26023 research outputs found
Sort by
Hegel’s Theory of Love as an Attitude to Life
Full text linkFor those who see Hegel as the philosopher of the closed system or the Prussian monarchy, it may come as a surprise or even a shock that love is one of the greatest and still inspiring topics of his philosophy. Hegel’s theory of love can enrich contemporary discussions on the philosophy of emotions and the theory of feeling in many ways, provided that it is reconstructed in a philologically and hermeneutically correct, philosophically profound and astute manner. The present paper will discuss Hegel’s views on love in two contexts. The first context is the history of progress summed up in his early considerations, which he treats in the field of tension between religion and philosophy. Within the extremely broad and manifold cultural horizon of the early works, Hegel assigns an existential meaning to love not only in an individual, but above all in an inter-individual sense. It is precisely in Hegel’s treatment of love that one can recognise the first germs of his intersubjective model of human existence – including individual existence – as it appears in his mature philosophy (second context)
Empathy beyond anthropocentrism and eurocentrism in historical theory
Full text linkWydział HistoriiNiniejsza rozprawa bada problem empatii w teorii historii, proponując reinterpretację tego pojęcia w kontekście współczesnych kryzysów politycznych, społecznych i środowiskowych. Autorka wskazuje, że dominujące zachodnie ujęcia, skoncentrowane na relacjach międzyludzkich i zakorzenione w myśleniu eurocentrycznym, zaniedbują rolę afektu, wyobraźni, relacji międzygatunkowych oraz odpowiedzialności wobec przyszłych pokoleń. Celem rozprawy jest repozycjonowanie empatii w teorii historii poprzez poszerzenie jej zakresu pojęciowego i ukazanie potencjału dla bardziej odpowiedzialnej i zrównoważonej praktyki historiograficznej. Empatia przedstawiona jest jako epistemiczna i etyczna zdolność umożliwiająca zaangażowanie w relacje z ludzkimi i nieludzkimi Innymi oraz z przyszłymi pokoleniami. Kluczowe pytania dotyczą empatii wobec bytów radykalnie odmiennych, kultywowania empatii transgatunkowej i przyszłościowej oraz podważania linearnego czasu, myślenia binarnego i kolonialnych hierarchii wiedzy. Najbardziej innowacyjnym wkładem pracy jest triadyczny model empatii: transkulturowej (dialog między wiedzą zachodnią i wiedzami indygenicznymi), transgatunkowej (przekraczającej granice ludzi i nieludzi) oraz transgeneracyjnej (odpowiedzialność wobec przyszłych pokoleń). Propozycje te osadzone są w analizach prac LaCapry, Krenaka, Barataya, Despret oraz powieści Robinsona The Ministry for the Future. Rozprawa ma charakter interdyscyplinarny, łącząc filozofię i teorię historii, studia nad zwierzętami, humanistykę środowiskową i wiedze indygeniczne. Autorka konkluduje, że empatia może stanowić fundament przyszłościowej refleksji historycznej i funkcjonować jako imperatyw etyczny oraz narzędzie badawcze wykraczające poza antropocentryczne i eurocentryczne ramy, wspierając bardziej odpowiedzialną, inkluzywną i ponad-ludzką humanistykę.
