İnönü Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşivi
Not a member yet
26000 research outputs found
Sort by
Investigation of the impact of exercise habits on social media usage among physically disabled athletes
No full textAmaç: Bu araştırma, bedensel engelli sporcuların egzersiz alışkanlıklarının sosyal medya kullanımı üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Materyal ve metot: Araştırma, betimsel tarama modeli ile gerçekleştirilmiş ve Türkiye genelinde 107 bedensel engelli sporcu katılımcı olarak yer almıştır. Veriler, demografik bilgiler ve sosyal medya kullanım davranışlarını değerlendiren bir ölçek aracılığıyla toplanmıştır. Ölçek, içerik üretme, kullanım sıklığı ve sosyal medya bağımlılığı alt boyutlarını içermektedir. Verilerin analizi SPSS programı kullanılarak yapılmıştır. Bulgular: Cinsiyet, eğitim durumu ve engel türü gibi demografik değişkenlerin sosyal medya kullanım davranışları üzerinde belirgin bir etkisi olmadığı bulunmuştur. Ancak, haftalık egzersiz sıklığı ve günlük egzersiz süresi, sosyal medya içerik üretimi ve kullanım sıklığı üzerinde anlamlı etkiler göstermiştir. Daha sık egzersiz yapan sporcuların içerik üretme davranışlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Sosyal medya, engelli bireylerin toplumsal katılımını artırma ve egzersiz alışkanlıklarını destekleme potansiyeline sahiptir. Bununla birlikte, sosyal medya bağımlılığının olumsuz etkilerinin önlenmesi için daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.Aim: This study aims to examine the impact of exercise habits on social media usage among physically disabled athletes. Material and method: The research was conducted using a descriptive survey model with 107 physically disabled athletes across Turkey. Data were collected through a demographic information form and a validated scale assessing social media behaviors, including sub-dimensions of content creation, usage frequency, and social media addiction. Data analysis was performed using SPSS software. Results: Demographic variables such as gender, education level, and type of disability did not significantly influence social media usage behaviors. However, weekly exercise frequency and daily exercise duration significantly affected content creation and usage frequency. Athletes with more frequent exercise routines exhibited higher content creation activity. Conclusion: Social media has the potential to enhance social participation and support exercise habits among disabled individuals. However, further research is necessary to mitigate the negative effects of social media addiction
The Russian invasion of Trans-Caspian Turkmen territories
No full textRusların, Kafkasya ve Hazarötesi Türkistan'da yayılma/genişleme politikalarının tarihî dönüm noktaları bulunmaktadır. Tarihî süreçte bu dönüm noktalarının birincisi, Rusya'nın Altın Ordu Devleti'nden bağımsızlığını kazanarak III. İvan (1440-1505) döneminde Moskova Knezliği etrafında birliğini tamamladıktan sonra IV. İvan'ın (1530-1584) Rus Çarlığı'nı kurma siyaseti hedefinde Altın Orda topraklarında ortaya çıkan hanlıklar üzerinde nüfuz kurmak politikasını uygulamaya koymak için harekete geçmiştir. Kazan ve Astrahan'ı işgal edilmesiyle başlayan Kafkasya'daki yayılmacılık, Çar I. Petro ve II. Katerina dönemlerinde sistematik hale getirilen Çarlık siyaseti olmuştur. Gülistan Antlaşması (12 Ekim 1813) ve Türkmençay Antlaşması (10 Şubat 1828) gibi önemli anlaşmalarla süreç yayılma/genişleme doğrultusunda devam etmiştir. Rusya'nın Kafkasya'daki etkisi, özellikle Gürcistan'ın işgali ve Azerbaycan üzerindeki politikalarıyla daha anlaşılır hale gelmiştir. 