26023 research outputs found
Sort by
Polityka zagraniczna Turcji wobec wybranych państw członkowskich Rady Współpracy Arabskich Państw Zatoki Perskiej. Nowy element Inicjatywy Asia Anew?
No full textThe aim of the article is to examine the causes and consequences of changes in Türkiye‘s foreign policy towards the most influential member states of the Gulf Cooperation Council, namely Saudi Arabia, Qatar, and the United Arab Emirates. The main research hypothesis assumes that the change in Türkiye‘s policy towards the GCC after 2021 is probably of a pragmatic nature and is intended to obtain financial resources. As such, it constitutes only an element of Türkiye‘s Asia Anew Initiative, namely the new approach in relations with various Asian partners. At the same time, it is not an element of Türkiye‘s political, long-term strategy towards the Middle East region. The work includes the author’s definition of a pragmatic approach to the state’s foreign policy.
Celem artykułu jest zbadanie przyczyn i konsekwencji zmian w polityce zagranicznej Turcji wobec państw członkowskich Rady Współpracy Zatoki Perskiej po 2021 roku. Główna hipoteza badawcza zakłada, że zmiana polityki Turcji wobec GCC ma prawdopodobnie charakter pragmatyczny i ma na celu pozyskanie środków finansowych. Jako taka stanowi jedynie element tureckiej Inicjatywy Asia Anew, czyli nowego podejścia w relacjach z różnymi partnerami azjatyckimi, określanego także czasem mianem zwrotu ku Azji. Jednocześnie nie jest to element politycznej, długoterminowej strategii Turcji wobec regionu Bliskiego Wschodu. W artykule przedstawiona została autorska definicja pragmatycznego
podejścia do polityki zagranicznej państwa
Chronology and distribution of Pleistocene woolly rhinoceros: A review of the archival data from Poland
Get PDFThis work provides a review of the state of knowledge of woolly hinoceroses in Poland. We compile research results from the 19th century to the present day and consider the collected data not only quantitatively, but above all qualitatively. Here we present a list of 215 sites from Poland where the remains of the woolly rhinoceros have been found. Studies of woolly rhinos from Poland usually employ small samples. Our compilation of data also reveals that there is currently no basis for drawing conclusions regarding the geographical distribution pattern of the species in Poland. Only a small number of works have focused on matching the places where remains occurred with the geological conditions of the area and their depositional history. Moreover, the results show that the resolution of the radiocarbon dates that are currently published is insufficient to allow conclusions about the chronology of woolly rhinoceroses in Poland to be drawn. No works to date have dealt with any aspect of palaeopopulation research. The woolly rhinoceros is not present in Palaeolithic art in Poland. A summary of our knowledge of this taxon is the starting point for our multi-aspect research into this topic.This research was funded in whole or in part by the National Science Center, Poland (2021/43/B/ST10/00362; WOOLRHINOPOLI)
To jest manuskrypt artykułu, który ukazał się w: Geologos, 30, No 2 (2024), 95-117, DOI: https://doi.org/10.14746/logos.2024.30.2.10
Dynastic Policy of the Piasts from the 10th to the Mid-12th Century in the Context of Central Europe. A Genealogical and Comparative Study
No full textWydział HistoriiW pracy przeanalizowano małżeństwa zawarte przez członków dynastii Piastów, zarówno mężczyzn, jak i kobiet, od początków państwowości aż do wejścia w życie ustawy sukcesyjnej księcia Bolesława III Krzywoustego w 1138 roku. Małżeństwa dynastyczne były jednym z kluczowych narzędzi międzynarodowej polityki średniowiecznej Europy. Miały szczególne znaczenie zarówno dla stabilności politycznej, jak i dla wzmocnienia władzy i wpływów danego rodu. Często służyły jako środek do umocnienia sojuszy między różnymi państwami i dynastiami. Praca jest podzielona na trzy główne części. Pierwsza część obejmuje przegląd źródeł użytecznych do badań nad genealogią Piastów, uzupełniony o przegląd literatury na ten temat. Oprócz badań nad pierwszą polską dynastią, w tej części przedstawiono również stan badań nad genealogią czeskich Przemyślidów, węgierskich Arpadów, ruskich Rurykowiczów i niemieckich rodów. Druga część pracy poświęcona jest studium genealogiczno-politycznemu, w którym omawiane są poszczególne małżeństwa zawarte przez dynastię Piastów. Wbrew dominującemu trendowi w historiografii, małżeństwa te nie są omawiane chronologicznie, lecz według podziału terytorialnego. Najpierw przybliżono hipotetycznie istniejące małżeństwa zawarte przed panowaniem księcia Mieszka I. Następnie analizowane są małżeństwa zawarte z poszczególnymi dynastiami: Przemyślidów, Arpadów, skandynawskich władców, Rurykowiczów