İnönü Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşivi
Not a member yet
26000 research outputs found
Sort by
The effect of informing patient relatives via short message on anxiety levels during coronary artery bypass graft surgery
No full textÖZET Koroner Arter Bypass Greft Cerrahisi Sırasında Hasta Yakınlarını Kısa Mesaj ile Bilgilendirmenin Kaygı Düzeylerine Etkisi Amaç: Bu araştırma, koroner arter baypas greft cerrahisi sırasında hasta yakınlarını kısa mesaj ile bilgilendirmenin kaygı düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Gereç ve Yöntem: Araştırma Mart 2024- Temmuz 2025 tarihleri arasında Malatya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kalp Damar Cerrahi Servisi ve Ameliyathane Bekleme Alanı'nda randomize kontrollü olarak yapıldı. Araştırmanın evrenini koroner arter bypass greft cerrahisi geçiren hastaların yakınları oluşturdu. (s=180) Örneklemini ise, 68 hasta yakını oluşturdu (34 deney grubu, 34 kontrol grubu). Veriler Hasta ve Hasta Yakını Tanıtım Formu, Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği ile toplandı. Deney grubu hasta yakınlarına ameliyat sırasında 4 adet kısa mesajla bilgilendirme yapıldı. Verilerin analizinde, Kurtosis, Skewness kat sayısı, Pearson-x2, Independent Sample-t, Paired Sample- t testleri kullanıldı. Bulgular: Deney ve kontrol grubundaki hasta yakınlarının ön test Sürekli ve Durumluk Kaygı Ölçeği puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı saptandı (p>0.05). Deney grubundaki hasta yakınlarının son test Durumluk Kaygı Ölçeği puan ortalamalarının, kontrol grubundaki hasta yakınlarının Durumluk Kaygı Ölçeği puan ortalamasından düşük olduğu saptandı (p0.05). The post-test State Anxiety scores of the experimental group were significantly lower than those of the control group (p<0.05). It was also found that the post-operative State Anxiety scores decreased compared to the pre-operative scores in both groups (p<0.05). Conclusion: It was determined that the state anxiety levels of the patient relatives in the experimental group, who were informed via short messages, decreased significantly more than those in the control group, indicating that information via short messeges redeces anxiety levels. Keywords Anxiety, Coronary artery bypass graft surgery, Information, Patient Relative, Short messag
The development of abstract religious thinking among Muslim youth: An examination based on Ronald Goldman's theory of religious thinking development
No full textBu çalışmanın amacı, Jean Piaget'nin bilişsel gelişim kuramından hareketle Ronald Goldman'ın dini gelişim kuramı çerçevesinde, Müslüman gençlerde dini düşüncenin gelişimsel özelliklerini incelemektir. Araştırma, katılımcıların dini kavramları yaş ve zihinsel gelişim düzeylerine bağlı olarak nasıl anlamlandırdıklarını ortaya koymayı hedeflemektedir. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desenin kullanıldığı bu çalışmada, 14-18 yaş aralığında bulunan ve Malatya ilindeki farklı lise türlerinde (Fen Lisesi, Anadolu Lisesi, İmam Hatip Lisesi, Proje İmam Hatip Lisesi, Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Spor Lisesi) öğrenim gören öğrenciler çalışma grubu olarak belirlenmiştir. Amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme tekniği ile belirlenen 24 öğrenciyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, dini düşüncenin gelişiminde hem bireysel hem de çevresel faktörlerin belirleyici olduğunu ortaya koymaktadır. Özellikle aile yapısı ve okulda verilen din eğitiminin, öğrencilerin dini kavramları anlama düzeylerinde etkili olduğu görülmüştür. Bazı öğrenciler dini kavramlara sezgisel ve somut bir bakış açısıyla yaklaşırken, bazıları kavramları daha ilişkisel, bütüncül ve anlam odaklı biçimde değerlendirmişlerdir. Sonuç olarak, soyut dini düşüncenin Müslüman gençler arasında çoğunlukla geliştiği görülmüştür.The aim of this study is to examine the developmental characteristics of religious thought among Muslim youth within the framework of Ronald Goldman's theory of religious development, based on Piaget's theory of cognitive development. The research aims to reveal how individuals interpret religious concepts according to their age and level of mental development. In this study, which uses the phenomenological design from qualitative research methods, students aged 14–18 studying at different types of high schools (Science High School, Anatolian High School, Imam Hatip High School, Project Imam Hatip High School, Vocational