CaSA NaRA
Not a member yet
2090 research outputs found
Sort by
Formiranje prevremenih grančica kod jednogodišnji sadnica jabuke sorte Zlatni delišes primenom benziladenina i giberelina 4+7
No full textIn the production of one-year apple trees some cultivars exhibit poor feathering. The Golden Delicious cultivar has a relatively good tendency to grow feathers but under standard technologies in the production of unbranched trees it forms very few feathers at 62-64 cm above ground. Phytohormones BA and BA+GA 4+7 significantly affected the formation of feathers on apple trees. In this research the solutions of BA and BA+GA 4+7 in the concentrations from 200 to 450 µl/l of active ingredient BA were applied three times at 7-day intervals during vegetation. At the end of vegetation, the following parameters were measured: the total number of feathers, the total feather length, the mean feather length and tree height. Increasing concentrations of BA and BA+ GA 4+7 to a certain limit leads to an increase in the num- ber and total length of feathers. The Golden Delicious cultivar tends to form feathers of different lengths in a nursery. A significant variation was found in the mean feather length with different treatments. The application of BA phytohormone in higher concentrations can negatively affect the tree height.U proizvodnji jednogodišnjih sadnica jabuke kod nekih sorti je otežano formiranje prevremenih grančica. Sorta Zlatni Delišes ima relativno dobru sklonost ka formiranju prevremenih grančica, ali pri standardnoj tehnologiji gajenja koja se primenjuje kod proizvodnje sadnica bez prevremenih grančica veoma slabo obrazuje bočne poraste na 62-64 cm visine od zemlje. Fitohormoni BA i BA+GA 4+7 značajno utiču na formiranje prevremenih grančica kod sadnica jabuke. U ovom istraživanju korišćeni su preparati na bazi BA i BA+GA 4+7 u koncentracijama od 200 do 450 µl l -1 aktivne materija BA tri puta tokom vegetacije u razmaku od 7 dana. Na kraju vegetacije mereni su parametri: ukupan broj prevremenih grančica, ukupna dužina prevremenih grančica, prosečna dužina prevremenih grančica i visina sadnice. Povećavanjem koncetracije BA i BA+GA 4+7 do određene granice povećava se i broj i ukupna dućina prevremenih grančica. Sorta Zlatni Delišes ima sklonost ka formiranju prevremenih grančica različite dužine u rasadniku. U tretmanima je zabeleženo značajno variranje parametra prosečna dužina prevremenih grančica. Primena fitohormona BA može negativno da utiče na visinu sadnice pri primeni viših koncentracija
Klima vinogradarskih podrucja SR Jugoslavije i lista podudarnih sorti vinove loze
No full textAccording to general characteristics of the climate of vineyard zones in Yugoslavia in 1976, ten (10) vineyard zones were established. For better presentation of the climate conditions of the vineyard zones of Yugoslavia in this work the data of 12 representative meteorological stations for the period 1951-1995 were used. Meteorological parameters are presented in tab.l and 2. Taking into account the presented climate conditions in vineyard zones of Yugoslavia (Serbia and Montenegro), one can conclude that suitable temperature and another climate conditions exist for vine varieties growing from earliest to the late period of maturing.U cilju uporednih ispitivanja opstih karakteristika klime najznacajnijih
vinogradarskih podrucja u svetu, Medjunarodni ured za vinovu lozu i vino
(O.I:V. - Paris) je preporucio da se za karakterizaciju vinogradarske klime
(parcele jednog vinograda, lokaliteta iIi vinogradarskog regiona) koriste
pored osnovnih rneteoroloskih podataka i sledeci klimatski indeksi koji
obuhvataju 2 ili vise meteoroloskih cinilaca:
- IW, indeks Vinklera (Wink Ier, 1962)
- IH, heliotermicki indeks Iglena (Hug len, 1978)
- IS, indeks suse (Riou et al. 1994)
- IF, indeks svezine noci u periodu sazrevanja grozda (To n n ie t to ,
1999)
U ovom radu su prikazani podaci 12 reprezentativnih meteoroloskih
stanica u Jugoslaviji (1951-1995. god.) na osnovu kojih se moze izvrsiti
karakterizacija klime u najznacajnijim vinogradarskim podrucjima nase
zemlje (tab. 1 i 2). U radu je data i lista podudarnih - adaptivnih vinskih sorti
za cije gajenje postoje povoljni uslovi u vinogradarskim podrucjima Srbije i
Crne Gore.