oraz z członkami niemieckich rodów książęcych i hrabiowskich. Na końcu przedstawiono hipotezy dotyczące małżeństw zawartych przez Piastów, o których nie mamy pewnych informacji. W przypadku każdego Piasta i Piastówny najpierw uwzględniono dane genealogiczne o danej osobie, starając się określić daty życia i filiacji. To samo dotyczyło małżonka lub małżonki. Następnie analizowano okoliczności polityczne, które przyczyniły się do zawarcia danego mariażu. W ostatnim rozdziale przeprowadzono analizę porównawczą i statystyczną. Zwrócono uwagę na imiona pierwszych Piastów, próbując odpowiedzieć na pytanie, skąd dane imię zostało przyjęte przez dynastię i które imiona przetrwały oraz były częściej nadawane w późniejszych czasach. Ponadto analizowano długość życia, liczbę potomków oraz uwzględniono kierunek polityki dynastycznej prowadzonej przez danego Piasta. Całą pracę zamyka zakończenie, będące próbą podsumowania wszystkich ustaleń zawartych w pracy doktorskiej, oraz spis tabel i bibliografia podzielona na źródła i literaturę.
This dissertation analyzes the marriages contracted by members of the Piast dynasty, both men and women, from the beginnings of statehood until the enactment of the succession law by Duke Bolesław III Wrymouth in 1138. Dynastic marriages were one of the key tools of international politics in medieval Europe. They were of particular importance both for political stability and for strengthening the power and influence of a given lineage. They often served as a means to solidify alliances between different states and dynasties. The dissertation is divided into three main parts. The first part comprises an overview of sources useful for studying the genealogy of the Piasts, supplemented by a review of the literature on this topic. In addition to research on the first Polish dynasty, this section also presents the state of research on the genealogy of the Czech Přemyslids, the Hungarian Árpáds, the Russian Rurikids, and German noble families. The second part of the dissertation is dedicated to a genealogical-political study in which the individual marriages contracted by the Piast dynasty are discussed. Contrary to the prevailing trend in historiography, these marriages are not discussed chronologically but according to territorial division. First, the hypothetically existing marriages contracted before the reign of Duke Mieszko I are introduced. Subsequently, the marriages contracted with various dynasties: the Přemyslids, Árpáds, Scandinavian rulers, Rurikids, and members of German princely and comital families are analyzed. Finally, hypotheses concerning marriages contracted by the Piasts, for which we do not have certain information, are presented. For each Piast and Piast princess, genealogical data about the person was first considered, with an effort to determine life dates and filiations. The same applies to the spouse. Subsequently, the political circumstances that contributed to the conclusion of the given alliance supported by the marriage were analyzed. In the last chapter, a comparative and statistical analysis was conducted. Attention was paid to the names of the first Piasts, attempting to answer the question of where a given name was adopted by the dynasty and which names survived and were more frequently given in later times. Furthermore, the lifespan, number of offspring, and the direction of the dynastic policy pursued by the given Piast were analyzed. The entire dissertation concludes with a summary of all the findings contained in the doctoral dissertation, followed by a list of tables and a bibliography divided into sources and literature
Representations of identity in contemporary Afro-Colombian poetry of Palenque de San Basilio
No full textWydział NeofilologiiCelem pracy jest analiza odzwierciedleń tożsamości w poezji czterech współczesnych autorów z Palenque de San Basilio w Kolumbii; są to: Uriel Cassiani Pérez, Rubén Hernández Cassiani, Solmery Cásseres Estrada i Mirian Díaz. W pierwszej części pracy przytoczone są teorie na temat tożsamości opisane przez intelektualistów karaibskich, takich jak Édouard Glissant, Antonio Benítez Rojo, Stuart Hall i Manuel Zapata Olivella, a także wcześniejsze tendencje intelektualne, które stawiały w centrum kwestię afrykańskości. W drugim rozdziale przybliżamy historię Palenque de San Basilio oraz najważniejsze aspekty kulturowe tego miejsca. W trzeciej części przedstawione zostały tendencje oraz autorzy wyprzedzający literaturę afrokolumbijską oraz dokonana jest próba zdefiniowania tej literatury. Część ostatnią stanowi analiza tekstów. W pracy wykazano, że autorzy nawiązują bardzo silną relację z tradycjami swojego miejsca pochodzenia w dynamicznym procesie refleksji nad swoją tożsamością i stosują m. in. powtarzalność tematyczną, aby podkreślić swoją odrębność kulturową.
