Opin visindi
Not a member yet
2982 research outputs found
Sort by
Merkingarsköpun nemenda í stærðfræði í framhaldsskóla með kennara sem leggur áherslu á samræður og notkun tölvutækni
Many students experience mathematics as meaningless and irrelevant to their lives outside the school system. In response, mathematics educators have called for more emphasis on meaning making and dialogue in the classroom, and some have argued that technology can transform school mathematics. Still, traditional methods prevail, technology has had a limited impact on teaching, and not much research exists on the daily use of technology for dialogical teaching in classrooms.
This doctoral study addresses the concerns above by reporting on a collaboration with a teacher committed to a pedagogy based on drawing students into mathematical dialogue while exploring, conjecturing, and convincing others. For one semester, the researcher worked with and observed the teacher and his Icelandic 11th-grade class of upper-secondary students, most of whom had not performed well in their previous mathematics classes. The research focused on exploring students’ meanings when discussing specific mathematics tasks. These tasks were mainly dynamic geometry software tasks, some of which were designed collaboratively by the teacher and the researcher.
The class was video recorded, and students’ communication and actions were analysed from a dialogical viewpoint to interpret the meanings they made of the tasks and to what extent their role as school students influenced their engagement with mathematics. This analysis shows that within the frame of a first-year course in upper secondary school, the teacher can engage students in genuine mathematical dialogue in which students experience the satisfaction of making mathematical meaning, even students who are disaffected with mathematics beforehand. It illustrates how dynamic geometry tasks can be used for this purpose while showing that meaning making is far from linear.
The following tensions that are inherent in mathematics teaching are highlighted in the thesis: between mathematical abstraction and the particularities of real-world context; between mathematical explicitness and the ordinary reliance on the other to do some work to understand what one means; between mathematical explorationconjecturing-convincing and the completion of required tasks; and between basing conclusions on what seems readily apparent and on reasoning based on properties.
It is argued that a dialogic stance and sensitisation to the complexities of students entering and adopting mathematical discourse are crucial. This involves students developing ways to represent relations with increasing precision when they must make their thinking clear and convincing to others. The teacher needs to connect the students’ ways with canonical ways of expressing relations, including those that can be used to create computer screen objects.Margir nemendur upplifa stærðfræði sem tilgangslausa og óviðkomandi lífi sínu utan skólakerfisins. Því hafa stærðfræðimenntafræðingar kallað eftir meiri áherslu á merkingarsköpun og samræður í stærðfræði og sumir hafa rökstutt að tölvutækni geti umbreytt stærðfræðikennslu. Hefðbundnar aðferðir eru þó enn ríkjandi og tækni hefur haft takmörkuð áhrif á kennslu.
Doktorsrannsóknin beinist að merkingarsköpun íslenskra framhaldsskólanema á fyrsta ári í stærðfræðitímum. Flestir nemendur í hópnum höfðu ekki náð góðum árangri í stærðfræði áður samkvæmt viðmiðum skólakerfisins. Kennslufræði kennarans byggði á því að draga nemendur inn í samræður um stærðfræðiverkefnin. Slíkar samræður ganga út á að rannsaka saman spurningar, setja fram tilgátur og sannfæra aðra um þær. Sum verkefnin voru sérstaklega hönnuð í samstarfi kennara og rannsakanda til að stuðla að merkingarsköpun í samræðum, sér í lagi verkefni þar sem nemendur notuðu kvikt rúmfræðiforrit.
Hópurinn var tekinn upp á myndband yfir eina önn og samskipti og athafnir nemenda voru greind út frá samræðusjónarmiði (dialogism) til að túlka þá merkingu sem nemendur sköpuðu saman í verkefnavinnunni. Greiningin sýnir hvernig kennari getur dregið nemendur inn í stærðfræðilega samræðu þar sem nemendur upplifa ánægju af því að skapa stærðfræðilega merkingu jafnvel þó að nemendur hafi haft neikvæða reynslu af stærðfræði áður. Hún sýnir einnig að slík merkingarsköpun er langt frá því að vera línulegt ferli heldur einkennist hún af ýmsum togstreitum.
Meðal annars takast á sjónarhorn hlutfirringar (abstraction) og sjónarhorn „raunveruleikans“, viðmið stærðfræðinnar um skýrleika togast á við hversdagsleg viðmið, þar sem ætlast er til að viðmælendur geti í eyðurnar til að skilja hvað aðrir eiga við, hugmyndir um stærðfræði sem ferli könnunar-tilgátna-sannfæringar takast á við markmið nemenda um að ljúka skylduverkefnum, og tilhneiging fólks til að álykta út frá því sem virðist sjónrænt ljóst togast á við viðmið stærðfræðinnar um að rökstyðja ályktanir út frá skilgreindum eiginleikum.