1828-1878 arasında Rusya'nın yayılma siyaseti Türkistan'a yönelmiştir. Türkistan Hanlıklarının işgali süreci sadece yeni topraklar işgal etmekten öte ekonomik, askerî ve stratejik taraflarıyla önemli özellikler arz etmektedir. Hokand, Buhara ve Hive Hanlıklarının işgali, Türkmenlerin direnişi ve Rusya'nın bölgedeki ticari faaliyetleri bu önemli özelliklerin anlaşılması bakımından önemlidir. Ayrıca, bu dönemde büyük güçler (İngiltere, Rusya ve İran) arasındaki rekabet, Türkistan'da süregelen mücadelelere ve "The Great Game/Büyük Oyun" çerçevesinde de başlıca önem arz etmektedir. Türkmenlerin topraklarının 1878-1881 arasında Rusya tarafından işgali süreci; Birinci ve İkinci Göktepe savaşları, Türkmen halkının direnişi ve bu direnişin çöküşü, Merv'in düşmesiyle tamamlanan işgal, Rusya'nın Türkistan'daki hâkimiyetini sağlamlaştırmıştır. Rusya'nın tarihî yayılma/genişleme sürecinde yerel ve bölgede yaşayan toplumların siyasî, ekonomik ve kültürel hayatları üzerinde derin etkiler bırakmıştır. Anahtar Kelimeler: Rusya, Kafkafya, Türkistan, Türkmen, Büyük Oyun, GöktepeThe expansion policies of the Russians in the Caucasus and Trans-Caspian Turkestan have several historical turning points. The first of these occurred after Russia gained independence from the Golden Horde during the reign of Ivan III (1440–1505), when the Grand Duchy of Moscow consolidated its unity. His successor, Ivan IV (1530–1584), with the aim of establishing the Russian Tsardom, set out to assert influence over the khanates that emerged on the former territories of the Golden Horde. The conquest of Kazan and Astrakhan marked the beginning of Russian expansion in the Caucasus, which under Tsar Peter I and Catherine II became a systematic imperial policy. With treaties such as the Treaty of Gulistan (October 12, 1813) and the Treaty of Turkmenchay (February 10, 1828), this process continued in the direction of expansion. Russia's influence in the Caucasus became clearer through the occupation of Georgia and its policies toward Azerbaijan. Between 1828 and 1878, Russia's expansionist policy shifted toward Turkestan. The conquest of the Turkestan Khanates was not merely about seizing new lands but also carried significant economic, military, and strategic dimensions. The occupations of the Khanates of Kokand, Bukhara, and Khiva, the Turkmen resistance, and Russia's commercial activities in the region are crucial for understanding these features. Moreover, the rivalry among the great powers (Britain, Russia, and Iran) during this period played a central role in the ongoing struggles in Turkestan, also holding great importance within the framework of the "Great Game." The conquest of Turkmen lands by Russia between 1878 and 1881 through the First and Second Battles of Goktepe, the resistance and eventual collapse of the Turkmen people, and the fall of Merv completed the occupation and consolidated Russia's dominance in Turkestan. In the course of Russia's historical expansion, deep and lasting impacts were left on the political, economic, and cultural life of the local and regional communities. Keywords: Russia, Caucasus, Turkestan, Turkmen, Great Game, Goktep
The effect of virtual laboratory use on academic achievement in science education: A meta-analysis study
No full textTeknolojik gelişmelerin hızla artış gösterdiği son yıllarda teknolojinin eğitime entegrasyonu ve bunun sonucunda ortaya çıkan bir kavram olan eğitim teknolojileri genelindeki olumlu gelişmeler, araştırmacıları bu alanda araştırma yapmaya yönlendirmiştir. Modern teknolojinin fen bilimleri dersi kapsamındaki eğitim teknolojileri kapsamındaki en belirgin yansıması olan sanal laboratuvarların, öğrencilerin akademik başarı düzeyleri üzerindeki etkilerinin araştırılmasını amaçlayan bu çalışmada; araştırma yöntemlerinden meta-analiz yöntemi kullanılmıştır. Bu amaç doğrultusunda YÖK Ulusal Tez Merkezi'nde yayınlanmış yüksek lisans ve doktora tezleri incelenmiştir. Yapılan çalışmaya Aralık-2024 tarihine kadar yayınlanmış tüm yüksek lisans ve doktora tezleri dâhil edilmiştir. Araştırmada, yapılan alanyazın taraması sonucunda ulaşılan tezler arasından, dâhil edilme kriterleri doğrultusunda, fen eğitiminde sanal laboratuvar kullanımın öğrencilerin akademik başarısı üzerine etkisinin incelendiği 15 çalışmaya yer verilmiştir. Alanyazın taraması sürecinde sınırlı sayıda çalışmaya ulaşıldığı için yıl kısıtlaması yapılmamıştır. Bu konuda alanyazında daha önceden yapılmış bir meta-analiz çalışması bulunmamaktadır. 