İnönü Üniversitesi Kurumsal Akademik Arşivi
Not a member yet
26000 research outputs found
Sort by
The autobiographical approaches regarding the relationship between subject, nature, space and object in art
No full textOtobiyografi ve sanat ilişkisi, sanatçıların deneyimlerini iletmeleri ve izleyicileriyle bağlantı kurmaları için güçlü bir yoldur. Bu tür otobiyografik yaklaşımlar, belirli bir tür veya stille sınırlı olmamakla birlikte, genellikle diğer sanat türlerinden daha kişisel özellikler barındır. Sanatçı ortaya koyduğu yaklaşımlarında özgünlük aradığı için her eser sanatçının bir bağlantısıdır; kendini ifade etme, izleyiciyle bağ kurma ve katarsis bütün sanatsal yaklaşımlarda önemsenerek tecrübe edilmektedir. Otobiyografik yaklaşımlarda bu unsurların yanında kişisel hikayeler de sürece dahil edilmektedir, hatta eserin merkezinde yer almaktadır. Sanatçı, otobiyografik yaklaşımında, bir terapi şekli; travmalar veya diğer zorluklarla başa çıkmak için ya da sosyal meseleler hakkında farkındalık yaratmak için hikayelerini politik ifade şekli için bir araç olarak kullanabilir. En önemlisi de geçmiş ve bugünü anlamlandırıyor olmasıdır. Otobiyografik yaratılışın altında yatan neden ne olursa olsun, sanatçı, bu yönelim aracılığıyla izleyicileriyle bağlantı kurma ve benzersiz bakış açılarını dünyayla paylaşma konusunda etkili bir güce sahiptir. Sanatta otobiyografik yaklaşımlar benzersiz bir bakış açısı sağlarken kişisel ve evrensel olarak ilişkiler de oluşmaktadır. Tarih boyunca birçok sanatçı biyografik veya otobiyografik eserler vermiştir. " Sanatta Özne-Doğa, Mekan-Nesne İlişkisine Otobiyografik Yaklaşımlar" konu başlığında yapılan bu çalışma; Batı ve Türk resim sanatında otobiyografik yaklaşımları ortaya koyabilmek için çalışmanın birinci bölümünde otobiyografi kavramı, sınırlılıkları; ikinci bölümünde nitel araştırma yaklaşımları ve süreçleri, deneysel çözüm önerileri; üçüncü bölümünde ise tez kapsamında otobiyografi ve otobiyografik sanat, sanatta nesne ve sanatta mekan gibi sanatın dahil olduğu alanlar incelenmiştir.The relationship between autobiography and art constitutes a powerful method through which artists convey their experiences and establish meaningful connections with the audience. Although autobiographical approaches are not limited to a particular genre or style, they often embody more personal characteristics than other artistic expressions. As artists seek authenticity in their creative processes, each artwork becomes a personal extension—an attempt to express the self, engage emotionally with the viewer, and experience catharsis. In addition to these elements, autobiographical approaches often incorporate personal narratives, which frequently occupy a central place within the artwork. Autobiographical art can serve as a therapeutic tool for the artist, offering a means to cope with trauma or personal challenges. It may also function as a medium for raising awareness of social issues, transforming personal stories into forms of political expression. Most significantly, it allows for a reinterpretation and understanding of both the past and the present. Regardless of its underlying motivations, autobiographical creation provides a unique framework for the artist to connect with viewers and share individual perspectives. While offering an individual lens, autobiographical approaches also foster both personal and universal associations. Throughout history, many artists have produced biographical or autobiographical works. The present study, titled Autobiographical Approaches to the Subject–Nature, Space–Object Relationship in Art, investigates autobiographical tendencies in both Western and Turkish painting traditions. To this end, the first chapter discusses the concept of autobiography and its limitations; the second chapter elaborates on qualitative research methodologies and experimental solutions; and the third chapter examines areas such as autobiography and autobiographical art, the object in art, and the concept of space in artistic practices within the scope of the thesis
Quranic concepts that are formed into terms in Islamic sciences
No full textBu çalışma, "İslâmî İlimlerde Terimleşen Kur'ân-ı Kerîm Kavramları"nı tespit ederek bu kavramların ıstılahlaşma süreçlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Kur'ân-ı Kerîm, İslâm medeniyetinin ve bu medeniyetin temelini oluşturan tefsir, fıkıh, hadîs, kelâm ve tasavvuf gibi İslâmî ilimlerin kurucu metni ve temel başvuru kaynağıdır. Bu ilimlerin terminolojik altyapısı, büyük ölçüde Kur'ân'da yer alan kelime ve kavramlar üzerine inşa edilmiştir. Bu bağlamda araştırmanın temel problemi, "İslâmî ilimlerde terimleşen Kur'ân-ı Kerîm kavramları hangileridir ve bu kavramların ıstılahlaşma süreci nasıl gerçekleşmiştir?" sorusu etrafında şekillenmektedir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden yararlanılmış; özellikle tarihsel-semantik analiz, doküman incelemesi ve eleştirel metin analizi teknikleri esas alınmıştır. Bu metodoloji çerçevesinde, temel İslâmî ilimlerde merkezi birer terim haline gelmiş yüzden fazla anahtar kavram belirlenmiştir. Her bir kavramın anlam yolculuğu üç temel aşamada incelenmiştir: 1) Kavramın İslâm öncesi Cahiliye döneminde Arap dilindeki lügavî ve kültürel kullanımı, 2) Kur'ân-ı Kerîm'in bu kavrama yüklediği yeni veya özelleşmiş (tahsis, ta'mim, nakl) şer?î anlam, 3) Kavramın ilgili İslâmî ilim dalında kazandığı spesifik ıstılâhî (terimsel) kimlik. Bu analizler için klasik Arapça sözlükler, temel tefsir kaynakları, Cahiliye şiiri divanları, ilgili ilim dallarının klasik ve modern temel metinleri ile modern akademik çalışmalar taranmıştır. Tespit edilen kavramlar, ait oldukları ilim dallarına göre (tefsir, fıkıh, kelâm, tasavvuf vb.) tematik olarak sınıflandırılmıştır. Araştırmanın sonucunda, İslâmî ilimlerin kavramsal yapısının tesadüfi bir şekilde değil, doğrudan Kur'ân-ı Kerîm'in yönlendiriciliği ve dönüştürücü etkisiyle şekillendiği tespit edilmiştir. Salât, zekât, savm ve hac gibi temel ibâdet kavramlarının, genel sözlük anlamlarından sıyrılarak nasıl belirli şartları ve rükünleri olan şer?