and Technical High School, Sports High School) in Malatya province were determined as the research group. Semi-structured interviews were conducted with 24 students selected using the criterion sampling technique, one of the purposeful sampling methods. The data obtained were evaluated using content analysis. The research findings reveal that both individual and environmental factors are decisive in the development of religious thought. In particular, it was observed that family structure and religious education provided at school are effective in students' levels of understanding religious concepts. While some students approach religious concepts with a more intuitive and concrete perspective, others evaluate them in a more relational, holistic, and meaning-oriented manner. This situation shows that abstract religious thought is mostly developed among Muslim youth
Segmentation and classification of radiological images with deep learning approaches: A clinical application
No full textAmaç: Bu çalışmada üç aşama izlenmiştir. İlk olarak, farklı derin öğrenme mimarilerinin bölütleme ve sınıflandırma performansları karşılaştırılmıştır. İkinci aşamada, en etkili algoritmalar tespit edilmiştir. Son olarak, belirlenen algoritmalar kullanılarak biri karotid arter yapısının radyolojik görüntülerden otomatik bölütlenmesini, diğeri ise meme lezyonlarının otomatik bölütlenmesini ve sınıflandırılmasını gerçekleştiren iki ayrı klinik karar destek sistemi geliştirilmiştir. Materyal ve Metot: Çalışmada, meme ultrason görüntüleri ve karotid arter ultrason görüntülerinden oluşan iki veri seti kullanılmıştır. Bu veri setleri üzerinde, U-Net, SegNet, DeepLab v3+, Mask R-CNN, Attention U-Net, U-Net++, TransUNet, Swin-Unet ve Vision Mamba UNet olmak üzere dokuz farklı derin öğrenme mimarisinin bölütleme performanları karşılaştırılmıştır. Performans değerlendirmesinde ise DSC, IoU gibi metrikler kullanılmıştır. Ayrıca meme ultrason görüntüleri dokuz farklı CNN modeli ve Swin-Transformer ve Vision-Transformer ile sınıflandırılmıştır. Performansı en yüksek bölütleme ve sınıflandırma algoritmaları tez kapsamında geliştirilen web tabanlı klinik uyulamalarda kullanılmıştır. Bulgular: Vision Mamba UNet tüm veri setleri üzerinde en yüksek bölütleme performansını göstermiştir. Vision Mamba UNet, ortalama 0.943 DSC ve 0.896 IoU metrik değerleri elde ederken; Swin UNet de benzer bir performans sergilemiştir. Vision Transformer 88.7 f1 değeri ile sınıflandırma konusunda öne çıkmıştır. Vision Mamba UNet ve Vision Transformer ile geliştirilen karotid arter bölütlemesi ve meme ultrason görüntülerinden lezyon bölütleme ve sınıflandırma web uygulamalarından, kullanım kolaylığı, hız ve doğruluk açısından olumlu sonuçlar alınmıştır. Sonuç: Geliştirilen web uygulamaları; klinik karar süreçlerine dahil edilebilecek, radyologların iş yükünü azaltarak tanı sürecini hızlandırabilecek ve hassasiyetini artırabilecek potansiyele sahiptir. Anahtar Kelimeler: Derin öğrenme, Karotid arter bölütleme, Klinik karar destek sistemi, Meme lezyonu bölütleme ve sınıflandırma.Aim: This study was carried out in three stages. First, the segmentation and classification performances of various deep learning architectures were compared. In the second stage, the most effective algorithms were identified. Finally, two separate clinical decision-support systems were developed using the selected algorithms—one for automatic segmentation of the carotid artery structure from radiological images, and the other for automatic segmentation and classification of breast lesions. Materials and Methods: Two datasets were used: breast ultrasound images and carotid artery ultrasound images. On these datasets, nine deep learning architectures U-Net, SegNet, DeepLab v3+, Mask R-CNN, Attention U-Net, U-Net++, TransUNet, Swin-Unet, and Vision Mamba UNet were compared in terms of segmentation performance. Dice Similarity Coefficient (DSC) and Intersection over Union (IoU) metrics were employed for performance evaluation. Additionally, the breast ultrasound images were classified using nine different CNN models as well as Swin Transformer and Vision Transformer. The segmentation and classification algorithms that achieved the highest performance were then integrated into the web-based clinical applications developed for this thesis. Results: Vision Mamba UNet demonstrated the highest segmentation performance across both datasets, achieving an average DSC of 0.943 