Samkvæmt niðurstöðum skiptir sköpum fyrir kennara að taka afstöðu með samræðunni. Þeirri afstöðu verður að fylgja næmni á það flókna ferli sem það er að tileinka sér stærðfræðilega orðræðu. Það ferli felur í sér að nemendur þróa sínar eigin leiðir til að lýsa venslum á sífellt nákvæmari hátt vegna þess að þeir þurfa að gera hugsunina öðrum ljósa. Einnig þarf kennari að tengja leiðir nemenda við hefðbundnar leiðir stærðfræðinnar til að tjá tengsl, þar á meðal þær sem hægt er að nota til að búa til grafísk líkön með stærðfræðihugbúnaði
Pressure sensing of silicon nanowires
Nanostructures made from crystalline silicon, especially in the form of nanowires
(SiNWs), have shown great potential as pressure sensors due to their unique properties
such as high sensitivity, small size, and low power consumption. When a force is
applied to SiNWs, they undergo a mechanical deformation that results in a change in
their electrical resistance. Such an effect has been referred to as the piezoresistance
effect. This change in resistance can be measured and used to determine the amount
of pressure being applied. By integrating these nanowires into a sensor device, it is
possible to create a highly sensitive pressure sensor that can be used in a variety of
applications such as in medical devices, aerospace technology, and robotics. Many
available techniques can be applied to fabricate such SiNWs. One of the simplest ones
is the so-called metal-assisted-chemical-etching (MACE) which has gained significant
attention in recent years. This process involves the use of a metal catalyst, such as
silver, to etch silicon in a controlled manner to produce nanowires with high aspect
ratios. The nanowires can be integrated with other materials to create a flexible and
stretchable sensor that can conform to curved surfaces and be used in a variety of
applications. One advantage of using MACE to fabricate silicon nanowires is that it
is a low-cost and scalable process. This makes it possible to produce large quantities
of nanowires at a low cost, which is important for commercial applications.
This thesis describes the fabrication of SiNWs using MACE and applications of
the SiNWs as an accurate and sensitive pressure sensor for an isostatic and uniaxial
load. Its use was further extended to fabricate a novel, small, and compact, breath
sensor that could potentially have an impact on sleep research
Ísland og danskt krúnuvald á Norður-Atlantshafi. Fyrstu skref frjálsrar verslunar 1751–1791
Ritgerð þessi fjallar um mótun frjálsrar verslunar undir hlutleysisstefnu danskra stjórnvalda á
árabilinu 1751–1791. Á þeim tíma unnu dönsk stjórnvöld að því að afnema einokun í
skrefum og koma á frjálsri verslun. Í þessu tilliti hafði Ísland og menningararfur
þjóðveldistímans – Alþingi, réttararfur og íslensk tunga – hlutverki að gegna dönsku
krúnunni til styrktar.
Í ritgerðinni er varpað ljósi á pólitíska þýðingu Íslands þegar umskipti voru að eiga sér
stað með aðskilnaði Bretlands og nýlendna ríkisins í Norður-Ameríku. Þá þótti nauðsynlegt
að móta verslunarkerfi á Norður-Atlantshafi að nýjum veruleika. Þá voru hafðar að leiðarljósi
hugmyndir sem áttu sér rætur meðal skoskra og franskra upplýsingarmanna. Stuðla bæri að
aukinni samheldni, valdajafnvægi og friði í samskiptum ríkja með frjálsri verslun. EdenRayneval samningurinn milli Breta og Frakka um frjálsa verslun, sem var samþykktur haustið
1786, byggði á þessu. Dönsk stjórnvöld tilkynntu um afnám einokunar á Íslandi skömmu fyrr,
18. ágúst, og sex kaupstaðir voru stofnaðir 17. nóvember. Viðamikil fríverslunartilskipun
gekk svo í gildi 13. júní 1787.
Í þremur meginköflum er leitast við að útskýra hvernig viðreisnaráform Dana á
Íslandi, einkum á sviði verslunarmála, þróuðust og bent á vísbendingar um að þau höfðu
víðtæka pólitíska þýðingu. Um var að ræða hægfara breytingar á verslunarháttum í frelsisátt.
Skoðanaskipti komu fram í hópi danskra og íslenskra hugsuða og embættismanna um þá leið
sem velja ætti til að auka frelsið. Ætti verslunin að vera frjáls fyrir þegna Danaveldis og
borgara í íslenskum kaupstöðum eða frjáls fyrir alla óháð ríkisfangi? Spurningin var um leið
um það hvort hægt væri að byggja Íslandsverslun á því sem samtímamenn nefndu kólóníverslun, líkt og í nýlendum Dana í Karíbahafi, eða ekki. Á prenti og í sendibréfum var tekist á
um hvort fara ætti hina nýju leið í anda kólóní-verslunar eða hvort engu ætti að breyta með
tilliti til stöðu Íslands við útfærslu frelsis í verslunarháttum.
Samhliða umfjöllun um þróun fríverslunaráforma stjórnvalda á Íslandi er fjallað um
norrænan, þ.e. íslenskan, menningararf og þýðingu hans í samtímanum. Sjónum er einkum
beint að nýjum útgáfum á norrænu miðaldaefni, verkefnum Árnanefndar og fornfræðistarfi
Jóns Eiríkssonar og Gríms Thorkelín, sem fór fyrir hönd dönsku krúnunnar til Bretlands
sumarið 1786. Bent er á að útgáfurnar og önnur verkefni fornfræðinga höfðu
hugmyndafræðilega þýðingu til að styrkja valdastoðir erfðakonungsdæmis.
ii
Umfjöllun um málefni fríverslunar á Íslandi er sett í samhengi við stöðu Danaveldis
sem í krafti hinnar ævagömlu dönsku krúnu var temprandi pólitískt afl í stjórnmálaheimi
samtímans. Bent er á að breytni danskra konunga í fyrndinni hafði lykilþýðingu þegar þörf
var á sögulegum fyrirmyndum í samtímanum um utanríkissamskipti á grundvelli friðar
fremur en samkeppni. Grímur Thorkelín og verkefni hans á Bretlandseyjum miðuðu m.a. að
því að útskýra þetta friðarhlutverk danskra konunga en jafnframt stöðu þeirra sem löggjafa á
þingum. Á British Museum vann Grímur að uppskriftum á engilsaxneskri kviðu, Bjólfskviðu,
sem var heimild um þetta tvennt. Réttararfur og stjórnskipun þjóðveldistímans, þegar Alþingi,
frjálst þing sem átti rætur að rekja í eldra þinghaldi Engilsaxa (e. Wittenagemot), var við lýði,
vakti athygli í hópi þeirra menntamanna sem Grímur starfaði með á Bretlandsárunum en þeir
töldu að grundvöllur verslunarfrelsis væri pólitískt frelsi. Þjóðveldistíminn á Íslandi, þegar
verslun við nágrannalönd dafnaði undir frjálsri stjórnskipun á engilsaxneskum grundvelli, var
söguleg forsenda þegar unnið var að útfærslu frjálsrar Íslandsverslunar.