î terimlere dönüştüğü gösterilmiştir. Sabır, şükür, tevekkül, zühd gibi ahlakî kavramların, özellikle tasavvuf geleneğinde seyr-i sülûkun manevi basamaklarını ifade eden birer "makam" olarak nasıl terimleştiği ortaya konulmuştur. İman, küfür, şirk, nifâk ve fısk gibi kavramların kelâm ilminin temel tartışma konularını oluşturduğu; helâl, haram, farz gibi kavramların ise fıkıh ilminin temelini teşkil ettiği belirlenmiştir. Sonuç olarak bu çalışma, Kur'ân'ın sadece mevcut bir dili kullanan pasif bir metin olmadığını; dili dönüştüren, kavramsal çerçeveler inşa eden ve yeni bir düşünce dünyasının temellerini atan kurucu bir özne olduğunu ortaya koymaktadır. Bu ıstılahlaşma sürecini bilmek, hem Kur'ân metnini hem de ondan doğan zengin ilim geleneğini doğru bir şekilde anlamak için hayati bir öneme sahiptir. Anahtar Kelimeler: Arap Dili ve Belagatı, Kur'ân-ı Kerîm, Kavram, Istılâh, Anlam Bilimi (Semantik), Tefsir, Fıkıh, Kelâm, Tasavvuf, Cahiliye Şiiri.This study aims to identify the "Qur'anic Concepts that Became Terms in Islamic Sciences" and to analyze the processes of their terminologization. The Holy Qur'an is the foundational text and primary reference for the Islamic civilization and its core scholarly disciplines, such as Tafsir (exegesis), Fiqh (jurisprudence), Hadith (prophetic traditions), Kalam (theology), and Tasawwuf (Sufism). The terminological infrastructure of these sciences has been largely built upon the words and concepts found in the Qur'an. In this context, the main research problem of this study is shaped around the question: "Which Qur'anic concepts have become terms in the Islamic sciences, and how did this process of terminologization occur?". The research employed qualitative methods, particularly historical-semantic analysis, document review, and critical text analysis. Within this methodological framework, over one hundred key concepts that have become central terms in the main Islamic sciences were identified. The semantic journey of each concept was examined in three fundamental stages: 1) The lexical and cultural usage of the concept in the Arabic language during the pre-Islamic (Jahiliyya) period, 2) The new or specialized religious (shar'i) meaning assigned to the concept by the Holy Qur'an (through processes of takhsis [specification], ta'mim [generalization], or naql [transference]), 3) The specific technical (terminological) identity that the concept acquired within the relevant Islamic science. For these analyses, a wide range of literature was reviewed, including classical Arabic dictionaries, major works of tafsir, collections of pre-Islamic poetry, classical and modern foundational texts of the relevant sciences, and contemporary academic studies. The identified concepts were thematically classified according to the disciplines to which they belong (Tafsir, Fiqh, Kalam, Tasawwuf, etc.). The research concludes that the conceptual structure of the Islamic sciences was not formed coincidentally but was directly shaped by the guidance and transformative influence of the Holy Qur'an. It has been demonstrated how fundamental concepts of worship such as salât (prayer), zakat (almsgiving), sawm (fasting), and hajj (pilgrimage) evolved from their general lexical meanings into religious terms with specific conditions and pillars. It has been shown how ethical concepts like sabr (patience), shukr (gratitude), tawakkul (trust in God), and zuhd (asceticism) became terminologized as "stations" (maqam) representing spiritual stages in the Sufi tradition. It was also determined that concepts such as İman (faith), kufr (disbelief), shirk (polytheism), nifaq (hypocrisy), and fisq (transgression) formed the core topics of Kalam, while concepts like halal (lawful), haram (unlawful), and fard (obligatory) constituted the foundation of Fiqh methodology. In conclusion, this study reveals that the Qur'an is not merely a passive text that uses an existing language, but a constitutive agent that transforms the language, constructs conceptual frameworks, and lays the foundations for a new world of thought. It is emphasized that understanding this process of terminologization is vital for correctly comprehending both the Qur'anic text and the rich scholarly tradition that emerged from it. Keywords: Arabic Rhetoric, The Holy Qur'an, Concept, Term (Terminology), Semantics, Tafsir (Qur'anic Exegesis), Fiqh (Islamic Jurisprudence), Kalam (Islamic Theology), Sufism (Islamic Mysticism), Pre-Islamic Poetry
Development of an artificial intelligence based precision medicine decision support system for radiogenomics data sets
No full textAmaç: Bu çalışmanın amacı, KHDAK hastaların biyomedikal görüntüleri ve ilgili klinik veriler kullanılarak derin öğrenme yöntemine dayalı DICOM görüntülerden süper piksel segmentasyon, otsu eşikleme ve hastalığın referans konumu belirlenmiştir. Görüntülerden alınan nicel veriler klinik veriler ile entegre edildi. Biyobelirteçlerin belirlenmesi için çeşitli makine öğrenme yöntemleri uygulanarak sınıflandırma performanslarını, klinik veriler, kilinik veriler+görüntü verileri ve modele ilişkin iyileştirme oranlarını belirlemektir. Materyal ve Metot: Çalışmada kullanılan klinik veri setinde, EGFR mutasyonuna sahip 43, mutasyon olamayan 168 ve KRAS mutasyonuna sahip 38, mutasyon olmayan 173 birey olmak üzere her bir mutasyonda 211'er KHDAK bulunmaktadır. İşlenen görüntü sayısı 2.231 ve her bir görüntü VGG16 derin öğrenme modeli ile 25.088 değişken çıkarıldı. Sınıflandırma algoritmalardan, XGBoost, CatBoost, Random Forest, DVM modelleri uygulanmıştır. Bulgular: Küçük hücreli Dışı Akciğer kanseri hastaların EGFR ve KRAS mutasyon durumları biyomedikal