U vinogradarskim podrucjima Srbije (tab. 1) srednja godisnja temperatura
vazduha varira od 10.8 do 11.9 DC, a srednja vegetaciona 16.5 do 17.7 DC.
Godisnja suma padavina iznosi 553-750 mm, a u periodu vegetacije padne
351-451mm. U vinogradarskoj zoni Crne Gore srednja godisnja temperatura
iznosi 15.6 DC, a srednja vegetaciona 21.1 DC. Godisnja suma padavina iznosi
1592 mm, a za period vegetacije 662 mm.
Prema vrednostima indeksa po Vinkleru sva vinogradarska podrucja
Srbije pripadaju klimatskoj zoni II, odnosno zoni B po EU. Suma efektivnih
temperatura varira od 1390 DC U Vranju, do 1577 DC U Negotinu. U Crnoj
Gori, suma efektivnih temperatura iznosi 2382 DC, sto ovo vinogradarsko
podrucje svrstava u zonu V po Vinkleru, odnosno, C-3 po EU.
Na osnovu heliotermickog indeksa (IH po Huglenu) klima
vinogradarskih podrucja nase zemlje se moze okarakterisati na sledeci
nacin:
- U vinogradarskim podrucjima Srbije oko Subotice, Vrsca, Beograda,
Cuprije, Krusevca i Vranja vlada umerena klima (IH3 = 1994 do 2090), a u
podrucjima oko Sapca, Negotina, Nisa. Leskovca i Prizrena vlada umereno
- topla klima (IH4 - 2100 - 2196).
- U podrucju Podgorice vlada topla klima (IHs = 2568).
Na osnovu vrednosti Indeksa suse (IS po Riou) proizilazi da u nasim
vinogradarskim podrucjima vladaju sledece klase klima:
- U podrucju oko Vrsca, Sapca, Beograda, Cuprije, Krusevca i
Leskovca vlada subhumidna klima (ISo ukazuje da u zemljistu ima od 50 do
150 mm pristupacne vlage vise nego sto je neophodno za vinovu lozu), pa
nema izrazene suse. Navodnjavanje vinograda nije potrebno.
- U podrucjima oko Subotice, Negotina, Nisa, Leskovca i Prizrena
vlada klasa klime lSI, umereno suva klima, sa viskom vode u zemljistu 50
mm. odnosno sa manjkom pristupacne vlage u zemljistu do 100 mm.
Navodnjavanje vinograda je korisno.
- U podrucju Podgorice vlada klasa klime IS2, u kojoj se javlja susa sa
manjkom pristupacne vode u zemljistu izmedu 100 i 200 mm, pa je neophodno
redovno navodnjavanje vinograda.
Na osnovu indeksa svezine noci (IF), koji reprezentuje srednje minimaIne
temperature vazduha u septembru, proizilazi da vrednosti IF variraju
od 9.8-12.1°C. To znaci, da u svim vinogradarskim podrucjima Srbije
vlada klasa klime IF4, u kojoj su noci veoma sveze, sto pogoduje dobrorn
sazrevanju grozda, nagornilavanju dovoljnih kolicina bojenih i arornaticnih
materija u grozdu, Sarno u podrucju Prizrena, IF3 =12.1, sto znaci da su noci
izmedu klase .veoma svezih" i "svezih", koje pogoduju veorna dobrorn
sazrevanju grozda, U vinogradarskom podrucju oko Podgorice, IFI = 19.2,
sto znaci da su u periodu sazrevanja grozda noci tople, iznad neophodnih
temperatura za sazrevanje grozda vecine gajenih sorti vinove loze.