The aim of the dissertation is to analyze the representations of the identity in the poetry of four contemporary authors from Palenque de San Basilio (Colombia): Uriel Cassiani Pérez, Rubén Hernández Cassiani, Solmery Cásseres Estrada and Mirian Díaz. In the first chapter theories about identity by Caribbean authors, such as Édouard Glissant, Antonio Benítez Rojo, Stuart Hall and Manuel Zapata Olivella, are described, as well as previous Afro-centered intellectual movements. The second chapter gives an overview on history and the most important cultural aspects of Palenque de San Basilio. In the third part the historical background and a definition of Afro-Colombian literature are presented. It is concluded that the authors establish a very strong relationship with the traditions of their place of origin in the dynamic process of identity search and reflection. They resort, among others, to a thematic repetition to emphasize their cultural difference.
El trabajo tiene como objetivo analizar las representaciones identitarias en la poesía de cuatro autores contemporáneos de Palenque de San Basilio en Colombia: Uriel Cassiani Pérez, Rubén Hernández Cassiani, Solmery Cásseres Estrada y Mirian Díaz. En la primera parte se presenta una aproximación a las teorías en torno a la identidad de los intelectuales caribeños, tales como Édouard Glissant, Antonio Benítez Rojo, Stuart Hall o Manuel Zapata Olivella, así como las tendencias intelectuales que giraban en torno a la africanidad. En la segunda parte se expone la historia de Palenque de San Basilio y sus referentes culturales más significativos. En la tercera parte presentamos los antecedentes de la literatura afrocolombiana y aportamos un intento de su definición. La última parte consiste en el análisis de los poemas elegidos. Se llega a la conclusión de que los autores establecen una relación muy fuerte con las tradiciones de su lugar de origen en el proceso dinámico de la búsqueda y reflexión identitarias y recurren, entre otros, a la repetición temática para enfatizar su diferencia cultural
State Archives in Poznań in the years 1945–1989
Get PDFWydział HistoriiTematem rozprawy są dzieje Archiwum Państwowego w Poznaniu w latach 1945–1989. Instytucja jak dotąd nie doczekała się monografii. Celem pracy jest ukazanie sposobu funkcjonowania placówki od zakończenia II wojny światowej do zmian społeczno-politycznych z końca lat 80. XX w. W tym celu przeanalizowano podstawowe funkcje pełnione przez archiwum w omawianym okresie: gromadzenie, zabezpieczanie, ewidencjonowanie, opracowywanie i udostępnianie materiałów archiwalnych oraz działalność naukową. Praca składa się ze wstępu, sześciu rozdziałów, zakończenia oraz bibliografii, wykazu skrótów, tabel i schematów. Podstawę źródłową pracy stanowiły materiały archiwalne zgromadzone w Archiwum Państwowym w Poznaniu, zwłaszcza akta własne jednostki. Największe znacznie miały sprawozdania i plany. Przeanalizowano również materiały archiwalne zgromadzone w Archiwum Zakładowym Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych, Archiwum Akt Nowych, Oddziałowym Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu oraz w Archiwum Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu. Szczególną uwagę zwrócono na protokoły pokontrolne, korespondencję służbową i półprywatną oraz akta osobowe pracowników archiwum. Uzupełnieniem kwerendy w materiałach źródłowych i obowiązujących wówczas aktach prawnych była literatura przedmiotu.
