E-books' platform Księgarnia Akademicka Publishing
Not a member yet
2260 research outputs found
Sort by
Narodziny królestwa – Litwa za Mendoga
No full textLitwa była królestwem. Na połowę XIII w. przypadło krótkie, burzliwe panowanie ochrzczonego i koronowanego litewskiego władcy – Mendoga. Odtworzenie tego okresu dziejów Litwy i poznanie jego głównego bohatera pozostaje dla badaczy przeszłości wyzwaniem. Z powodzeniem podejmowali je w XX w. wybitni historycy: polski – Henryk Łowmiański – i litewski – Juozapas Stakauskas, a w końcu także nestor litewskich mediewistów – Edvardas Gudavičius (1929-2020). To jego prace i doświadczenia w bodaj najistotniejszej mierze pozwoliły odrzucić dwudziestowieczne uwikłania, zarówno te nacjonalistyczne, jak i te narzucone litewskiej historiografii przez sowietyzm. Pod koniec ubiegłego stulecia stała się ona równorzędną partnerką w dialogu z innymi szkołami badań nad przeszłością.W niniejszej książce Gudavičius przedstawił i ugruntował własną interpretację przełomowego momentu w dziejach swojego kraju – Litwy za Mendoga
Fenomen szkoły historii społeczno-gospodarczej Franciszka Bujaka
No full textTHE PHENOMENON OF FRANCISZEK BUJAK’S SCHOOL OF SOCIO-ECONOMIC HISTORYFranciszek Bujak, is regarded as one of the coryphaeuses of Polish socio-economic history. This was undoubtedly due to his pioneering attention to the importance of socio-economic research for the development of Polish historical science, the delineation of its subject matter and the elevation of the new field of knowledge to the status of a separate university discipline. One of the most important elements of Bujak’s struggle for the recognition of socio-economic history as a fully-fledged scientific discipline was the establishment, as a result of his organisational and didactic activities, of a scientific school which had a significant impact on the development of Polish economic historiography not only in the first decades of the 20th century, but also later.Szkoła historii społeczno-gospodarczej Franciszka Bujaka, mimo głęboko zakorzenionej świadomości jej istnienia w dziejach polskiej historiografii, nie doczekała się dotąd gruntownego ujęcia monograficznego. Niniejsze rozważania stanowią zatem próbę uzupełnienia tej znaczącej luki w literaturze historiograficznej analitycznym spojrzeniem na wyjątkową formację intelektualną wykreowaną przez Bujaka w dwudziestoleciu międzywojennym na lwowskim Uniwersytecie Jana Kazimierza.Główne rozdziały dotyczą analizy dorobku szkoły historycznej Bujaka, z uwzględnieniem powojennych losów zarówno prac badawczych, jak i ich autorów. Wątki związane z życiorysem twórcy szkoły i kierownika prac pełnią w większości przypadków funkcje uzupełniające narrację i wyjaśniające dobór tematów oraz metod badawczych wykorzystywanych przez członków omawianej formacji. Podstawę źródłową badań, obok licznych materiałów archiwalnych, stanowią przede wszystkim drukowane oryginalne teksty prac naukowych składających się na dorobek szkoły, ich recenzje, wspomnienia uczniów profesora oraz zachowane w dużej ilości sprawozdania, spisy, wykazy i pamiętniki będące wynikiem działalności uniwersytetów, towarzystw oraz instytucji naukowych. W intencji Autorki całość rozważań ma pomóc w rozstrzygnięciu wątpliwości: czy zasadne jest określenie Bujakowskiej szkoły historii społeczno-gospodarczej mianem fenomenu
Pokolenie Solidarności: Antologia II (Non-fiction)
No full textW niniejszym tomie prezentujemy trzy teksty, które zostały nagrodzone w kategorii non-fiction w drugiej edycji konkursu literackiego „Pokolenie Solidarności”, zorganizowanej w 2022 roku przez Instytut Literatury dla uczczenia 42. rocznicy powołania NSZZ „Solidarność” oraz w 41. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego. Pierwsze miejsce w konkursie zajął reportaż Słowa, słowa, słowa Patrycji Pelicy. W tej pracy na pierwszy plan wybija się atmosfera zmagań „ze słowem i za pomocą słowa”, pracy z „bibułą” – drukami ulotnymi, które odgrywały w tamtym okresie znaczącą rolę i miały ogromną siłę przekazu. Drugie miejsce w kategorii non-fiction przyznano ex aequo Janowi Martiniemu i Krzysztofowi Stasiewskiemu. Tekst Jana Martiniego Moja „Solidarność”. Wspomnienia i konkluzje to drobiazgowa opowieść o ludziach tworzących pierwszą „Solidarność” z dala od wielkich miast, o ich dziś już zapomnianych czynach i losach podczas stanu wojennego. Poker face Krzysztofa Stasiewskiego natomiast dotyka realiów epoki i zarazem najciemniejszych elementów systemu