Na osnovu klimatskih uslova u vinogradarskirn podrucjima Srbije i
Crne Gore, daje se sortna lista internacionalnih i autohtonih vinskih sorti,
koje su rejonirane i zauzimaju najznacajnije rnesto u vinogradarstvu nase
zemlje
Makro- i mikroelementi proizvoda na bazi meda i kičice
No full textThe medicinal plant common centaury (Centaurium umbellatum Gilib.) of the gentian family is highly valued in pharmacy for its favourable effect on problems of the digestive system. The aim of our research was to examine the contents of macro- and microelements in common centaury, honey, and a product based on honey and common centaury, so that common centaury can be more widely used together with honey as a food supplement. Calcium, magnesium, sodium, copper, zinc, iron and manganese contents were established in quantitative terms by the atomic absorption sprectrum-photometry method, the phosphorus contents by the sprectrum-photometry method, and potassium contents by the burning photometry method. The research results indicate an important enrichment of the mineral composition of the obtained product, relative to honey, especially regarding the contents of magnesium, calcium, manganese, potassium and phosphorus.Ispitan je sadržaj makro- i mikroelemenata kičice (Centaurium umbel- latum Gilib.), meda i proizvoda na bazi meda i kičice, kako bi se kičica zajedno sa medom mogla šire koristiti kao dopuna ishrani.
Kvantitativno je određen sadržaj kalcijuma, magnezijuma, natrijuma, bakra, cinka, gvožda i mangana metodom atomske apsorpcione spektrofo- tometrije, sadržaj fosfora spektrofotometrijski, a sadržaj kalijuma metodom plamene fotometrije.
Rezultati ispitivanja ukazuju da je kombinacijom meda i praha kičice dobijen proizvod obogaćenog mineralnog sastava u odnosu na med, posebno u pogledu sadržaja magnezijuma, kalcijuma, mangana, kalijuma i fosfora
Razvoj i selekcija kašika za merni uređaj sadilice luka
No full textEngineering properties of onion bulblets of variety Agrifound Dark Red were determined for development of metering device of onion bulblets planter. The raw sample of onion bulblets was graded in three groups as small, medium and larger size sample according to their diameters (Polar and equatorial). The engineering properties like polar diameter, equatorial diameter, unit weight, geometric mean diameter, sphericity, shape factor and bulk density of onion bulblets of each sample size were determined at 74.00 % m. c. (w. b.) and found as 23.62 mm, 13.2 mm, 1.87 mm, 15.58 mm, 0.66, 0.56 g, 607.82 kg/m3 respectively for small size sample, 27.9 mm, 19.54 mm, 3.91 mm, 21.30 mm, 0.70, 0.70 g, 664.47 kg/m3 respectively for medium size sample and 31.58 mm, 28.71 mm, 5.70 mm, 28.64 mm, 0.91, 0.91 g, 685.60 kg/m3 respectively for large size sample. The angles of repose for small, medium and large size sample were found to be 36.200, 34.210 and 33.510 respectively and values of rolling angle were as 10.21⁰, 10.25⁰ and 10.45⁰ for small, medium and large size samples respectively. The values of shape factor were found as 0.56 (oblate in shape), 0.70 (oblate in shape) and 0.91(spherical in shape) for small, medium and large size sample onion bulblets respectively.Tehnička svojstva crnog luka su određena radi razvoja mernog uređaja za sadilicu luka. Sirovi uzorci su bili podeljeni u 3 grupe: mali, srednji i krupni. Osobine su: polarni i ekvatorijalni prečnik, težina, sferičnost, factor oblika i rasuta gustina. Uglovi mirovanja za male, srednje i velike veličine uzorka su 36.200, 34.210 i 33.510, a vrednosti ugla kotrljanja su bili 10.21⁰, 10.25⁰ i 10.45⁰ za male, srednje i velike uzorke veličine respektivno. Vrednosti faktora oblika su bili 0.56, 0.70 i 0,91 za male, srednje i velike uzorke, respektivno
Kratkoročna prognoza padavina modeliranjem kroz ANNS