15 çalışmadan elde edilen veriler doğrultusunda yapılan meta-analiz sonucunda birleştirilmiş genel etki büyüklüğü, 2.718-10.975 güven aralığında 6.85 olarak hesaplanmıştır. Bu etki büyüklüğü Cohen (1988) sınıflandırmasına göre geniş, Thalheimer ve Cook (2002) sınıflandırmasına göre muazzam bir etkidir. Bu bağlamdan yola çıkarak fen eğitiminde sanal laboratuvar kullanımının hali hazırda kullanılan geleneksel laboratuvarlara göre öğrenci akademik başarısı üzerinde pozitif yönde, deney grubu lehine bir etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma raporlanırken PRISMA protokolü adımları izlenmiştir. Meta-analiz yöntemi kapsamındaki bu çalışmada; heterojenlik istatistikleri, yayın yanlılığı gibi birçok analize yer verilmiştir. Bu analizler sonucunda çalışmanın heterojenliğinin çok yüksek olduğu, yayın yanlılığının olmadığı ve bu sebeplerden dolayı iç güvenirlik ve dış geçerliliğe sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Sanal Laboratuvar, Meta-Analiz, Fen Eğitimi, Eğitim Teknolojisi, PRISMA ProtokolüIn recent years, when technological developments have increased rapidly, the integration of technology into education and the positive developments in educational technologies, which is a concept that emerged as a result, have led researchers to conduct research in this field. In this study, which aims to investigate the effects of virtual laboratories, which are the most prominent reflection of modern technology within the scope of educational technologies within the scope of science course, on students' academic achievement levels, meta-analysis method was used. For this purpose, master's and doctoral theses published in YÖK National Thesis Center were examined. All master's and doctoral theses published until December 2024 were included in the study. In the study, among the theses reached as a result of the literature review, 15 studies examining the effect of virtual laboratory use in science education on students' academic achievement were included in line with the inclusion criteria. Since a limited number of studies were reached during the literature review process, no year restriction was made. There is no previous meta-analysis study on this subject in the literature. As a result of the meta-analysis conducted in line with the data obtained from 15 studies, the combined overall effect size was calculated as 6.85 with a confidence interval of 2.718-10.975. This effect size is a large effect according to Cohen (1988) classification and a huge effect according to Thalheimer and Cook (2002) classification. Based on this context, it was concluded that the use of virtual laboratories in science education has a positive effect on student academic achievement in favor of the experimental group compared to the currently used traditional laboratories. PRISMA protocol steps were followed while reporting the study. In this study within the scope of meta-analysis method; many analyses such as heterogeneity statistics and publication bias were included. As a result of these analyses, it was concluded that the heterogeneity of the study was very high, there was no publication bias, and for these reasons, it had internal reliability and external validity. Key words: Virtual Laboratory, Meta-Analysis, Science Education, Education Technology, PRISMA Protoco
Discreti·zation of quantum fi·eld theories using haar wavelet basis
No full textDoktora tezi olan bu çalışma beş bölümden oluşmaktadır ve giriş bölümünde fizikteki alan ifadeleri hakkında bilgiler kronolojik düzene göre aktarılmıştır. Bu bölüm içerisinde kuantum alan teorileri ifade edilirken serbestlik derecesi problemine değinilmiştir. Kuantum alan teorisindeki sonsuz sayıdaki serbestlik derecesinin ayrıklaştırma yoluyla sonlu yakınsaklığa getirilebilmesi için kullanılacak dalgacıklar ikinci bölümde ifade edilmiştir. Buna göre Haar dalgacık ailesinin matematiksel yapısını ve integralleri yine bu bölümde ifade edilmiştir. Üçüncü bölümde klasik ve kuantum alan teorileri ve bu alanlardaki Lagrange ve Hamiltonyen ifadeleri detaylıca ele alınmış, bu ifadelerin genel tanımları literatürdeki çalışmalara dayandırılarak