This dissertation examines the problem of empathy in the theory of history, offering a reinterpretation of the concept in the context of political, social, and environmental crises. It argues that dominant Western approaches, focused on interhuman relations and embedded in Eurocentric thinking, neglect affect, imagination, interspecies relations, and responsibility toward future generations. The aim is to reposition empathy within historical theory by expanding its conceptual scope and exploring its potential for a more responsible and sustainable practice of history. Empathy is presented as an epistemic and ethical capacity enabling engagement with human and nonhuman Others and with those not yet born. Key questions concern empathizing with radically different beings, cultivating transspecies and future-oriented empathy, and disrupting linear time, binaries, and colonial hierarchies of knowledge. The dissertation’s most innovative contribution is a triadic model: transcultural (dialogue between Western and Indigenous knowledges), transspecies (crossing human–nonhuman boundaries), and transgenerational (responsibility toward future generations). These ideas are grounded in analyses of works by LaCapra, Krenak, Baratay, Despret, and Robinson’s The Ministry for the Future. Interdisciplinary in character, the project combines philosophy and theory of history, animal studies, environmental humanities, and Indigenous knowledges. It concludes that empathy can serve as a foundation for future-oriented historical reflection and function as both an ethical imperative and a scholarly tool that moves beyond anthropocentric and Eurocentric frameworks toward a more responsible, inclusive, and more-than-human humanities
Ancient iron smelting in the middle Warta river basin
Full text linkWydział ArcheologiiRozważając nad zagadnieniem starożytnego hutnictwa żelaza przywodzi się na myśl głównie tereny Gór Świętokrzyskich, Mazowsza i Śląska, gdzie technologia ta rozwijała się najprężniej. Na pozostałych obszarach, gdzie rozwijał się tzw. ekstensywny nurt produkcyjny, trudniej przeprowadzić pełniejsze rozważania, chociażby ze względu na mniejszą liczbę dobrze rozpoznanych stanowisk. Celem pracy jest najdokładniejsze opracowanie sytuacji związanej z zagadnieniem starożytnego hutnictwa żelaza w Wielkopolsce. Po pierwsze poprzez określenie jej walorów środowiskowych, a także zarys sytuacji osadniczej – sytuację jaka panowała w okresie przedrzymskim, a później okresie wpływów rzymskich. Dobrze skomunikowana sieć osadnicza pomagała w lokalizacji stanowisk hutniczych. Kolejne czynniki, które na to wpływały to dostępność rud żelaza, lasów pod wytwarzanie węgla drzewnego oraz gliny do budowy pieca dymarskiego. W Wielkopolsce dysponujemy odpowiednim zapleczem zarówno w przypadku zasobów, jak i sieci osadniczej, czego dowodami są wyróżnione mikroregiony hutnicze. Widoczna jest w nich najczęściej jedna osada hutnicza, nastawiona głównie na produkcję żelaza oraz kilka do kilkunastu mniejszych stanowisk hutniczych. Wsparte były o ślady produkcji, z których znane są tylko pojedyncze fragmenty żużla. Większość z opracowanych materiałów pochodzi z badań AZP, jednak pełen opis możliwy był dzięki systematycznie prowadzonym badaniom, które dostarczyły istotnych informacji na ten temat. Dzięki nim możliwe było poznanie sytuacji, jaka panowała w dorzeczu środkowej Warty.
When considering the issue of ancient iron smelting, one thinks mainly of the areas of the Świętokrzyskie Mountains, Mazovia and Silesia, where this technology developed most dynamically. In other areas, where the so-called extensive production trend has developed, it is more difficult to carry out more complete considerations, if only because of the smaller number of well-recognized positions. The aim of the paper is to study the situation related to the issue of ancient iron smelting in Wielkopolska in the most accurate way. Firstly, by determining its environmental values, as well as an outline of the settlement situation – the situation that prevailed in the pre-Roman period, and later in the Roman period. A well-connected settlement network helped in the location of metallurgical sites. Other factors that influenced this were the availability of iron ore, forests for the production of charcoal and clay for the construction of a smoke furnace. In Wielkopolska, we have adequate facilities both in terms of resources and settlement network, as evidenced by the distinguished metallurgical micro-regions. They usually show one metallurgical settlement, focused mainly on iron production, and several to a dozen smaller metallurgical sites. They were supported by traces of production, of which only individual fragments of speedway are known. Most of the materials developed come from AZP research, but a full description was possible thanks to systematically conducted research, which provided important information on this subject. Thanks to them, it was possible to learn about the situation in the basin of the middle Warta river
The “Subject” as Phenomenon? On What Comes After the Subject in Jean- Luc Marion’s Phenomenology of Givenness
Full text linkPrzedmiotem tekstu jest wydobycie, werbalizacja i przedyskutowanie Marionowskiej koncepcji podmiotu, zawartej głównie w dziele Będąc danym. Nie jest to przedsięwzięcie bezpośrednio zamierzone przez autora – raczej pojawia się ono jako skutek dogłębnych przekształceń w ramach fenomenologii, a będących efektem odkrycia jej fundamentalnej zasady: „ile redukcji, tyle donacji”. W fenomenologii donacji aktywny jest fenomen, który ma charakter bardziej wydarzenia niż przedmiotu. Daje się on podmiotowi, a wraz z wieloma danymi obdarowuje go także nim samym. Podmiot przestaje być rozumiany jako konstytuujące Ja transcendentalne, a sam zaczyna się jawić jako ukonstytuowany,
a przynajmniej otrzymany w wyniku donacji, przez co sam zaczyna przypominać fenomen. Fenomenologia donacji Mariona to radykalna krytyka silnej podmiotowości, wyrażonej głównie w koncepcji ego cogito lub Ja transcendentalnego, oraz opisanie nowej rzeczywistości, która przychodzi „po podmiocie”, a która przyjmuje postać atrybutariusza i obdarowanego (l’adonné).
The aim of this paper is to extract, articulate, and critically examine Jean-Luc Marion’s concept of the subject, as presented primarily in his seminal work Being Given. This endeavor is not explicitly undertaken by the author himself; rather, it emerges as a consequence of the profound transformations within phenomenology brought about by the discovery of its fundamental principle: “So Much Reduction, So Much Givenness.” In the phenomenology of givenness, the phenomenon is active – it manifests more as an event than as an object. It gives itself to the subject and, together with a multitude of data, grants the subject to itself. The subject ceases to be understood as a constituting transcendental ego and begins instead to appear as constituted – or at least as received – through givenness, thereby taking on the features of a phenomenon. Marion’s phenomenology of givenness thus constitutes a radical critique of strong subjectivity, especially as expressed in the concept of the ego cogito or transcendental I, and outlines a new reality that emerges “after the subject,” assuming the form of the receiver and the gifted (l’adonné)
A Polish Gaze at the Northern Irish Conflict and Its Social Aftermaths in Aleksandra Łojek's Belfast. 99 ścian pokoju (Belfast. 99 Peace Walls)
No full textThe following article scrutinizes the situation of Polish immigrants in Northern Ireland with regard to the ongoing denominational local conflicts and the official policy of the peace process. As a literary point of reference, the article is based on a reportage written by a Polish immigrant Aleksandra Łojek – Belfast. 99 ścian pokoju (Belfast. 99 Peace Walls) (2015). The publication well illustrates the process of immigrant assimilation on an individual level, showing how the author undergoes a transformation from a tourist to a member of the local community as well as how other Polish immigrants face the same problem after having moved to Belfast. The initial lack of knowledge about the denominational division of the city’s space, and the complexity of the social relations in the Northern Irish capital, allows Łojek to make interesting observations, which even the journalists well-acquainted with the issue often fail to notice. Thus, Łojek provides a fresh look at the ongoing social conflict between Loyalists and Republicans, challenges many stereotypes associated with Belfast and Northern Ireland as well as gives voice to the Polish diaspora trying to (re)build their lives in this part of the UK.Polish-AngloSaxon Studie
The Language of Waterborne Transport Used in Sygurd Wiśniowski's Dziesięć lat w Australii (Ten Years in Australia)
No full textThis article presents translations and paraphrases of fragments of Sygurd Wiśniowski’s eighteenth-century Polish memoir Dziesięć lat w Australii (Ten Years in Australia) that deal with sea voyages and trips on inland waters. Interestingly, these relatively short subplots, which serve to illustrate the wide spectrum of Wiśniowski’s talents, share certain distinctive attributes: not poetic means of expression, but rather Wiśniowski’s ability to use everyday language and to appeal to readers who are not well-versed in travel on water. Wiśniowski strove to portray scenes connected with waterborne travel as unusual for the European reader yet at the same time as ordinary for the white settlers involved. In short, despite writing in Polish and hailing from a land without longstanding maritime traditions, Wiśniowski’s prose in Dziesięć lat w Australii (Ten Years in Australia) consistently demonstrates a clear, easy and knowledgeable command of maritime language.Polish-AngloSaxon Studie
Literary ecopsychologies in the context of world literature studies
No full textThis dissertation, situated within the realm of world literature studies, initially examines the ways in which prior researchers have approached th e analysis of world literature through the lenses of text, author, and narrative structure. It also conducts a Comparative analysis of eight literary works from Poland, Japan, the United States, and France, employing psychoanalytic land ecocritical frameworks in the examination. Following a comprehensive analysis of both the novels and memoirs through he lens of Jungian, Adlerian, and the theories pertinent to Freudian and Lacanian psychology, the subsequent conclusions have been reached: The research uncovers the multifaceted ecological-psychological dimensions of contemporary writing within the context of world