klinik verilerde anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Random forest yöntemi ile en önemli 50 değişken seçilerek model eğitiminde kullanılmıştır. En iyi sınıflandırma model performansının XGBoost, CatBoost yöntemlerine ait olduğu belirlenmiş ve bu modellere ilişkin sınıflandırma performansları doğruluk, dengelenmiş doğruluk, kesinlik, duyarlılık, F1-skoru, ROC-AUC metrikleri ile değerlendirilmiş ve bunlar sırasıyla, (0.965 ± 0.015), (0.954 ± 0.021), (0.953 ± 0.024), (0.994 ± 0.007), (0.973 ± 0.011) ve (0.990 ± 0.005) olarak hesaplanmıştır. Sonuç: Gerçekleştirilen çalışmada makine öğrenmesi yöntemleri sonuçlarından hareketle, görüntü verilerinde KRAS mutasyon durumunu tahmin etmede etkili olduğu XGBoost ve CatBoost modelleri daha başarılı performans gösterdiği saptanmıştır. EGFR mutasyon durumunu tahmin etmede CatBoost daha başarılı performans göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Akciğer Kanseri, Biyomedikal, Dijital Görüntüleme, Makine ÖğrenmeAim: This study's objective was to use biomedical images of NSCLC patients and associated clinical data to use a deep learning approach to identify super pixel segmentation, herbaceous thresholding, and disease reference location from DICOM images. Clinical data and quantitative information from image were combined. Biomarker identification, classification performance, clinical data, clinical data + image data, and model improvement rates were all assessed using a variety of machine learning techniques. Materials and Methods: The study's clinical dataset included 211 NSCLCs with each mutation, including 38 persons with a KRAS mutation and 173 without, and 43 individuals with an EGFR mutation and 168 without. A total of 2,231 photos were analyzed, and 25,088 features were retrieved from each image using the VGG16 deep learning model. XGBoost, CatBoost, Random Forest, and SVM models were utilized among the classification techniques. Results: EGFR and KRAS mutation status of lung cancer patients were found to have significant differences in biomedical clinical data. The most important 50 features were selected by random forest method and used in model training. It was determined that the best classification model performance belonged to XGBoost, CatBoost methods and the classification performances of these models were evaluated with accuracy, balanced accuracy, precision, sensitivity, F1-score, ROC-AUC metrics, respectively, (0. 965 ± 0.015), (0.954 ± 0.021), (0.953 ± 0.024), (0.994 ± 0.007), (0.973 ± 0.011) and (0.990 ± 0.005), respectively. Conclusion: The results of the study's machine learning techniques indicate that both XGBoost and CatBoost models can accurately identify the presence of KRAS mutations in image data, with XGBoost and CatBoost models performing better than the others. CatBoost was better at predicting the presence of EGFR mutations. Keywords: Biomedical, Digital Imaging, Lung Cancer, Machine Learning
The process of preserving the musahiplik ritual: The case of Tuzluçayır, Ankara
No full textBu çalışma, kırsal alanlardan kentsel bölgelere göç eden Alevi topluluklarının, inançsal ve kültürel pratiklerinden biri olan musahiplik ritüelini şehir ortamında nasıl yaşatmaya devam ettiklerini, Ankara ili Mamak ilçesi Tuzluçayır Mahallesi örneğinde ele almaktadır. Musahiplik, Alevi inancında sosyal dayanışmayı, ahlaki sorumluluğu ve topluluk bilincini güçlendiren önemli bir kurumdur. Ancak kırsaldan kente göçle birlikte geleneksel bağların çözülmesi, kuşaklar arası aktarımların zayıflaması ve kent yaşamının bireyselleştirici etkisi, bu ritüelin sürdürülebilirliğini tehdit etmektedir. Araştırma, nitel yöntemlerle gerçekleştirilmiş; mahallede yaşayan Alevi bireylerle yapılan derinlemesine görüşmeler ve katılımcı gözlem yoluyla veriler toplanmıştır. Elde edilen bulgular, Tuzluçayır'daki Alevi topluluğunun, cemevleri aracılığıyla musahiplik pratiğini yaşatmaya çalıştığını, özellikle yaşlı kuşakların bu gelenekte ısrarcı olduğunu, ancak genç kuşakların katılımının azaldığını ortaya koymaktadır. Göçle birlikte oluşan yeni sosyal ve kültürel koşullar, musahipliğin geleneksel biçiminden sapmasına neden olmakta; ritüelin şekli ve içeriği dönüşüme uğramaktadır. Çalışma, kentleşme sürecinin Alevi inanç pratikleri üzerindeki etkisini anlamaya yönelik önemli bir katkı sunmakta, aynı zamanda kültürel mirasın korunmasında cem evlerinin ve topluluk dayanışmasının kritik rolünü vurgulamaktadır.This study examines how Alevi communities who migrated from rural areas to urban centers strive to preserve the ritual of musahiplik—a traditional spiritual companionship practice—within the context of Tuzluçayır neighborhood in Mamak district, Ankara. In Alevism, musahiplik plays a vital role in reinforcing social solidarity, moral responsibility, and communal identity. However, the transition from rural to urban life has weakened traditional bonds, challenged intergenerational transmission, and posed threats to the sustainability of such rituals due to the individualizing effects of urbanization. Using qualitative research methods, data were collected through in-depth interviews and participant observation with Alevi residents in the neighborhood. Findings reveal that the Alevi community in Tuzluçayır attempts to sustain the practice of musahiplik mainly through cemevis (Alevi cultural-religious centers), with older generations being more committed to the tradition, while younger generations show reduced engagement. Migration and changing socio-cultural dynamics have led to a transformation in both the form and meaning of the ritual. This study contributes to understanding the impact of urbanization on Alevi religious practices and emphasizes the crucial role of community solidarity and cemevis in preserving cultural heritage
The relationship between artificial intelligence anxiety, technostress and job insecurity experienced by smart airport workers in industry 4.0 transformation
No full textBu çalışmanın amacı akıllı havalimanı işgörenlerinin Endüstri 4.0 dönüşümüne yönelik yaşadıkları yapay zekâ kaygısı, teknostres ve iş güvencesizliği arasındaki ilişkiyi belirlemek, diğer bir ifadeyle ortaya çıkarmaktır. Tezin birinci bölümünde Endüstri 4.0 konusunda kavramsal çerçeve oluşturularak akıllı havalimanları özelinde yapay zekâ uygulamaları hakkında teorik bilgilere ve uygulamalardan bazı örnekler verilmiştir. Söz konusu teknolojilerin, havacılık sektöründe iş görenleri nasıl etkileyebileceğine değinilerek yapay zekâ kaynaklı muhtelif kaygıları incelenmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde, iş güvencesizliği ve teknostresin boyutları ve modelleri vb. kavramlar teorik olarak incelenerek açıklanmaya çalışılmıştır. Tezin üçüncü ve son bölümü olan araştırma bölümünde ise, literatürde ve uygulanan başarılı örneklerdeki sonuçlar ele alınarak, akıllı havalimanı örnek grubu üzerinde gerçekleştirilen Endüstri 4.0 yapay zekâ kaygısı, iş güvencesizliği ile teknostres arasındaki ilişkiye yönelik yapılan anket ve ulaşılan araştırma sonuçlarına yer verilmiştir. Bu bölümde araştırma nicel olarak yapılmış, içerik analizi şeklinde gerçekleştirilmiştir. Yöntem olarak ilişkisel tarama yöntemi kullanılmış, süresel açıdan kesitsel bir araştırma yapılmıştır. Veri toplama araçları olarak literatüre dayalı anket yöntemi kullanılmıştır. Yapılan araştırma sonucunda Endüstri 4.0 dönüşümünde akıllı havalimanı işgörenlerinin yapay zekâ kaygıları, teknostres ve iş güvencesizliği algısı arasında pozitif yönde bir ilişki saptanmıştır. YZK düzeylerinin orta seviyede olduğu, ancak 36-40 yaş grubundaki katılımcıların kaygı düzeyinin daha yüksek olduğu, kadın katılımcıların YZ yapılandırması kaygı düzeylerinin daha yüksek olduğu, katılımcıların teknostres düzeylerinin orta seviyede olduğu, ancak tekno-belirsizlik düzeylerinin ise orta seviyenin üzerinde olduğu, erkek katılımcıların tekno-belirsizlik stres düzeylerinin daha yüksek olduğu, tekno-belirsizlik ve tekno-karmaşıklık stres düzeylerinin eğitim durumlarına göre farklılıklar gösterdiği, iş güvencesizliği algılarının orta seviyede olduğu, kadın katılımcıların iş güvencesizliği algılarının daha yüksek olduğu ancak diğer demografik değişkenlere bağlı olarak değişmediği tespit edilmiştir.The aim of this study is to determine, in other words, to reveal the relationship between artificial intelligence anxiety, technostress and job insecurity experienced by smart airport employees towards Industry 4.0 transformation. In the first part of the thesis, a conceptual framework on Industry 4.0 was created and theoretical information about artificial intelligence applications in smart airports and some examples from applications were given. It was tried to examine various concerns arising from artificial intelligence by mentioning how these technologies may affect the employees in the aviation sector. In the second chapter, the dimensions and models of job insecurity, technostress and related subjects are analyzed and explained theoretically. In the third and final part of the thesis, the results in the literature and successful examples are discussed, and the results of the survey on the relationship between Industry 4.0 artificial intelligence anxiety, job insecurity and technostress conducted on the smart airport sample group and the research results obtained are included. In this section, the research was conducted quantitatively and carried out in the form of content analysis. Relational survey method was used as a method and cross-sectional research was conducted in terms of duration. Literature-based questionnaire method was used as data collection tools. Findings of the research, a positive relationship was found between artificial intelligence anxiety, technostress and job insecurity perception of smart airport employees in Industry 4.0 transformation. Artificial intelligence anxiety levels of the participants are at a medium level, but the anxiety level of the participants in the 36-40 age group is higher, the anxiety levels of the female participants in the Artificial intelligence configuration are higher, the technostress levels of the participants are at a medium level, but the techno-uncertainty levels are above the medium level, It was determined that male participants' techno-uncertainty stress levels were higher, techno-uncertainty and techno-complexity stress levels differed according to their educational status, job insecurity perceptions were at medium level, female participants' job insecurity perceptions were higher, but did not change depending on other demographic variables
The evolution of music performed at henna night ceremonies in Batman province from the past to the present
No full textGeçmişten günümüze Batman yöresinde gerçekleştirilen kına gecesi törenleri, teknolojik gelişmelerin ve toplumsal dönüşümlerin etkisiyle önemli değişim süreçlerinden geçmiştir. Geleneksel tören anlayışının zamanla dönüşmesiyle birlikte, bu törenlerde yer alan birçok ritüelin ya tamamen ortadan kalktığı ya da biçim değiştirerek varlığını sürdürdüğü gözlemlenmektedir. Bu dönüşüm süreci, özellikle kına gecelerinde icra edilen müzikal gelenekleri derinden etkilemiştir. Geçmişte sözlü kültürün bir parçası olarak kuşaktan kuşağa aktarılan ve yöre halkının kimliğini yansıtan müzikler, günümüzde yerini çoğu zaman popüler müzik türlerine bırakmakta; böylece geleneksel müzik repertuvarı giderek daralmakta ve unutulma tehlikesiyle karşı karşıya kalmaktadır. Söz konusu değişim yalnızca müzikal icrayla sınırlı kalmamakta; törenlerin gerçekleştirildiği fiziksel mekânlar, bu törenlerde görev alan icracılar, kullanılan çalgı türleri ve icra edilen eserlerin biçim ve içerikleri de bu süreçten etkilenmektedir. Önceki dönemlerde doğal ortamlar veya köy evleri gibi daha samimi ve geleneksel mekânlarda