and an IoU of 0.896; SwinUNet showed similarly strong performance. For classification, Vision Transformer stood out with an F1 score of 88.7. The web applications based on Vision Mamba UNet and Vision Transformer—for carotid artery segmentation and breast lesion segmentation/classification, respectively—yielded positive feedback in terms of ease of use, speed, and accuracy. Conclusion: The developed web-based applications have the potential to be incorporated into clinical decision workflows, reducing radiologists' workload, accelerating the diagnostic process, and improving diagnostic accuracy. Keywords: Breast lesion segmentation and classification, Carotid artery segmentation, Clinical decision support system, Deep learning
Hâkim El-Juşemî's understanding of procedure
No full textBu tez, klasik Mu'tezile ilmi geleneğinin son halkası olması bakımından önemli bir şahsiyet olan Hâkim el-Cüşemî'nin usul ilmindeki yöntemini incelemektedir. el-Cüşemî, tefsir, hadis, tarih gibi İslâmî ilimlerin çoğunda önemli çalışmalar yapmış bir isimdir. Özellikle öne çıktığı kelâm ilminde, görüşlerini delilleriyle savunmuştur. Muhaliflerinin görüşlerini sert bir dille eleştirmesi, sonunda öldürülmesine neden olmuştur. Bu tezde, el- Cüşemî'nin fıkıh usulü alanındaki görüşleri bir araya getirilmiş, genel usul yaklaşımlarıyla karşılaştırılmış ve Mutezili gelenek içerisindeki yeri gösterilmiştir. Tez, üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, el-Cüşemî'nin şahsî hayatı, doğumundan ölümüne kadar olan ilmî hayatı, yaşadığı dönemin siyasi, sosyal ve dini durumu, fıkhi ve itikadi mezhebi incelenmiştir. İkinci bölümde, el-Cüşemî'nin İslâm fıkhının ittifak edilen kaynakları kabul edilen Kur'ân, sünnet, icmâ ve kıyas hakkındaki usûlî görüşleri yer almaktadır. Bölümün sonunda, ihtilaf edilen kaynaklar hakkındaki görüşleri ele alınmıştır. Üçüncü bölümde ise el-Cüşemî'nin lafızların delaletleriyle ilgili görüşleri (âm ve has, emir ve nehiy, mücmel ve mübeyyen, nasih ve mansuh, icithad, müfti ve müstafti sıfatları, te'aruz ve deliller arasında tercih) incelenmiştir. Çalışma, ulaşılan önemli tespitlerin yer aldığı sonuç bölümüyle tamamlanmıştır. Anahtar kelime: el-Hâkim, el-Cüşemî, Fıkıh, Fıkıh Usûlü, Mu'tezile, Uyûnu'l-mesâil.This thesis focused on studying the fundamentalist approach of Al-Hakem Al-Joshame, a distinguished scholar who had a great influence on most Islamic sciences, including the interpretation of the Qur'an, Hadith, and history. He excelled in the science of speech, was strong in debate, and bold in presenting his ideas. His tongue was like a sword in belittling the opinions of opponents, which led to his killing at the hands of his opponents. Therefore, I collected his fundamentalist views in this letter, and divided it into three chapters. In the first chapter . I studied the personality of Al-Hakem Al-Joshame and his academic life from his birth to his death, and I studied the political, social and religious reality of his era and his school of jurisprudence and belief. In the second chapter, Al-Hakim Al-Joshame's basic opinions were presented regarding the agreed-upon sources of Islamic jurisprudence (the Qur'an, the Sunnah of the Prophet, consensus, and analogy). At the end of the second chapter, I mentioned his opinions on disputed sources. At the end of the second chapter, I mentioned his opinions on disputed sources. In the third chapter, I talked about Al-Hakem Al-Joshame's views on fundamentalist semantics (general and specific, command and prohibition, similar and clear, abrogated and abrogated, ijtihad and description of the mufti and the questioner, and conflict and weighting between evidence) and I concluded the research by mentioning the most important results that I reached. Keywords:Al-Hakem, Al-Joshame n, Mutazilites , opinions of fundamentalists, Eyoun Amasaile
The importance of inflammation indices and their relationship with prognosis in endometrium cancer