yapılmıştır. Dördüncü bölümde ise çalışmanın genel amacı olan kuantum alan teorilerinin denklemlerinin ayrıklaştırılma işlemleri yapılmıştır. Bu bölümde Haar dalgacık bazlarının yapısının Hamiltonyen denklemine yaklaşıma uygunluğu ifade edildi. Bu bölümde çözüme olan yaklaşım iki farklı şekilde ele alındı. Bu bölüm modelin avantaj ve dezavantajlarını görmemiz açısından önemli veriler oluşturdu.This doctoral thesis consists of five chapters and the introduction section provides information about field expressions in physics in chronological order. In this section, the problem of degrees of freedom is mentioned while expressing quantum field theories. The wavelets to be used to bring the infinite number of degrees of freedom in quantum field theory to finite convergence through discretization are expressed in the second section. Accordingly, the mathematical structure and integrals of the Haar wavelet family are also expressed in this section. In the third section, classical and quantum field theories and the Lagrangian and Hamiltonian expressions in these fields are discussed in detail, and the general definitions of these expressions are made based on the studies in the literature. In the fourth section, the discretization operations of the equations of quantum field theories, which is the general purpose of the study, are performed. In this section, the suitability of the structure of the Haar wavelet bases for the approach to the Hamiltonian equation is expressed. In this section, the approach to the solution is discussed in two different ways. This section provides important data for us to see the advantages and disadvantages of the model
Modeling of a force sensitive resistance sensor into a weight load cell using artificial neural networks and adaptive neural - fuzzy logic inference system (ANFIS) and force - pressure control on fabric with fuzzy logic controller
No full textGergi sensör içeren ağırlık yük hücreleri ağırlık ölçümü yapabilen modüllerdir. Ancak ağırlık yük hücreleri normal ağırlık ölçümlerine elverişli olmasına karşın, hacimsel açıdan yeterince küçük olmadığından ağırlık ölçümü gerektiren bir makinenin otomasyon işleminde yeterince kullanışlı olmamaktadır. Fakat kuvvete duyarlı direnç sensörlerinin düzlemsel ve ince olmaları nedeniyle ağırlık yük hücrelerine göre daha kullanışlı olduğu görülmektedir. Bu çalışmada yapay sinir ağları ve adaptif sinirsel-bulanık mantık çıkarım sistemi (ANFIS) kullanılarak farklı karakteristiğe sahip kuvvete duyarlı direnç sensöründen alınan veriler ağırlık yük hücresine göre uyarlanmış ve model oluşturulmuştur. Modelin eğitimi sırasında, aynı ağırlıkta sensörden alınan veriler giriş değişkeni ve ağırlık yük hücresinden alınan veriler ise çıkış değişkeni olarak kullanılmıştır. ANFIS ile oluşturulan modelin yapay sinir ağları ile alınan modelden daha az hata içerdiği dolayısıyla daha iyi model oluşturduğu sonuç grafiklerinden tespit edilmiştir. ANFIS ile hazırlanan model bulanık mantık kontrol sisteminde kullanılmıştır. Bulanık mantık kontrol sisteminde gram değerinde referans giriş uygulanmış ve çıkışın girişte uygulanan referans değeri takip etmesi sağlanmıştır. Daha sonra kuvvete duyarlı sensör kullanılan bir kumaş makinesi üzerine baskı yapılmış ve adım motor sürücünün istenilen ağırlıklarda kontrol sağladığı görülmüştür.Weight load cells containing tension sensors are modules capable of measuring weight. However, although weight load cells are suitable for normal weight measurements, they are not sufficiently small in terms of volume and are therefore not sufficiently useful in the automation process of a machine that requires weight measurement. However, force-sensitive resistive sensors are more useful than load cells due to their flat and thin structure. In this study, data obtained from force-sensitive resistive sensors with different characteristics were adapted to load cells using artificial neural networks and an adaptive neural-fuzzy inference system (ANFIS), and a model was created. During the training of the model, the data obtained from the sensor with the same weight was