Opin visindi
Not a member yet
2982 research outputs found
Sort by
Can personality predict movement patterns and space use in fishes?: A study case on partial-migrating Atlantic cod (Gadus morhua) and stream-dwelling Arctic Charr (Salvelinus alpinus)
Get PDFIndividuals within a population often differ predictably in their behaviour compared to other
members across time and/or context, often termed personality, which can have major
implications for ecology and evolution. Personality includes variation in the levels of risktaking behaviour (i.e. boldness), exploratory behaviour, activity in a familiar environment,
aggressiveness and sociality and often the variables correlate, i.e. they form a behavioural
syndrome. The role of consistent differences in movement behaviour within this framework
has only been highlighted recently. Additionally, not many studies have examined the
influence of seasonal change on behavioural stability or validated laboratory behaviour with
natural behaviour. In this thesis, I studied personality, behavioural syndromes and their
relation to movement (i.e. local foraging patterns, larger-scale space use and feeding
migration) in two fish species, i.e. Atlantic cod (Gadus morhua) that exhibit partial migration
and a population of stream-dwelling Arctic charr (Salvelinus alpinus), which habitat is ideal
to study space use. Additionally, I investigated the potential effect of seasonal changes and
measurement environment (i.e. laboratory, semi-wild and wild) on personality and
movement. The results indicate that personality is present between time intervals, especially
for movement-related traits (i.e. activity and exploration, which were identified as two
separate traits) and found that this may be related to a feeding migration-linked gene in
Atlantic cod. However, no evidence was found for repeatable behaviours across context, i.e.
season and environment, in Arctic charr. Additionally, not much evidence for behavioural
syndromes was found in these two species. The findings encourage future personality studies
to be clear in the definitions used and to take context into account when studying personality.
Finally, I examine how personality may have implications for management.Einstaklingar af sama stofni sýna oft ákveðið, en ólíkt atferli eftir aðstæðum og tíma, sem
getur haft mikla þýðingu fyrir vistfræði og þróun tegunda. Slíkt einstaklingsbundið og
endurtekið atferli hefur verið kallað persónuleiki og getur m.a. tengst breytileika í áræðni,
könnunaratferli, virkni í kunnuglegu umhverfi, árásargirni og félagsatferli. Þessir eiginleikar
geta líka tengst innbyrðis og myndað atferlisheilkenni. Mikilvægi hreyfanleika og fars í
þessu samhengi hefur þó aðeins nýlega verið athugað. Einnig hafa fáar rannsóknir verið
gerðar á því hvort, og þá hvernig, stöðugleiki atferlis breytist á milli árstíða og hvort þær
niðurstöður séu háðar því hvort athuganir fari fram á rannsóknarstofu eða í náttúrulegu
umhverfi. Þessi ritgerð fjallar um rannsóknir á persónuleika, atferlisheilkennum og tengslum
þeirra við hreyfanleika fiska við fæðunám, nýtingu rýmis og ferða til fæðustöðva. Athugaðar
voru tvær fisktegundir, þorskur (Gadus morhua) sem sýnir breytilega farhegðun, og bleikja
(Salvelinus alpinus) sem lifir í ám og er því hentug til rannsókna á ferðum einstaklinga í
rými. Áhrif árstíðabreytinga og umhverfisaðstæðna á persónuleika og hreyfanleika voru
rannsökuð á rannsóknarstofu, við hálfnáttúrulegar og náttúrulegar aðstæður. Í ljós kom að
persónuleiki þorsks viðhelst yfir tíma, og þá sérstaklega fyrir hreyfanleika sem tengist virkni
og könnunaratferli, og að það mætti hugsanlega rekja til breytileika gens sem tengist fari að
fæðustöðvum. Aftur á móti greindist ekki endurtekið atferli á milli ólíks umhverfis og árstíða
hjá bleikju. Ekki greindust heldur skýr atferlisheilkenni hjá þessum tveimur tegundum. Fyrir
frekari rannsóknir á persónuleika er mikilvægt að nota skýrar skilgreiningar og taka mið af
vettvangi rannsóknanna. Að lokum er fjallað um hvernig persónuleiki getur haft þýðingu
fyrir nýtingu og stýringu villtra stofna.Icelandic Centre for Research and Landsvirkjun Energy research fun
Postnational Identities, Icelandicness and Icelandicity: Transnational and Environmental Strategies in Contemporary Art in Iceland
No full textTo travel north has always been a challenge for the explorer, the natural scientist, the poet, the cartographer, the photographer, and the artist. Long present in the European imaginary, Iceland’s natural phenomena has functioned to affirm an idea of sublimity, an ahistorical notion that has far surpassed Iceland’s geological and material realities as an island and a nation located in the far North. Icelandicity is not an entirely new cultural signifier. However, recently, Icelandicity has become an asset in the cultural production and advertising of Iceland as a global tourist destination. The importance of national ideologies, governmental nation-branding (including certain artists’ resistance to these forces), has been largely absent from art and cultural historical accounts. In this study, I distinguish between Icelandicness and Icelandicity, demonstrating how a deeply-ingrained Icelandicity, has been embedded in and framed within Icelandic visual culture and contemporary art.
There is much to be revealed in such a multidisciplinary approach that integrates current debates around nationalism, postcolonialism and decoloniality, gender, race and ecology expressed in both art practices and in consumer culture. In this context, I will examine to what extent and in what ways the local and the global impacts shape artistic production in Iceland. What forces contribute to the creation of Icelandicity, its maintainence and expansion? How should one position contemporary art with regard to the national? How have artists either contributed to or contested the national branding of Iceland? I thus employ a structuralist distinction between Icelandicness and Icelandicity, that is, on one hand, the distinction between a specific and historically forged national identity and, on the other, Icelandicity, a mythological category now widely employed in discourses of tourism and advertising. In so doing, I demonstrate how national institutions both implement and interpret artistic and cultural expression, often functioning to challenge or neutralise diverse forms of cultural resistance.Ferðalög norður á bógin hafa ætíð falið í sér áskorun fyrir landkönnuðinn,
náttúrufræðinginn, skáldið, kortagerðarmanninn, ljósmyndarann eða listamanninn.