No full textAmaç: Trombosit, nötrofil ve lenfosit sayıları kullanılarak hesaplanan inflamasyon indekslerinin son zamanlarda yapılan çalışmalarda kanserli hastalarda prognostik bir gösterge olarak dikkat çekmektedir. Bu çalışmanın amacı, endometriyum kanserinde sistemik inflamasyon indekslerinin prognostik önemini ortaya koymaktır. Materyal ve Metod: Çalışma, İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı, Jinekolojik Onkoloji Kliniği'nde, Ocak 2014 ile Aralık 2023 tarihleri arasında 35-75 yaş aralığında endometriyum kanseri tanısı ile ameliyat olan 166 hastayı kapsamaktadır. Hastaların genel bilgileri, dosyaları ve preoperatif olarak istenen periferik kan değerleri incelenmiş ve SII ve PIV değerleri hesaplanmıştır. İstatistiksel analizlerde p<0.05 değeri anlamlı kabul edilmiştir. Analizler IBM SPSS 25.0 yazılımı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Preoperatif alınan, periferik kan örneklerinden hesaplanan SII ve PIV değerlerinin nüks, lenf nodu metastazı, evre, progresyonsuz sağkalım ve 5 yıllık sağkalım süreci üzerinde etkisine bakılmış olup istatiksel olarak anlamlı ilişkili bulunmamıştır. Sadece Grade II için bakılan SII (p=0.024) ve PIV (p=0.045) üzerinde anlamlı değişiklik bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamızda incelenen inflamasyon indekslerinden yalnızca Grade II için, SII ve PIV değerlerinde anlamlı değişiklikler bulunmuştur. Çalışmaya dâhil olan hastaların %73.5'ini Evre 1 (122 hasta) hastalar oluşturduğundan, ileri evre hasta grubuna yönelik daha detaylı çalışmaların yapılması ve incelenmesi gerektiği düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Endometriyum kanseri, prognoz, inflamasyon, sağkalımObjective: In recent studies, inflammation indices calculated using platelet, neutrophil, and lymphocyte counts have emerged as prognostic indicators in cancer patients. The aim of this study is to explore the prognostic significance of systemic inflammation indices in endometrial cancer. Materials and Methods: This study was conducted at the Department of Obstetrics and Gynecology, Gynecologic Oncology Clinic, Turgut Özal Medical Center, İnönü University, and included 166 patients who underwent surgery for a diagnosis of endometrial cancer between January 2014 and December 2023. The patients were aged between 35 and 75 years. General patient information, medical records, and preoperative peripheral blood values were reviewed, and SII and PIV values were calculated. Statistical analyses were performed using IBM SPSS version 25.0, with a p-value of <0.05 considered statistically significant. Results: The impact of preoperative peripheral blood-derived SII and PIV values on recurrence, lymph node metastasis, stage, progression-free survival, and 5-year overall survival was examined; however, no statistically significant associations were found. Significant changes were observed only for the SII (p=0.024) and PIV (p=0.045) in Grade II patients. Conclusion: In our study, significant changes were found only in the SII and PIV values for Grade II patients. Since 73.5% of the patients included in the study were Stage 1 (122 patients), it is suggested that further detailed studies should be conducted and examined in patients with advanced stages of endometrial cancer. Keywords: Endometrial cancer, prognosis, inflammation, surviva
Art educators' opinions on crypto art (NFT)
No full textTeknolojik gelişmelerin etkisiyle pek çok alanda olduğu gibi sanat alanında da önemli yenilikler ortaya çıkmıştır. Geleneksel anlamda sanat, daha çok galeri gibi fiziksel mekânlarda sınırlı sayıda izleyiciye ulaşma olanağı sunarken, dijital teknolojilerin gelişimi sayesinde sanatın hem üretim hem de dolaşım alanları genişlemiştir. Bu dönüşüm, sanat eserlerinin dünyanın farklı coğrafyalarından geniş kitlelerce erişilebilir hâle gelmesini sağlamıştır. Son yıllarda hızla popülerlik kazanan ve sanatı fiziksel ortamlardan sanal platformlara taşıyan yaklaşımlardan biri de NFT (Non-Fungible Token) temelli sanat anlayışıdır. NFT'ler, "benzersiz ve değiştirilemez dijital varlıklar" olarak tanımlanmakta ve dijital sanatın önemli bir bileşeni haline gelmektedir. Bilgisayar teknolojisinin günlük yaşamda daha yoğun biçimde kullanılması, sanatın geleneksel sınırlarını aşarak dijital ortamlarda daha geniş ve dinamik bir yapıya kavuşmasını sağlamıştır. Bu bağlamda NFT'ler, sadece sanat alanında değil, aynı zamanda oyun ve diğer dijital sektörlerde de önemli bir yer edinmiş; sanatçılara üretim, dağıtım ve ticarileştirme açısından yeni olanaklar sunmuştur. Yapılan araştırmalar, NFT'lerin temelini oluşturan blokzincir teknolojisi, Ethereum, metaverse (sanal evren) gibi kavramların tanımlanmaya çalışıldığını ve bu kavramlar etrafında dijital sanatın yeni bir yapı kazandığını göstermektedir. Dijital sanat, kripto sanat ile birleşerek NFT'ler aracılığıyla yeni bir sanat piyasası formuna dönüşmüştür. Bu dönüşüm sürecinde sanat eğitimi kritik bir rol üstlenmektedir. Yeni dijital sanat