The subject of the dissertation is the history of the State Archives in Poznań in the years 1945–1989. The institution has not yet had a monograph. The aim of the work is to show how the institution operated from the end of World War II to the socio-political changes of the late 1980s. For this purpose, the basic functions performed by the archive in the discussed period were analyzed: collecting, securing, recording, processing and making available archival materials and scientific activity. The work consists of an introduction, six chapters, a conclusion, a bibliography, a list of abbreviations, tables and diagrams. The source basis for the work were archival materials collected in the State Archives in Poznań, especially the unit's own files. Annual reports and plans were of the greatest importance. Archival materials collected in the Archive of the General Director of the State Archives, the Archive of Modern Records, the Branch Archive of the Institute of National Remembrance in Poznań and the Archives of the Polish Academy of Sciences in Poznań were also analyzed. Particular attention was paid to post-inspection reports, official and semi-private correspondence, and personal files of archive employees. The search in source materials and legal acts in force at that time was complemented by literature on the subject
The Empathic Museum. Ethnographic Open-Air Museums from the Perspective of Accessibility Effords for People with Disabilities
Get PDFWydział Antropologii i KulturoznawstwaRozprawa doktorska jest próbą spojrzenia na muzea skansenowskie z perspektywy koncepcji dostępności dla osób z niepełnosprawnościami. Wspomniana kategoria dostępności jest szeroko rozumiana w niniejszym opracowaniu. Autorka ukazuje, że jest to idea, która od dawna kształtowała się w obszarze muzealnym, choć wcześniej nadawano jej inne znaczenia niż w obliczu zmieniającego się w ostatnich latach prawa związanego z dostępnością instytucji publicznych m.in. dla osób z niepełnosprawnościami. Rozprawa doktorska składa się z trzech części: „Muzeum idei”, „Muzeum dostępne” i „Dostępność w muzeum”. W pierwszej części opisano historyczny proces instytucjonalizacji muzeum z perspektywy kategorii dostępności. W drugiej części autorka opisuje, do czego dostęp daje muzeum oraz w jaki sposób jest on realizowany. Ukazuje, że muzeum umożliwia dostęp do dwóch podstawowych przestrzeni: do wiedzy („źródeł poznania”) oraz do „obszaru polityczności”, rozumianego jako możliwość sprawczego uczestnictwa w przestrzeni publicznej. W ostatniej części skupia się na zagadnieniu dostępności muzeów dla osób z niepełnosprawnościami. Omawia w niej m.in. zaplecze teoretyczne wspomnianej idei oraz okoliczności muzealnych działań na rzecz dostępności.
The doctoral thesis constitutes an attempt to look at open-air museums from the perspective of accessibility for people with disabilities. The aforementioned category of accessibility is widely understood in this study. The author shows that it is an idea that has long been shaped in the museum field, although it was previously given different meanings considering the changing law in recent years related to the accessibility of public institutions i.a. for people with disabilities. The dissertation consists of three parts: "Museum of Ideas," "Accessible Museum," and "Accessibility in the Museum". The first part describes the historical process of museum institutionalization from the perspective of the category of accessibility. In the second part, the author reflects on the forms of access to a museum. She reveals that the museum provides access to two basic spaces: the knowledge ("sources of cognition") and the "political arena", understood as the possibility of agency and participation in public space. In the last part, she focuses on the issue of accessibility of museums for people with disabilities. She discusses the theoretical background of the aforementioned idea and the circumstances of museum accessibility efforts
Afghanistan since the Taliban took power in 2021
Get PDFDecyzja o wycofaniu wojsk USA z Afganistanu w 2021 roku spowodowała natychmiastową reakcję afgańskich talibów, którzy od razu rozpoczęli działania na rzecz przejęcia władzy. Obecnie minęło już ponad dwa lata od kiedy Afganistan znajduje się pod ich rządami. W tym czasie doszło do zmian polityczno-gospodarczych i przewartościowaniu uległa międzynarodowa percepcja Afganistanu. Na bazie metody systemowej dokonano w artykule analizy, która pomogła odpowiedzieć na postawione pytania badawcze dotyczące sytuacji polityczno-gospodarczej Afganistanu; stanu zagrożenia terroryzmem oraz miejsca i roli Afganistanu w polityce międzynarodowej z uwzględnieniem przede wszystkim Pakistanu i Iranu. Hipotezą badawczą postawioną w tekście jest twierdzenie, że przejęcie władzy przez talibów w 2021 roku doprowadziło do marginalizacji państwa na arenie międzynarodowej i uniemożliwiło konstruktywne rozwijanie afgańskiego potencjału polityczno-gospodarczego. Afganistan w dalszym ciągu pozostaje jednym z najbiedniejszych i zrujnowanych państw na świecie. Po weryfikacji hipotezy i odpowiedzi na pytania badawcze wyciągnięte zostały wnioski, że Afganistan w dalszym ciągu jest marginalizowany politycznie na arenie międzynarodowej, chociaż wiele państw utrzymuje z nim nieoficjalne relacje polityczno-gospodarcze. Sytuacja gospodarcza, pomimo podjętych działań naprawczych przez rząd talibów w dalszym ciągu jest bardzo trudna, a miliony obywateli tego państwa żyją w ubóstwie.