No full textPresent research paper is articulated the application of Artificial Neural Networks (ANNs) in the field of rainfall forecasting. Research shows ability of ANNs for daily rainfall forecasting. Two Different combinations of weather parameters, one day lag and previous moving average week as case I and Case II respectively has been prepared to generate nonlinear relationship. There are single and multi-hidden layer ANNs generated by increasing and decreasing of hidden layer(s) and Processing Element (PE) by trial and error method. Developed models are selected based on mainly two basics criteria least Mean Square Error along with higher Correlation Coefficient and low Value of Akaike Information Criteria(AIC). Different models were developed and tested by using two input dataset. Models were trained and tested using last 30 (1979-2008) years and 5 (2009-13) year of weather parameter respectively. Result showed that multi hidden layer model ANN Model (7-4-1-1) of case II has good Correlation Coefficient (0.93) and least Mean Square Error (0.001) which was selected as best among four models. It clearly revealed that monsoon depends on long term of weather parameter. It unveils that it does not necessary have more number of Processing Element (PE) and more number of hidden layer(s) which always give good result. Sensitivity analysis revealed that wet bulb temperature is most sensible parameter followed by mean temperature, dry bulb temperature, relative humidity, evaporation, rainfall, and wind velocity.U radu je predstavljena aplikacija Veštačke Neuronske Mreže (ANNs) u oblasti prognoze padavina. Istraživanje pokazuje mogućnost ANNs za dnevnu prognozu padavina. Dve različite kombinacije vremenskih parametara, jednodnevni pomak i prethodna pokretna srednja nedelja kao Slučaj I i Slučaj II, redom, bile su pripremljene da se generiše nelinearna zavisnost. Postoje jedan i više skrivenih slojeva ANNs generisanih povećanjem i smanjenjem skrivenih slojeva i Elementom za obradu (PE) metodom probe i greške. Razvijeni modeli su izabrani na osnovu dva kriterijuma, najmanja srednja kvadratna greška zajedno sa koeficijentom korelacije i kriterijumom donje vrednosti Akaike informacije (AIC). Različiti modeli su razvijeni i testirani upotrebom dva ulazna seta podataka. Modeli su isprobani i testirani upotrebom poslednjih 30 (1979-2008) godina i 5 (2009-13) godina vremenskih parametara, redom. Rezultat je pokazao da je model više skrivenih slojeva ANN Model (7-4-1-1) slučaja II imao dobar koeficijent korelacije (0.93) i srednju kvadratnu grešku (0.001) i bio je izabran kao najbolji od svih modela. Jasno je pokazao da monsun dugoročno zavisi od vremenskih parametara. On otkriva da ne mora da ima veći broj elemenata obrade (PE) i veći broj skrivenih slojeva koji uvek daje dobar rezultat. Analiza osetljivosti pokazuje da je temperature vlažnog termometra najosetljiviji parameter, a za njim sledi srednja temperatura, temperatura suvog termometra, relativna vlažnost, evaporacija, padavine i brzina vetra
Uticaj đubrenja na broj, masu i prečnik cvjetova nevena
Get PDFThe goal of this research was to determine how different dosage use of nitrogen (N) affects the overall number, mass and diameter of Marigold flowers. According to the primary hypothesis, increased amounts of mineral fertilizers have negative effects on Marigold flower production. Monofactorial experiment was executed using the random block system with four repetitions, at the 2m2 experimental parcel site. In this experiment we used the NPK fertilizer with formulation (7:20:30) and nitrogen fertilizer KAN. Based on the sample of 10 flowers we applied and tested the both types of fertilizers and analyzed the : whole-plant mass, height of plant, number of flowers per plant and diameter of inflorescence.Cilj ovih istraživanja bio je da se utvrdi efekat djelovanja različitih doza azota na broj, masu i prečnik cvjetova nevena. Osnovna hipoteza od koje se polazi jeste da povećana količina mineralnih đubriva utiče negativno na produkciju cvjetova nevena. Monofaktorijalni ogled postavljen je po slučajnom blok sistemu u 4 ponavljanja sa veličinom obračunske parcele od 2m2. U ogledu smo koristili NPK đubrivo formulacije (7:20:30) i azotno đubrivo KAN. Na uzorku od 10 biljaka svake varijante đubriva analizirali smo : masu cijele biljke , visinu biljke , broj cvjetova po biljci i prečnik cvasti
Primena fungicida u zaštiti višnje od prouzrokovača pegavosti lista (Blumeriella jaapii (Rehm) Arx.)
