İnönü Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşivi
Not a member yet
26000 research outputs found
Sort by
Examination of the relationship between the level of belief in sexual myths and the sexual self-efficacy among university students
No full textBu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin cinsel mitlere inanma düzeyleri ile cinsel öz-yeterlilikleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmada Türk kültürüne uygun cinsel öz-yeterlilik ve cinsel mit ölçeği geliştirmek ve ölçekler arasındaki çeşitli değişkenlerin ilişkisini incelemek amaçlanmıştır. Çalışmanın katılımcılarını Türkiye'nin bir üniversitesinde öğrenim gören 245 kadın, 106 erkek olmak üzere toplam 351 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada kullanılan Cinsel öz-yeterlilik ve Cinsel Mit Ölçeklerinin kapsam geçerliliğini sağlamak için ilgili alan yazını taraması yapılmış ve uzman görüşlerine başvurulmuştur. Ölçeklerin güvenirlik analizi için Cronbach alfa iç tutarlık katsayısı hesaplanmıştır. Cinsel öz-yeterlilik Ölçeği için Cronbach alfa güvenirlik katsayısı 0.932, Cinsel Mit Ölçeği'nin Cronbach alfa güvenirlik katsayısı ise 0.931 bulunmuştur. Bu, ölçeklerin yüksek derecede güvenilir olduğu anlamına gelmektedir. Ölçeklerin yapı geçerliliği için Açımlayıcı Faktör Analizi uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda ölçeklerin, üniversite öğrencilerine yönelik cinsel öz yeterlik ve cinsel mit inanç düzeylerini ölçmede güvenilir ve geçerli bir ölçme aracı olduğu söylenebilir. Ayrıca değişkenler arasında farklılık olup olmadığı ve Likert tipi ölçeklerden elde edilen verilerin karşılaştırılması ise, "Bağımsız Örneklemler t-Testi" ve "Korelasyon Analizi" gibi istatistik teknikleri ile test edilmiştir. Cinsel öz-yeterlilik ile cinsel mitlere inanma düzeyleri arasında olarak anlamlı, orta büyüklükte bir negatif korelasyon ilişkisi bulunmuştur. Bu çalışma sonuçlarının, cinsel sağlığın geliştirilmesine yönelik eğitim ve tanıtım müdahalelerinin planlanması ve uygulanmasında katkı sunacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Cinsellik, Cinsel sağlık, Cinsel öz-yeterlilik, Cinsel mit,The purpose of this learning is to expand the diversity between the level of sexual self-efficacy and sexual self-efficacy of universities. The study expands the range of sexual self-efficacy and sexual myth performance appropriate to Turkish technology and the expansion of various variables across scales. There are a total of 351 students, 245 women and 106 men, studying at a university in Turkey. To ensure the scope of the Sexual Self-Efficacy and Sexual Myth Scales used in the study, the relevant literature was scanned and expert opinions were consulted. For the reliability analysis of the scales, the sum of Cronbach's alpha internal components was calculated. The total Cronbach alpha reliability for the Sexual Self-Efficacy Scale is 0.932, and the Cronbach alpha reliability formation for the Sexual Myth Scale is 0.931. This means that the scales are highly reliable. Exploratory Factor Analysis was applied for the construct validity of the scales. As a result of the analyses, it can be said that the scales are a reliable and valid measurement tool for measuring sexual self-efficacy and sexual myth belief levels of university students. In addition, whether there is a difference between the variables and the comparison of the data obtained from Likert-type scales were tested with statistical techniques such as "Independent Samples t-Test" and "Correlation Analysis". A significant, medium-sized negative correlation was found between sexual self-efficacy and belief in sexual myths. It is thought that the results of this study will contribute to the planning and implementation of educational and promotional interventions to improve sexual health. Keywords: Sexuality, Sexual health, Sexual self-efficacy, Sexual myt
Reflections of instruments in Mesopotamian civilizations on ceramic surfaces
No full textMezopotamya coğrafyası bereketli toprakları sayesinde asırlar boyunca birçok medeniyete ve kültüre ev sahipliği yapmış bir bölgenin adıdır. Mezopotamya bölgesi içerisinde barındırdığı medeniyetlerin dini tören ritüelleri, müziği, el sanatları, seramikleri vb. kültürel ve sanatsal faaliyetleri sayesinde tarih boyunca önemli bir merkezi konumuna sahiptir. Bölge üzerinde günümüze kadar yapılmış olan arkeolojik kazılar birçok medeniyetin bu topraklar üzerinde yaşamış olduğunu ortaya koymaktadır. Bu çalışmada Mezopotamya Medeniyetlerindeki Çalgıların Seramik Yüzeye Yansımaları yapılmıştır. Üç bölümden oluşan çalışmanın birinci bölümünü giriş kısmı oluşturmaktadır. Çalışmanın ikinci bölümünde Mezopotamya tarihi ve mezopotamya bölgesinde yaşamış olan "Sümer, Asur ve Babil" uygarlıklarının tarihleri, Mezopotamya kültür ve sanatı, müzik kültürleri, müzik enstrümanları incelenmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise Mezopotamya medeniyetlerindeki çalgıların günümüz seramik yüzeye yansımaları yapılmıştır. Anahtar Sözcükler: Mezopotamya, Müzik, Çalgı, SeramikThe geography of Mesopotamia is the name of a region that has hosted many civilizations and cultures for centuries thanks to its fertile lands. Religious ceremonial rituals, music, handicrafts, ceramics, etc. of the civilizations contained within the Mesopotamian region.he geography of Mesopotamia is the name of a region that has hosted many civilizations and cultures for centuries thanks to its fertile lands. Religious ceremonial rituals, music, handicrafts, ceramics, etc. of the civilizations contained within the Mesopotamian region. thanks to its cultural and artistic activities, it has had an important central position throughout history. Archaeological excavations carried out on the region to the present day reveal that many civilizations lived on these lands. In this study, the Reflections of Instruments in Mesopotamian Civilizations on Ceramic Surfaces were made. The first part of the study, which consists of three parts, is the introductionstudy, the Reflections of Instruments in Mesopotamian Civilizations on Ceramic were made. The first part of the study, which consists of three parts, is the introduction part. In the second part of the study, the history of Mesopotamia and tn this , the Reflections of Instruments in Mesopotamian Civilizations on Ceramic Surfaces were made. The first part of the study. Keywords: Mesopotamia, Music, Instrument, Ceramic
Economic activities of Syriacs from the perspective of cultural economics: A qualitative analysis on Syriacs of Mardin
No full textEkonomik faaliyetler yaşam mücadelesinde yıllardır insanoğlunu meşgul eden toplumsal konulardan biri olmuştur. Türkiye genelinde ve bölge özelinde Süryanilerin ekonomik faaliyetleri ile ilgili literatürde yer alan çalışmaların yetersiz olduğu göze çarpmaktadır. Kültürel iktisadın faaliyet alanı olan kültür ve kurumların etkileşimi insanoğlunun ekonomik faaliyetlerinin sürdürülebilirliği üzerinde önemli rol oynamaktadır. Çalışmanın temel amacı, kültürel iktisadın kapsamına giren kültürel farklılıkların Mardin ilindeki Süryanilerin ekonomik faaliyetlerinin nasıl etkilendiğinin ve oluştuğunun değerlendirilmesidir. Bu çalışma ile Mardin ilindeki Süryanilerden seçilmiş kuyumcu, gümüşçü, din görevlisi ve turizm rehberinden oluşan kişiler ile ildeki yer alan ekonomik paydaşlardan olan kamu ve kamu kuruluşlarından uzman kişilerinde olduğu 15 katılımcı ile görüşmeler gerçekleştirilmiş ve nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış görüşme yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada yapılan görüşmelerde elde edilen veriler MAXQDA 24 nitel analiz programında kodlanmış ve içerik analizine başvurulmuştur. Çalışma sonucunda katılımcılar Süryanilerin ekonomik faaliyetlerinin sürdürülebilirliği üzerinde göç, kültürel bağ ve destekleyici yardımların etkili olduğunu ifade etmişlerdir. Bu bağlamda çalışmada, Süryanilerin ekonomik faaliyetlerinin gelecek nesillere aktarılmasında ve devam ettirilmesinde göçlerin, kültürel farklılıkların ve mali yardımların önemi vurgulanmıştır.Economic activities have long been one of the social issues that have occupied humankind in the struggle for survival. It is noteworthy that studies in the literature on the economic activities of the Syriacs, both across Türkiye and specifically in the region, are insufficient. The interaction between culture and institutions, which is the domain of cultural economics, plays an important role in the sustainability of human economic activities. The main objective of this study is to evaluate how cultural differences—falling within the scope of cultural economics—affect and shape the economic activities of the Syriacs in the province of Mardin. For this study, interviews were conducted with 15 participants, including selected Syriac jewelers, silversmiths, clergy, and tour guides, as well as experts from public institutions and organizations that serve as economic stakeholders in Mardin. The semi-structured interview method, one of the qualitative research methods, was employed. The data obtained from the interviews were coded using the qualitative analysis software MAXQDA 24, and content analysis was applied. The findings of the study revealed that migration, cultural ties, and supportive assistance have a significant impact on the sustainability of the Syriacs' economic activities. In this context, the study emphasizes the importance of migration, cultural differences, and financial support in ensuring the continuity and transmission of the Syriacs' economic activities to future generations