Meginniðurstöður rannsóknarinnar eru að við útfærslu fríverslunar og í umræðum um
hana hafði Ísland, saga þess og menning, margháttaðaða þýðingu fyrir Danaveldi og dönsku
krúnuna. Afnám einokunar og hægfara innleiðing frjálsrar verslunar á Íslandi var til vitnis um
framfarahug danskra stjórnvalda og samvinnuanda þeirra um verslun á Norður-Atlantshafi.This thesis examines the development of free trade in Iceland under Denmark’s policy of
neutral trade between 1751 and 1791. During this period the Danish authorities were working
on abolishing mercantile trading methods in stages and introducing free trade. In this
endeavour, Iceland and its commonwealth heritage – the Althing, Iceland’s legal tradition and
its language – served the interest of the Danish crown.
The thesis casts new light on Iceland’s position during transitional times in
international affairs with the parting of the British empire and the North American
colonies. Then it was deemed necessary to adjust North Atlantic trading to changing times.
The roots of the adjustment lay in ideas of Scottish and French economic thinkers of the age
of enlightenment. Peace and balance of power should be promoted, and competition and
jealousy of trade between nations should be reduced internationally with greater co-operation
and freedom of trade. This was the basic idea behind the Eden-Rayneval treaty, concluded
between Britain and France in the autumn of 1786. The Danish administration published a
decree which abolished the monopoly trade a few weeks earlier (18 August). Six chartered
towns were established in Iceland three months later (17 November). An extensive free trade
decree was subsequently promulgated on 13 June 1787.
The three main chapters trace in chronological order the Danish plans for reform in
Iceland, especially in trading matters, and highlight evidence of their political implications.
The transformation from mercantilism to free trade was gradual and brought to the surface
different opinions among Danish and Icelandic thinkers and officials concerning possible
approaches to greater freedom. Should trade become free for Danish subjects and citizens in
Icelandic townships, or should this apply regardless of nationality? The second path, trade on
so-called colonial lines, was referred to as fully free trade. This resulted in a fierce debate,
which took place both officially and in correspondence, over whether there should be limited
or unlimited free trade in Iceland.
The development of the free trade reforms of the authorities are discussed in the
context of the contemporary importance of Norse culture, with its roots in Iceland. The
publications of Árnanefnd and the antiquarian work of Jón Eiríksson, Grímur Thorkelín and
others are highlighted and its ideological significance in strengthening the power of the
hereditary crown.
iv
The trade debate is discussed in the Danish context, i.e. in regard to the Danish
Crown, which was considered a moderating force in contemporary international affairs due to
the long history of its crown. The ancient mediatory role of the Danish monarchy was
considered important as a historical model for diplomacy based on peace rather than
competition. This and the legal prerogative of the king were documented in the Anglo-Saxon
epic poem later known as Beowulf which Grímur Thorkelín unearthed and transcribed during
his stay in Britain (1786–1791). The judicial heritage and constitution of the commonwealth
era – when the Althing was in operation, a free parliament that had its roots in the elder
Anglo-Saxon parliamentary tradition (Wittenagemot) – attracted the interest of a group of
scholars among whom Grímur worked in the British Isles. They believed political freedom to
be a precondition for free trade. The commonwealth period in Iceland, when trade with
neighbouring countries flourished on an Anglo-Saxon constitutional basis, was the historical
precondition for the execution of free trade reforms in Iceland.
The main conclusion of the thesis is that Iceland’s cultural heritage was of multiple
significance for Denmark and the Danish crown in both the discussion and the execution of
the authorities’ free trade plans. The abolition of monopoly trade in Iceland and the gradual
adoption of free trading practices demonstrated the progressive policy of the Danish
authorities and their co-operative spirit towards trade in the North Atlantic.Háskólasjóður Eimskipafélags Íslands
Det Arnamagnæanske Stipendu
Að finna sig heima í hnattvæddum heimi: Borgaravitund og inngilding í tengslum við menningarlegan margbreytileika á íslenskum menntavettvangi
The Icelandic education system has developed largely in line with the Nordic social
welfare model emphasising principles of democratic citizenship and inclusion. In
the past two decades, Iceland has moved from marginal immigration to being one
of the highest immigrant intake countries in Europe. Based on three separate
studies and subsequent peer-reviewed articles, this PhD project seeks to
understand how citizenship and inclusion are presented and perceived in relation
to cultural diversity within the context of Icelandic education. The research draws
on critical scholarly work on global citizenship education (GCE) and inclusion in
conjunction with selected conceptual ideas from Hannah Arendt; in particular her
metaphor of visiting as a way to engage with diversity.
The research includes an analysis of policy documents, unstructured group
interviews with teachers and semi-structured individual interviews with parents with
immigrant and refugee status. It also includes a theoretical inquiry into the role of
GCE as an inclusive way of engaging with cultural diversity within national
educational settings. The research thus contributes to the broad range of studies
pertaining to educational inclusion of immigrants and refugees. It is unique in the
way it makes use of diverse data and analysis as pertaining to the education of
migrant students and the significance of GCE.
Findings from the analysis of policy documents and the teachers’ narratives
indicate overlapping discursive orientations of citizenship and inclusion as
assimilative being on the one hand and as competitive performance on the other.
The analysis of the parents’ interviews suggests that parents with diverse
sociocultural background, education and migration trajectories, experience various
forms of internal exclusion within Icelandic schools. That is where their
perspectives and experiences are either invalidated or disregarded completely.
Such notions risks maintaining and recreating binary and unequal power positions
between Icelandic parties on the one hand and immigrants and refugees on the
other.
The doctoral project points out the importance of approaching citizenship and
inclusion in a critical and decentered manner. It is encouraged that in order for
"the young and new" citizens to be able to develop and share their unique
perspectives within the space of Icelandic schools, dominant actors within the field
of education must put themselves in the role of the ‘visitor’ who seeks to engage
with the perspectives of immigrants and refugees with the aim to develop and
revise a vision of what it means to be a citizen and to belong in a globalised world.Íslenskt menntakerfi hefur að mestu leyti þróast í samræmi við norræna
velferðarhefð þar sem áhersla er lögð á lýðræði, jafnrétti og inngildingu. Á
unfanförnum tveimur áratugum hefur innflytjendum og flóttafólki fjölgað jafnt og
þétt á Íslandi. Doktorsverkefnið byggir á þremur aðskildum en tengdum
rannsóknum þar sem meginmarkmiðið er að skilja hvernig borgarvitund og
inngilding birtast í tengslum við menningarlegan margbreytileika á íslenskum
menntavettvangi. Fræðilegur bakgrunnur verkefnisins byggir á gagnrýnum
kenningum um hnattræna borgaramenntun (e. global citizenship education) auk
þess sem leitað var til klassískra kenninga Hönnu Arendt og þá sérstaklega
myndlíkingar hennar um mikilvægi þess að taka mið af og heimsækja (e. visiting)
mismunandi sjónarmið ólíkra aðila.
Rannsóknin byggir á greiningu á íslenskum stefnuskjölum, hópviðtölum við kennara
og einstaklingsviðtölum við foreldra með stöðu innflytjenda og flóttafólks. Þá fór
einnig fram fræðileg greinig á þýðingu hnattrænnar borgaramenntunar sem
inngildandi leiðar til að mæta menningarlegum margbreytileika í skólastarfi.
Rannsóknin er því mikilvægt framlag til þeirra fjölmörgu og ólíku menntarannsókna
sem láta sig inngildingu innflytjenda og flóttafólks varða. Sérstaða rannsóknarinnar
felst einnig í fjölbreyttri gagnaöflun og greiningu sem snýr að menntunar barna og
ungmenna af erlendum uppruna og þýðingu hnattrænnar borgaramenntunar í því
sambandi.
Niðurstöður á greiningu stefnumótunarskjala og orðræðu kennara varpa ljósi á
viðteknar og samvirkandi hugmyndir um borgaravitund og inngildingu sem byggja
ýmist á orðræðu um samlögun eða samkeppni og frammistöðu einstaklinga. Þá
benda frásagnir foreldra af ólíkum uppruna og með mismunandi bakgrunn til þess
að þau upplifi öll innri útilokun á vettvangi menntunar þar sem sjónarhorn þeirra
og reynsla er ekki tekin gild. Slíkt skapar hættu á að viðhalda ójafnri valdastöðu á
milli íslenskra aðila annars vegar og innflytjenda og flóttafólks hins vegar.
Í doktorsritgerðinni er bent á mikilvægi þess að nálgast hugmyndir um
borgaravitund og inngildingu á gagnrýnin og afmiðjaðan hátt. Hvatt er til þess að
„hinir ungu og nýju“ borgarar fái tækifæri til að móta og deila viðhorfum sínum og
reynslu á sameiginlegum vettvangi skólasamfélagsins. Þetta þýðir að ráðandi aðilar
á íslenskum menntavettvangi þurfa að geta sett sig í hlutverk ‘gestsins’ sem sækist
eftir því að hlusta á raddir innflytjenda og flóttafólks og nýta þau viðhorf til að
endurskoða og þróa sýn á hvað það þýðir að vera borgari og að tilheyra í
hnattvæddum heimi
Að verða blendingskennari í alþjóðlegu samhengi: Starfstengd sjálfsrýni til valdeflingar
This dissertation collects my five self-studies to make meaning of my doctoral project. I explore the path to empowerment in becoming a hybrid educator through the Self- Study of Teacher Education Practices (S-STEP/self-study) methodology. In each study, I explored my professional context with various qualitative methods.
I am a Japanese immigrant educator educated and trained in Japan and Iceland. My self-study began when I experienced a professional identity crisis at an Icelandic preschool in October 2014. In Iceland, children’s freedom in play is respected. However, my teaching was rooted in Japanese teacher-centered approaches, which keep students firmly under the educator’s control. I was confused by this jarring cultural difference, I expanded my self-study experience in Iceland to Japan, where I supported the development of Japanese teachers’ professional learning community using self- study.
To theoretically underpin my professional knowledge, I categorized three types of professional knowledge: Concept-based knowledge, pedagogy-based knowledge, and identity-based knowledge. Concept-based knowledge is developed based upon Paulo Freire’s critical pedagogy. In pedagogy-based knowledge, concepts of culturally responsive teaching, core reflection, and funds of knowledge are explored to contextualize my inclusive pedagogy in my self-studies. Finally, identity-based knowledge describes the transition of professional identities from an immigrant educator to a hybrid educator. Based on these varieties of knowledge, my professional identity has shifted, developed, and even kept transforming.