used as the input variable, and the data obtained from the load cell was used as the output variable. It was determined from the results graphs that the model created with ANFIS contained fewer errors than the model obtained with artificial neural networks and therefore created a better model. The model prepared with ANFIS was used in a fuzzy logic control system. In the fuzzy logic control system, a reference input was applied in grams, and the output was made to follow the reference value applied at the input. Subsequently, a fabric machine using a force-sensitive sensor was tested, and it was observed that the stepper motor driver provided control at the desired weights
Evaluation of soundscape quality in urban open green areas, Malatya example
No full textTeknolojik gelişmelerin sonucu olarak şehirlerin aşırı kalabalıklaşması ve plansız büyümesi, insanların sosyal, kültürel ve fizyolojik ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri açık-yeşil alanları önemli bir konu haline getirmiştir. Ancak bu özel olarak tasarlanmış alanlardaki kontrolsüz sesler, bu alan kullanıcılarını ciddi şekilde rahatsız edebilmektedir. Bu çalışmanın ilk amacı kentsel açık-yeşil alanlarda çevresel gürültünün karşısında önerilen sessiz/sakin alanlar kavramından algısal olarak daha kapsayıcı ve insan merkezli bir kavram olan işitsel peyzaj tasarım özeliklerinin açıklanması ve bu kavram hakkında farkındalığın oluşturulmasıdır. Araştırmanın amaçlarından bir diğeri, henüz belirlenmemiş olan, Türkiye'deki alan kullanıcı profilinin işitsel tercihlerini saptama çalışmasının gerçekleştirilmesidir. Peyzaj tasarım aşamasında, sürece dahil edilecek ses olgusunun çerçevesini belirleyecek olan 'işitsel algı değerlendirme' konusuna insan perspektifinden bakmak hedeflenmiştir. Bu amaçla Malatya kentinde bulunan 4 farklı kentsel açık - yeşil alanlarda işitsel peyzaj değerlendirmesi için nesnel ve öznel verileri toplanarak kullanıcı tercihlerin açıklanması ve kentsel açık-yeşil alanlardaki işitsel peyzajın iyileştirilmesine yönelik öneriler verilmiştir. Çıkan sonuçlar üzerinde analizler yapılarak ses ve gürültü haritaları oluşturulmuştur ve uygulanan anketler ve gözlemler sonucunda çalışılan mekânların ses kimliğini oluşturan "sembol ses", "arka plan sesler" ve "ön plan sesler" tanımlanmış ve işitsel peyzaj ile ilgili öneriler sunulmuştur.As a result of technological developments, the overcrowding and unplanned growth of cities have made open-green areas, where people can meet their social, cultural and physiological needs, an important issue. However, uncontrolled sounds in these specially designed areas can seriously disturb the users of these areas. The first aim of this study is to explain the features of the soundscape design, which is a more perceptually inclusive and human-centered concept than the concept of quiet/calm areas suggested against environmental noise in urban open-green areas, and to create awareness about this concept. Another aim of the research is to carry out a study to determine the auditory preferences of the area user profile in Turkey, which has not yet been determined. In the landscape design phase, it is aimed to look at the issue of 'auditory perception evaluation', which will determine the framework of the sound phenomenon to be included in the process, from a human perspective. For this purpose, objective and subjective data were collected for the auditory landscape evaluation in 4 different urban open-green areas in the city of Malatya, and suggestions were made for the explanation of user preferences and the improvement of the auditory landscape in urban open-green areas. Sound and noise maps were created by analyzing the results, and as a result of the applied surveys and observations, the "symbol sound", "background sounds" and "foreground sounds" that constitute the sound identity of the studied spaces were defined and suggestions regarding the sound landscape were presented
Robust model reference adaptive controller design