(Dez)informacja w czasach (post)prawdy
No full textW czasach, gdy niepokojąca (anty)jakość w obcowaniu z faktami staje się coraz bardziej powszechna, książka (Dez)informacja w czasach (post)prawdy będzie przewodnikiem dla nauczycieli i lokalnych działaczy społecznych. Stanie się z pewnością lekturą obowiązkową dla studentów i młodzieży szkolnej a także dla wszystkich tych, którzy są zainteresowani poszerzeniem swojej świadomości medialnej i doskonaleniem umiejętności poruszania się w środowisku współczesnej polityki.• Ukazuje bowiem, jak wieloznacznymi zjawiskami są (dez)informacja i (post)prawda• Pozwala rozróżnić metody i techniki komunikowania się polityków ze społeczeństwem• Przedstawia formy i mechanizmy wykorzystywane w języku mediów• Obnaża zagrożenia związane z technologią deepfake’ów i dynamicznym rozwojem sztucznej inteligencji• Odwołuje się do najnowszych badań w tej dziedzinie
Rola polskich arystokratek w projektowaniu i zakładaniu ogrodów krajobrazowych w II połowie XVIII i I połowie XIX wieku
No full textTHE ROLE OF POLISH ARISTOCRATS IN DESIGNING AND ESTABLISHING LANDSCAPE GARDENS IN THE SECOND HALF OF THE 18TH CENTURY AND FIRST HALF OF THE 19TH CENTURY
The aim of the research undertaken in this study was to develop the issue of the role of women originating from some Polish aristocratic families in the designing and founding landscape gardens in the second half of the 18th century and first half of the 19th century. The subject presented in the title was narrowed down to the activities of five representatives of aristocratic houses: Izabela Czartoryska née Flemming (1745-1835), Izabela Lubomirska née Czartoryska (1736-1816), Helena Radziwiłłowa née Przeździecka (1753-1821), and Aleksandra Ogińska née Czartoryska (1730-1798) and Magdalena Morska née Dzieduszycka (1762-1847). They were characterized by a similar mentality, conditioned by tradition, customs, upbringing, family ties and mutual social contacts. This procedure served to present, in the most thorough way, attitudes and patterns inspired by Polish "fashionable ladies" which were adopted by other social circles. The critical state of the research concerning the foundation activity of the aristocrats in question has been presented in the introductory part. The next chapter of the work is an attempt to show the beginnings of the English landscape garden on Polish territory in terms of composition and functional changes. The problem of the genesis of free assumptions was included in the framework of the cultural, social and political changes of the Commonwealth of Poland. Further chapters have been dedicated to the activities of five noblewomen in the field of garden art. The characteristics of the creative personalities of the noblewomen in question as patrons and garden designers, amateurs of gardening, collectors and authors of gardening treatises served to determine their contribution to the development of landscape gardens on Polish soil.Celem badań podjętych w niniejszej pracy było opracowanie zagadnienia roli kobiet pochodzących z polskich rodzin arystokratycznych w projektowaniu i zakładaniu ogrodów krajobrazowych w II poł. XVIII i I poł. XIX wieku. Prezentowany przedmiot badań został zawężony do działań pięciu przedstawicielek domów arystokratycznych: Izabeli z Flemmingów Czartoryskiej (1745-1835), Izabeli z Czartoryskich Lubomirskiej (1736-1816), Heleny z Przeździeckich Radziwiłłowej (1753-1821), Aleksandry z Czartoryskich Ogińskiej (1730-1798) i Magdaleny z Dzieduszyckich Morskiej (1762-1847). Miały one cechować się podobną mentalnością, uwarunkowaną tradycją, obyczajem, odebranym wychowaniem, więzami rodzinnymi i wzajemnymi kontaktami towarzyskimi. Istotne stało się