 83,0 cm koju je ispoljila sorta ječma novosadski 488. Najveći prosečan prinos zrna je ostvario dvoredi jari ječam viktor (5482 kg ha-1) a najmanji prosečni prinos zrna je ostvario dvoredi jari ječam novosadski 488 (4890 kg ha-1). Prosečna visina stabla je iznosila 79,4 cm. Prosečan prinos zrna je iznosio 5130 kg ha-1. Prosečan sadržaj proteina u zrnu kod svih ispitivanih sorti je iznosio 13%
Water Attaining Capability of the Leaves in Autochthonous Plum Cultivars as an Indicator of their Resistance to Drought
Get PDFThe results of this research show that the plant height, stem diameter, branching and uniformity of one-year old seedlings of autochthonous plum cultivars are genetic characteristics of autochthonous plum cultivars, from which rapid growth and uniformity of scions depend. Out of the studies of one-year old seedlings of autochthonous plum cultivars, the highest water attaining capability had the leaves of cultivar ʽCrvena rankaʼ . Over the monitored time interval (8 hours upon sample taking), leaves taken from the annual twigs of the studied cultivars (one-year old seedlings) lost on average 33,54% of water. The lowest level of the stated capability was recorded with the leaves of cultivar ʽObični piskavacʼ (41.74%)
Kreiranje banke gena za goveda rase buša u Republici Makedoniji
No full textBusha cattle are autohtonous breed on the Balkan Peninsula. This breed is a part of the National Biodiversity Program for conservation of the indigenous breeds of animals in the R. of Macedonia. Because of the economic, cultural and scientific reasons it is very important to protect biological diversity of autochthonous breeds like busha cattle. The aim of the research was to establish a gene bank for different strains of adult busha cattle in the R. of Macedonia. For that purpose, 998 samples of blood, 1100 coat hair samples and 958 doses of semen were collected from Busha adult cattle. Also, a phenotupic characterization was done on the adult Busha cattle, for the basic productive and morphological traits in adult Busha cattle. During the last few years, there are certain negative trends in population size of busha cattle, according to the decreasing of rural population in hill-mountain regions and small interest of young people to rear indigenous breeds like Busha cattle.Goveda rase Buša su autohtona rasa goveda na Balkanskom poluostrvu. Ova rasa je deo Nacionalnog Programa biodiverziteta za očuvanje domaćih rasa životinja u Republici Makedoniji. Zbog ekonomskih, kulturoloških i naučnih razloga veoma je značajno zaštititi biološki diverzitet autohtonih rasa kao što su Buša goveda. Cilj istraživanja je bio da se osnuje banka gena za različite sojeve odraslih Buša goveda u Republici Makedoniji. Iz tog razloga, prikupljeno je 998 uzoraka krvi, 1100 uzoraka sa dlačnog pokrivača i 958 doza semena od odraslih goveda rase Buša. Takođe, izvršena je fenotipska karakterizacija odraslih goveda rase Buša, na osnovne proizvodne i morfološke osobine. Tokom poslednjih par godina, postoji jasan negativan trend u veličini populacije goveda rase Buša, u skladu sa opadanjem ruralne populacije u brdsko-planinskim područjima i malog interesovanja mladih ljudi da zadrže domaće rase kao što su goveda rase Buša
Uticaj godine i vrste hrane na konzumaciju hrane zimskih pčela
Get PDFWinter honeybees intake minimal amounts of food, only for maintenance needs. This study aims to determine the effect of year of research and the different types of food on the amount of consumed food. The survey found a statistically significant difference between mean values of food consumption by years of research, as well as mean values of consumption of different types of food. According to our results, it can be concluded that winter honeybees need easily acceptable energy for maintenance needs, so supplemental feeding during preparation for winter should be consisted only of invert syrup, without additon of protein or other nutrients.Zimske pčele konzumiraju minimalne količine hrane, održavajući svoj metabolizam. Cilj istraživanja je da se utvrdi uticaj dva faktora - godina istraživanja i različite vrste hrane na količinu konzumirane hrane. Istraživanjem je utvrđeno da postoji statistički visoko značajna razlika između srednjih vrijednosti potrošnje hrane po godinama istraživanja, kao i srednjih vrijednosti potrošnje različitih vrsta hrane. Dobijeni rezultati istraživanja nas navode na zaključak da je u periodu pripreme pčela za zimu potrebno pčele prihranjivati invertovanom hranom, bez dodataka proteina i drugih hranjivih materija, jer je za kvalitetno prezimljavanje pčelama potrebna lako pristupačna energija