The decision to withdraw U.S. troops from Afghanistan in 2021 resulted in immediate coverage of the Afghan Taliban, who immediately began working to seize power. Currently, more than two years have passed since Afghanistan has been under the rule of the Taliban. During this time, political and economic changes took place and the international perception of Afghanistan changed. Based on the systemic method, the article carried out an analysis that helped to give answer the research questions regarding the political and economic situation of Afghanistan; the threat of terrorism and the place and role of Afghanistan in international politics, especially Pakistan and Iran. The research hypothesis put forward in the text is that the takeover of power by the Taliban in 2021 has led to the marginalization of the state in the international arena and prevented the constructive development of Afghan political and economic potential. Afghanistan remains one of the poorest and ruined countries in the world. After verifying the hypothesis and answering the research questions, the conclusions were drawn that Afghanistan is still politically marginalized in the international arena, although many countries maintain unofficial political and economic relations with it. The economic situation, despite the corrective actions taken by the Taliban government, is still very difficult and millions of citizens of this country live in poverty
Everyday life on the Silk Road in the light of the accounts of Benedict the Pole, Giovanni da Pian del Carpine, Marc Polo and Ibn Battuta
No full textWydział Filologii Polskiej i KlasycznejPraca doktorska koncentruje się na analizie sposobu, w jaki wybitni podróżnicy średniowieczni, tacy jak Ibn Batutta, Marco Polo, Giovanniego da Pian del Carpine i Benedykt Polak, postrzegali przedmioty codziennego użytku w trakcie podróży wzdłuż Jedwabnego Szlaku. Badanie to ma na celu przedstawienie indywidualnego podejścia i oryginalnej interpretacji, jaką podróżnicy przyjęli wobec otaczającego ich świata w trakcie swoich podróży. Mimo że opisywali te same przedmioty, ich spojrzenia często różniły się ze względu na odmienne kultury, z których pochodzili. Praca skupia się na kilku kluczowych obszarach, w tym relacjach podróżniczych jako źródle wiedzy, percepcji przedmiotów, oraz kontekście kulturowym. Analiza relacji podróżniczych poprzez przedmioty stanowi główne źródło informacji dotyczących życia codziennego na Jedwabnym Szlaku. Badanie skupia się także na tym, w jaki sposób podróżnicy opisywali i interpretowali przedmioty, z którymi mieli styczność, obejmując aspekty takie jak wartość, użyteczność, ymbolika i unikalność tych przedmiotów oraz ich wpływ na życie codzienne. Wyniki tej pracy doktorskiej dostarczają głębszego zrozumienia kulturowego kontekstu Jedwabnego Szlaku oraz sposobów, w jakie przedmioty stawały się integralną częścią życia codziennego na tym historycznym szlaku handlowym. Analiza perspektyw podróżników przyczynia się również do szerszych rozważań nad wpływem przedmiotów na naszą percepcję otaczającego nas świata oraz na naszą własną kulturę.