The counterpart of atheism in Islamic thought: Dahriyya
No full textArapçada "mutlak zaman" anlamına gelen dehr kökünden türetilen Dehriyye kavramı, İslâm düşüncesinde ateist ve materyalist eğilimleri nitelemek için kullanılmaktadır. İslâm düşünce tarihi içerisinde Aristo felsefesini temel almış olan Meşşâiyye hareketi veya mistik tecrübeyi temel alan İşrâkiyye hareketi gibi sistemleşmiş bir Dehriyye akımının teşekkül etmemiş oluşu, bu konunun tarihi açıdan ele alınmasını zorlaştırmaktadır. İslâm tarihi içerisinde gelişen ilhâd hareketleri ve aldıkları şiddetli tepkiler Dehriyye kavramı için yapılmış olan tanımları yer yer genişletmiş ve sınırlarını belirsiz kılmıştır. Ayrıca inkâra yol açabileceği düşüncesiyle materyalist olmayan bazı görüşler de dehrî olarak kabul edilmiştir. Kaynaklarda ayırt edici bir Dehriyye tanımından ziyade bir kişiyi veya düşünceyi dehrî saymaya yetecek tanımlar bulunmaktadır. Çalışmamızda bu belirsizliği giderebilmek amacıyla öncelikle ateizm kavramına değinilmiştir. Daha sonra ateizmin tarihi, felsefe dönemlerine uygun biçimde Antik Çağ, Orta Çağ, Yeni Çağ ve Modern Çağ olmak üzere dört başlık altında incelenmiştir. Ateizmi anlattıktan sonra Dehriyye ve dehrî kavramları, İslâm ve Pehlevî literatürlerine göre incelenmiştir. Dehrî kavramının klasik ve modern kaynaklarca nasıl ele alındığı incelenerek dehrî dini grup ve mezhepler tespit edilmiştir. Son olarak tespit edilen dini grup ve mezhepler hakkında, İslâm mezhepleri tarihi ilkelerine uygun olarak bilgiler verilmiş bu grupların Dehriyye ile ilişkilerine değinilmiştir.The concept of Dahriyya, derived from the Arabic root dahr meaning "absolute time" is used in Islamic thought to denote atheistic and materialistic tendencies. The fact that no systematic Dahriyya movement has emerged within the history of Islamic thought, such as the Mashsha'iyya movement based on Aristotelian philosophy or the Ishr?qiyyun movement based on mystical experience, makes it difficult to examine it from a historical perspective. The heretical movements that developed within Islamic history and the violent reactions they received have, in places, broadened the definitions made for the concept of Dahriyya and made its boundaries unclear. Furthermore, some non-materialist views have also been regarded as dahrî on the grounds that they were thought to lead to denial. Rather than a distinctive definition of Dahriyya in the sources, there are definitions sufficient to consider a person or a thought as dahrî. In order to eliminate this uncertainty in our study, we first addressed the concept of atheism. Subsequently, the history of atheism was examined under four headings, corresponding to the philosophical periods: Antiquity, the Middle Age, the Early Modern Age, and the Modern Age. After explaining atheism, the concepts of Dehriyye and dehrî were examined according to Islamic and Pahlavi literature. The treatment of the concept of dahrî in classical and modern sources was examined, and dahrî religious groups and sects were identified. Finally, information about the identified religious groups and sects is provided in accordance with the principles of the history of Islamic sects, and their relationship with Dahriyya is discussed
The effect of phubbing behavior on loneliness and depression levels in adolescents
No full textAmaç: Bu araştırma, ergenlerin sosyotelizm davranışının yalnızlık ve depresyon düzeyleri üzerindeki etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırma kesitsel tasarımda gerçekleştirildi. Araştırma Kasım 2024 – Haziran 2025 tarihleri arasında Malatya ili Yeşilyurt ilçesinde bulunan 6 lisede yapıldı. Araştırmanın evrenini araştırma kapsamına alınan liselerdeki 3341 ergen birey oluşturdu. Araştırmanın örneklemi ise yapılan güç analizi ile 1828 ergen birey olarak belirlendi ve kümelerdeki öğrenciler listelenerek basit rastgele örnekleme yöntemi ile seçildi. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Bilgi Formu, Genel Phubbing Ölçeği Ergen Versiyonu, UCLA Yalnızlık Ölçeği Kısa Formu, Kutcher Ergen Depresyon Ölçeği Kısa Formu kullanıldı. Verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programı, değerlendirmesinde ise tanımlayıcı istatistik, yüzdelik dağılım ve regresyon analizleri kullanıldı. İstatistiksel yanılgı düzeyi p<0.05 olarak uygulandı. Bulgular: Araştırmada, sosyotelizm davranışının yalnızlık ve depresyon düzeyleri üzerinde pozitif yönlü ve istatistiksel olarak anlamlı etkisi saptandı (p<0.001). Sosyotelizmin, depresyon düzeyine ilişkin varyansın %21,1'ini; yalnızlık düzeyine ilişkin varyansın ise %0,076'sını açıkladığı saptandı. Yalnızlık düzeyini etkileyen değişkenler arasında uyku düzeni, annenin eğitim düzeyi, ekonomik düzey ve sağlık algısı bulunurken (p<0.05), depresyon düzeyi üzerinde aile tipi, sağlık algısı, uyku düzeni, kendine ait akıllı cihaz varlığı ve sosyal medya kullanım süresinin etkisi bulundu (p<0.05). Ayrıca, sosyo-demografik değişkenlerin ergen depresyon düzeyi üzerinde %28,9 oranında anlamlı bir etkiye sahip olduğu saptandı. Sonuç: Araştırmada sosyotelizm puanındaki artışın, yalnızlık ve depresyon düzeyleri üzerinde pozitif yönde anlamlı bir etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Ergen, Sosyotelizm, Phubbing, Yalnızlık, Depresyon, Halk Sağlığı HemşiresiObjective: This study was conducted to examine the effect of adolescents' phubbing behavior on their loneliness and depression levels. Materials and Methods: The research was conducted using a cross-sectional design. The research was carried out between November 2024 and June 2025 in six high schools located in the Yeşilyurt district of Malatya province. The population of the research consisted of 3,341 adolescent individuals in the high schools included in the scope of the research. The sample size was determined to be 1,828 adolescent individuals based on a power analysis, and students were selected using simple random sampling after being listed in clusters. Data collection tools included the Demographic Information Form, the General Phubbing Scale Adolescent Version, the UCLA Loneliness Scale Short Form, and the Kutcher Adolescent Depression Scale Short Form. SPSS 22.0 software was used for data analysis, and descriptive statistics, percentage distribution, and regression analyses were used for evaluation. The statistical error level was set at p<0.05. Findings: The study found that phubbing behaviour had a positive and statistically significant effect on loneliness and depression levels (p<0.001). Phubbing was found to explain 21.1% of the variance in depression levels and 0.076% of the variance in loneliness levels. Among the variables affecting loneliness levels were sleep patterns, mother's education level, economic level, and health perception (p<0.05), while family type, health perception, sleep patterns, ownership of a smart device, and social media usage time were found to have an effect on depression levels (p<0.05). Additionally, it was found that socio-demographic variables had a significant effect on adolescent depression levels at a rate of 28.9%. Conclusion: The study found that an increase in phubbing scores had a significant positive effect on loneliness and depression levels. Keywords: Adolescent, Sociotelism, Phubbing, Loneliness, Depression, Public Health Nurs
Plastic interpretations of the ship image in the scope of loneliness and single experiences in the context of object-nature relationship
No full textİnsanın bilinçaltında yer alan olgular, bireyin ve toplumun yaşam koşullarına bağlı olarak sürekli gelişim göstermektedir. Sosyal bir varlık olan insanı, gelişen teknoloji, sanayileşme, kentleşme, savaş gibi etmenler derinden etkilemiş, yalnızlaşmasına ve toplumdan uzaklaşmasına neden olmuştur. Resim sanatının gelişim sürecinde sanatçıları da derinden etkileyen bu olgular, yapılan sanat eserlerinde kendini göstermiştir. Bu durumla bağlantılı olarak yapılan sanat eserlerinde mutluluk, hüzün, acı, yalnızlık, yabancılaşma ve kaos gibi kavramlar ana tema olarak kullanılmıştır. Yalnızlık teması, resim sanatının her döneminde farklı tarz ve biçimlerde ele alınmıştır. Sanatçılar, doğadan edindikleri izlenimler ve deneyimleri bilinçlerinde şekillendirerek kendilerinde oluşan duygu durumlarını imgeler aracılığıyla çeşitli şekillerde göstermişlerdir. Bu çalışmada, bireysel deneyimlerden yola çıkılarak nesne-doğa ilişkisi bağlamında gemi imgesi incelenmiş ve yapılan resim çalışmaları ile resimsel bir dil oluşturulmaya çalışılmıştır. Araştırma üç bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde problem durumundan, problem cümlesinden, araştırmanın amacından, araştırmanın öneminden, sayıltılardan, sınırlılıklardan, araştırma yöntemi ile evren ve örneklemden bahsedilmiştir. İkinci bölümde, literatür taraması yapılarak yalnızlık, imge ve nesne-doğa kavramları arasında bir bağlantı kurulmaya çalışılmış, çeşitli örnekler incelenerek ilgili dönemlere değinilerek irdelenmiştir. Üçüncü bölümde ise araştırmacının yapmış olduğu resimler ve bu resimlerin analizleri yapılmıştır. Araştırma sonucunda; yalnızlık kavramının çoğu zaman sanatçının ruhsal durumu ile bağlantılı olduğu, insanoğlunun yaşadığı olumsuz durumlara karşı oluşturduğu savunma mekanizması, bir tepki olarak yalnızlığa sürüklenmesinde etkili olabilir. Sanatçıların geçmişten günümüze bilinçaltında