For data collection and analysis, I used narrative as an overarching method. I kept a reflective journal throughout my practice in Iceland and Japan and used it to create ten reflective short stories. I created concept maps to organize, reflect, explore, and make connections between concepts. Teaching materials, field notes, interview transcripts, photos, emails, SMS, and Japanese Haiku poems are also included in my data. In the early stages of my self-study (2014-2018), I relied on traditional qualitative methods such as interviews and observations to collect data. In the later stages (2019-2023), I used arts-based methods, including metaphor and Japanese Haiku poetry. Combining these different methods, my self-study methods kept developing to explore answers to my complex questions and go beyond “so what” through multiple layers of analysis.
The first publication investigates the self-study movement in Japan and my potential position as a critical friend to the Japanese teachers’ self-study community. The second publication explores my professional development at an Icelandic preschool using the
v
metaphor of “building the boat.” The third publication examines my workshop experience of teaching critical reflection to Japanese student teachers through Japanese Haiku. The fourth publication analyzes how my understanding of “love” transformed while working with Icelandic children. Finally, the fifth publication reflects on the critical friendship-based doctoral student and supervisor relationship.
Upon reflecting on the five self-studies, I identified two streams across them: Professional life (how I became a hybrid educator between Japan and Iceland); and self-study methodology (how my understanding and the use of self-study methodology changed as I gained more professional experiences in the global context). Based on the findings, I discuss the three types of hybridity that make me become a hybrid educator: Cultural, professional, and methodological hybridity. These hybridities respond to my research question and enabled me to develop the meaning necessary to become a hybrid educator in the global context. In conclusion, I share a short story about my doctoral studies using the self-study tree metaphor to encapsulate my overall learning from the self-study experience.Þessi ritgerð er safn fimm rannsókna sem ég vann til að gefa doktorsverkefni mínu
merkingu. Til að verða blendingskennari feta ég slóð valdeflingar studd aðferðum
starfstengdrar sjálfrýni (self study of educational practice/ S-STEP). Í hverri rannsókn
kafa ég í faglegt samhengi mitt og starfsþróun með margvíslegum eigindlegum
aðferðum.
Ég er japanskur innflytjandi og kennari, menntuð og þjálfuð í Japan og á Íslandi. Ég
byrjaði að vinna í anda starfstengdrar sjálfrýni þegar ég upplifði faglega
sjálfsmyndarkrísu í íslenskum leikskóla í október 2014. Á Íslandi nýtur frelsi barna í leik
viðurkenningar en mín eigin kennsla átti rætur í japönskum kennaramiðuðum aðferðum
þar sem nemendur eru sífellt undir stjórn kennarans. Menningarmunurinn setti mig út af
laginu. Reynsla mín af starfstengdri sjálfsrýni á Íslandi víkkaði út faglegan
sjóndeildarhring minn og leiddi til þess að ég fór að styðja við japanska kennara í að
skapa faglegt lærdómssamfélag í gegnum starfstengda sjálfsrýni.
Fræðilegur grunnur fagþekkingar minnar er þríþættur: Kenningaleg þekking,
kennslufræðileg þekking, og þekking byggð á sjálfsmynd. Kenningarleg þekking er
þróuð út frá hugmyndum Paulos Freire um gagnrýna menntunarfræði. Kennslufræðileg
þekking er mótuð út frá hugtökum um menningarnæma kennslu, ígrundun og
þekkingarbrunna til að finna viðeigandi samhengi fyrir mína eigin inngildandi
kennslufræði. Þekking byggð á sjálfsmynd lýsir umbreytingu faglegrar sjálfmyndar úr
því að vera sjálfsmynd innflytjanda yfir í að vera blendingskennari. Út frá þessum ólíku
fræðum hefur fagleg sjálfsmynd mín breyst, þróast og jafnvel ummyndast.
Aðferðir frásagnarrýni (e. narratives) var beitt við gagnaöflun og gagnagreiningu. Ég
hef haldið ígrundandi rannsóknardagbækur samhliða starfi mínu í Japan og á Íslandi. Úr
þessum dagbókum hef ég endurunnið tíu stuttar frásagnir. Ég bjó til hugtakakort til að
skipuleggja, hugleiða, kafa dýpra í og finna tengsl á milli hugtaka. Kennsluefni,
vettvangsnótur, viðtöl, myndir, tölvupóstar, smáskilaboð og japanskar hækur eru einnig
hluti af gagnasafninu. Á fyrstu stigum rannsókna minna (2014–2018) reiddi ég mig á
hefðbundnar eigindlegar aðferðir við að safna gögnum, eins og viðtöl og
vettvangsathuganir. Á seinni stigum (2019-2023) notaði ég skapandi aðferðir, meðal
annars líkingar og japanskar hækur. Með því að blanda saman ólíkum aðferðum og
nota margprófun (e. Triangulation) þróuðust leiðir mínar við starfstengda sjálfsrýni
áfram og gerðu mér kleift að kafa dýpra í þær flóknu spurningar sem vöknuðu og með
því að fara í gegnum fjölmörg greiningalög komst ég lengra en „hvað með það“
viðbrögð.
Fyrsta greinin fjallar um hreyfingu sem hefur myndast um starfstengda sjálfsrýni í Japan
og stöðu mína sem mögulegs gagnrýnins vinar hins japanska samfélags starfstengdrar
sjálfsrýni. Önnur greinin skoðar faglega þróun mína í íslenskum leikskóla í gegnum
líkinguna um að „smíða bát“. Þriðja greinin kafar í reynslu mína af því að kenna
japönskum kennaranemum gagnrýna ígrundun með því að nota ljóð, japanskar hækur. Í
fjórðu greininni skoða ég hvernig skilningur minn á „ást“ umbreyttist á meðan ég vann
með íslenskum börnum. Að endingu, í fimmtu greininni, þá velti ég fyrir mér sambandi
doktorsnema og leiðbeinanda sem þróast út frá hugmyndinni um gagnrýnin vin.