zaprezentowanie w sposób jak najbardziej wnikliwy postaw oraz wzorów inspirowanych przez polskie „damy modne”, które były przejmowane przez inne kręgi społeczne. We wstępie przedstawiony został krytyczny stan badań dotyczący działalności omawianych arystokratek. Kolejny rozdział książki stanowi próbę ukazania początków English landscape garden na ziemiach polskich w aspekcie zmian kompozycyjnych i funkcjonalnych. Problem genezy założeń swobodnych został ujęty w ramy przemian kulturowo-społecznych i politycznych Rzeczypospolitej. Dalsze rozdziały zostały poświęcone działalności pięciu arystokratek na polu sztuki ogrodowej. Charakterystyka inicjatyw „dam modnych” postrzeganych jako mecenaski i projektantki ogrodów, amatorki ogrodnictwa, kolekcjonerki oraz autorki rozpraw ogrodniczych służyła ustaleniu ich wkładu w rozwój ogrodów krajobrazowych na ziemiach polskich
Różne barwy historiografii: Księga z okazji jubileuszu 65. urodzin Profesora Jerzego Maronia
No full textProfesor Jerzy Maroń to w środowisku polskich historyków człowiek instytucja, znany polihistor, który jest autorytetem sprawnie poruszającym się w realiach niemal każdej epoki historycznej. Szczególnie studia militarne przyniosły mu liczne grono uczniów i naśladowców, zwanych niekiedy „wrocławską szkołą historii wojskowości”. Prezentowany zbiór tekstów przyjaciół i uczniów Mistrza stanowi unikalną szansę na zapoznanie się z bogactwem zainteresowań Jubilata. Księga ku jego czci zawiera oryginalne wyniki badań inspirowane postacią tego wybitnego uczonego, dedykowane mu z okazji 65. rocznicy urodzin
Hanfu: Wskrzeszając splendor cesarskich Chin ze wzrokiem skierowanym w przyszłość
No full textHANFU: RESURRECTING THE SPLENDOR OF IMPERIAL CHINA WITH THE LOOK TO THE FUTURE
Hanfu were created because of disappointment which occurred after APEC Summit held in China in 2021. Another breaking through event was the appearance of Wang Letian dressed in hanfu in public in 2003. These two events led to the creation of so called Hanfu Movement (hanfu yundong). The design of hanfu have evolved from the Chinese clothes worn mostly during the Imperial China. Firstly, this work states that hanfu are completely new fashion, not just the reconstruction of clothing from the past. Hanfu can be considered as a fashion, not just as a costume. The second hypothesis claims that the image of hanfu wearers is based on their historical prototypes. Hanfu nowadays are phenomenon which expands the goals of Hanfu Movement founders which were linked with Han nationalism. These clothes are flourishing, new designs and patterns are developed because they are ruled by the mechanism of fashion. In the world of hanfu different styles has appeared. One group of them contains clothes based on Zhou, Han, Wei, Jin, Tang, Song and Ming dynasties. The second one, covers inspired hanfu and inspiration of hanfu i.e. Wei Jin style, minorities style, inspiration taken from movies and tv series, as well as so called Han element, which links Chinese traditional fashion with other ideas. This attire has been breaking traditional rules. Women can wear the clothes styles traditionally linked with a male attire. At the same time, men can wear women skirt matched with other garments and create design unknown during Imperial China. Hanfu let the wearer become like a chameleon changing its colours. However, hanfu enthusiasts stand up from the crowd. Each design is correlated with certain inspiration from the past. It is why the attires of emperors, warriors, sons of officials, scholars and refined aristocrats gained a new life. The complete image of hanfu enthusiast, even if modernized, creates a harmonious effect by choosing the right clothing with suitable accessories, hairstyles and make-up. The crucial point of this creation lies with resurrecting all these characters. Thanks to this, hanfu offer something more than just a clothing, they deliver a set of certain characteristics hidden behind them.Powstanie hanfu doprowadziło do tego, że historia cesarskiej mody przestała być lekturą o tym, co było i przeminęło lub też przewija się w