Íslensk náttúrufyrirbæri hafa búið um sig í evrópskum hugmyndaheimi þar sem ægifegurð
og aðrar andsögulegar hugmyndir hafa skákað þekkingu á menningu og listum
norðurslóða. „Íslenskið“ eða hið íslenskulega er ekki alveg ný táknmynd. Hins vegar
hefur „íslenskið“ orðið alþjóðlegt auðkenni, eign í menningarframleiðslu og auglýsingu
Íslands sem ferðamannastaðar. Heimsvæðing listheimsins hefur haft lítil áhrif á
listsögulegar rannsóknir á Íslandi. Með því að gera strúktúralískan greinarmun á því
íslenska og „íslenskinu“, mun ég sýna fram á hversu mikil áhrif „íslenskið“ hefur haft á
sjónmenningu og samtímalist. Það er margt sem kemur í ljós í slíkri þverfaglegri nálgun
sem samþættir umræðu um þjóðernishyggju, eftirnýlendur, femínisma, kynþáttamismun
og vistfræði. Í þessu samhengi mun ég skoða á hvaða hátt hugmyndir um hið staðbundna
og hið hnattræna hafa mótað samtímalistir á Íslandi. Hvernig á að skilgreina samtímalist
með tilliti til hins þjóðlega? Hvernig hafa listamenn andmælt auðkenningu og
þjóðgervingu íslenskrar samtímalistar? Hvernig hafa þeir gert verndun umhverfisins að
baráttumáli og viðfangi verka sinna? Hér verða rannsökuð sérkenni íslenskrar myndlistar
sem byggja annars vegar á sögulegri þjóðernisvitund, hins vegar á ímyndinni um Ísland
sem einkennir orðræðu og skrif um samtímalist. Með því að beita slíkri greiningu sýni ég
fram á menningarleg áhrif auðkenningarinnar, en einnig hvernig innlendar liststofnanir
sem í senn eru framleiðendur og túlkendur lista, hafa tilhneigingu til að óvirkja fjölbreytt
form menningarlegs andófs
Menntaforysta á sveitarstjórnarstigi á Íslandi: Hvað mótar hana, hvað einkennir hana og hvaða gildi hún hefur fyrir skólastarf
No full textThis doctoral study focuses on educational leadership at the municipal level in Iceland. Firstly, it aims to understand how leadership practices are shaped by policies and governance at the national, municipal and school levels, within a global and transnational context. Secondly, it aims to understand the characteristics of these leadership practices: how they are shaped by the diversity of municipal contexts and how those practices harmonize with municipalities’ legal obligations towards compulsory education. Thirdly, it seeks to explore how municipal leadership influences school practices in relation to the various challenges faced by schools. The focus is mainly on understanding municipal leadership through the practices of the school support services as an important platform.
The study takes a social constructionist epistemological approach. The methodological approach is that of an embedded single-case study, with the case being municipal educational leadership in Iceland. The study applies mixed methods but with the main body of data collected using qualitative research methods. The data included legislation, policy documents, municipal homepages, national survey and interviews. The study is broken into four units of analysis, each with sub-questions that feed into the main question in different ways. The different methods were applied almost consecutively, following the course of the units: document analysis, content analysis, national survey and a cross-case study.
The units correspond to each of the four papers that were generated from this study and present the findings. They were presented in a book chapter and three research journal articles, which of one is still in draft form, each feeding into the main question: How is educational leadership at the municipal level shaped by practices, policies and governance at the national, municipal and school levels; what characterises this leadership; and how does it influence school practices? Paper I focuses primarily on the national level and includes: the organisation of educational governance in Iceland; the influences of the main actors such as the Directorate of Education; and the main challenges that the educational system currently faces. Paper II focuses on the roles and responsibilities that national education legislation imposes on municipalities in terms of educational leadership. Paper III deals with the practises of educational leadership in the municipal school support services, as a key agent of educational leadership. This is explored from the perspective of municipal school support service leaders and preschool and compulsory school principals; it is related to how contextual and structural differences and human resources influence those practices. Paper IV deals with the main characteristics of leadership practices of school support services in seven municipalities in Iceland, who shapes them and the ways in which they influence schools as professional institutions.
The study makes a theoretical and practical contribution to the continuing debate about schooling in Iceland; specifically, it contributes to the thinking around how the municipal level – and national level – might contribute in terms of policy, governance and leadership coherence. The main findings indicate that global influences have put their mark on leadership practices at national and municipal level. Political instability, lack of scaffolding, coherence in governance and leadership capacity at the national level, have affected the way municipal educational leadership has been established. The municipalities appear not to have developed leadership practices sufficiently for educational purposes. Their practices seem to overly depend on the people who are employed rather than guided by policy and strategic planning. Particular attention must be paid to strengthening human resources at the municipal level, especially in the more remote municipalities. It seems that limited educational leadership capacity and coherence at both national and municipal level undermines schools’ capacity to develop as professional institutions and provide inclusive education. The study makes the point that both national and municipal levels need to take more responsibility regarding their educational policy, governance and leadership practices.Viðfangsefni þessarar doktorsrannsóknar er menntaforysta á sveitarstjórnarstigi á Íslandi. Í fyrsta lagi miðar rannsóknin að því að varpa ljósi á hvernig menntaforysta mótast af stefnu og stjórnsýslu ríkis, sveitarfélaga, skóla og alþjóðlegu samhengi. Í öðru lagi að því að skilja hvað einkennir menntaforystu á sveitarstjórnarstigi; hvernig aðstæður í sveitarfélaginu hafa áhrif og hvernig hún samræmist lagalegum skyldum þeirra. Í þriðja lagi hvernig forysta sveitarfélaga hefur áhrif á hvernig skólar takast á við margvíslegar áskoranir sem þeir standa frammi fyrir og eflast sem faglegar stofnanir. Sérstaklega er rýnt í forystu sveitarfélaga út frá því hvernig þau standa að rekstri skólaþjónustu.
Hugmyndafræði rannsóknarinnar byggir á félagslegri hugsmíðahyggju. Litið var á menntaforystu á sveitarstjórnarstigi sem tilvik. Blönduðum aðferðum var beitt við öflun gagna og úrvinnslu en meginþunginn var eigindlegur. Gögn voru meðal annars löggjöf, stefnuskjöl, vefsíður sveitarfélaga um skólaþjónustu, spurningakönnun og viðtöl. Tilviksrannsókninni var skipt í fjórar rannsóknareiningar. Mismunandi rannsóknaraðferðum var beitt í hverri einingu: skjalagreiningu, innihaldsgreiningu, spurningakönnun og tilviksrannsókn með þverskurði. Afraksturinn liggur fyrir í bókarkafla, tveimur tímaritsgreinum og drögum að tímaritsgrein.
Með birtingunum fjórum er leitast við að svara meginspurningu rannsóknarinnar: Hvernig mótast menntaforysta sveitarfélaga á Íslandi af starfsháttum, stefnu og stjórnsýslu ríkis, sveitarfélaga og skóla; hvað einkennir þessa forystu; og hvernig hefur forystan áhrif á skólastarf? Fyrsta greinin (bókarkaflinn) fjallar um stjórnunarhætti og stjórnsýslu ríkis, þar með talið skipulag menntamála á Íslandi; helstu áhrifavalda, svo sem Menntamálastofnun; og helstu áskoranir sem menntakerfið stendur frammi fyrir. Önnur greinin fjallar um það hvernig menntaforysta sveitarfélaga birtist í lögum, reglugerðum og námskrá. Í þriðju greininni er sjónum beint að menntaforystu í skólaþjónustu sveitarfélaga út frá sjónarhorni forsvarsaðila skólaþjónustunnar og leik- og grunnskólastjóra og að hvaða leyti þættir á borð við landfræðilega legu, skipulag skólaþjónustunnar og mannauður hafa áhrif á forystuna. Í fjórðu greininni er kannað hvað og hver mótar menntaforystu í sjö sveitarfélögum, hvað einkennir forystuna og hvernig hún hefur áhrif á skóla sem faglegar stofnanir.
Rannsóknin er fræðilegt og hagnýtt innlegg í áframhaldandi umræðu um skólamál á Íslandi og hvernig sveitarstjórnarstigið – og ríkið – leggja sitt af mörkum hvað varðar samfellu í stefnumótun, stjórnsýslu og menntaforystu. Helstu niðurstöður sýna að alþjóðleg áhrif hafa sett mark sitt á forystu ríkis og sveitarfélaga. Pólitískur óstöðugleiki, skortur á samræmi í stjórnsýslu og skortur á stuðningi og forystuhæfni ríkis hafa haft áhrif á mótun menntaforystu á sveitarstjórnarstigi á Íslandi. Sveitarfélögum virðist almennt ekki hafa tekist að þróa menntaforystu sína á skilvirkan hátt og hún stjórnast fremur af því fólki sem ræðst til starfa en af stefnumörkun um menntamál. Sérstaklega þarf að huga að því að efla mannauð á sveitarstjórnarstigi, því meira sem sveitarfélögin eru fjær höfuðborgarsvæðinu. Svo virðist sem takmörkuð forystuhæfni bæði á landsvísu og á sveitarstjórnarstigi grafi undan getu skóla til að þróast sem faglegar stofnanir og veita sem besta menntun. Niðurstöður benda til þess að bæði ríki og sveitarfélög þurfi að axla meiri ábyrgð á stjórnsýslu menntamála og menntaforystu og vinna betur saman í þeim efnum
Skilvirk smíði samhliða málheilda fyrir þýðingarvélar við gagnarýrar aðstæður
No full textFor machine translation (MT) systems to produce accurate and fluent translations, reliable parallel corpora are key.
Errors, due to misalignments or inadequate filtering during compilation of a parallel corpus, can have detrimental effects on the performance of an MT system trained on the data. Moreover, when the corpus is too small, the MT system may not be able to capture the complexities of the source and target languages and produce accurate translations. However, obtaining high-quality parallel data is often a challenging task, even more so for languages with a low number of speakers or rich morphology exacerbating the data sparsity problem. It is thus imperative to develop accurate methods for processing parallel corpora that can help make the most of what is available.
In this thesis, we address this challenge by exploring various methods for processing parallel corpora to maximize their usefulness for MT. First, we investigate a variety of classifiers and scoring mechanisms used for filtering parallel corpora, looking into how efficient they are at removing data detrimental to MT training and retaining useful data. We find that different filtering strategies suit different datasets and that filtering separately for different translation directions can yield better translations in downstream MT tasks. Second, we examine different approaches to sentence alignment, compare their effectiveness, and show that combining multiple methods can improve alignment accuracy. Third, we experiment with comparable corpora mining methods to extract even more useful data from sentences that had previously been discarded, showing that this often overlooked data is a potential source of useful training data. Finally, we manually evaluate translations generated by MT systems trained on our processed datasets, most suitable for each translation direction, confirming the advantages of our applied methods.
Our findings highlight the importance of careful processing and curation of parallel corpora for MT. We propose approaches for maximizing the utility of available parallel data, particularly for scenarios where resources are scarce, contributing to the development of more accurate and reliable MT systems.Áreiðanlegar samhliða málheildir eru lykillinn að því að hægt sé að þjálfa þýðingarvélar, sem geta myndað nákvæmar þýðingar sem flæða vel á markmálinu. Skekkjur í þjálfunargögnum, sem koma til vegna rangrar samröðunar setninga eða ófullnægjandi síunar við smíði samhliða málheilda, geta spillt gæðum þýðingarvélar sem þjálfuð er á gögnunum. Of lítil samhliða málheild getur jafnframt orðið til þess að þýðingarvélin nái ekki tökum á málfræði eða öðrum blæbrigðum frum- og markmálanna og myndi þess vegna ónákvæmar þýðingar.Það getur hins vegar verið flókið og erfitt að tryggja hámarksgæði þjálfunargagna við úrvinnslu samhliða texta, ekki síst þegar um er að ræða texta á tungumálum sem fáir tala eða þegar flóknar beygingar og virk orðmyndun auka á vandann við að greina rýr gögn. Þegar samhliða málheildir eru settar saman er því afar mikilvægt að þróa nákvæmar aðferðir sem miða að því að nýta sem allra best þau gögn sem til eru Í þessari ritgerð tökumst við á við þetta vandamál með því að kanna ýmsar aðferðir til að vinna gögn við smíði samhliða málheilda með það að leiðarljósi að hámarka notagildi gagnanna fyrir vélþýðingar. Í fyrsta lagi rannsökum við nokkrar gerðir flokkara og matsaðferðir sem notaðar eru til að sía samhliða málheildir. Við skoðum hversu árangursríkar þær eru til að fjarlægja setningapör sem geta dregið úr gæðum þýðingarvéla ef þau eru hluti þjálfunargagna og hversu líklegar aðferðirnar eru til að halda eftir þeim setningapörum sem búast má við að séu best fallnar til að bæta þýðingarvélarnar. Við komumst að því að mismunandi síunaraðferðir henta mismunandi gagnasöfnun og að með því að sía sérstaklega fyrir hverja þýðingarátt má bæta gæði þýðinga þeirra véla sem þjálfaðar eru á gögnunum. Í öðru lagi skoðum við mismunandi aðferðir við samröðun setninga, berum saman markvirkni þeirra og sýnum að með því að láta margar mismunandi aðferðir vinna saman getum við aukið nákvæmni samröðunarinnar. Í þriðja lagi gerum við tilraunir með aðferðir til að vinna samhliða
gögn úr sambærilegum málheildum, og beitum þeim aðferðum til að draga nýtileg gögn úr
setningum og setningapörum sem hafnað hefur verið á fyrri stigum í smíði þjálfunargagnanna. Við sýnum með nokkrum tilraunum að mögulegt er að nýta þessi gögn, sem yfirleitt er litið fram hjá, til að stækka samhliða þjálfunarmálheildir með nýtilegum gögnum og þar með bæta þýðingarvélar sem þjálfaðar eru á þeim. Að lokum metum við handvirkt þýðingar myndaðar af þýðingarvélum sem þjálfaðar eru á gögnum sem unnin hafa verið með okkar aðferðum, en það mat staðfestir gagnsemi þeirra aðferða sem við beitum. Niðurstöður okkar undirstrika mikilvægi vandaðrar greiningar og gagnavinnslu við smíði samhliða málheilda sem notaðar eru til að þjálfa þýðingarvélar. Við kynnum aðferðir sem hámarka notagildi tiltækra samhliða gagna, ekki sístþegar takmarkað magn gagna er fyrir hendi, og stuðlum þannig að þróun nákvæmari og áreiðanlegri þýðingarvéla
Mechanisms of change in transdiagnostic cognitive behaviour therapy for anxiety and depression
No full textBackground: Transdiagnostic mechanisms of change (txMOC) in cognitive behaviour therapy (CBT) are seldom studied. Despite this omission, transdiagnostic CBT (txCBT) is established as effective for common mental health problems such as anxiety and depression. Evidence also indicates that some txCBTs are as effective as disorder specific CBT. Therefore, questions have been raised as to what mechanisms might be responsible for the treatment change, but methodology previously used to evaluate mediational effects is unfortunately of limited value. Salkovskis (1996) proposed a txMOC which involves the shift from inflexibly held negative or threat-based beliefs towards alternative, less negative and flexible understanding of their problems, referred to as the belief shifting from “theory A” to “theory B”.
Aims: Was to evaluate Salkovskis’ proposed mechanism, following guidelines put forward by Kazdin (2007). Three different strategies were used: In study I patients, recruited in a recent trial of txCBT were interviewed about how they understood the treatment and its mechanisms. Their answers were analysed using Thematic Framework Analysis, seeking to identify the range of understanding (and usability) of treatment in relation to treatment efficacy. In study II, Single case experimental design was applied to analysis of outcomes of an adapted txCBT based on the Salkovskis hypothesis with participants suffering from diverse mental health problems. The design allowed analysis of timeline of changes in the treatment. In study III therapists’ beliefs about mechanisms of change in psychological treatment were evaluated using an online survey.
Method: In study I, a sample of 24 participants suffering from anxiety and/or depression was divided into two groups according to treatment efficacy, to evaluate whether different understandings were associated with the efficacy of treatment. Participants were interviewed and completed self-report measures. Each interview was recorded, transcribed verbatim and themes were identified. In study II a non-concurrent multiple baseline design was used to evaluate the effectiveness of an adapted txCBT, examining temporal changes in process and symptom measures with thirteen participants (five with obsessive-compulsive disorder, two with panic disorder with agoraphobia and six with major depressive disorder). Both visual and statistical analysis were used to evaluate changes in symptom and process measures. In study III two versions of a self-report questionnaire were developed to assess how necessary (version I) and how important (version II) therapists evaluated different interventions were in bringing about treatment change. 233 therapists were recruited, demographic variables and the psychometric properties evaluated and patterns of beliefs about mechanisms of change evaluated.
Results: In study I, four overarching themes and eighteen subthemes associated with treatments’ efficacy, were identified, Cognitive and behavioural flexibility, Awareness/understanding of symptoms and triggers, Therapeutic alliance and engagement and Attitudes toward treatment. Four of the eighteen subthemes were different between the groups: Cognitive flexibility and Comparison with others in the group mainly identified in the efficacious group and Cognitive inflexibility and Negative attitudes towards treatment in the non-efficacious group. In study II the txCBT was clearly effective for eight out of thirteen participants. The results varied dependent on the stimuli evaluated as negative or threatening. Level and trend of the ratings of belief in “theory A” followed the level and trend of symptom measures to a greater extent than the (inverse) level and trend of belief in “theory B”. In study III psychometric properties of the instrument were evaluated as sufficient. Factor analysis revealed a stable four factor structure explaining substantial proportion of item variance in both versions. Internal reliability for the total score of both versions was good, and for sub-scales, medium to good (with one exeption). Interestingly, interventions summarized on sub-scales as CBT specific (flexibility, establishing cognitive restructuring or developing formulation about patients’ problems) were evaluated more highly relative to other interventions on both versions of the measure. Participants with lower academic attainment evaluated the second version of the self-report more highly.
Conclusions: In study I, the most important between group difference, was cognitive flexibility (CBT-specific) which was more prominent in those where the treatment was effective. Interestingly, cognitive inflexibility was characteristic for the group where the treatment was ineffective. In study II the data indicate that effective treatment involves the txMOC where individuals with common mental health problems are taught to shift beliefs from a prior fixed negative view of their environment and experiences to a less negative and flexible psychologically focused alternative. Study III was novel in the way it evaluated attitudes and beliefs regarding MOC among therapists; the measure had good psychometric properties. As in studies I and II interventions characterized as CBT-specific (improving flexibility, establishing cognitive restructuring or developing formulation of patients’ problems) were more strongly endorsed relative to other interventions.
The results of this thesis are consistent with the hypothesis that treatment change may be facilitated by txMOC involving the shift from fixed negative or threatening views of situations (“theory A”) to alternative, more flexible and less negative view. Such an alternative can be based on formulation and shared understanding of the person’s mental health problems (“theory B”) and this may account for some or even all of the treatment changes seen in txCBT.Bakgrunnur: Virkir þættir í ósértækri hugrænni atferlismeðferð (ÓHAM) eru lítið
rannsakaðir. Þrátt fyrir þetta er ÓHAM gagnreynd meðferð við algengum
tilfinningavanda eins og kvíða og þunglyndi. Ákveðnar gerðir ÓHAM teljast jafn
gagnlegar og sértæk HAM. Spurningar hafa því vaknað um virka þætti á bakvið
árangur þessara ólíku meðferða en sú aðferðafræði sem notast hefur verið við, að meta
virka þætti er gölluð. Salkovskis (1996) kom með þá tilgátu að virkur þáttur í HAM sé
að kenna skjólstæðingi aðra líklegri, sveigjanlegri og raunhæfari skýringu á
tilfinningavanda viðkomandi (“kenning B”) en þá neikvæðu, óhjálplegu og
ósveigjanlegu skýringu sem skjólstæðingur hefur þegar hann kemur til meðferðar
(“kenning A”). Salkovskis nefndi þennan feril sem breytingu á tiltrú frá “kenningu A” til
“kenningu B” og taldi hann að þessi ferill væri virkur þáttur í HAM almennt.
Markmið: Að kanna tilgátu Salkovskis og fylgja viðmiðum Kazdin (2007) í rannsóknum
á virkum þáttum við það mat. Þrjár ólíkar rannsóknaraðferðir voru notaðar: Í rannsókn I
voru viðtöl tekin við skjólstæðinga sem höfðu lokið meðferð í nýlegri árangursrannsókn
á ÓHAM, þeir spurðir út í meðferðina, skilning þeirra á meðferðinni og hjálplega þætti
meðferðar. Þema-rammagreining var notuð til að greina gögnin. Í rannsókn II var
einliðasnið nýtt til að meta árangur frumútgáfu ÓHAM sem hönnuð var útfrá kenningu
Salkovskis fyrir skjólstæðinga með fjölþættan tilfinningavanda. Með því að beita
einliðasniði var mögulegt að greina tímalínu breytinga í meðferð. Í rannsókn III voru
skoðanir meðferðaraðila metnar í netkönnun, um hvað þeir töldu vera virka þætti
sálfræðilegrar meðferðar.
Aðferð: Í rannsókn I voru 24 þátttakendur með kvíða og/eða þunglyndi úr nýlegri
árangursrannsókn. Þeim var skipt í tvo hópa eftir því hvort meðferðin, var árangursrík
eða ekki. Þetta var gert til að meta hvort mismunandi skilningur skjólstæðinga á
meðferðinni og virkum þáttum hennar tengdist árangri. Þátttakendur voru teknir í viðtal
og svöruðu sjálfsmatskvörðum. Hvert viðtal var tekið upp og það skrifað upp orðrétt og
þemu greind. Í rannsókn II var ósamhliða margföldu grunnlínusniði beitt til að meta
árangur ÓHAM hjá þrettán einstaklingum (fimm með áráttu-og þráhyggjuröskun,
tveimur með felmturröskun með/án víðáttufælni, sex með þunglyndi). Auk
árangursmats, var tímalínu breytinga á tilfinningavanda og virkum þáttum metin með
sjónrænni og tölfræðilegri greiningu. Í rannsókn III voru tvær útgáfur sjálfsmatskvarða
þróaðar til að meta hversu nauðsynleg (útgáfa I) og mikilvæg (útgáfa II)
meðferðaraðilar töldu mismunandi inngrip vera í árangri sálfræðilegrar meðferðar.
Svörum 233 meðferðaraðila var safnað um mismunandi inngrip sem virkir þættir í
árangursríkri sálfræðilegri meðferð, lýðfræðilegar breytur metnar og próffræðilegir
eiginleikar listans kannaðir.
iv
Niðurstöður: Í rannsókn I greindust fjögur yfirþemu og átján undirþemu sem tengdust
árangri meðferðar, hugrænn og atferlislegur sveigjanleiki; meðvitund/skilningur á
einkennum og kveikjum; meðferðarsamband og þátttakanda í meðferð; og viðhorf til
meðferðar. Fjögur af átján undirþemum voru ólík. Fyrri tvö voru hugrænn sveigjanleiki
og samanburður við aðra í hópnum sem aðallega greindist í hópnum þar sem meðferð
var árangursrík. Hin tvö voru einkennandi fyrir hópinn þar sem árangur meðferðar var
rýr en þau voru hugrænn ósveigjanleiki og neikvæð viðhorf til meðferðar. Í rannsókn II
var ÓHAM gagnleg fyrir átta þátttakendur. Niðurstöður voru þó breytilegar eftir því
hvaða áreiti var metið neikvætt eða ógnvænlegt. Stig og stefna í mati á tiltrú á
“kenningu A” fylgdu stigi og stefnu einkennamælinga mun meira heldur en öfug stig
og stefnu í mati á tiltrú á “kenningu B”. Í rannsókn III voru próffræðilegir eiginleikar
listanna tveggja metnir góðir. Þáttagreining leiddi í ljós stöðuga fjögurra þátta lausn
sem skýrði töluverðan hluta í dreifingu atriða. Innri áreiðanleiki fyrir heildarskor á
báðum útgáfum var metinn góður, og fyrir undirkvarða miðlungs til góður með einni
undantekningu. Inngrip sem eru sértæk fyrir hugræna atferlismeðferð (sveigjanleiki,
hugrænt endurmat og vinnugreining) voru metin mikilvægari og nauðsynlegri
samanborið við önnur inngrip. Þátttakendur með minni menntun mátu útgáfu II hærri
samanborið við þátttakendur með meiri menntun.
Ályktanir: Það þema sem helst greindi á milli hópanna í rannsókn I var hugrænn
sveigjanleiki (sértækt inngrip í HAM) og sérstaklega þar sem meðferðin var árangursrík.
Þemað hugrænn ósveigjanleiki var einkennandi fyrir hópinn þar sem árangur meðferðar
var rýr. Niðurstöður rannsóknar II benda til að ÓHAM sem byggð er á virkum þætti þar
sem einstaklingum er kennt að breyta um tiltrú frá ósveigjanlegri, neikvæðri skýringu á
umhverfi, reynslu og tilfinningum (“kenningu A”) til sveigjanlegrar og hjálplegrar
skýringar (“kenningu B”) sé árangursrík. Í rannsókn III voru viðhorf meðferðaraðila til
virkra þátta í sálfræðilegri meðferð metin. Mælitækið hafði góða próffræðilega
eiginleika. Í rannsóknum I, II og III voru inngrip sem metin eru HAM sértæk
(sveigjanleiki, hugrænt endurmat og vinnugreining) einkennandi fyrir árangursríka
meðferð.
Niðurstöður þessa doktorsverkefnis eru því í samræmi við þá tilgátu að virkur þáttur í
ÓHAM sé fólginn í því að kenna þurfi skjólstæðingi aðra líklegri, sveigjanlegri og
raunhæfari skýringu á tilfinningavanda viðkomandi (“kenning B”) en þá neikvæðu,
óhjálplegu og ósveigjanlegu skýringu sem skjólstæðingur hefur þegar hann kemur til
meðferðar (“kenning A”). Mikilvægt er að “kenning B” sé byggð á vinnugreiningu um
tilfinningavandamál skjólstæðings sem og sameiginlegum skilningi skjólstæðings og
meðferðaraðila. Þessi ferill gæti í raun verið ábyrgur fyrir öllum þeim breytingum sem
eiga sér stað í ÓHAM.The Research fund of Landspitali-The National University Hospital of Iceland
The Research fund of the University of Iceland
The Public health fund of the Directorate of health in Icelan
Children and young asylum-seekers in Iceland : migration, psychosocial factors, and mental health
Get PDFDue to changing global circumstances in recent years, Iceland has experienced a
sharp increase in forced migrant children, youth, and families seeking refuge. The
aim of this doctoral thesis was to examine the migration experience of children and
youth who claimed asylum in Iceland upon arrival and to explore psychosocial
factors' role in their mental health post-migration. The study also examined
participants' acculturation strategy preferences, their relationship to mental health
outcomes, and whether there was support for the integration hypothesis in Iceland
(i.e., integration is related to better mental health outcomes than marginalization).
Two assessment interviews (including self-assessment measures) were conducted
approximately eight months apart, with children and youth who fled to Iceland
between 2016 and 2020. Seventy-five individuals ages 13 to 24 (M = 19.7, SD =
3.0, 67% male) participated during the first interview, while 43 participants (M =
20.16, SD = 3.1, 56% male) remained in the study and were interviewed a second
time.
The results presented in this thesis give valuable insight into the migration
experience of forced migrant children and youth fleeing to Iceland. Study
participants were, on average, exposed to numerous stressful life events (SLEs),
some of which acted as push factors forcing them to leave their home countries.
Low social support and traveling alone were related to greater vulnerability to SLEs
exposure. Furthermore, SLEs experiences were related to an increased risk of
developing post-traumatic stress disorder (PTSD) and other psychological
symptoms (i.e., anxiety, depression, and externalizing symptoms). PTSD symptoms
remained unchanged over two points in time. Still, higher levels of perceived social
support from peers were related to less severity of PTSD symptoms. Furthermore,
perceived parental social support was positively related to Icelandic language
proficiency. Social support, particularly from peers, and fewer PTSD symptoms
were also associated with greater mental well-being at time point two. Lastly,
iv
results support the integration hypothesis in Iceland as participants who favored
integration showed the best mental health outcomes (i.e., fewer PTSD and
depression symptoms), and those who preferred (or were forced to choose)
marginalization showed the poorest mental health outcomes.
These results highlight the importance of social support for a positive migration
experience, adaptation process, and mental health and well-being of forced migrant
children and youth in Iceland. They also demonstrate that the migration experience
of these children and youth is a dynamic process involving a confluence of factors
occurring during pre-migration, flight, and post-migration, which can impact their
lives and mental health. Lastly, they provide needed knowledge on a field of study
that has not yet been thoroughly explored in Iceland.Breyttar aðstæður í heiminum á undanförnum árum hafa valdið því að fjöldi barna,
ungmenna og fjölskyldna sem leita skjóls á Íslandi fer vaxandi. Markmið þessarar
doktorsrannsóknar var að kanna upplifun barna og ungmenna af því að flytja
búferlum til Íslands og sækja þar um alþjóðlega vernd ásamt því að kanna áhrif
sálfélagslegra þátta á geðheilsu þeirra eftir flutning.
Í rannsókninni voru einnig kannaðar þær aðferðir sem þátttakendur kusu til að
aðlagast menningu landsins, samspili aðferðanna við geðheilsu þátttakenda og hvort
stuðningur væri fyrir samþættingartilgátunni á Íslandi (þ.e. að samþætting hafi
jákvæðari áhrif á geðheilsu en jaðarsetning).
Tvö matsviðtöl (ásamt fyrirlagningu sjálfsmatskvarða) voru tekin með átta mánaða
millibili við börn og ungmenni sem fluttu búferlum til Íslands og sóttu um
alþjóðlega vernd á árunum frá 2016 til 2020. Sjötíu og fimm einstaklingar á
aldrinum 13 til 24 ára (M = 19,7, SF = 3,0, 67% karlar) tóku þátt í fyrsta viðtalinu
en 43 þátttakendur (M = 20,16, SF = 3,1, 56% karlar) héldu áfram í rannsókninni og
tóku þátt í seinna viðtalinu.
Niðurstöðurnar sem kynntar eru í þessari ritgerð gefa innsýn í upplifun þeirra barna
og ungmenna sem leita skjóls á Íslandi. Þátttakendur rannsóknarinnar upplifðu að
meðaltali fjölmarga streituvaldandi atburði sem sumir hverjir ollu því að
þátttakendur neyddust til að yfirgefa heimkynni sín. Þau sem fengu lítinn
félagslegan stuðning eða ferðuðust ein til Íslands voru líklegri til að upplifa
streituvaldandi atburði. Ennfremur tengdist streituvaldandi reynsla auknum líkum á
að greina frá einkennum áfallastreitu og sálrænna einkenna (t.d. kvíða, þunglyndis
og hegðunarvanda). Einkenni áfallastreitu héldust óbreytt á milli þeirra tveggja
matsviðtala sem tekin voru. Engu að síður tengdist aukinn félagslegur stuðningur
frá jafnöldrum færri einkennum áfallastreitu. Að auki hafði félagslegur stuðningur
foreldra jákvæð áhrif á íslenskukunnáttu barna og ungmenna. Félagslegur
stuðningur, sérstaklega frá jafnöldrum, og færri einkenni áfallastreitu voru einnig
vi
tengd betri andlegri vellíðan á tímapunkti tvö. Að lokum styðja niðurstöður
rannsóknarinnar við samþættingartilgátuna á Íslandi þar sem geðheilsa þátttakenda
sem voru hlynnt samþættingu var betri (þ.e. færri einkenni áfallastreitu og
þunglyndis) en þeirra sem kusu (eða voru neydd til að velja) jaðarsetningu.
Þessar niðurstöður sýna mikilvægi félagslegs stuðnings fyrir jákvæða upplifun af
fólksflutningum, aðlögunarferlinu og fyrir geðheilsu og vellíðan þeirra barna og
ungmenna sem neyðast til að leita skjóls á Íslandi. Niðurstöðurnar sýna einnig að
reynsla þessara barna og ungmenna af búferlaflutningum er síbreytilegt ferli sem
felur í sér samspil ýmissa þátta sem eiga sér stað fyrir fólksflutninga, á flóttanum og
eftir fólksflutninga, og allir þessir þættir geta haft áhrif á líf þeirra og geðheilsu.
Loks veita niðurstöðurnar nauðsynlega þekkingu á fræðasviði sem ekki hefur enn
verið kannað til hlítar á Íslandi.Rannís Doctoral Grant (grant number: 217521-051, case number: 2008-0071).
The study also received funding from the Icelandic Development Fund for Immigrant Affairs, financed by the Ministry of Social Affairs and Labour
Magnetoresistance and spin-orbit interaction in complex 2DEG systems : a study of Shubnikov-de Haas oscillations
Get PDFMagnetoresistance oscillations, also known as Shubnikov-de Haas (SdH) oscil- lations, is a well-known phenomena that results from the quantization of electron orbits in the presence of a magnetic field. These oscillations have been extensively studied and are a valuable experimental tool for extracting electronic charge densi- ties and spin-orbit interaction (SOI) couplings, such as Rashba and Dresselhaus cou- plings. Although 2DEGs with large Rashba, Dresselhaus, and g-factors are available, the current theoretical picture of explaining SdH behavior is not able to account for all those factors. Our findings show that by using a Poisson summation formula, we can analyze magneto-oscillations in 2DEGS systems with Rashba, Dresselhaus, and Zeeman couplings. The Poisson summation formula naturally separates the magne- tooscillations into fast and slow components which facilitates the analysis of the spin- orbit contribution. In this Ph.D. thesis, we investigate magnetooscillations in com- plex 2DEGs using both analytical and numerical methods thus providing a unique and comprehensive approach. Using the analytical approach, we identified a new condition for the vanishing of spin-orbit-related beatings. With numerical method, we are abled to extract both SOI couplings from the SdH oscillations independently of their Zeeman strength and electrical charge density. Additionally, we found that the behavior of SdH oscillations in such systems can be greatly influenced by the an- gle at which the in-plane magnetic field is tilted. This research contributes to the ongoing process of the development of novel spintronic devices.Reykjavik University, Ph.D fun
Agora : unified framework for crowd simulation research
Get PDFCrowd simulation focuses on modeling the movements and behaviors of large groups of people. This area of study has become increasingly important because of its several applications in various fields such as urban planning, safety, and entertainment. In each of these domains, the presence of virtual agents exhibiting realistic behavior greatly enhances the quality of the simulations. However, the inherently multifaceted and intricate nature of human behavior presents a unique challenge, necessitating the effective combination of multiple behavior models.
This thesis introduces a novel theoretical framework for modeling human behavior in crowd simulations, addressing the unresolved issue of combining a plethora of behavior models, often developed in isolation. The proposed framework decomposes human behavior into fundamental driving stimuli, which are then represented graphically through the heatmap paradigm. Subsequently, the agent behavior is influenced by the heatmaps, which guide them toward attractive areas and steer them away from repulsive locations based on the encoded stimuli. A key advantage of this approach lies in the ability to combine heatmaps using well-defined color operations, effectively integrating different aspects of human behavior. Furthermore, the heatmap paradigm facilitates objective comparison of simulation output with real-world data, employing image similarity metrics to evaluate model accuracy.
To realize this framework, the thesis presents a modular software architecture designed to support various tasks involved in crowd simulation, emphasizing the separation of concerns for each task. This architecture comprises a collection of abstract modules, which are subsequently implemented using appropriate software components to realize the underlying features, resulting in the Agora framework. To assess the ability of Agora to support the various tasks involved in crowd simulation, two case studies are implemented and analyzed. The first case study simulates tourists visiting Þingvellir national park in Iceland, examining how their behavior is influenced by the visibility of the surrounding environment. The second case study employs Agora to model the thermal and density comfort levels of virtual pedestrians in an urban setting.