The doctoral thesis focuses on analyzing how prominent medieval travelers such as Ibn Battuta, Marco Polo, Giovanni da Pian del Carpine, and Benedikt Polak perceived everyday objects during their journeys along the Silk Road. This study aims to present the individual approaches and original interpretations these travelers adopted regarding the world around them during their travels. Despite describing the same objects, their perspectives often differed due to their diverse cultural backgrounds. The thesis primarily centers on several key areas, including travel narratives as a source of knowledge, the perception of objects, and cultural context. Analyzing travel narratives through objects serves as the main source of information about daily life on the Silk Road. The study also delves into how travelers described and interpreted the objects they encountered, encompassing aspects such as value, utility symbolism, and uniqueness, as well as their impact on daily life. The results of this doctoral work provide a deeper understanding of the cultural context of the Silk Road and how objects became an integral part of daily life on this historical trade route. The analysis of travelers' perspectives also contributes to broader considerations regarding the influence of objects on our perception of the surrounding world and our own culture
AMOTL2 role in pluripotency and human stem cell differentiation
No full textWydział BiologiiW ostatnich latach prowadzone były szerokie badania nad regulacją transkrypcji w procesach rozwojowych, jednakże nadal istnieje znaczna luka w wiedzy o mechanistycznych i metabolicznych sygnałach, oraz zdarzeniach morfologicznych towarzyszących różnicowaniu ludzkich pluripotencjalnych komórek macierzystych (ang. human pluripotent stem cells, hPSCs). W poszukiwaniu takich sygnałów po raz pierwszy zidentyfikowałem gen Amotl2 w danych z sekwencjonowania RNA pojedynczych komórek (ang. single cel RNA-sequencing, scRNA-seq) z rozwijającej się mysiej trzustki z dni embrionalnych 14.5 (e14.5) i 16.5 (e16.5). Co ciekawe, pomimo zachowanych kanonicznych markerów, populacje progenitorów endokrynnych (ang. endocrine progenitors, EP) z tych punktów czasowych różniły się znacząco pod względem transkryptomu, przy czym EP z dnia 16.5 preferencyjnie tworzyły komórki β trzustki, a e14.5 EP preferencyjnie tworzyły komórki α. Amotl2 ulegał specyficznej ekspresji w podtypie e16.5 EP, który odzwierciedlał wychodzenie EP ze struktury sznurów nabłonkowych, słabo poznane zdarzenie, które z kolei może wpływać na los komórek endokrynnych. AMOTL2 należy do rodziny angiomotyn. Jest to białko cytoplazmatyczne, które znajduje się w cytozolu lub na połączeniach komórkowych, ułatwiając przekazywanie sygnału, organizację cytoszkieletu, i modulację szlaków sygnalizacyjnych. AMOTL2 jest znanym regulatorem szlaku Hippo i jego efektora – białka YAP. Jednym z celów niniejszej pracy była identyfikacja wzorców ekspresji genu AMOTL2 w rozwoju ludzkiej trzustki in vivo i różnicowaniu trzustki in vitro przy użyciu publicznie dostępnych zbiorów danych scRNA-seq. AMOTL2 ulegał ekspresji na różnych etapach różnicowania trzustki, w tym w endodermie właściwej, komórkach prekursorowych trzustki i EP in vitro, ale także w EP, mezenchymie i komórkach pęcherzykowych in vivo. Ekspresja genu AMOTL2 nie utrzymywała się w dojrzałych komórkach endokrynnych. Co ważne, tutaj po raz pierwszy wykazano istnienie populacji NGN3(+) / AMOTL2(+) PE u człowieka, zarówno in vitro, jak i in vivo, którą wcześniej zidentyfikowano jedynie u myszy. Ekspresję AMOTL2 zidentyfikowano także w zarodku przedimplantacyjnym i hPSCs, co sugeruje, że może on wpływać również na wcześniejsze decyzje dotyczące losu komórki. W niniejszej pracy wyprowadziłam linię hPSC z wyłączoną ekspresją genu AMOTL2 (ang. knockout, KO) przy użyciu metody CRISPR/Cas9. Podczas wstępnej charakterystyki wyłonił się silny fenotyp dotyczący morfologii kolonii, przy czym kolonie AMOTL2 KO hPSC były bardziej nieregularne i mniej ciasno upakowane niż u typu dzikiego (ang. wild type, WT). Dodatkowo hPSC AMOTL2 KO wykazywały zwiększoną konfluencję w porównaniu z hPSC WT, co było wynikiem ich zwiększonej proliferacji i zmniejszonych szybkości apoptozy. Sekwencjonowanie RNA ujawniło istotne zmiany w zakresie cytoszkieletu, adhezji oraz migracji, rozwoju, metabolizmu komórkowego i szlaków sygnałowych. Wykazano również potencjalne tendencje rozwojowe komórek AMOTL2 KO w kierunku ektodermy kosztem endodermy i mezodermy, co zostało potwierdzone spontanicznym i ukierunkowanym różnicowaniem. W poszukiwaniu mechanizmu odpowiedzialnego za takie tendencje w różnicowaniu jako możliwych winowajców zidentyfikowano depolimeryzację F-aktyny i zwiększoną aktywność YAP. Co zaskakujące, spontaniczne różnicowanie z dodatkiem substancji depolimeryzującej F-aktynę, Y-27632 lub inhibitora YAP, werteporfiny, nie powtórzyło ani nie uratowało fenotypu rozwojowego AMOTL2 KO. Oznacza to, że w grze biorą udział inni, silniejsi gracze, za pomocą których AMOTL2 kontroluje los komórek, a którzy w oparciu o sekwencjonowanie RNA i wstępne dane funkcjonalne mogą obejmować mechanizm wytwarzania energii lub metabolizm komórkowy.