symbolicznych akcentach modowych. Hanfu to kompletnie nowa chińska moda, której historia zaczyna się w 2001 roku. Zwolennicy tego ubioru swoje stylizacje opierają na historycznych pierwowzorach, tworząc współczesne wariacje na temat cesarzy, wojowników, uczonych i wyrafinowanych arystokratek. Hanfu oferują wolność wyboru, pozwalają na przełamywanie schematów, m.in. dając kobietom możliwość wyboru historycznie męskich strojów. Każdy projekt związany jest z konkretną inspiracją z przeszłości. Kluczowe jest wskrzeszenie tych sylwetek. Dzięki temu hanfu są czymś więcej niż tylko ubraniami – przekazują zestaw konkretnych cech, który jest za nimi ukryty
Ormianie w literaturze Polskiej: Szkice
No full textARMENIANS IN POLISH LITERATURE: ESSAYS
This is a book about Armenians in Polish literature of the 19th and 20th centuries, the characters in various fictional works (to a lesser extent in other genres), as well as about their authors, often of Armenian descent. The author attempts to make readers aware of the presence of Armenians in various discourses of Polish people, and also highlights numerous issues connecting both groups. The book consists of twelve essays, most of which were published in journals, including Armenian ones. They have undergone standardization processes to create a coherent whole. However, uneven treatment of the discussed topics is inevitable – some of them are detailed, others generalized, and some omitted. Repetitions may also occur.W dziełach zaliczanych do literatury polskiej niekiedy pojawiają się Ormianie i ich sprawy. Wydaje się, że takich utworów nie ma zbyt wiele i że tematyka ormiańska nieczęsto jest w nich szerzej poruszana. Od połowy XIX wieku ich liczba wzrosła na tyle, iż trudno przejść obok nich obojętnie. Studia im poświęcone ujawniają mnóstwo zaskakujących zagadnień związanych z tą tematyką dotyczących nie tylko literatury
W trosce o cząstkę dziedzictwa nam powierzoną: Przemówienia prezesa Komitetu Kopca Kościuszki 1994–2024
No full textKsiążka ta jest zbiorem przemówień jedenastego prezesa istniejącego od 1820 roku Komitetu Kopca Kościuszki w Krakowie, wygłoszonych z różnych okazji w ciągu trzech dekad, od 1994 do 2024 roku. Jest to więc swoista dokumentacja wydarzeń, jakie miały miejsce w Krakowie i poza Krakowem – w Polsce i na świecie. Wszystkie one dotyczą – mówiąc ogólnie – spraw Kościuszkowskich, lub innych patriotyczno-niepodległościowych, czy życia Komitetu. Przemówienia te są wyrazem troski Komitetu, by Kopiec co wiosnę zielenił się świeżą trawą. Są w nich echa starań o odbudowę, gdy siły natury postawiły go w dramatyczny stan katastrofy budowlanej. Jest w nich echo dwóch ważnych jubileuszy: 200-lecia zgonu Kościuszki i 200-lecia istnienia Kopca i Komitetu. Są wyrazem konserwatorskiego starania nie tylko o fizyczny, materialny stan tego Pomnika, ale też o aurę, jaką spowiły go pokolenia, o ową treść ideową zabytku, o jego wartość niematerialną, słowem: o tożsamość tego Pomnika; gdyż zawsze – jak powiedział Andrzej Tomaszewski – ,,zmaterializowane dzieło jest nośnikiem zakodowanych w nim wartości”. Staraliśmy się, by Kopiec Kościuszki nie był traktowany tylko jako punkt widokowy, lecz także jako miejsce zadumy i refleksji. W przemówieniach tych są ślady konsekwentnych dążeń Komitetu do odziedziczonych po przodkach, lub wyznaczonych sobie, celów.Książka ta jest zbiorem przemówień jedenastego prezesa istniejącego od 1820 roku Komitetu Kopca Kościuszki w Krakowie, wygłoszonych z różnych okazji w ciągu trzech dekad, od 1994 do 2024 roku. Jest to więc swoista dokumentacja wydarzeń, jakie miały miejsce w Krakowie i poza Krakowem – w Polsce i na świecie. Wszystkie one dotyczą – mówiąc ogólnie – spraw Kościuszkowskich, lub innych patriotyczno-niepodległościowych, czy życia Komitetu. Przemówienia te są wyrazem troski Komitetu, by Kopiec co wiosnę zielenił się świeżą trawą. Są w nich echa starań o odbudowę, gdy siły natury postawiły go w dramatyczny stan katastrofy budowlanej. Jest w nich echo dwóch ważnych jubileuszy: 200-lecia zgonu Kościuszki i 200-lecia istnienia Kopca i Komitetu. Są wyrazem konserwatorskiego starania nie tylko o fizyczny, materialny stan tego Pomnika, ale też o aurę, jaką spowiły go pokolenia, o ową treść ideową zabytku, o jego wartość niematerialną, słowem: o tożsamość tego Pomnika; gdyż zawsze – jak powiedział Andrzej Tomaszewski – ,,zmaterializowane dzieło jest nośnikiem zakodowanych w nim wartości”. Staraliśmy się, by Kopiec Kościuszki nie był traktowany tylko jako punkt widokowy, lecz także jako miejsce zadumy i refleksji. W przemówieniach tych są ślady konsekwentnych dążeń Komitetu do odziedziczonych po przodkach, lub wyznaczonych sobie, celów
Prawo do prywatności a regulacje antyterrorystyczne w demokratycznym państwie prawa
No full textTHE RIGHT TO PRIVACY AND ANTI-TERRORISM REGULATIONS IN A DEMOCRATIC STATE RULED BY LAW
The anti-terrorism legislation is nowadays strongly expanding. Several regulations formulated in the framework of the implementation of the policy for countering and combating terrorism are extremely intrusive in relation to the human rights protection system. One of the rights that is subject to particular limitation in this context is the right to privacy. The impact of anti-terrorism regulations on the extent of state interference in the multifaceted privacy of an individual is a research area that is extremely interesting. Its exploration constitutes the fulfilment of one of legal science’s functions, which is not only to describe but also to reliably examine emerging or already existing regulations in the light of scientific knowledge using appropriate methods. This monograph is built around a central hypothesis based on the statement that the perspective of a terrorism threat causes a far reaching limitation of the right to privacy possessing in this particular case a specific protection standard. Although it is relatively trivial on the surface, in reality none of its elements are obvious. Firstly, it is not – from a scientific point of view – academically clear what terrorism, and therefore the threat of terrorism, or even more precisely the risk of terrorism offences, is. Secondly, the right to privacy is a multifaceted right that is very difficult to define. Thirdly, answering the question concerning the specificity of the protection standard requires not only to establish what such standard is in general, but also to thoroughly verify whether its specificity is not merely a logical consequence of the threats’ nature and in fact does contain any deviation from the familiar principles of legitimate legislators’ intrusion into the sphere of constitutional (and also internationally recognised) individual rights and freedoms.Niniejsza monografia jest odpowiedzią na istotną lukę, z jaką mieliśmy do czynienia w zakresie dorobku nauki prawa. Stanowi ona kompleksowe spojrzenie na problem styku dwóch silnie konkurujących ze sobą wartości – bezpieczeństwa i prywatności – w obliczu zagrożenia terrorystycznego. Dotychczasowe publikacje nie dawały tak holistycznej perspektywy. Oddawana w ręce Czytelników książka stanowi interdyscyplinarne studium obranego problemu badawczego. W pracy zawarto krytyczną analizę obowiązującego prawodawstwa w dziedzinie przeciwdziałania terroryzmowi i walki z nim (z uwzględnieniem elementu prawnoporównawczego opartego na badaniach nad prawem francuskim i belgijskim) oraz adekwatnych wypowiedzi orzeczniczych organów sądowniczych. Autor wyprowadza w niej wnioski dotyczące nie tylko krajowego standardu ochrony prywatności, lecz odwołuje się również do porządku prawnomiędzynarodowego, przez co Czytelnik uzyskuje klarowny obraz pożądanego poziomu ochrony tego prawa jednostki. Książka jest nasycona osobistymi, znakomicie uargumentowanymi poglądami jej Autora i właśnie to świadczy o jej unikalności. Badacz prowadzi Czytelnika przez wszystkie istotne dla rozważanego problemu zagadnienia, przedstawiając mu co rusz kolejne kwestie (z zakresu prawa konstytucyjnego, prawa karnego, prawa międzynarodowego, teorii prawa, a nawet nauk wykraczających poznawczo poza świat czysto normatywny), po czym dokonuje ich szczegółowego wyjaśnienia, zawsze posługując się rzetelnymi metodami badawczymi