The results demonstrate that Agora successfully supports the development, combination, and evaluation of crowd simulation models against real-world data. The authoring process, assisted by Agora, is significantly more streamlined compared to its native counterpart. The integration of multiple models is achieved by combining the heatmaps, resulting in plausible behavior, and the model assessment is made convenient through the evaluator within the framework. The thesis concludes by discussing the implications of these findings for the field of crowd simulation, highlighting the contributions and potential future directions of the Agora framework.Mannfjöldahermun fæst við gerð líkana af hreyfingu og hegðun stórra hópa af fólki. Mikilvægi þessa rannsóknasviðs hefur vaxið stöðugt vegna hagnýtingar á margvíslegum vetvangi, eins og til dæmis á vetvangi borgarskipulags, öryggis og afþreyingar. Þegar sýndarmenni hegða sér á sannfærandi hátt, leiðir það til betri hermunar fyrir þessi notkunarsvið. En mannleg hegðun er í eðli sínu margbrotin og flókin og því er það sérstök áskorun við smíði sýndarmenna að sameina, með áhrifaríkum hætti, mörg mismunandi hegðunarlíkön. Þessi ritgerð kynnir nýja fræðilega umgjörð líkanasmíði mannlegrar hegðunar fyrir mannfjöldahermun, sem tekur á þeim óleysta vanda að sameina fjölda hegðunarlíkana, sem oft eru þróuð með aðskildum hætti. Umgjörðin brýtur mannlega hegðun niður í grundvallar drifáreiti, sem eru sett fram grafískt útfrá hugmyndafræði hitakorta. Sýndarmennin hegða sér síðan undir áhrifum frá hitakortunum, sem vísa þeim í áttina að aðlaðandi svæðum og stýra þeim burt frá fráhrindandi svæðum, útfrá hinu umritaða áreiti. Lykilkostur þessarar nálgunar er sá eiginleiki að geta blandað saman hitakortum með vel skilgreindum litaaðgerðum, sem eru þá í raun samþætting mismunandi hliða mannlegrar hegðunar. Hitakortshugmyndafræðin auðveldar ennfremur hlutlægan samanburð hermunarúttaks og raungagna með notkun myndsamanburðarmælinga, til að meta nákvæmni líkana. Varðandi útfærslu, þá kynnir þessi ritgerð einingadrifna hugbúnaðarhögun sem er hönnuð til að styðja við ýmsa ferla mannfjöldahermunar, með áherslu á aðskilnað helstu viðfangsefna hvers ferlis. Þessi högun inniheldur safn huglægra eininga, sem síðan eru útfærðar með viðeigandi hugbúnaðarhlutum, sem raungera undirliggjandi eiginleika. Útkoman er sjálf Agora umbjörðin. Tvö sýnidæmi eru útfærð og greind til að meta getu Agoru til að styðja við ýmis mannfjöldahermunarverkefni. Fyrra dæmið hermir eftir ferðamönnum sem heimsækja Þingvallaþjóðgarð, og skoðar hvernig hegðun þeirra verður fyrir áhrifum sýnileika umhverfisins sem umleikur þá. Seinna dæmið nýtir Agoru til að smíða líkan af hitauppstreymis- og þéttleikaþægindum hjá sýndarvegfarendum í borgarumhverfi. Niðurstöðurnar sýna góðan árangur Agoru við að styðja þróun, samþættingu og mat mannfjöldahermunarlíkana gagnvart raungögnum. Þróunarferlið er verulega þjálla með Agoru en með hefðbundnum aðferðum. Samþætting margra líkana tókst með blöndun hitakorta, möguleg hegðun var framkölluð og mat á líkönunum varð þægilegra með umgjörðinni. Ritgerðinni lýkur með því að fjalla um áhrif þessara niðurstaðna á svið mannfjöldahegðunar, með áherslu á nýstálegt framlag þessarar rannsóknar og mögulega framtíðarþróun Agora umgjarðarinnar
Að leiða í gegnum þjónustu: Iðkun þjónandi forystu
No full textThis dissertation is about the practice of servant leadershi
Blind Hyperspectral Unmixing Using Autoencoders
Get PDFThe subject of this thesis is blind hyperspectral unmixing using deep learning based autoencoders. Two methods based on autoencoders are proposed and analyzed. Both methods seek to exploit the spatial correlations in the hyperspectral images to improve the performance. One by using multitask learning to simultaneously unmix a neighbourhood of pixels while the other by using a convolutional neural network autoencoder. This increases the consistency and robustness of the methods. In addition, a review of the various autoencoder methods in the literature is given along with a detailed discussion of different types of autoencoders. The thesis concludes by a critical comparison of eleven different autoencoder based methods. Ablation experiments are performed to answer the question of why autoencoders are so effective in blind hyperspectral unmixing, and an opinion is given on what the future in autoencoder unmixing holds.Efni þessarar ritgerðar er aðgreining fjölrásamynda (e. blind hyperspectral unmixing)
með sjálfkóðurum (e. autoencoders) byggðum á djúpum lærdómi (e. deep learning).
Tvær aðferðir byggðar á sjálfkóðurum eru kynntar og rannsakaðar. Báðar aðferðirnar
leitast við að nýta sér rúmfræðilega fylgni rófa í fjölrásamyndum til að bæta árangur
aðgreiningar. Ein aðferð með að nýta sér fjölbeitingarlærdóm (e. multitask learning)
og hin með að nota sjálfkóðara útfærðan með földunartaugnaneti (e. convolutional
neural network). Hvortveggja bætir samkvæmni og hæfni fjölrásagreiningarinnar.
Ennfremur inniheldur ritgerðin yfirgripsmikið yfirlit yfir þær sjálfkóðaraaðferðir sem
hafa verið birtar ásamt greinargóðri umræðu um mismunandi gerðir sjálfkóðara og
útfærslur á þeim.
í lok ritgerðarinnar er svo að finna gagnrýninn samanburð á 11 mismunandi aðferðum byggðum á sjálfkóðurum. Brottnáms (e. ablation) tilraunir eru gerðar til að svara
spurningunni hvers vegna sjálfkóðarar eru svo árangursríkir í fjölrásagreiningu og stuttlega rætt um hvað framtíðin ber í skauti sér varðandi aðgreiningu fjölrásamynda með
sjálfkóðurum.
Megin framlag ritgerðarinnar er eftirfarandi:
- Ný sjálfkóðaraaðferð, MTLAEU, sem nýtir á beinan hátt rúmfræðilega fylgni rófa í
fjölrásamyndum til að bæta árangur aðgreiningar. Aðferðin notar fjölbeitingarlærdóm
til að aðgreina grennd af rófum í einu.
- Ný aðferð, CNNAEU, sem notar 2D földunartaugnanet fyrir bæði kóðara og afkóðara
og er fyrsta birta aðferðin til að gera það. Aðferðin er þjálfuð á myndbútum (e.patches)
og því er rúmfræðileg bygging myndarinnar sem greina á varðveitt í gegnum aðferðina.
- Yfirgripsmikil og ítarlegt fræðilegt yfirlit yfir birtar sjálfkóðaraaðferðir fyrir fjölrásagreiningu. Gefinn er inngangur að sjálfkóðurum og elstu tegundir sjálfkóðara eru
kynntar. Gefið er greinargott yfirlit yfir helstu birtar aðferðir fyrir fjölrásagreiningu
sem byggja á sjálfkóðurum og gerður er gangrýninn samburður á 11 mismunandi sjálfkóðaraaðferðum.The Icelandic Research Fund under Grants 174075-05 and 207233-05