Tehnološka svojstva džema od kupine na tržištu grada Mostara
Get PDFThe goal of this paper is the control of the blackberry jam quality. Sampling was carried out by randomly. We carried out chemical, microbiological and organoleptic analysis of the sample. By chemical, microbiological and organoleptic analysis, we have obtained a percentage values of certain elements and it was compared to relevant conditions stipulated in the Rulebook on the quality of products. In order to comply with the given goal, we have analysed three different sample of blackberry jam produced by the following manufacturers Vegafruit, Hepok and Vitaminka. The conclusion is that, during the period of the analysis, the samples were in accordance with the provisions of Rulebook on the quality of fruit and vegetables products.Cilj rada je kontrola kvaliteta džema od kupine koji se nalazi u prodaji na tržištu grada Mostara. Uzorkovanje je izvršeno slučajnim odabirom. Urađene su hemijske, mikrobiološke i organoleptičke analize uzoraka. Pomoću hemijskih, mikrobioloških i organoleptičkih analiza dobila se slika procentualnih vrednosti pojedinih elemenata i uporedila sa odgovarajićim uslovima Pravilnika o kvaliteti proizvoda. Da bi se udovoljilo zadanom cilju analizirana su tri uzorka džema od kupine proizvođača Vegafruit, Hepok i Vitaminka. Zaključak je da su uzorci u periodu analize u skladu sa odredbama važećeg Pravilnika o kvaliteti proizvoda od voća i povrća
Uticaj fiksnih i kontinuelnih ambijentalnih faktora na proizvodnju 4% mast-korigovanog mleka u prve tri laktacije kod krava simentalske rase
Get PDFThe effect of paragenetic factors on 4% FCM yield in complete and standard lactations was studied in 241 Simmental cows.
Farm, lactation number, birth season, calving season, their interactions and age at first conception were evaluated for their effect on the trait.
The mathematical and statistical analysis of the data obtained, i.e. least square means, standard error, analysis of variance and coefficient determination, were calculated using the General Linear Model procedure. The effects of farm, lactation group and year of birth on the trait were very highly significant (P 0.05) on the production of 4% FCM, either in whole or in standard lactations. The interaction between birth season, calving season and year of birth was variable and ranged from insignificant to very significant.
Age at first conception produced a significant (P0.05) effect on 4% FCM yield in complete and standard (bxy=0.693ns) lactations, respectively.Uticaj paragenetskih faktora na proizvodnju 4%MKM u celim i standardnim laktacijama ispitivan je na uzorku od 241 krave simentalske rase.
Na ispoljenost ove osobine ispitivan je uticaj farme, broja laktacija, sezone rođenja i telenja, njihovih interakcija i uzrasta pri prvoj oplodnji.
Matematičko-statistička analiza podataka, odnosno sve potrebne veličine, kao što su sredine najmanjih kvadrata, standardne greške, analiza varijanse i koeficijenti determinacije izračunate su u programskoj proceduri Opšti linearni model (GLM procedura). Uticaj farme, grupe laktacija i godine rođenja na ispoljenost ove osobine bio je vrlo visoko značajan (P0.05) na proizvodnju 4%MKM kako u celim tako i standardnim laktacijama. Uticaj interakcije između sezone rođenja,, sezone telenja i godine rođenja bio je varjabilan, i kretao se od nesignifikantnog do vrlo značajnog. Uzrast pri prvoj oplodnji statistički značajno (P0.05). Koeficijenta determinacije (R2) bio je vrlo visoko značajan (p<0.001) i kretao se od 0.623 kod proizvodnje 4%MKM u celim do 0.652 kod proizvodnje 4%MKM u standardnim laktacijama