No full textBu tez çalışmasında farklı adaptasyon mekanizmalarına veya yapılarına sahip model referans adaptif kontrolcüler geliştirilmiş olup bu kontrolcülerin kontrol işaretleri ve performansları incelenmiştir. Standart model referans adaptif kontrolcü (MRAK), PI adaptasyon mekanizmasına sahip MRAK (MRAK-PI-AM), PIFD adaptasyon mekanizmasına sahip MRAK (MRAK-PIFD-AM), hata telafili MRAK (HT-MRAK), kapalı referans modele sahip MRAK (KRM-MRAK), kesir dereceli integral adaptasyon mekanizmasına sahip MRAK ve kesir dereceli PI adaptasyon mekanizmasına sahip MRAK(MRAK-KDPI-AM) yöntemleri bu çalışmada kullanılmış olup kararlılıkları aday Lyapunov fonksiyonu üzerinden analiz edilmiştir. MRAK-KDI-AM yapısındaki farklı yaklaşımlara göre kararlılığı transfer fonksiyonları üzerinden analiz edilmiştir. Burada bahsedilen ve karşılaştırılan yaklaşımlar sırasıyla Oustaloup yaklaşımı ve rafine edilmiş Oustaloup yaklaşımıdır. MRAK-PI-AM ve MRAK-PIFD-AM yapılarının gürbüzlüğünü artırmak ve parametre kayma sorununu çözmek için sigma modifikasyonlu halleri geliştirilmiş ve kararlılıkları aday Lyapunov fonksiyonları üzerinden ispat edilmiştir. Hem lineer sistemler hem de lineer olmayan kanat salınım sistemi üzerinde bu yapıların performansları ve kontrol işaretleri üzerindeki etkileri incelenmiş olup zaman gecikmesine karşı dayanıklılıkları benzetim çalışmalarıyla gösterilmiştir. Kontrol sinyalinde zaman gecikmesi bulunan sistemler için gerekli MRAK parametreleri öğrenme öğretme tabanlı optimizasyon kullanılarak elde edilmiştir. Son olarak kontrol işaretinde zaman gecikmesi bulunan bir sistemde kontrol işaretinde bulunan salınımını azaltmak için yeni bir amaç fonksiyonu tasarlanmıştır.Model reference adaptive controllers with different adaptation mechanisms or structures have been developed in this thesis study. Control signal and performance of these controllers were investigated. Standard model reference adaptive controller (MRAC), MRAC with PI adaptation mechanism (MRAC-PI-AM), MRAC with PIFD adaptation mechanism (MRAC-PIFD-AM), MRAC with error compensation (MRAC-EC), MRAC with closed reference model (CRM-MRAC), MRAC with fractional integral adaptation mechanism (MRAC-FOI-AM) and MRAC with fractional PI adaptation mechanism (MRAC-FOPI-AM) methods were used in this study and their stability is shown via candidate Lyapunov functions. The stability of the MRAC-FOI-AM structure according to different approaches has been analyzed using candidate Lyapunov functions according to the transfer functions. The approximations discussed and compared here are the Oustaloup approximation and the refined Oustaloup approximation. In order to increase the robustness of MRAC-PI-AM and MRAC-PIFD-AM structures and to solve the parameter drift problem, their sigma modified versions have been developed and their stability have been proved over candidate Lyapunov functions. The performances and control signals of MRAC structures are compared for both linear systems and nonlinear wing rock systems. How these given structures affect the control signal is examined and their resistance to time delay is demonstrated through simulation studies. The required MRAC parameters for systems with time delay in the input signal were obtained using teaching-learning based optimization(TLBO). Finally, a new objective function is designed to reduce the oscillation of the control signal in MRAC for a system with time delay in the input signal
Investigating the effects of a play-based mental awareness training program on psychological resilience, emotion regulation skills, and executive functions of preschool children