yapılarının genç nesillere aktarılması, sanatın dijital kültürle ilişkisi bağlamında değerlendirilmesi ve yaratıcı süreçlerin yeniden tanımlanması açısından sanat eğitimi önemli bir araçtır. Bu doğrultuda, bu çalışma kapsamında sanat eğitimi alanında görev yapan eğitimcilerin kripto sanat (NFT) hakkındaki görüşleri incelenerek, bu yeni dijital sanat anlayışının eğitsel boyutları ortaya konulmaya çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Kripto Sanat, NFT, Dijital Sanat, Sanat EğitimiWith the influence of technological developments, important innovations have emerged in the field of art, as in many other fields. While art in the traditional sense offers the opportunity to reach a limited number of audiences in physical spaces such as galleries, both the production and circulation areas of art have expanded thanks to the development of digital technologies. This transformation has made works of art accessible to large audiences from different geographies of the world. One of the approaches that has rapidly gained popularity in recent years and moved art from physical environments to virtual platforms is the NFT (Non-Fungible Token)-based approach to art. NFTs are defined as "unique and immutable digital assets" and have become an important component of digital art. The more intensive use of computer technology in daily life has enabled art to transcend its traditional boundaries and gain a broader and more dynamic structure in digital environments. In this context, NFTs have gained an important place not only in the field of art but also in gaming and other digital sectors; It has offered artists new opportunities in terms of production, distribution and commercialization. Research shows that concepts such as blockchain technology, Ethereum, metaverse (virtual universe), which form the basis of NFTs, are being defined and digital art has gained a new structure around these concepts. Digital art has merged with crypto art and transformed into a new form of art market through NFTs. Art education plays a critical role in this transformation process. Art education is an important tool for transferring new digital art structures to younger generations, evaluating art in the context of its relationship with digital culture, and redefining creative processes. In this regard, within the scope of this study, the opinions of educators working in the field of art education about crypto art (NFT) were examined and the educational dimensions of this new digital art understanding were tried to be revealed. Keywords: Crypto Art, NFT, Digital Art, Educatio
Transmission of cultural heritage through sustainable packaging design: The case of Arslantepe
No full textAmbalaj tasarımı, ürünleri dış etkenlerden koruyan, muhafaza eden, tüketiciyle iletişim kuran ve aynı zamanda etkili bir reklam ve pazarlama aracı olarak işlev gören önemli bir tasarım alanıdır. Günümüz piyasa koşulları, grafik tasarımcıları ambalaj tasarımında farklı biçim, içerik ve işlevsellik açısından yenilikçi yaklaşımlar geliştirmeye yönlendirmiştir. Özellikle tanıtım amaçlı olarak ambalajlarda kültürel mirasa ait görsellere yer verilmesi, bu tasarımları güçlü birer iletişim aracı hâline getirmektedir. Günümüzde küreselleşme; siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel alanlarda toplumlar üzerinde derin etkiler yaratmakta, bu etkileşim bazı olumlu gelişmeleri beraberinde getirse de toplumsal kimliklerin ve kültürel değerlerin zayıflamasına yol açabilmektedir. Bu nedenle toplumu bir arada tutan temel kültürel değerlerin korunması ve gelecek nesillere aktarılması büyük önem taşımaktadır. Bu süreçte grafik tasarımcının kullandığı tasarım araçları ve ifade biçimleri, farkındalık yaratmada önemli bir etki potansiyeline sahiptir. Bu çalışmada, sürdürülebilirlik ve ileri dönüşüm ilkeleri doğrultusunda ambalaj tasarımı tercih edilerek, kültürel mirasın tanıtımına nasıl katkı sağlanabileceği incelenmiştir. UNESCO Dünya Kültürel Miras Listesi'nde yer alan Arslantepe Höyüğü'nde bulunan arkeolojik kalıntılardan örnek alınarak hazırlanan görseller, ambalaj tasarımlarına uygulanmıştır.Ayrıca ambalajların çevre dostu ve sürdürülebilir malzemelerle tasarlanması sayesinde çevreye duyarlı bir tasarım anlayışı benimsenmiştir.Packaging design is a crucial area of design that protects and preserves products from external factors, facilitates communication with consumers, and serves as an effective tool for advertising and marketing. Today's