The transcriptional regulation of developmental processes was extensively studied over the last years, yet there is still a considerable gap of knowledge concerning the mechanistic and metabolic cues, and underlying morphological events that accompany human pluripotent stem cell (hPSC) differentiation. In search of such signals, I first identified the Amotl2 gene in the single-cell RNA-sequencing (scRNA-seq) data of the developing murine pancreata from embryonic days 14.5 (e14.5) and 16.5 (e16.5). Interestingly, despite conserved canonical markers, the endocrine progenitor (EP) populations from these timepoints differed significantly in their transcriptomes, with e16.5 EPs being more prone to form pancreatic β-cells, and e14.5 EPs preferentially forming α-cells. Amotl2 was specifically expressed in the subtype of e16.5 EPs, which reflected EPs delamination from epithelial cords, a poorly understood event that might influence endocrine cell fate. AMOTL2 is a member of the angiomotin family. It is a cytoplasmic protein that resides either in cytosol or at the cellular junctions, facilitating signal transduction, cytoskeleton organization, and modulation of signaling pathways. AMOTL2 in a known regulator of Hippo pathway and its downstream effector YAP. One of the aims of this thesis was identification of AMOTL2 expression patterns in developing human pancreas in vivo and pancreatic differentiation in vitro using publicly available scRNA-seq datasets. AMOTL2 was expressed at the different stages of pancreatic differentiation, including definitive endoderm, pancreatic progenitors, and EPs, in vitro, and in EPs, mesenchyme, and acinar cells in vivo. AMOTL2 expression did not persist into mature endocrine cell. Importantly, here, for the first time, is shown the existence of the NGN3(+) / AMOTL2(+) EP population in human, in both in vitro and in vivo, which was previously identified only in mice. AMOTL2 expression was also identified in the preimplantation embryo and hPSCs, suggesting that it might influence also earlier cell fate decisions. In this thesis, I developed an AMOTL2 knockout (KO) hPSC line using CRISPR/Cas9 approach. During initial characterization, a strong phenotype concerning colony morphology emerged, with AMOTL2 KO hPSC colonies being more irregular and less tightly packed than in wild type (WT). Additionally, AMOTL2 KO hPSCs showed increased confluency compared to WT hPSCs, which was a result of increased proliferation and decreased apoptosis rates. RNA-sequencing revealed substantial changes in terms connected with cytoskeleton, adhesion, and migration, development, cell metabolism, and signaling pathways. It also shown a potential developmental bias of AMOTL2 KO cells towards ectoderm, at the expense of endoderm and mesoderm, which was confirmed with spontaneous and directed differentiation. In search of the mechanism behind the differentiation bias, the F-actin depolymerization and increased YAP activity were identified as possible culprits. Surprisingly, spontaneous differentiation with F-actin depolymerizing agent, Y-27632, or YAP inhibitor, verteporfin, failed to repeat or rescue AMOTL2 KO developmental phenotype. This indicates that there are other, more potent players in the game, by which AMOTL2 controls cell fate, which, based on RNA-sequencing and preliminary functional data, might include energy production mechanism or cellular metabolism.The research work included in the dissertation was supported by the following funding:
- Faculty of Biology Dean’s Grant (GDWB-03/2020) to Anna Jędrzejak,
- MINIGRANT MG/POWER17/2021/12 to Anna Jędrzejak, within the project Passport to the future - Interdisciplinary doctoral studies at the Faculty of Biology AMU, POWR.03.02.00-00-I006/17,
- National Science Centre (NCN) Preludium grant 2021/41/NZ4/02626 to Anna Jędrzejak,
- Foundation for Polish Science (FNP) grant POIR.04.04.00-00-20C5/16-00 (TEAM.2016-2/10) to Małgorzata Borowiak,
- Polish National Science Centre (NCN) grant 2019/33/B/NZ3/01226 to Małgorzata Borowiak
Zwrot ku milczeniu. O awangardowych praktykach artystycznych
No full textWstęp do tomu "Milczenie awangardy", omawia zagadnienie milczenia, ciszy, świadomego pominięcia w utworach awangardowych, proponuje teoretyczną refleksję na temat milczenia, która porządkuje i oświetla odczytania zamieszczonych artykułów