gerçekleştirilen kına geceleri, günümüzde sıklıkla düğün salonları gibi modern ortamlarda organize edilmektedir. Benzer şekilde, geçmişte yöre halkı tarafından canlı olarak icra edilen müzikler yerini çoğu zaman elektronik altyapıya sahip kayıtlı müziklere bırakmıştır. Geleneksel çalgıların kullanım oranı azalmış, yerlerini daha evrensel ve ticari çalgılar almaya başlamıştır. Bu hızlı ve kapsamlı dönüşüm, Batman yöresine özgü müzikal değerlerin zamanla unutulmasında ve yerel müzik kültürünün erozyona uğramasında belirleyici bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, geleneksel kına gecesi ritüellerinde meydana gelen dönüşümün çok yönlü olarak ele alınması; değişimin hangi boyutlarda ve ne şekilde gerçekleştiğinin kapsamlı biçimde tespit edilmesi, kültürel mirasın korunması açısından büyük bir önem taşımaktadır. Bu araştırma, Batman yöresindeki kına gecesi törenlerinde zaman içerisinde meydana gelen kültürel ve müzikal dönüşümleri kapsamlı biçimde incelemek amacıyla yürütülmüştür. Çalışmanın yöntemsel çerçevesi, öncelikle ilgili literatürün sistematik bir şekilde taranmasıyla oluşturulmuş; bu doğrultuda daha önce yapılmış akademik çalışmalar, arşiv kayıtları ve çeşitli yazılı-görsel kaynaklar incelenmiştir. Literatür taramasının ardından sahaya inilerek alan çalışması gerçekleştirilmiş; kına gecesi törenlerine katılım sağlanmış, gözlemler yapılmış ve törenlerde yer alan unsurlar yerinde incelenmiştir. Ayrıca, alanda yaşayan yerel halk, müzisyenler, tören düzenleyicileri ve yaşlı bireylerle birebir görüşmeler yapılmış; bu görüşmeler nitel veri toplama tekniklerinden biri olan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla gerçekleştirilmiş ve kayıt altına alınmıştır. Böylelikle hem yazılı hem de sözlü kaynaklardan elde edilen veriler doğrultusunda çalışmanın içeriği şekillendirilmiştir. Araştırma, betimsel yöntem esas alınarak yürütülmüş olup, nitel araştırma desenine dayalı olarak veriler analiz edilmiştir. Betimsel yaklaşım çerçevesinde elde edilen bulgular, mevcut durumu ortaya koymak ve geçmişle günümüz arasında kıyaslama yapabilmek amacıyla sistematik biçimde değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda, Batman yöresinde kına gecesi törenlerinde geçmişten günümüze meydana gelen değişim ve gelişmeler çok boyutlu olarak ele alınmıştır. Bu kapsamda yalnızca müziksel icralar değil; aynı zamanda müziğe eşlik eden geleneksel çalgıların zaman içindeki kullanımı, törenlerin gerçekleştirildiği mekânların dönüşümü, müzikal icralarda görev alan icracı profillerindeki değişim ile yörede öne çıkan ve kına gecelerinde sıkça seslendirilen müzikal eserlerin repertuvar içerisindeki yeri detaylı biçimde analiz edilmiştir. Elde edilen veriler ışığında, Batman yöresine özgü kına gecesi müzik kültürünün hem tarihsel hem de sosyo-kültürel bağlamda nasıl bir dönüşüm geçirdiği ortaya konmaya çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Batman, Kına gecesi, Kına gecesi müziği.From past to present, henna night ceremonies held in the Batman region have undergone significant transformations due to technological advancements and social transformations. As the traditional understanding of ceremonies has evolved over time, many rituals within these ceremonies have either disappeared entirely or survived in modified forms. This transformation has profoundly impacted the musical traditions performed at henna nights. Music, which was once part of oral tradition and reflected the identity of the local people, is now often replaced by popular music genres, leading to a gradual shrinkage of the traditional musical repertoire and the risk of oblivion. This transformation is not limited to musical performance; the physical spaces where ceremonies take place, the performers involved in these ceremonies, the types of instruments used, and the form and content of the works performed are also affected by this process. Henna nights, which used to be held in more intimate and traditional settings such as natural settings or village houses, are now frequently organized in modern settings such as wedding halls. Similarly, the music performed live by local people in the past has often been replaced by recorded music with an electronic infrastructure. The use of traditional instruments has decreased, and they have begun to be replaced by more universal and commercial instruments. This rapid and comprehensive transformation plays a decisive role in the gradual forgetting of the musical values unique to the Batman region and the erosion of local musical culture. In this context, a multifaceted approach to the transformation of traditional henna night rituals, and a comprehensive understanding of the extent and form of change, is crucial for the preservation of cultural heritage. This research was conducted to comprehensively examine the cultural and musical transformations that have occurred over time in henna night ceremonies in the Batman region. The study's methodological framework was primarily established through a systematic review of the relevant literature, which included reviewing previous academic studies, archival records, and various written and visual sources. Following the literature review, fieldwork was conducted, including participation in henna night ceremonies, observations, and on-site examination of elements of the ceremonies. Furthermore, one- on-one interviews were conducted with local residents, musicians, ceremony organizers, and elderly individuals living in the area. These interviews were conducted and recorded using a semi-structured interview form, a qualitative data collection technique. Thus, the content of the study was shaped by data obtained from both written and oral sources. The research was conducted using a descriptive method, and data were analyzed using a qualitative research design. The findings obtained through this descriptive approach were systematically evaluated to reveal the current situation and enable comparisons between the past and the present. The study examines the changes and developments that have occurred in henna night ceremonies in the Batman region from past to present in a multidimensional manner. This includes detailed analyses of not only musical performances but also the use of traditional instruments accompanying the music over time, the transformation of the venues where the ceremonies are held, the changing profiles of the performers involved in musical performances, and the place within the repertoire of prominent musical works frequently performed at henna nights. In light of the data obtained, the transformation of henna night musical culture specific to the Batman region, both historically and socioculturally, is explored. Key Words: Batman, Henna night, Henna night musi