market conditions have led graphic designers to develop innovative approaches in packaging design in terms of form, content, and functionality. In particular, incorporating visuals related to cultural heritage into packaging for promotional purposes transforms these designs into powerful communication tools. In today's world, globalization has profound impacts on societies in political, social, economic, and cultural spheres. While these interactions can bring about positive developments, they may also lead to the weakening of societal identities and cultural values. Therefore, preserving core cultural values that bind society together and transmitting them to future generations has become increasingly important. During this process, the design tools and modes of expression used by the graphic designer have significant potential to create awareness. This study explores how packaging design, aligned with the principles of sustainability and upcycling, can contribute to the promotion of cultural heritage. Visuals inspired by the archaeological remains found at Arslantepe Mound, which is included in the UNESCO World Cultural Heritage List, were applied to packaging designs. Moreover, by utilizing environmentally friendly and sustainable materials, an eco-conscious design approach was adopted
The impact of artificial intelligence on cyber terrorism
No full textBu çalışma, yapay zekâ (YZ) teknolojilerinin siber terörizmde nasıl kullanıldığını incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, YZ'nin terör grupları tarafından propaganda, finansman, örgüte yeni üye kazandırma, siber ve fiziksel saldırılar gibi alanlarda nasıl kullanıldığını ortaya koymak ve oluşturduğu riskleri değerlendirmektir. Çalışmanın verileri alanyazın taraması, uluslararası raporlar ve somut olay analizleri yoluyla elde edilmiştir. Çalışmada yapay zekâ kavramı ve tarihçesi üzerinde durulmuş, yapay zekânın kullanıldığı teknolojilerden Nesnelerin İnterneti, Blokzincir, Robotik ve Otonom Sistemler, Akıllı Şehirler ve İnsansız Hava Araçları gibi konular araştırma kapsamında incelenmiştir. Daha sonra terör, terörizm kavramları, siber uzay ve siber saldırı yöntemleri ele alınmış, yapay zekâ teknolojilerinin terörist gruplar tarafından nasıl kullanıldığı ayrıntılı olarak incelenmiş, yapay zekâ destekli propaganda, dezenformasyon ve radikalleşme faaliyetleri, terörizmin finansman süreçlerindeki rolü, siber ve fiziksel saldırı teknikleri analiz edilmiştir. Bulgular, YZ'nin özellikle üretken yapay zekâ (GenAI), deepfake teknolojisi ve otomatik botlar aracılığıyla terör örgütlerinin propaganda ve örgüte yeni üye kazandırma stratejilerini güçlendirdiği, terörizm finansmanına araç sağladığı, siber ve fiziksel saldırı yöntemlerinin geliştirdiğini göstermektedir. Sonuç olarak, YZ teknolojilerinin terörist gruplar tarafından kullanımı; dezenformasyon kampanyaları, siber saldırılar ve İHA tabanlı fiziksel saldırılar gibi geniş bir tehdit yelpazesi oluşturmaktadır. Bu teknolojilerin kötüye kullanımını önlemek amacıyla, devletlerin YZ teknolojilerinin geliştirilmesi ve kullanılmasına yönelik düzenlemeler oluşturması, YZ'nin potansiyel riskleri hakkında farkındalık oluşturacak eğitimlerin düzenlenmesi, uluslararası iş birliğinin artırılması, siber güvenlik politikalarının güçlendirilmesi gerekmektedir.This study examines how artificial intelligence (AI) technologies are used in cyber terrorism. The main purpose of the study is to reveal how AI is used by terrorist groups in areas such as propaganda, financing, recruitment, cyber and physical attacks and to evaluate the risks it poses. The data of this study were obtained from literature review, international reports and case studies. In the study, the concept of artificial intelligence and its history were emphasised, and topics such as the Internet of Things, Blockchain, Robotics and Autonomous Systems, Smart Cities and Unmanned Aerial Vehicles were examined within the scope of the research, Then, the concepts of terrorism, terrorism, cyberspace and cyber-attack methods were discussed; how artificial intelligence technologies are used by terrorist groups was examined in detail; and artificial intelligence-supported propaganda, disinformation and radicalisation activities, the role of terrorism in financing processes, cyber and physical attack techniques were analysed. The findings show that AI, especially generative artificial intelligence (GenAI), strengthens terrorist organisations' propaganda and recruitment strategies through deepfake technology and automated bots, and that it provides tools for terrorism financing, and develops cyber and physical attack methods. As a result, the use of AI technologies by terrorist groups poses a wide range of threats, from disinformation campaigns to cyber attacks and UAV-based physical attacks. In order to prevent the misuse of these technologies, governments should establish regulations for the development and use of AI technologies, organise trainings to raise awareness about the potential risks of AI, increase international cooperation, and strengthen cyber security policies