literature. Concurrently, it investigates how the traditional psychoanalytic contexts of different regions can be leveraged for deep explorations and comparisons of environmental issues. Likewise, the thesis unlocks new potential in ecocritical readings of literature and illustrates how psychologically nuanced literature can contribute to a more sustainable ecological future. Finally, after he comparative analyses, it is evident that literary ecological psychoanalysis in various national and regional contexts possesses unique characteristics, reshaping our previously monolithic perception of psychoanalytically charged writing. Simultaneously, it provides a general understanding of the environmental realities faced by different regions
Identity and the Body. Polish Peasant Prose from the Years 1962-1984 in the Face of Political and Cultural Changes in Post-War Poland
No full textWydział Filologi Polskiej i KasycznejPrzedmiotem dysertacji jest analiza mechanizmów konstruowania tożsamości kulturowej w prozie nurtu chłopskiego lat 1962–1984 w odniesieniu do kategorii cielesności. Centralną kategorią moich rozważań jest ciało, stanowiące w analizowanych tekstach podstawowe narzędzie rozpoznawania swojego miejsca i przystosowywania swojego „ja” do zmienionej rzeczywistości. Rozprawa składa się z sześciu rozdziałów. W pierwszym przedstawiam tło historycznoliterackie i omawiam zaplecze instytucjonalne i ideologiczne prozy nurtu chłopskiego, a także charakteryzuję główne tendencje przedstawionych w niej przemian tożsamościowych. W drugim przechodzę do omówienia ram metodologicznych pracy: przywołuję główne koncepcje pozwalające roboczo uchwycić problematykę ciała w literaturze i zarysowuję projekt badania związków tożsamości i cielesności w prozie nurtu chłopskiego. W kolejnych rozdziałach, analitycznych, poddaję analizie elementy składowe opowieści o cielesności i awansie klasowym. Analizy pozwolą pokazać, że chłopskie ciała przedstawione w tych tekstach to również ciała „przemieszczone”, wielowymiarowo zaangażowane w proces społecznej zmiany; pozostające przede wszystkim w relacji z innymi, próbujące odnaleźć się w nowej, socjalistycznej wspólnocie, a niekiedy wręcz stawiające opór homogenizującym dyskursom o „klasie” i „narodzie”, poszukujące swojej genealogii poza narracją o narodzinach socjalistycznie zdefiniowanego „nowego człowieka”, wreszcie – wskazujące możliwości i granice kulturowej asymilacji.
The subject of the dissertation is an analysis of the mechanisms of cultural identity construction in the prose of the peasant trend of 1962-1984 in relation to the category of corporeality. The central category of my considerations is the body, which in the analyzed texts is the basic tool for recognizing one's place and adapting one's “self” to the changed reality. The dissertation consists of six chapters. In the first, I present the historical and literary background and discuss the institutional and ideological background of the prose of the peasant trend, as well as characterize the main tendencies of the identity transformations presented in it. In the second, I move on to discuss the methodological framework of the work: I recall the main concepts that allow a working grasp of the issue of the body in literature, and outline a project for studying the relationship of identity and corporeality in the prose of the peasant current. In the following, analytical chapters, I analyze the constituent elements of stories about corporeality and class advancement. The analyses will help to show that the peasant bodies depicted in these texts are also “dislocated” bodies, multidimensionally involved in the process of social change; remaining primarily in relationship with others, trying to find their way in the new socialist community, and sometimes even resisting homogenizing discourses about “class” and “nation,” searching for their genealogy outside the narrative of the birth of the socialist-defined “new man,” and finally - pointing out the possibilities and limits of cultural assimilation
Leaving science—attrition of biologists in 38 OECD countries
No full textWe examine biologists leaving science in 38 OECD countries in the past two decades. In a cohort-based and longitudinal fashion, we follow individuals over time, from their first publication (N = 86 178). We examine four disciplines: AGRI (agricultural, biological sciences), BIO (biochemistry, genetics, molecular biology), IMMU (immunology, microbiology), and NEURO (neuroscience). Our Kaplan–Meier survival analysis of BIO shows that 60% of women are still in science after 5 years, 40% after 10 years, and only 20% after 19 years. Women in BIO are 23.26% more likely than men to leave science after 10 years and 39.74% after 19 years. Gender differences increase consistently in later career stages. They are high, but comparing the 2000 and 2010 cohorts, have slightly decreased over time