Þegar ég lít yfir þessar fimm rannsóknir, sé ég tvo þræði sem liggja í gegnum þær
allar: Faglegt líf (hvernig ég varð blendingskennari á milli Japans og Íslands) og
aðferðafræði starfstengdrar sjálfsrýni (hvernig skilningur minn og beiting starfstengdrar
sjálfsrýni breyttist eftir því sem ég öðlaðist dýpri faglega reynslu í alþjóðlegu
samhengi). Út frá þessum niðurstöðum ræði ég þrennskonar blendingstegundir sem
gerir mig að blendingskennara: Menningarlega, faglega og aðferðafræðilega. Þessar
ólíku blendingstegundir vísa til rannsóknarspurningarinnar og hjálpa mér að leggja
merkingu í hvað það þýðir að verða blendingskennari í alþjóðlegu samhengi. Til að
draga saman lærdóminn af doktorsnámi mínu deili ég stuttri frásögn þar sem ég nota
líkinguna tré til að ná utan um það nám sem átti sér stað í gegnum reynslu mína af
starfstengdri sjálfsrýni
Reduction of energy cost of magnetization switching in a biaxial nanoparticle by use of internal dynamics
A solution to energy-efficient magnetization switching in a nanoparticle with biaxial anisotropy is presented. Optimal control paths minimizing the energy cost of magnetization reversal are calculated numerically as functions of the switching time and materials properties, and used to derive energy-efficient switching pulses of external magnetic field. Hard-axis anisotropy reduces the minimum energy cost of magnetization switching due to the internal torque in the desired switching direction. Analytical estimates quantifying this effect are obtained based on the perturbation theory. The optimal switching time providing a tradeoff between fast switching and energy efficiency is obtained. The energy cost of switching and the energy barrier between the stable states can be controlled independently in a biaxial nanomagnet. This provides a solution to the dilemma between energy-efficient writability and good thermal stability of magnetic memory elements.This work was supported by the Icelandic Research Fund (Grants No. 217813 and No. 184949), the University of Iceland Research Fund (Grant No. 15673), and the Swedish Research Council (Grant No. 2020-05110).Post-print (lokagerð höfundar
“No Bare Bottoms”: The Responsibilization of the Good Gay Citizen in Icelandic Media Discourses 1990–2010
This article explores how gay men in Iceland were constructed as good responsible citizens through neoliberal discourses from 1990 to 2010. Drawing on interviews with gay men in Icelandic magazines, we focus on three discursive formations of responsibilization that reveal the technologies of agency at play in transforming the men into good, responsible gay citizens capable of self-management. The discursive formations focus on the good gay citizen who (a) has a positive mind-set, (b) transforms himself, and (c) displaces responsibility for personal harm. They reveal how gay men are constituted as neoliberal subjects through discursive practices linked to responsibility, happiness, and national progress. These practices enable a normalization process devoid of confrontation, anger, or blame where gay men are not only made responsible for their own lives but also the marginalization they experienced in the past.Icelandic Centre for Research Grant Number 206625-053Peer Reviewed Pre-print (Accepted manuscript
A Different Story: The Fairy Tale in Old Norse Literature
Responding to the rapid growth of interest in the intersections between folklore and Old Norse literature in the field of Old Norse studies in recent years, this study aims at renewing and expanding the discussion on the relation between the fairy tale and medieval Icelandic literature. This scholarly discourse reached its peak around 1900 but declined in the twentieth century when the closely related fields of folkloristics and medieval studies separated and diverged in their research goals. Although the interest in the folkloric method and approach has returned to Old Norse studies, the fairy tale and its connections to Old Norse literature have not gained much interest so far. Meanwhile, the field of folkloristics has turned its back on the historical development of folktales after spurious claims on a literary origin of the fairy tale sparked a fierce debate amongst folklorists and scholars of literature in the first decade of the twenty-first century.
The present thesis engages and revisits prior discourses on fairy tales and their medieval counterparts. It aims at examining fairy-tale material in medieval Icelandic saga texts and clarifying whether entire tale types or smaller narrative units similar to fairy-tale motifs can be found. To what extent does fairy-tale material in Icelandic saga literature equal its much more recent counterpart from the nineteenth century, and to what degree do they differ? Finally, some discussion on the possible meaning and purpose of those fairy-tale elements will follow in the concluding chapter of this thesis. The present PhD thesis constitutes an article-based dissertation (compilation thesis) and consists of three peer-reviewed articles, all of which have been accepted for publication. The three papers provide case studies examining the relation between fairy-tale material and Icelandic saga literature. The introductory chapter and the concluding chapter of this thesis will provide a thorough introduction to the scholarly background as well as a final discussion, putting the findings in a broader perspective.
Overall, the results suggest that fairy tales as we know them today looked different in medieval times, arguably due to their undergoing literary treatment and adaptation by medieval writers. However, despite their differences with modern fairy tales, they usually display the same core principles and symbolic language as later fairy tales, namely, by metaphorically hinting at the cyclic logic of enchantment and disenchantment. The recurring and stable motifs concerning the displacement and substitution of the hero/heroine, as well as the identification of the rightful heir or romantic match by recognition tokens, suggest that the fairy tale had an important role to play in the conception and production of medieval Icelandic sagas and cannot be waved aside as a more recent and less meaningful addition by later writers or compilers of Icelandic sagas.Í þeirri ritgerð sem nú er lögð fram til doktorsprófs við Háskóla Íslands verður leitast við
að rannsaka og leggja fram ný rök í umræðunni um tengsl ævintýra og íslenskra
miðaldabókmennta, ekki síst í ljósi sívaxandi áhuga á tengslum þjóðfræðaefnis og
norrænna miðaldabókmennta hin síðari ár. Rannsóknin, sem er þá eins konar innlegg í
yfirstandandi umræðu, á sér þó einnig sögulegan grunn, í fræðilegri umræðu sem náði
hápunkti sínum um aldamótin 1900. Á 20. öld dró á hinn bóginn verulega úr
samanburðarrannsóknum miðaldabókmennta og ævintýra, þegar hin tvö svo mjög skyldu
fög, þjóðfræði og bókmenntafræði, greindust að og þróuðu með sér áherslur í ólíkar áttir.