The effect of acupressure applied to the yintang point on labor duration, pain, anxiety, and childbirth satisfaction: A randomized controlled trial
No full textYintang Noktasına Uygulanan Akupresürün Doğum Süresi, Ağrı, Anksiyete ve Doğum Memnuniyetine Etkisi: Randomize Kontrollü Çalışma Amaç: Bu araştırmanın amacı, yintang noktasına uygulanan akupresürün primipar kadınlarda doğum süresi, doğum sırasındaki ağrı ve anksiyete ile doğum eylemine ilişkin memnuniyet düzeyine etkisini değerlendirmektir. Materyal ve Metot: Araştırma Haziran 2024-Nisan 2025 tarihleri arasında yürütülen randomize kontrollü deneysel bir çalışma olarak yapıldı. Doğumhaneye başvuran 104 primipar kadın (deney grubu n=52, kontrol grubu n=52) çalışmaya dâhil edildi. Deney grubuna, doğumun aktif fazı, geçiş fazı, ikinci evresi, üçüncü evresi ve doğum sonrası 60. dakikada olmak üzere, toplam beş kez yaklaşık 28–30 dakika boyunca yintang noktasına akupresür uygulandı. Kontrol grubuna rutin bakım dışında bir girişim uygulanmadı. Bulgular: Yintang noktasına uygulanan akupresürün doğum süresi, ağrı düzeyi, anksiyete ve doğum memnuniyeti üzerinde anlamlı etkileri olduğu saptandı. Deney grubunda aktif faz, geçiş fazı, üçüncü evre ve toplam doğum süresi, kontrol grubuna göre daha kısa olduğu belirlendi (p<0.05). Ağrı düzeylerinin doğumun geçiş fazı ve ikinci evresi ile doğum sonu 60. dakika ölçümlerinde deney grubunda kontrol grubuna göre daha düşük olduğu belirlendi (p<0.05). Ayrıca, deney grubunda anksiyete düzeyi daha düşük, doğum memnuniyeti ise kontrol grubuna göre daha yüksek olduğu belirlendi (p<0.05). Sonuç: Yintang noktasına uygulanan akupresürün, doğum süresini kısaltma, ağrıyı azaltma, anksiyeteyi hafifletme ve doğum memnuniyetini artırma açısından etkili bir yöntem olduğu sonucuna varıldı. Bu girişim, doğum sürecinde bütüncül bakım kapsamında güvenli ve uygulanabilir bir destekleyici yöntem olarak önerildi. Anahtar Kelimeler: Akupresür, Anksiyete, Ağrı, Doğum süresi, Ebe, Memnuniyet, YintangThe Effect of Acupressure Applied to the Yintang Point on Labor Duration, Pain, Anxiety, and Childbirth Satisfaction: A Randomized Controlled Trial Aim: The aim of this study is to evaluate the effect of acupressure applied to the yintang point on labor duration, pain and anxiety during labor, and satisfaction with labor in primiparous women. Material and Method: The study was conducted as a randomized controlled experimental trial between June 2024 and April 2025. 104 primiparous women (experimental group n=52, control group n=52) who presented to the delivery room were included in the study. The experimental group received acupressure at the Yintang point five times for approximately 28–30 minutes: during the active phase, transition phase, second stage, third stage, and 60 minutes postpartum. No intervention other than routine care was applied to the control group. Results: Acupressure applied to the Yintang point was found to have significant effects on labor duration, pain level, anxiety, and labor satisfaction. The active phase, transition phase, third stage, and total labor duration were shorter in the experimental group compared to the control group (p<0.05). Pain levels were lower in the transition and second stage of labor, and at 60 minutes postpartum, in the experimental group compared to the control group (p<0.05). Anxiety levels were also lower in the experimental group, and labor satisfaction was higher than in the control group (p<0.05). Conclusion: Acupressure applied to the Yintang point was found to be effective in shortening labor duration, reducing pain, alleviating anxiety, and increasing birth satisfaction. This intervention was recommended as a safe and applicable supportive approach within the context of holistic care during labor. Key Words: Acupressure, Anxiety, Pain, Labor, Midwifery, Satisfaction, Yintan