Get PDFThe export-oriented fruit production of sour cherry takes an important place in our country. The production of sour cherry is a promising and number of trees increases from year to year. Cherry leaf spot Blumeriella jaapii (Rehm) Arx. is an economically significant pathogen of all varieties of sour cherry which can be find in our country. Harmful effects of this pathogen is reflected in the early defoliation, which has an impact on the reduction of yield and fruit quality. The aim of the research is to examine the efficiency of preparations based on dodine, dithianon and mancozeb in control B. jaapii in the cherry orchard in the locality Dimitrovgrad. The applied fungicides have demonstrated high efficiency in the protection of sour cherry from B. jaapii.U izvozno orijentisanoj voćarskoj proizvodnji, višnja zauzima značajno mesto u našoj zemlji. Proizvodnja višnje je perspektivna i broj stabala se uvećava iz godine u godinu. Pegavost lista višnje Blumeriella jaapii (Rehm) Arx. predstavlja ekonomski značajnog patogena svih sorti višnje zastupljenih u našoj zemlji. Štetnost patogena se ogleda u ranoj defolijaciji, što ima uticaja na smanjenje prinosa i kvalitet ploda. Cilj istraživanja je ispitivanje efikasnosti preparata na bazi dodina, ditianona i mankozeba u suzbijanju B. jaapii u zasadu višnje u lokalitetu Dimitrovgrad. Primenjeni fungicidi su ispoljili visoku efikasnost u zaštiti višnje od B. jaapii
Polilaktid kao komponenta ekološki prihvatljivih kompozitnih materijala
Get PDFThe biodegradable linear aliphatic thermoplastic polyester poly(L-lactide) (PLA) is producible from agricultural products, such as corn. This polymer has been widely used as a biocompatible material for applications in surgical suture, medical implants and controlled drug delivery. Owing to its good mechanical properties and versatile fabrication processes the PLA has tremendous potential in traditional applications such as food packages, industrial devices, fibers, and green composites The goal of this work was to modify the mechanical properties of composite materials based on different PLA types and silica nanoparticles using thermoplastic elastomer.Biodegradabli linearni alifatični termoplastični poliestar poli(L-laktid) (PLA) se dobija iz poljoprivrednih proizvoda kao što su kukuruz ili šećerna repa. Ovaj polimer se intenzivno upotrebljava kao biokompatibilni materijal za primene kao što su hirurški konci, medicinski implantati i sistemi za kontrolisano otpuštanje lekova. Zahvaljujući dobrim mehanickim svojstvima i mogućnostima različitih postupaka prerade, PLA ima ogroman potencijal u tradicionalnim primenama kao sto su ambalaža za hranu, industrijska oprema, vlakna i zeleni kompoziti. Cilj ovog rada je bio da se primenom termoplastičnog elastomera modifikuju mehanička svojstva kompozitnih materijala na osnovu različitih tipova PLA (za ekstruziju, za duvane filmove, za biaksijalno orijentisane filmove) i nano čestica silicijum dioksida
Implementacija direktive EU 495/2015 u praćenju kvaliteta vode Dunava