gizli olan bu duygu durumlarını büyük bir ustalık ile eserlerine yansıttıkları görülmüştür.Phenomena in a person's subconscious constantly develop and change depending on the living conditions of the individual and society. Human beings, who are social beings, are affected by developing technology, industrialization, urbanization, war, etc. These factors have deeply affected individuals, causing them to become isolated and distant from society. These phenomena, which deeply affected artists during the development of painting, manifested themselves in the works of art. In the artworks made in connection with this situation, concepts such as happiness, sadness, pain, loneliness, alienation and chaos were used as the main themes in the works. The theme of loneliness has been addressed in different styles and forms in every period of painting. Artists subconsciously shaped the impressions and experiences they received from nature and showed their emotional states in various ways through images. In this context, based on unique experiences, the image of the ship was examined in the context of the object-nature relationship, and a pictorial language was tried to be created with the painting works. The research consists of three parts; In the first part, the problem situation, problem statement, purpose of the research, its importance, assumptions, limitations, method, population and sample are mentioned. In the second chapter, a literature review was conducted to establish a connection between the concepts of loneliness, image and object-nature, and various examples were examined and the relevant periods were touched upon; In the third section, the analysis of the painting works made by the researcher was made. As a result of the research; that the concept of loneliness is often linked to the mental state of the artist. The defense mechanism created by human beings against the negative situations they experience may be effective in driving them into loneliness as a reaction. It has been observed that artists reflect these emotional states, hidden in the subconscious from past to present, in their works with great mastery
Narrative and themes in Harput folk songs: From oral culture to music
No full textBu tez çalışması, Harput ve Elazığ yöresine ait türkülerde yer alan anlatı yapıları ile tematik unsurları sözlü kültür perspektifinden incelemeyi amaçlamaktadır. Harput türkülerinin yalnızca müzikal birer ürün değil; aynı zamanda toplumsal hafıza, kültürel kimlik ve duygusal ifade alanları olduğu temel kabulüyle hareket edilmiştir. Bu yönüyle çalışma, halk müziği alanında anlatıbilimsel bir değerlendirme sunarak hem müzikoloji hem de halkbilimi literatürüne disiplinlerarası bir katkı sağlamayı hedeflemektedir. Araştırma kapsamında, Harput yöresine ait TRT repertuvarında yer alan 83 özgün türkü analiz edilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemleri benimsenmiş; veri toplama sürecinde literatür taraması yapılmış, analiz sürecinde ise tematik analiz, anlatı çözümlemesi ve içerik çözümlemesi gibi yöntemlerden yararlanılmıştır. Türküler; anlatım türleri (doğrudan, dolaylı, epik, dramatik, lirik) ve anlatıcı konumu gibi unsurlar açısından sınıflandırılmış, ardından temalara göre gruplandırılmıştır. En sık karşılaşılan temalar arasında aşk ve sevda, göç ve ayrılık, kahramanlık ve ağıt temaları yer almıştır. Ayrıca Harput türkülerinin makam, usûl, icra biçimi ve sözlü aktarım geleneği çerçevesinde müzikal olarak da değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışma sonucunda, Harput türkülerinin çok katmanlı bir anlatı yapısına sahip olduğu; bu yapıların yöre halkının tarihsel, kültürel ve duygusal deneyimlerinin taşıyıcısı olduğu ortaya konulmuştur. Türküler, hem bireysel hem kolektif hafızanın ifade biçimi olarak işlev görmekte; sözlü kültürden modern müzik ortamına taşınırken anlatı gücünü ve kültürel özgünlüğünü büyük ölçüde korumaktadır. Tez, Harput müzik kültürünün geçmişten günümüze aktarım süreçlerini, söz-melodi ilişkisini ve anlatı geleneklerini analiz ederek, müziğin kültürel bir taşıyıcı olarak nasıl işlediğini bütüncül biçimde açıklamaktadır. Anahtar Kelimeler: Harput Türküleri, Sözlü Kültür, Anlatı Türleri, Tematik Analiz, Kültürel BellekThis thesis examines the narrative structures and thematic elements found in the folk songs of the Harput and Elazığ region from the perspective of oral culture. The study is based on the premise that Harput folk songs are not merely musical artifacts but also serve as vessels of collective memory, cultural identity, and emotional expression. In this regard, the research aims to provide a narratological evaluation within the field of folk music and contribute an interdisciplinary