The impact of the February 6, 2023 earthquakes centered in Kahramanmaraş on housing sales in Turkey: Convergence analysis
No full textZaman serileri, belirli bir zaman diliminde meydana gelen gözlemler toplamıdır ve birçok bilimsel alanda uygulama alanına sahiptir. Özellikle ekonometrik analizlerde önemli bir yere sahip olan zaman serisi verilerine dayalı modellerde, serilerin özelliklerini doğru analiz etmek önemlidir Bu serilerin, durağanlık özelliklerinin araştırılması kritik bir önem taşır. Durağanlık, bir serinin zaman içinde ortalama ve varyansının sabit, kovaryansının ise zamandan bağımsız olmasını ifade eder. Durağanlık sınamaları için kullanılan testler, iki ayrı grup altında toplanabilir. Birinci grup, serideki yapısal kırılmaları göz önünde bulundurmayan klasik birim kök testlerini içerir; diğer grup ise yapısal kırılmaları tespit ederek daha hassas tahminler yapılmasına, serinin zaman içerisinde izlediği sürecin daha güçlü şekilde modellenmesine izin veren testlerdir. Bu tez çalışmasında, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremlerin, afet bölgesindeki 11 ilin konut piyasalarında yarattığı değişimler incelenmiştir. Çalışma kapsamında, Türkiye'nin 2013-2024 dönemini kapsayan nisbi konut satış serileri kullanılmıştır. Serilerin durağanlık özelliği tespit edilmeye çalışılmış ve yakınsama hipotezi test edilmiştir. Serilerin durağanlık özelliğinin sınanması için, Genişletilmiş Dickey-Fuller (ADF) birim kök testi; içsel olarak belirlenen kırılmayı, kukla değişken yolu ile doğrusal model yapısı ile dikkate alan Zivot-Andrews birim kök testi ve yapısal değişimlerin yapısının ve sayısının belirlenme gerekliliğinin olmadığı değişimleri hassas şekilde yakalayabilen doğrusal dışı yapıya sahip model tahminin yapıldığı Fourier ADF birim kök testi kullanılmıştır. Sonuçlar, deprem sonrası pek çok ilde konut satış serilerinde belirgin yapısal kırılmalar yaşandığını ortaya koymuştur. Özellikle 2023 yılı başında yaşanan yapısal kırılmalar, konut piyasası dinamiklerini derinden etkilemiş ve afet sonrası bölgelerde kalıcı etkiler yaratmıştır. Birim kök testlerine dayalı bulgular, depremin konut piyasalarında önemli şoklara yol açtığını ve bu şokların piyasaların gelecekteki evrimini şekillendirebileceğini göstermektedir.Time series are the total of observations occurring in a specific time period and have application in many scientific fields. In econometric analyses, time series data-based models hold significant importance, and it is crucial to correctly analyze the properties of these series. Investigating the stationarity properties of these series is of critical importance. Stationarity refers to the situation where the mean and variance of a series remain constant over time, and its covariance is independent of time. The tests used for stationarity testing can be grouped into two categories. The first group includes classical unit root tests that do not take structural breaks into account, while the second group consists of tests that detect structural breaks and allow for more accurate predictions and a stronger modeling of the series' evolution over time. In this thesis, the changes caused by the earthquakes centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023, in the housing markets of 11 provinces in the disaster-affected region have been analyzed. The study uses relative housing sales series covering the period from 2013 to 2024 in Turkey. The stationarity properties of the series were tested, and the convergence hypothesis was tested. To test the stationarity properties of the series, the Augmented Dickey-Fuller (ADF) unit root test, the Zivot-Andrews unit root test considering structural breaks determined endogenously with a dummy variable and linear model structure, and the Fourier ADF unit root test, which allows for more precise detection of changes without the need for determining the structure and number of structural changes, were used. The results reveal that significant structural breaks occurred in housing sales series in many provinces after the earthquake. Especially the structural breaks at the beginning of 2023 deeply affected housing market dynamics and created lasting effects in the affected regions after the disaster. The findings based on unit root tests show that the earthquake caused significant shocks in the housing markets, and these shocks could shape the future evolution of the markets