Exploration to the potential of ionic liquids in the processes of manufacturing and modifying of epoxy composites, and assessment of their properties
No full textWydział ChemiiRozprawa doktorska koncentruje się na syntezie, charakterystyce oraz innowacyjnym zastosowaniu cieczy jonowych i ich mieszanin jako wielofunkcyjnych modyfikatorów i utwardzaczy dla żywic epoksydowych oraz kompozytów wzmacnianych włóknami. Praca składa się z dwóch głównych części: szczegółowej analizy teoretycznej oraz przewodnika po cyklu siedmiu publikacji, które opisują kompleksowe badania nad nowymi systemami cieczy jonowych oraz ich wpływem na właściwości badanych materiałów kompozytowych. W części teoretycznej zaprezentowano dogłębną analizę literatury, obejmującą historię, klasyfikację oraz unikalne właściwości fizykochemiczne cieczy jonowych. Szczególną uwagę poświęcono ich zastosowaniu w żywicach epoksydowych. Cykl publikacji koncentruje się na procesach syntezy różnych cieczy jonowych, ich wykorzystaniu w polimeryzacji żywic epoksydowych oraz analizie wpływu na struktury kompozytowe, w tym m. in. na właściwości mechaniczne, termiczne oraz odporność ogniową. Badania wykazały, że ciecze jonowe mogą pełnić istotną rolę jako modyfikatory, umożliwiając kontrolowane procesy sieciowania, poprawę właściwości mechanicznych oraz termicznych, a także zwiększenie odporności ogniowej kompozytów. Wyniki otwierają nowe możliwości w projektowaniu zaawansowanych materiałów kompozytowych, oferując jednocześnie praktyczne wskazówki dotyczące doboru optymalnych struktur cieczy jonowych.
The doctoral dissertation focuses on the synthesis, characterization, and innovative application of ionic liquids and their mixtures as multifunctional modifiers and hardeners for epoxy resins and fiber-reinforced composites. The work consists of two main parts: a detailed theoretical analysis and a guide through a cycle of seven publications that describe comprehensive studies on new ionic liquid systems and their impact on the properties of the examined composite materials. The theoretical part presents an in-depth literature review, covering the history, classification, and unique physicochemical properties of ionic liquids, with particular attention given to their application in epoxy resins. The publication cycle focuses on the synthesis processes of various ionic liquids, their use in the polymerization of epoxy resins, and the analysis of their impact on composite structures, including mechanical properties, thermal properties, and fire resistance. The research demonstrated that ionic liquids can play a significant role as modifiers, enabling controlled cross-linking processes, improving mechanical and thermal properties, and enhancing the fire resistance of composites. The results open new possibilities in the design of advanced composite materials while offering practical guidelines for selecting optimal ionic liquid structures.Badania zawarte w pracy były finansowane w ramach:
1. Narodowego Centrum Nauki:
Projektu „Wielofunkcyjne układy kompozytowe na bazie żywic epoksydowych z
cieczami jonowymi, jako inicjatorami procesu sieciowania”.
(SONATA BIS, 2017/26/E/ST8/01059)
Projektu „ILFLAME - Synergistyczne oddziaływanie fosforu, krzemu i azotu w
zmniejszaniu palności kompozytów epoksydowych przy użyciu cieczy jonowych i
materiałów SILP, z dodatkową aktywnością jako czynniki utwardzające”.
(PRELUDIUM, 2023/49/N/ST11/04057)
2. NCBR:
Projektu „Innowacyjne, wielofunkcjonalne układy kompozytowe z przeznaczeniem
na elementy konstrukcyjne autonomicznych platform bezzałogowych –
MULTIKOMP”.
(Projekty badawcze na rzecz obronności i bezpieczeństwa, DOB-1P/02/19/2016)
3. Projektu „Inkubator Innowacyjności 4.0” przyznanego dla Fundacji Uniwersytetu im.
Adama Mickiewicza w Poznaniu.
(Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020, MNiSW/2020/349/DIR)
4. Projektu „Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza (ID-UB)” przyznanego dla
Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
(Zadanie 13 - Wsparcie umiędzynarodowienia badań naukowych prowadzonych w
Szkole Doktorskiej UAM, 080/13/UAM/0040