perspective to both musicology and folklore studies. The research analyzes a corpus of 83 original folk songs from the Harput region included in the TRT (Turkish Radio and Television Corporation) repertoire. A qualitative research design was adopted, incorporating literature review for data collection and employing thematic analysis, narrative analysis, and content analysis for data interpretation. Each song was classified according to narrative types (direct, indirect, epic, dramatic, lyrical) and narrator perspective, and then grouped based on recurring themes. The most prominent themes identified include love and longing, migration and separation, heroism, and lamentation. In addition, the songs were evaluated from a musical perspective in terms of maqam (modal) structures, rhythmic patterns (usûl), performance practices, and oral transmission traditions. The findings indicate that Harput folk songs possess a multi-layered narrative structure, reflecting the historical, cultural, and emotional experiences of the local community. These songs function as expressions of both individual and collective memory, and as they transition from oral tradition to the modern musical stage, they largely retain their narrative power and cultural distinctiveness. Ultimately, the thesis presents a holistic analysis of the transmission processes, word-melody relationships, and narrative traditions that shape Harput's musical culture, highlighting the role of music as a powerful cultural carrier across generations. Keywords: Harput Folk Songs, Oral Culture, Narrative Types, Thematic Analysis, Cultural Memor
A descriptive study on the evaluation of changes and regulations in the Turkish education system by student parents
No full textBu araştırmada, Türk eğitim sisteminde gerçekleştirilen değişikliklerin ve uygulamaların öğrenci velileri tarafından nasıl algılandığının belirlenmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada, betimsel model kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Malatya ilinde ortaokul ve lisede çocuğu bulunan öğrenci velileri oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri, kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemiyle belirlenen öğrenci velilerinden ve literatürden elde edilmiştir. Elde edilen veriler betimsel istatistiksel analize tabi tutulmuştur. Araştırmanın sonunda; velilerin eğitim sisteminde yapılan değişikliklere ilişkin bilgi düzeyleri sınırlı olmakla birlikte, çocuklarının bireysel eğitim süreçlerine yüksek düzeyde ilgi gösterdikleri, yeni müfredata ilişkin farkındalıkları "kısmi" seviyede kalırken, öğretim programı içeriklerine dair farkındalıkları ise daha yüksek düzeyde olduğu, katılımcı görüşlerinde cinsiyet, yaş ve çocuk sayısı değişkenlerinde bir farklılık olmazken, öğrenim düzeyi ve meslek değişkenlerinde ise farklılaştığı bulgularına ulaşılmıştır. Öğrenci velilerinin, eğitim sisteminin işleyişine yönelik görüşleri orta düzeyde olumlu bulunmuştur. Araştırmada, velilerin sistem hakkında daha sık bilgilendirilmeleri ve bazı konularda karara katılmalarının sağlanması önerilmektedir.This study aims to determine and evaluate how the changes and practices implemented in the Turkish education system are perceived by the parents of students. The descriptive model was used in the study. The sample of the study consists of parents of students who have children in middle and high schools in Malatya province in the 2024-2025 academic year. The data of the study were obtained from the parents of students determined by the easily accessible sampling method and from the literature. The obtained data were subjected to descriptive statistical analysis. At the end of the study; it was found that although the parents' knowledge level regarding the changes made in the education system was limited, they showed a high level of interest in the individual education processes of their children, their awareness of the new curriculum remained at a "partial" level, while their awareness of the content of the curriculum was at a higher level, and while there was no difference in the gender, age and number of children variables in the participant opinions, there were differences in the variables of education level and profession. The opinions of the parents of students regarding the functioning of the education system were found to be moderately positive. In the study, it is recommended that the parents be informed more frequently about the system and that they be included in the decisions on some issues
Design, manufacturing, and performance characteristics analysis of atmospheric corona discharge propellers