Get PDFThe Directive of the EU 495/2015 concerning the list of pesticides, the monitoring of which is necessary in the estimation of ecological water quality, includes neonicotinoids, as well. By the LC-MS/MS analysis of the samples from the Danube the residues of thiamethoxam, acetamiprid and imidacloprid were detected. The detection of insecticides from the neonicotinoid group points at the necessity of the implementation of the Directive in the water quality monitoring.Direktiva EU 495/2015 na listu pesticida čije praćnje je neophodno u proceni ekološkog kvalitata voda, uključuje i neonikotinoide. LC-MS/MS analizom uzoraka Dunava, detektovani su ostaci tiametoksama, acetamiprida i imidakloprida. Detektovanjem insekticida iz grupe neonikotinoida, ukazuje se na potrebu implementacije ove direktive pri praćenju kvaliteta vode
Uticaj folijarne primene organskog đubriva „Sinergon 2000“ i prihrane mineralnim azotom na prinos i kvalitet silokrme kukuruza
Get PDFLow temperatures, even the frost appearance at the beginning and at the end of maize vegetation are often phenomenon in the mountainous region of the Republic of Srpska. Field experiment with maize hybrid NS 3014 (FAO 300) was set up in the area of Mokro settlement in Pale Municipality (43°52’34.03” (N) 18°36’28.56”(E) i 905mnv) with two treatments (untreated and foliar treatment with “Sinergon 2000”) combined with adding different quantities of nitrogen (N) fertilizer (0,40,80 and 120kg/ha). The paper aims at analyzing their impact on yield and quality of maize forage.
Foliar treatment with “Sinergon 2000” did not significantly increase the yield of maize silage, dry matter and proteins. One of the reasons for getting such result could be the absence of low temperatures (including the appearance of frost too) which is prerequisite for maize growth and its development during vegetation period. Increase of proteins content in dry matter using “Sinergon 2000” in all treatments can indicate its positive impact on the protein synthesis which should be further tested in the future researches.
Taking into consideration that maize has high demand for N, positive influence of N fertilizers on maize silage yield, dry matter and proteins - which is only visible when the content is very high- could be result of a difficult absorption of mineral fertilizers in the drought period in the maize fields due to small quantities of rainfalls in June and July.Niske temperature, čak i pojava mraza na početku i pri kraju vegetacije kukuruza, česta su pojava u planinskoj regiji Republike Srpske. Poljski ogled sa hibridom kukuruza NS 3014 (FAO 300) postavljen je na području Mokrog (43°52’34.03” (N) 18°36’28.56”(E) i 905mnv) sa dve varijante folijarne prihrane (netretirano i „Sinergon 2000“) u kombinaciji sa različitim količinama mineralnog azota u prihrani (0, 40, 80 i 120 kg ha-1), sa ciljem da se analizira njihov uticaj na prinos i kvalitet silokrme. Folijarna primena „Sinergon 2000“ nije uticala na značajno povećanje prinosa silokrme, suve materije i proteina. Jedan od razloga može biti izostanak pojave ograničavajućih niskih temperatura za rast i razvoj kukuruza (uključujući i pojavu mraza) u periodu vegetacije. Povećanje sadržaja proteina u suvoj materiji pri tretmanu ovim preparatom na svim varijantama prihraneazotom može ukazati na njegov pozitivan uticaj na sintezu proteina, koji bi trebalo proveriti u narednim istraživanjima. S obzirom da je kukuruz biljka visokih zahteva prema azotnoj ishrani, pozitivan uticaj azotnih đubriva na prinos silokrme, suve materije i proteina koji je uočljiv samo pri najvećoj količini, može biti posledica otežanog usvajanja mineralnih hraniva pri nedostatku vode u zemljištu, zbog malih količina padavina u junu i julu