No full textAmaç: Bu araştırmanın amacı, oyun temelli zihinsel farkındalık eğitim programının okul öncesi dönem çocuklarının psikolojik sağlamlık düzeyleri, duygu düzenleme becerileri ve yürütücü işlev gelişimi üzerindeki etkisini incelemektir. Materyal ve Metot: Bu araştırmada ön test-son test-izleme testi kontrol gruplu deneysel desen uygulanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 5-6 yaş arasında değişen yaş grubundaki 40 çocuk (20 deney, 20 kontrol) oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak "Duygu Düzenleme Ölçeği", "Çocukluk Dönemi Yürütücü İşlev Envanteri (ÇDYİE)" ve " DECA-P2 (Devereux Early Childhood Assessment for Preschoolers) Ölçeği" kullanılmıştır. Deney grubundaki çocuklara 10 hafta süresince 20 oturumdan oluşan oyun temelli zihinsel farkındalık eğitim programı uygulanmıştır. Nicel verilerin analizinde bağımlı ve bağımsız örneklemler için t-testi, kalıcılığı incelemek amacıyla tekrarlı ölçümler için ANOVA kullanılmıştır. Bulgular: Araştırma bulgularına göre, deney grubundaki çocukların yürütücü işlev, duygu düzenleme ve psikolojik sağlamlık düzeylerinde kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde artış olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Ayrıca, elde edilen kazanımların uygulama sonrasındaki kalıcılığı gösteren puanlarda da kalıcılığın devam ettiği görülmüştür Sonuç: Oyun temelli zihinsel farkındalık eğitim programı, okul öncesi dönem çocuklarının bilişsel ve duygusal gelişim alanlarına çok boyutlu katkı sağlamaktadır. Çocukların stresle başa çıkma, öz düzenleme, dikkat kontrolü ve sosyal uyum becerilerinde anlamlı iyileşmeler elde edilmiştir. Bu doğrultuda, zihinsel farkındalık temelli oyun programlarının erken çocukluk eğitim müfredatına bütünleştirilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Duygu Düzenleme, Okul Öncesi Çocuklar, Oyun Temelli Eğitim, Psikolojik Sağlamlık, Yürütücü İşlev, Zihinsel FarkındalıkPurpose: The purpose of this study is to examine the effects of a game-based mental mindfulness education program on preschool children's psychological resilience, emotion regulation skills, and executive function development. Materials and Methods: A pretest-posttest-follow-up test control group experimental design was used in this study. The study group consisted of 40 children aged between 5 and 6 years (20 in the experimental group and 20 in the control group). Data were collected using the "Emotion Regulation Scale," the "Childhood Executive Function Inventory (CHEXI)," and the "DECA-P2 (Devereux Early Childhood Assessment for Preschoolers)." The experimental group received a 10-week, 20-session game-based mental mindfulness education program. For data analysis, paired and independent samples t-tests were used for group comparisons, and repeated measures ANOVA was employed to assess the permanence of gains. Results: The findings revealed that children in the experimental group showed a statistically significant improvement in executive functions, emotion regulation, and psychological resilience compared to the control group (p<0.05). The follow-up test results also indicated a continued positive effect of the program. Conclusion: The game-based mental mindfulness education program made multidimensional contributions to preschool children's cognitive and emotional development. Notable improvements were observed in coping with stress, self- regulation, attention control, and social adaptation. Based on these results, it is recommended that mindfulness-based game programs be integrated into the early childhood education curriculum. Keywords: Emotion Regulation, Executive Function, Game-Based Education, Mental Mindfulness, Preschool Children, , Psychological Resilience
Cosmic elements in the masnavi style mi'rajiyahs in divans
No full textKlasik Türk edebiyatı şairleri, Hz. Muhammed'e olan sevgi ve saygılarını bildirmek için divanlarında pek çok dinî türe yer vermişlerdir. Bu türlerden birisi de mi?râciyyedir. Mi?râciyye türünde Hz. Muhammed'in göklere çıkıp Allah ile görüşmesi mucizesine yer verilmektedir. Mi?râc olayına uygun olarak şairler mi?râciyyelerini kurgularken kozmik unsurlara da yer vermişlerdir. Klasik Türk edebiyatında pek çok şair mi?râciyyelerinde feleklerden, gezegenlerden, burçlardan, doğa olaylarından vs. bahsetmişler ve bu kozmik unsurları kişileştirmişlerdir. Klasik Türk edebiyatı şairleri; bilgi birikimleri, gözlemleri ve sanatsal zekâlarıyla evrendeki unsurları şiirlerinde işleyerek güçlü kurgular oluşturmuşlardır. Bu çalışmamızda Usûlî, Azmîzâde Hâletî, Neşâtî, Yahyâ Nazîm, Ârif Süleymân, Sünbülzâde Vehbî ve Numân Mâhir'in divanlarındaki mesnevi biçiminde yazılmış