No full textBu doktora tezinde, atmosferik koşullarda çalışan elektrohidrodinamik (EHD) itkici sistemlerin tasarımı, imalatı ve performans analizi yapılmıştır. Çalışmanın odak noktası, korona deşarjı ile oluşturulan iyonik rüzgarın Lorentz kuvvetleri ile desteklenerek sistem verimliliğinin artırılmasıdır. Öncelikle EHD sistemlerin tarihsel gelişimi, mekanizmaları ve teorik modelleri incelenmiştir. Ardından çok iğneli–silindir elektrot konfigürasyonuna sahip hibrit bir EHD itkici sistem tasarlanıp üretilmiş; solenoid bobin entegre edilerek manyetik alanın iyon hareketine ve akış hızına etkileri araştırılmıştır. Ayrıca, elektrik ve manyetik alanlardan bağımsız çalışan lazer–fotodiyot temelli özgün bir ölçüm cihazı geliştirilmiş ve iyonik rüzgarın yüksek doğrulukla ölçülmesi sağlanmıştır. Deneysel bulgular, manyetik alanın EHD akışa katkı sağladığını, iyonik rüzgar hızının ve itki performansının belirgin şekilde arttığını göstermiştir. Elde edilen veriler, Destek Vektör Regresyonu (SVR), Random Forest (RF), Gradient Boosting (GB), K-Nearest Neighbors (KNN) ve topluluk öğrenmesi yöntemleriyle analiz edilmiştir. Karşılaştırmalar, özellikle SVR ve GB'nin en yüksek doğruluğu sunduğunu ortaya koymuştur. Böylece, makine öğrenmesi yaklaşımlarının klasik modellere kıyasla sistem performansını öngörmede daha başarılı olduğu kanıtlanmıştır. Tezin özgün katkıları; hibrit EHD itkici sistemin geliştirilmesi, Lorentz kuvvetlerinin atmosferik koşullarda deneysel doğrulanması, bağımsız hassas bir ölçüm cihazının tasarlanması ve EHD performansının yapay zekâ ile modellenmesi olarak özetlenebilir. Sonuç olarak çalışma, elektrohidrodinamik akışların hibrit elektro–manyetik yöntemlerle iyileştirilebileceğini göstermekte; mikro ölçekli soğutma sistemlerinden uzay itki teknolojilerine kadar geniş uygulamalarda kullanılabilecek yenilikçi bir yaklaşım sunmaktadır.This doctoral dissertation presents the design, fabrication, and performance evaluation of electrohydrodynamic (EHD) thrusters operating under atmospheric conditions. The study aims to enhance efficiency by reinforcing the ionic wind produced via corona discharge with Lorentz forces. After reviewing the historical development, physical mechanisms, and theoretical models of EHD systems, a hybrid thruster with a multi-needle-to-cylinder electrode configuration was designed and constructed. A solenoid coil was integrated to examine the influence of magnetic fields on ion dynamics and flow velocity. In addition, a novel laser–photodiode–based device, immune to external electric and magnetic fields, was developed to achieve high-precision flow measurements. Experimental findings verified that magnetic fields significantly improved EHD performance, leading to increased ionic wind velocity and thrust. The experimental data were analyzed using Support Vector Regression (SVR), Random Forest (RF), Gradient Boosting (GB), K-Nearest Neighbors (KNN), and ensemble learning methods. Among these, SVR and GB provided the most accurate predictions, demonstrating that machine learning techniques can outperform conventional theoretical models in forecasting system behavior. The main contributions of this study include: development of a hybrid EHD thruster, experimental validation of Lorentz force effects under atmospheric conditions, design of a high-accuracy flow measurement system, and application of artificial intelligence to model and optimize EHD performance. In conclusion, the research shows that EHD flows can be effectively enhanced through hybrid electro–magnetic approaches, offering a promising foundation for applications ranging from micro-scale cooling systems to space propulsion technologies
Prevalence of celiac disease and the evaluation of the relationship between positive celiac serology and biopsy-proven celiac disease in children and adolescents with type 1 diabetes
No full textAmaç: Bu çalışmanın amacı, tip 1 diyabetli (T1DM) çocuk ve adolesanlarda çölyak hastalığı prevalansını, pozitif çölyak serolojisi ile biyopsi ile kanıtlanmış çölyak hastalığı arasındaki ilişkiyi ve çölyak hastalığının büyüme, glisemik kontrol ve metabolik parametreler üzerindeki etkilerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı çalışmamızda, Ağustos 2007-Haziran 2024 tarihleri arasında İnönü Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Endokrinoloji Polikliniğinde T1DM tanısıyla takip edilen 0-18 yaş aralığındaki 585 hastaya ait bilgiler retrospektif olarak incelendi. Daha sonra hastalar çölyak hastalığı ile T1DM tanılarına göre alt gruplara ayrılarak birbiriyle karşılaştırıldı. T1DM tanı zamanı ile çölyak hastalığı ilişikisi araştırıldı.