En jafnvel þótt áhugi miðaldafræðinga á aðferðum þjóðsagnafræðinnar hafi aukist aftur,
eins og mörg dæmi sýna, hafa nýjar rannsóknir enn ekki náð, nema að litlu leyti, til
ævintýra og tengsla þeirra við eldri texta. Á sama tíma hafa fræðimenn innan
þjóðsagnafræðinnar snúið baki við kenningum um fornar rætur ævintýra og til að mynda
hafa nýlegar kenningar um bókmenntalegan uppruna ævintýra getið af sér harðar deilur á
milli þjóðfræðinga og bókmenntafræðinga.
Í ritgerðinni er leitast við að varpa ljósi á þá víðu rannsóknarsögu sem að baki
liggur, auk þess að gera grein fyrir mismunandi viðhorfum fræðimanna til þeirra eininga
innan ævintýra síðari alda sem eiga sér hliðstæður í miðaldaheimildum. Markmiðið er að
greina þetta ævintýraefni og sýna með hvaða hætti það birtist okkur í hinum eldri textum,
og hvort um er að ræða heilar ævintýragerðir eða smærri frásagnareiningar á borð við
minni (e. motifs). Spurt er að hvaða marki þetta efni sé sambærilegt yngri tilbrigðum úr
þeim ævintýrum sem skráð voru eftir munnlegri geymd á 18. og 19. öld og hvernig það
greinist að? Að lokum verður leitast við að varpa ljósi á merkingu ævintýraefnis í
íslenskum miðaldabókmenntum, sem og tilgang þeirra sagnaritara sem nýttu sér efni úr
ranni ævintýranna í bókmenntaverk sín.
Doktorsritgerðin er safn greina og samanstendur af þremur ritrýndum
fræðigreinum sem hafa allar verið birtar eða samþykktar til birtingar. Í greinunum eru
tekin fyrir afmörkuð dæmi (e. case studies) í þeim tilgangi að sýna fram á tilvist
ævintýraefnis í íslenskum miðaldabókmenntum. Í ritgerðinni sjálfri er efni greinanna
þriggja svo tengt saman og sett í víðara samhengi. Í inngangskafla og lokakafla er farið
yfir aðferðafræði og kenningagrunn heildarverksins, dregið er saman efni greinanna, og
settar fram heildarályktanir.
iii
Á heildina séð sýna niðurstöður rannsóknarinnar að ævintýri, eins og við þekkjum
þau og skilgreinum í dag, birtast okkur með öðru móti í miðaldaheimildum, ekki síst
vegna þess að höfundar bókmenntaverka aðlöguðu þau að því bókmenntaformi sem þeir
unnu með. Þrátt fyrir að skera sig þannig frá ævintýrum síðari alda, fela þessir þættir þó
yfirleitt í sér sömu grundvallarlögmál og sams konar táknmál og finna má í hinum
hefðbundnu ævintýrum, t.d. í því hringlaga frásagnarmynstri sem á sér stað þegar álög
eru lögð á söguhetju og þegar þeim er aflétt. Þá benda hin algengu og stöðluðu
frásagnarminni er varða röskun á félagslegri stöðu söguhetju, jafnt sem staðfestingu á
réttmætri stöðu hennar eða vali á viðeigandi maka með einhvers konar kennitáknum, til
þess að ævintýrið sem slíkt hafi gegnt umtalsverðu hlutverki þegar kom að sköpun
íslenskra miðaldabókmennta og úrvinnslu þess efnis sem lá þeim að baki. Í ljósi þessara
niðurstaðna er ótækt að hunsa tilvist þessa mikilvæga þáttar bókmenntanna eða afgreiða
hann sem ung og merkingarlítil áhrif úr munnlegri geymd, eða jafnvel síðari tíma
viðbætur höfunda eða þeirra sem unnu með efni íslenskra miðaldasagna, eins og tíðkast
hefur.Doktorssjóður Styrktarsjóða Háskóla Íslands, Menntasjóður Hugvísidasviðs Háskóla Ísland
Lyapunov Functions for Stochastic Systems: Theory and Numerics
In this thesis we explore Lyapunov functions for stochastic differential equations. Lyapunov functions are a useful tool to study the stability of an equilibrium of such stochastic systems and long term behaviour of solutions around an equilibrium point. We discuss a method of estimating, with rigorous lower bounds, what is called the basin of attraction of an equilibrium by using a combination of local and non-local Lyapunov functions. First we talk about a generalisation of Lyapunov functions for almost sure exponential stability, to a larger and more useful class of functions. Second, we describe a method to calculate local Lyapunov functions by linearising the stochastic system. Third, we calculate non-local Lyapunov functions using a numerical method called meshless collocation. This approach allows us to calculate true Lyapunov functions numerically instead of just approximations. We describe this method and talk about the computational challenges that we faced, which led us to study Wendland functions and explore different ways to evaluate them numerically. This resulted in
a method to generate Wendland functions in an optimal form and a software library to carry out meshless collocation using Wendland functions to solve partial differential equations numerically.Í þessari ritgerð munum við skoða Lyapunov föll fyrir slembnar diffurjöfnur. Lyapunov föll