mi?râciyyelerinde kozmik unsurların kullanışı incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Klasik Türk Edebiyatı, Mi'râc, Mi'râciyye, Kozmik Unsurlar, İslâm AstronomisiClassical Turkish literature poets, included many religious genres in their divans to express their love and respect for Hz. Muhammad. One of these types is mi?râciyye. In the Mi?râciyye genre, Hz. The miracle of Muhammad ascending to the skies and meeting with Allah is included. In accordance with the Mi?râc event, poets also included cosmic elements while constructing their mi?râc. In classical Turkish literature, many poets talk about the heavens, planets, zodiac signs, natural events, etc. in their mi?râciyyas. They mentioned and personified these cosmic elements. Classical Turkish literature poets; They created strong fictions by using the elements of the universe in their poems with their knowledge, observations and artistic intelligence. In this study, the use of cosmic elements in the mi?râciyyes written in the form of mesnevi in the divans of Usûlî, Azmîzâde Hâletî, Neşâtî, Yahyâ Nazîm, Ârif Süleymân, Sünbülzâde Vehbî and Numân Mâhir was examined. Keywords: Classical Turkish Literature, Mi'râc, Mi'râciyye, Cosmic Elements, Islamic Astronom
Transformation of civil society in Turkey: A study on post-1980
No full textBu çalışmanın amacı, sivil toplum kavramının tarihsel gelişimini incelemek, Türkiye'deki 1980 sonrası dönüşümünü analiz etmek ve kavramın sosyolojik ve politik önemine ışık tutmaktır. Nitel araştırma yöntemi ile hazırlanan bu çalışmada Mevcut literatür taranarak çeşitli kaynaklardan elde edilen bilgilerden, yasal düzenlemelerden, ulusal ve uluslararası raporlardan faydalanılmıştır. Sivil topluma ilişkin kavramsal, teorik ve tarihsel bir çerçeve sunulduktan sonra neo-liberalizm ve küreselleşmenin sivil topluma olan etkilerine yer verilmiştir. Türkiye'de sivil toplum 1980 öncesi ve sonrası olarak ele alınmıştır. Osmanlı Dönemi ve Cumhuriyetin ilanından 1980 yılına kadar olan süreçte sivil toplumun durumuna ilişkin bilgi verildikten sonra 1980 sonrası durumu incelenmiştir. Türkiye'de 1980'li yıllara kadar demokratik süreç sık sık askeri müdahaleler ile kesintiye uğramış bu durum sivil toplumun önünde önemli engel teşkil etmiştir. 1980'li yıllardan sonra sivil toplumun gelişmesiyle birlikte yine müdahale girişimleri olsa da önceki dönemlere göre sivil toplumunda etkisiyle şiddeti düşük olmuştur. Ayrıca Türkiye'de son dönemlerde yaşanan toplumsal, siyasi ve olağanüstü olaylarda sivil toplumun önemi vurgulanmıştır. Bu nedenle sivil toplumun gelişiminin önündeki engeller kaldırılması gerekliliği ortaya çıkmıştır.The aim of this study is to examine the historical development of the concept of civil society, analyze its transformation in Turkey after 1980, and shed light on the sociological and political importance of the concept. In this study, which was prepared with the qualitative research method, the existing literature was scanned and information obtained from various sources, legal regulations, national and international reports were used. After presenting a conceptual, theoretical and historical framework regarding civil society, the effects of neo-liberalism and globalization on civil society were included. Civil society in Turkey was addressed as before and after 1980. After providing information on the situation of civil society during the Ottoman Period and the period from the declaration of the Republic to 1980, the situation after 1980 was examined. Until the 1980s, the democratic process in Turkey was frequently interrupted by military interventions, and this situation constituted a significant obstacle to civil society. Although there were intervention attempts again with the development of civil society after the 1980s, their intensity was lower compared to previous periods due to the impact of civil society. In addition, the importance of civil society in recent social, political and extraordinary events in Turkey was emphasized. For this reason, it has become necessary to remove the obstacles to the development of civil society