İstatistiksel analizler için SPSS for Windows 23.0 programı kullanıldı. Bulgular: Çalışmamızda T1DM tanısı alan çocukların %55,21'inin (n = 323) erkek olduğu ve ortalama tanı yaşlarının 8,74 ± 4,16 yıl olduğu saptandı; hastaların %39,49'u (n = 231) ise 10 yaş ve üzerindeydi. Diyabet otoantikorları incelendiğinde, %61,2'sinde (n = 358) glutamik asit dekarboksilaz antikoru, %51,6'sında (n = 302) adacık hücre antikoru ve %37,6'sında (n = 220) insülin otoantikoru pozitifliği görüldü. Hastaların %25,3'ünde (n = 148) otoantikor negatifken, %22,4'ünde (n = 131) üç otoantikorun birden pozitif olduğu belirlendi. Çölyak hastalığı antikor pozitiflik oranı %10,7 (n = 63) olarak tespit edilirken, doku transglutaminaz IgA düzeylerinin tanı anında ve takip sürecinde değişiklik gösterdiği gözlendi. Çölyak antikor pozitif olan hastaların %79,37'sine (n = 50) biyopsi yapılmış ve bu grubun %78'inde (n = 39) biyopsi ile doğrulanan çölyak hastalığı tanısı konulmuştur. Marsh sınıflamasına göre, hastaların büyük çoğunluğu tip III evresindeydi. Çölyak tanısının %10,26'sında (n = 4) tip 1 diyabet tanısından önce, %66,7'sinde (n = 26) tanı sırasında ve %23,1'inde (n = 9) T1DM tanısından sonra konulduğu görülmüştür. Biyopsi ile doğrulanan çölyak hastalığı tanılı olguların %61,54'ünün (n =24) kız olduğu, bu bireylerde boy ve ağırlık SDS değerlerinin daha düşük, doku transglutaminaz IgA ve IgG düzeylerinin ise daha yüksek olduğu saptandı. Sonuç: Çalışmada, T1DM'li çocuklarda çölyak hastalığının sıkça gelişebileceği ve özellikle kız çocuklarında daha yaygın olduğu görülmüştür. Çölyak hastalığının erken tanısı, büyüme geriliği ve metabolik etkiler açısından önem taşımaktadır. Bu nedenle, T1DM'li çocukların diyabetin ötesinde, çölyak hastalığı açısından düzenli ve kapsamlı bir şekilde izlenmesi gereklidir. Anahtar Kelimeler: Tip 1 diyabet, Çölyak hastalığı, Otoimmün hastalıklar,MARSH Sınıflaması, ince bağırsak biyopsisiObjective: This study aims to determine the prevalence of celiac disease (CD) among children and adolescents with type 1 diabetes mellitus (T1DM), to examine the correlation between positive celiac serology and biopsy-proven celiac disease, and to assess the impact of celiac disease on growth patterns, glycemic control, and metabolic parameters. Materials and Methods: In this descriptive, retrospective study, we analyzed the medical records of 585 patients, aged 0-18 years, who were followed for T1DM at the Pediatric Endocrinology Clinic of İnönü University Faculty of Medicine between August 2007 and June 2024. Patients were subsequently categorized into subgroups based on their diagnoses of T1DM and celiac disease, and comparative analyses were performed. We also investigated the temporal relationship between the diagnosis of T1DM and the onset of celiac disease. Statistical analyses were conducted using SPSS for Windows 23.0 software. Results: In our study, it was determined that 55.21% (n = 323) of children diagnosed with T1DM were male, with a mean age at diagnosis of 8.74 ± 4.16 years. Additionally, 39.49% (n = 231) of the patients were aged 10 years or older. When diabetes autoantibodies were analyzed, 61.2% (n = 358) tested positive for glutamic acid decarboxylase antibody, 51.6% (n = 302) for islet cell antibody, and 37.6% (n = 220) for insulin autoantibody. Autoantibodies were negative in 25.3% (n = 148) of patients, while 22.4% (n = 131) were positive for all three autoantibodies. The positivity rate of celiac disease antibodies was found to be 10.7% (n = 63), and it was observed that tissue transglutaminase IgA levels varied at the time of diagnosis and during follow-up. Among patients with positive celiac antibodies, 79.37% (n = 50) underwent biopsy, and celiac disease was confirmed in 78% (n = 39) of these cases via biopsy. According to the Marsh classification, the majority of patients were in stage III. It was observed that celiac disease was diagnosed prior to T1DM in 10.26% (n = 4) of cases, concurrently with T1DM in 66,7% (n = 26) of cases, and after T1DM diagnosis in 23,1% (n = 9) of cases. Among biopsy-confirmed celiac disease cases, 61.54% (n = 24) were female, and these individuals had lower height and weight SDS values, but higher tissue transglutaminase IgA and IgG levels. Conclusion: This study underscores a significant predisposition to celiac disease among pediatric patients with T1DM, with a particularly marked prevalence observed in female subjects. The early detection of celiac disease is of paramount clinical importance in mitigating the risks of growth impairment and adverse metabolic outcomes. Consequently, it is imperative that children and adolescents diagnosed with T1DM undergo meticulous and comprehensive surveillance for celiac disease, complementing their standard diabetes management protocols. Keywords: Type 1 diabetes, Celiac disease, Autoimmune diseases, MARSH Classification, Small intestine biops