eru mjög gagnleg þegar við könnum stöðugleika jafnvægispunkta slembna kerfa, og langtíma hegðun sérlausna í kringum þá. Við fjöllum um aðferð, til að reikna svokallað aðdráttarsvæði og nákvæmar neðri skorður, sem felst í því að nota saman staðbundið Lyapunov fall og óstaðbundið Lyapunov fall. Fyrst fjöllum við um Lyapunov föll, fyrir næstum örugglega veldisaðfellustöðug kerfi, og alhæfum þau fyrir stærra og gagnlegra fallarúm. Í öðru lagi þá fjöllum við um aðferð til að reikna staðbundin Lyapunov föll með því að línugera slembna kerfið. Í þriðja lagi, þá reiknum við óstaðbundið Lyapunov fall með tölulegri aðferð sem kallast möskvalaus samleguaðferð. Með þessari aðferð getum við reiknað út raunverulegt Lyapunov fall tölulega í stað þess reikna út tölulega nálgun. Við fjöllum um reiknierfiðleika sem við tókumst á við, og hvernig í framhaldinu við skoðuðum Wendland föll og mismunandi aðferðir til að reikna þau tölulega. Niðurstaðan var aðferð sem býr til Wendland föll í hagkvæmri mynd og hugbúnaður sem nýtir þau til að leysa hlutafleiðujöfnur með mösvkalausri samleguaðferð.This research was supported by the Icelandic Research Fund (Rannis), grant number 152429-05
Monks and mires: the vegetation and land use histories of monasteries and their tenancies in Medieval Iceland
Focussing upon the monastic sites of Þingeyraklaustur and Helgafellsklaustur, palynological data are utilised to explore the role of Icelandic monasticism with regard to vegetation change and land use in the Medieval period. Consideration is also given to two farms, Ásbjarnarnes and Helgadalur, that were tenancies of monasteries. Vegetation change at all sites is evaluated against the settlement of Iceland, European monasticism, plague, Reformation, and the prevailing climate of the time. Pollen data are supplemented with sedimentary data and set within a chronological framework constructed through a combination of known tephra layers and 14C or Plutonium (Pu) dating. The relative precision of tephrochronology allows palynological data to be cross-referenced with historical sources. The foundation of both monasteries is visible in the pollen record, with subsequent land use focussed upon pastoralism. There is a hiatus at Þingeryraklaustur due to plague in the 15th century, with continuity at Helgafellsklaustur, both findings in keeping with the historical record. With regard to the tenancies, no direct monastic influence is discerned at Helgadalur, with haymaking a primary activity. At Ásbjarnarnes, there is evidence of woodland management, perhaps influenced by Þingeyraklaustur. There is no evidence of disruption associated with the Lutheran Protestant Reformation at any of the four sites. Further findings have allowed for some comparison between the four sites with regard to vegetation and climate, palaeoecological change associated with human colonisation, and the pre-monastic era. There is also pollen evidence of exotic plants with medicinal and/or culinary applications at Helgafell, introduced prior to the foundation Helgafellsklaustur.Rannsókn þessi beinir sjónum að áhrifum klausturhalds á gróðurbreytingar og landnotkun
á miðöldum. Til rannsóknar voru tvær klausturjarðir, Helgafell og Þingeyrar, auk
Ásbjarnarness og Helgadals sem voru jarðir í eigu klaustra. Gróðurbreytingar voru metnar í
samhengi við landnám á Íslandi, evrópska klausturhefð, svarta dauða, siðaskipti og loftslag
á miðöldum. Frjógreining var hornsteinn aðferðafræðinnar. Greiningar á jarðvegi voru
notaðar sem mælikvarðar á jarðvegsrof. Gögnin voru lögð inn í tímaraðir sem byggja á
gjóskulagatímatali og aldursgreiningum með geislakoli (14C) og Plútoni (Pu). Gjóskulög
bjóða upp á nákvæman samanburð upplýsinga úr frjógreiningu við söguleg gögn. Þegar við
upphaf klausturhalds má greina gróðurbreytingar vegna landnotkunar og aukinnar
kvikfjárræktar. Á Þingeyrum dróg úr umfangi reksturs klaustursins á tímum svarta dauða
en slík áhrif birtast ekki á Helgafelli. Þetta samræmist sögulegum upplýsingum um afdrif
klaustranna á tímum plágunnar. Engin ummerki um breytt gróðurfar eða landnotkun, sem
rekja má til áhrifa frá klaustrum, fundust á jörðunum tveimur sem voru í klaustureign.
Heyframleiðsla virðist hafa verið helsta form landnotkunar innan þeirra. Á Ásbjarnarnesi
birtast þó vísbendingar um varfærna nýtingu kjarr/skóglendis á miðöldum, hugsanlega
vegna áhrifa frá Þingeyraklaustri. Engar vísbendingar fundust á jörðunum fjórum um breytt
eðli eða umfang landnotkunar við siðaskipti. Auk upplýsinga um landnotkun og
gróðurbreytingar tengdar klausturhaldi leggur rannsóknin til gögn sem bjóða upp á
samanburð á milli staðanna fjögurra m.t.t. loftslags- og umhverfisbreytinga á tímum
landnáms og fyrir klausturhald. Í frjógögnum frá Helgafelli eru einnig vísbendingar um
innfluttar plöntutegundir sem tengjast lækningum og matargerð. Þær birtast fyrst áður en
klaustrið var sett á fót þar.RANNÍS: 163290; 140983; 141842; 228576
Landsvirkjun Energy Research Fund: NÝR-05-2016; NÝR-05-2017; NÝR-05-2019; NÝR-07-202