Investigation of screen addiction in early childhood between 2-5 years and anxiety status of parents
No full textÖZET 2-5 Yaş Arası Erken Çocukluk Döneminde Ekran Bağımlılığı ve Ebeveynlerinin Kaygı Durumunun İncelenmesi Amaç: Bu çalışma 2-5 yaş arası çocukların ekran bağımlılığı ve ebeveynlerinin kaygı durumunu incelemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde yapılan bu çalışma, Trabzon'un Of ilçesindeki aile sağlığı merkezlerine kayıtlı 2-5 yaş arası 306 çocuk ve ebeveynleri ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında Sosyodemografik Veri Formu, "2-5 Yaş Teknoloji Bağımlılığı Ölçeği (TAS)", ve ebeveynlere "Spielberg Durumluk (DKÖ) ve Sürekli Kaygı Ölçeği (SKÖ)" kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), Levene testi, çoklu karşılaştırma testi (Bonferroni ya da Tamhane's T2) kullanılmıştır. Model testi için path (yol) analizinden ve ölçekler arasındaki ilişkinin incelenmesinde pearson korelasyon analizinden yararlanılmıştır. Bulgular: 2-5 yaş teknoloji bağımlılığı ölçeğinin durumluk kaygı ölçeği üzerinde pozitif yönde (?:0.16, p:0.000) ve sürekli kaygı ölçeği üzerinde pozitif yönde (?:0.25, p:0.000) istatistiksel olarak anlamlı derecede bir etkisi bulunmaktadır. Durumluk kaygı ölçeğinin sürekli kaygı ölçeği üzerinde pozitif yönde (?:0.58, p:0.000) istatistiksel olarak anlamlı derecede bir etkisi bulunmaktadır. Ayrıca 2-5 yaş teknoloji bağımlılığı ölçeğinin sürekli kaygı ölçeği üzerindeki etkisinde durumluk kaygı ölçeğinin (?:0.095, p:0.042) aracı bir rol üstlendiği tespit edilmiştir. Sonuç: Çalışma sonucunda çocuklarının ekran önünde geçirdikleri süre arttığında ebeveynlerin kaygı düzeyinin yükseldiği ve çocuklardaki ekran bağımlılığının önlenmesinde sağlıklı ebeveyn-çocuk etkileşiminin önemli olduğu görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Ebeveyn, Ekran bağımlılığı, Erken çocukluk dönemi, KaygıABSTRACT Investigation of Screen Addiction in Early Childhood Between 2-5 Years and Anxiety Status of Parents Aim: This study was conducted to examine the screen addiction of children aged 2-5 years and the anxiety of their parents. Material and method: This descriptive and correlational study was conducted with 306 children aged 2-5 years and their parents registered in family health centers in Of district of Trabzon. Sociodemographic Data Form, "Technology Addiction Scale for Ages 2-5 (TAS)", and "Spielberg State Anxiety Scale (SAS) and Trait Anxiety Scale (TAS)" were used to collect the data. Independent sample t-test, one-way analysis of variance (ANOVA), Levene's test, multiple comparison test (Bonferroni or Tamhane's T2) were used to evaluate the data. Path analysis was used for model testing and Pearson correlation analysis was used to examine the relationship between the scales. Results: The technology addiction scale for ages 2-5 has a statistically significant positive effect on the state anxiety scale (?:0.16, p:0.000) and a statistically significant positive effect on the trait anxiety scale (?:0.25, p:0.000). State anxiety scale has a statistically significant positive effect on trait anxiety scale (?:0.58, p:0.000). In addition, it was determined that the state anxiety scale (?:0.095, p:0.042) played a mediating role in the effect of the 2-5 years technology addiction scale on the trait anxiety scale. Conclusion: As a result of the study, it was observed that parents' anxiety levels increased when the time their children spent in front of the screen increased and that healthy parent-child interaction is important in preventing screen addiction in children. Key Words: Parents, Screen addiction, Early childhood, Anxiet
Governance and democracy in the context of localism: An analysis of two concepts
No full text20. yüzyılın sonlarından itibaren kamu yönetimi alanında yaşanan kuramsal ve yapısal dönüşüm, devletin rolünün yeniden tanımlanmasını beraberinde getirmiştir. Bu dönüşüm sürecinde geleneksel hiyerarşik, bürokratik ve merkeziyetçi yönetim anlayışı sorgulanmaya başlanmış; bunun yerine daha esnek, yatay ilişkiler üzerine kurulu, çok aktörlü ve katılımcı bir yönetim modeli olarak yönetişim yaklaşımı ön plana çıkmıştır. Çalışmada yönetişim kavramı hem teorik zemini hem de pratikteki uygulanma biçimleriyle birlikte ele alınmış, özellikle bu kavramın yerel düzeydeki yansımaları ve yerel demokrasi ile kurduğu ilişki sorgulanmıştır. Tezin temel varsayımı, yönetişim ilkelerinin yerel demokrasiyle bütünleştiğinde yönetsel etkinliği ve demokratik meşruiyeti artıracağı yönündedir. Kavramsal çözümlemeyi somutlaştırmak amacıyla ve yerel demokrasi ile yerel yönetişim arasındaki ilişkiyi farklı siyasal ve yönetsel bağlamlarda değerlendirmek üzere Dünya Bankası tarafından yayınlanmış yönetişim indeksi temel alınarak iki grup halinde on ülke belirlenmiştir. Bir grup güçlü yerel özyönetim ve doğrudan demokrasi uygulamaları ile öne çıkarken, diğer grup ise merkeziyetçi ve otoriter yapılarıyla dikkat çekmektedir. Bu karşılaştırmalı analiz, farklı bağlamlarda yönetişim-demokrasi ilişkilerinin nasıl biçimlendiğini ortaya koymayı amaçlamıştır. Elde edilen bulgular, yerel düzeyde demokrasinin kurumsallaşmasının yalnızca yapısal düzenlemelerle değil, aynı zamanda siyasal kültür, kurumsal kapasite ve yönetişim anlayışının içselleştirilmesiyle mümkün olabileceğini göstermektedir. Bu yönüyle tez, günümüz kamu yönetimi tartışmalarında yerel katılımın önemi ve yönetişim-demokrasi ilişkisi üzerine teorik ve uygulamalı katkılar sunmaktadır.The theoretical and structural transformation that has taken place in public administration since the last quarter of the 20th century has brought about a redefinition of the role of the state. During this transformation process, the traditional hierarchical, bureaucratic and centralized management approach began to be questioned; instead, a governance approach emerged as a more flexible, horizontal, multi-actor and participatory management model. The study examines the concept of governance in terms of both its theoretical basis and its practical application, particularly questioning its implications at the local level and its relationship with local democracy. The thesis's basic assumption is that when governance principles are integrated with local democracy, administrative efficiency and democratic legitimacy will increase. In order to concretize the conceptual analysis and evaluate the relationship between local democracy and local governance in different political and administrative contexts, ten countries were selected in two groups based on the governance index published by the World Bank. One group stands out for its strong local self-governance and direct democracy practices, while the other group draws attention for its centralized and authoritarian structures. This comparative analysis aims to reveal how governance-democracy relations are shaped in different contexts. The findings show that the institutionalization of democracy at the local level is possible not only through structural reforms but also through the internalization of political culture, institutional capacity, and governance understanding. In this respect, the thesis contributes to current public administration debates on the importance of local participation and the relationship between governance and democracy, both theoretically and practically
A research on advertising in the context of the audience commodity theory an empirical advertising research
No full textBu araştırmanın temel amacı, medya kuruluşlarının asıl ürününün içerik değil, izleyicilerin dikkati ve zamanı olduğu yönündeki Dallas WSmythe'in İzleyici Metası Kuramı'nı günümüz medya ekosisteminde ampirik v erilerle sınamaktır. Bu bağlamda, medya içeriklerinin üretim süreçlerinde izleyici dikkatinin ekonomik bir metaya dönüşüm biçimleri, reklam verenlerin içerik üzerindeki etkileri ve izleyicilerin medya tüketimi esnasında sergilediği fark edilmeyen emek türl eri derinlemesine incelenmiştir. Çalışmada, medya reklam izleyici ilişkilerinin günümüz dijitalleşen medya ortamında nasıl şekillendiği ve bu süreçte izleyicinin pasif tüketiciden aktif üreticiye evrimi, medya kuruluşlarının işleyişinde reklam verenlerin b elirleyici rolü ve reklamların toplumsal kültürel etkileri çok boyutlu olarak incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yaklaşımı benimsenmiş; veri toplama aracı olarak Smythe'ın teorik çerçevesinden hareketle geliştirilen yarı yapılandırılmış mülakat for mu kullanılmıştır. Amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen 18 sektör uzmanı ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiş, elde edilen veriler tematik içerik analizi yöntemiyle analiz edilmiştir. Bulgular, medya kuruluşlarının asıl ürününün izleyici dikkati v e zamanı olduğunu, bu dikkat ve sürenin reklam verenlere satılabilir bir meta olarak sunulduğunu göstermiştir. Katılımcılar, medya içeriklerinin izleyiciyi ekranda tutacak şekilde dramatik, sansasyonel ve bağımlılık yaratan biçimlerde tasarlandığını; izley icinin ekran başında geçirdiği sürenin, reklamın etkinliği ve yatırım getirisi açısından belirleyici olduğunu belirtmiştir. İzleyiciler artık yalnızca pasif tüketiciler olarak değil, içeriklerle etkileşimde bulunarak ve yeni anlamlar yaratarak aktif üretic iler olarak değerlendirilmiştir. Ayrıca, medya kurumlarının asli müşterisinin reklam verenler olduğu, içeriklerin reklam veren talepleri ve hedef kitle demografisine göre biçimlendiği tespit edilmiştir. Reklamların sadece ekonomik bir araç olmadığı, toplum sal değerleri ve tüketim alışkanlıklarını yeniden üreten ideolojik bir işlev taşıdığı vurgulanmıştır. Boş zamanın metalaşması, izleyici emeğinin gizli ve ölçülebilir bir ekonomik girdiye dönüşmesi ve medya içeriklerinin reklam taşıyıcılığı temelinde kurgul anması öne çıkan diğer bulgulardır. Medyanın, egemen ideolojiyi yeniden üreten ve toplumsal davranışları biçimlendiren bir aygıt olarak işlev gördüğü de katılımcı görüşlerinde ortak biçimde dile getirilmiştir. Çalışma, Smythe'ın izleyici metası teorisinin dijital çağda da geçerliliğini koruduğunu, izleyici dikkati ve zamanının hem ekonomik hem de ideolojik düzlemde medya ekonomisinin merkezinde yer aldığını göstermektedir. Bu araştırma, medya politik ekonomi alanına, izleyicinin aktif üretici rolünü ve rekl amın ideolojik işlevlerini öne çıkararak özgün bir katkı sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: İzleyici metası, medya ekonomisi, reklam, içerik analizi, ideoloji, dijitalleşmeThe main purpose of this research is to test Dallas W. Smythe's Audience Commodity Theory, which argues that the main product of media organizations is not the content but the attention and time of the audience, with empirical data in today's media ecosystem. In this context, the ways in which audience attention is tra nsformed into an economic commodity in the production processes of media content, the effects of advertisers on content, and the types of "unnoticed labor" exhibited by viewers during media consumption are examined in depth. The research examines, in a mul tidimensional manner, how media advertiser audience relations are shaped in today's digital media environment, the evolution of the audience from passive consumer to active producer, the decisive role of advertisers in media operations, and the socio cultu ral effects of advertising. A qualitative research approach was adopted, utilizing a semi structured interview form developed based on Smythe's theoretical framework as the data collection tool. In depth interviews were conducted with 18 sector experts sel ected through purposive sampling. The findings indicate that the primary product of media organizations is "audience attention and time," and this attention is commodified and sold to advertisers. Participants highlighted that media content is deliberatel y designed to keep the audience engaged using dramatic, sensational, and addictive elements; the time spent in front of the screen is a key determinant for advertising effectiveness and return on investment. Audiences are no longer regarded merely as passi ve consumers but are considered active producers who create new meanings through their interactions with content. Additionally, it was determined that the true customers of media institutions are advertisers, and content is shaped by advertiser demands and the demographic profiles of target audiences. Advertising is not only an economic tool but also serves as an ideological apparatus that reproduces social values and consumption patterns. Other significant findings include the commodification of leisure ti me, the transformation of audience labor into a hidden and measurable economic input, and the structuring of media content primarily as a vehicle for advertising. Participants also commonly expressed that the media functions as an apparatus that reproduces dominant ideology and shapes social behaviors. The study demonstrates that Smythe's audience commodity theory remains valid in the digital age, with audience attention and time occupying a central position in the media economy at both economic and ideolog ical levels. This research offers an original contribution to the field of media political economy by highlighting the active productive role of the audience and the ideological functions of advertising. Keywords: Audience commodity, media economy, adver tising, content analysis, ideology, digitalizatio
Combating epidemic diseases in Malatya between 1920 and 1950
No full textİnsanlığın var olduğu günden beri hastalıklar da olmuştur. Bazı hastalıklar bulaştığı kişiyle sınırlı kalırken, bazı hastalıklar ise kişiler arasında dolaşım göstermektedir. Bulaştığı kişiyle sınırlı kalmayıp dolaşım gösteren hastalıklar salgın hastalıklar içerisinde yer almaktadır. Cumhuriyetin ilk yıllarında Türkiye'de sıtma, verem, trahom, çiçek, tifo, tifüs gibi salgın hastalıklar görülmüştür. 2 Mayıs 1920'de Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının kurulmasıyla sağlık hizmetleri devlet tarafından sunulan sistemli bir hizmet olmuştur. Salgın hastalıklarla mücadele, bakanlığın programında yer alan başlıca konulardan birisi olmuştur, ayrıca salgın hastalıklarla mücadele edilmesi için gerekli olan yasal düzenlemeleri hayata geçirmiş ve salgın hastalıklara karşı yurt genelinde çeşitli hastaneler, dispanserler, tedavi merkezleri açmıştır. Bu tez çalışmasının amacı "1920-1950 Yılları Arasında Malatya'da Salgın Hastalıklarla Mücadele" konusunu ele almaktır. Bu dönemde Malatya'da salgın halinde görülen trahom, sıtma, verem, tifo, tifüs hastalıklarına karşı ne gibi tedbirlerin alındığı ve nasıl mücadele edildiği araştırılmıştır. Malatya'da yaygın halde bulunan trahoma karşı merkezi hükümetin hastane ve dispanserler açtığı görülmekle birlikte, diğer salgın hastalıklara karşı ise Malatya Memleket Hastenesinin ön plana çıktığı görülmektedir. Merkezi hükümetin salgın hastalıklarla mücadelesine Malatya Belediyesinin ve Malatya Halkevinin destek verdiği görülmektedir. Bu tez çalışmasında yerel gazeteler, arşiv belgeleri, ulusal gazeteler, araştırma ve inceleme eserleri, istatistik yıllıkları, il yıllıkları ve diğer kaynaklara başvurulmuştur.Since the dawn of humanity, diseases have also existed. While some diseases remain confined to the person they infect, others circulate among people. Diseases that do not remain confined to the person they infect but circulate are classified as epidemics. In the early years of the Republic, epidemics such as malaria, tuberculosis, trachoma, smallpox, typhoid, and typhus were seen in Turkey. With the establishment of the Ministry of Health and Social Assistance on May 2, 1920, healthcare services became a systematic service provided by the state. Combating epidemic diseases became one of the main issues on the ministry's agenda. It also implemented the necessary legal regulations to combat epidemic diseases and opened various hospitals, dispensaries, and treatment centers throughout the country to combat epidemic diseases. The purpose of this thesis is to examine the topic of "Combating Epidemic Diseases in Malatya Between 1920 and 1950." It investigates what measures were taken and how the fight was conducted against trachoma, malaria, tuberculosis, typhoid, and typhus, which were epidemic in Malatya during this period. While it is seen that the central government opened hospitals and dispensaries against trachoma, which was widespread in Malatya, the Malatya Provincial Hospital came to the fore against other epidemic diseases. It was observed that the Malatya Municipality and the Malatya People's House supported the central government's fight against epidemic diseases. Local newspapers, archival documents, national newspapers, research and review works, statistical yearbooks, provincial yearbooks, and other sources were consulted in this thesis study