University of Warsaw
Biblioteka Cyfrowa KLF UW (Digital Library of the Formal Linguistics Department at the University of Warsaw)Not a member yet
403 research outputs found
Sort by
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I (1880) - t. XVI (1902) (przygotowanie wersji elektronicznej). Płyta DVD
Weryfikacja korpusu wypowiedników polskich (z wykorzystaniem gramatyki formalnej Świdzińskiego)
W pracy dokonana została wieloaspektowa weryfikacja korpusu wypowiedników polskich Marka Świdzińskiego - bazy zdań i oznajmień z naniesioną charakterystyką i strukturą składnikową jednostek elementarnych. Inicjalna czynność procesu weryfikacji reprezentowanych danych, weryfikacja grafemiczna, pozwoliła na wyeliminowanie wiekszości błędów zapisu oraz przygotowała materiał do dalszej pracy. Ważny etap weryfikacji stanowiło też porównanie dostępnej wersji korpusu z materiałem źródłowym oraz innymi zbiorami danych tworzonych na jego bazie, a przez to niezależnie przejrzanymi i poprawionymi. Weryfikacja morfologiczna korpusu pozwoliła z jednej strony na dokonanie dodatkowego sprawdzenia warstwy typologicznej, z drugiej - na rozbudowę i korektę zasobów źródłowych użytego analizatora morfologicznego. Główną część pracy wypełniły wnioski z procesu weryfikacji składniowej korpusu wykorzystującego gramatykę formalną języka polskiego Świdzińskiego oraz analizator składniowy Świgra Marcina Wolińskiego. Korzystając z dostępnych wyróżnień jednostek składniowych poziomu frazowego oprócz analizy składniowej pełnych tekstów wypowiedników dokonano osobnej weryfikacji składni fraz. Etap weryfikacji składniowej wymagał rozszerzenia gramatyki Świdzińskiego o konstrukcje językowe używane w korpusie wypowiedników, a nie reprezentowane do tej pory w gramatyce, takie jak konstrukcja liczebnikowa czy grupy składniowe. Dokonano także wielu niezbędnych usprawnień w zakresie akceptowanych konstrukcji językowych oraz zweryfikowano hipotezy o domniemanej kolejności drzew analizy oraz o równoważności dystrybucyjnej jednostek zdaniowych. Proces weryfikacji składni dostarczył także danych do porównania gramatyki Świdzińskiego z jej wariantem użytym do reprezentacji struktur składniowych w korpusie oraz do analizy aspektu wieloznaczności danych korpusowych. Osobny etap stanowił analiza pochodnych danych lingwistyczych pozyskanych na bazie próbek korpusu, mianowicie rozkładu schematów zdaniowych, realizacji fraz poszczególnych typów porządku składników zdania elementarnego czy typologii oznajmień. Nawiązując do wcześniejszego opartego na słownikowej kwerendzie projektu składniowego słownika czasowników Świdzińskiego w oparciu o dane korpusu powstał słownik czasowników z informacją składniową w identycznym formacie, wykorzystany także do uzupełnienia słownika wymagań czasownikowych analizatora składniowego. W ramach pracy dane bazy wypowiedników zostały zapisane w postaci korpusu rozbiorów gramatycznych w formacie XML-owym. Próbkę korpusu stanowi jednostka poziomu wypowiedzenia zawierająca komplet informacji składniwoej, oryginalnie dostępnej wyłącznie dla jednostek elementarnych. Ważny aspekt pracy stanowi także udostępnienie analizatora składniowego Świgra Marcina Wolińskiego w środowisku Windows oraz stworzenie na jego bazie zestawu narzędzi do przetwarzania korpusu wypowiedników, które mogą okazać się przydatne do analizy morfologicznej i składniowej dowolnych korpusów tekstów
Słownik polszczyzny XVI wieku T. 1: A - Bany. Edycja DjVu.
Niniejsza wersja elektroniczna nie wymaga konkretnego typu komputera, procesora czy systemu operacyjnego. Jedynym wymaganiem jest dostępność przeglądarki internetowej oraz dodatkowego modułu obsługi formatu DjVu. Wersję tę można również pobrać w całości na swój komputer i używać bez dostępu do Internetu, stosując przeglądarkę internetową lub specjalne przeglądarki plików DjVu.
Wersja ta jest wynikiem współpracy kilku osób i instytucji:
Idea udostępnienia w Internecie Słownika polszczyzny XVI w. powstała kilka lat temu — mówił o niej m.in. Krzysztof Szafran w referacie na zjeździe Polskiego Towarzystwa Językoznawczego w 2003 r. w Tarnowie, opublikowanym później w Biuletynie PTJ, a także Tadeusz Piotrowski m.in. na wspomnianym zjeździe PTJ i na konferencji Digitization of National Heritage w 2004 r. w Belgradzie (por. Review of the National Center for Digitization Issue 6 (2005) pp 95-102) oraz Janusz S. Bień w 2005 r. w Pradze (sesja Annotation of Written Cultural Heritage w ramach Vilém Mathesius Lecture Series 20).
Istotnego impulsu w tej sprawie dostarczył również Peter Krolikowski ze Stanów Zjednoczonych. Zgodził się on mianowicie udostępnić publicznie wskanowany na własne potrzeby i skonwertowany na format DjVu cały pierwszy tom Słownika. Janusz S. Bień przygotował stronę WWW z prostym indeksem dla tej elektronicznej wersji pierwszego tomu i wystąpił formalnie do właściciela praw autorskich — Instytutu Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk — o wyrażenie zgody na udostępnienie w Internecie. Zgoda ta została wyrażona na posiedzeniu Komitetu Redakcyjnego Słownika w dniu 21 lutego 2006 r.
Ze względu na nierówną jakość skanów wykonanych przez Krolikowskiego postanowiono tom wskanować ponownie. Zawarta w tomie dużego formatu mapa została wskanowana grzecznościowo przez Bibliotekę Uniwersytecką w Warszawie, za co serdecznie dziękujemy Ewie Stachowskiej-Musiał, kierownik Oddziału Zabezpieczania i Konserwacji Zbiorów BUW. Pozostałe strony zostały wskanowane w toruńskiej Pracowni Słownika Polszczyzny XVI w. przez Krzysztofa Opalińskiego, który dokonał również konwersji na format DjVu. Witrynę WWW przygotował Janusz S. Bień, wykorzystując fragmenty opracowanych przez siebie witryn słownika Knapskiego i Słownika Geograficznego Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich