E-books' platform Księgarnia Akademicka Publishing
Not a member yet
2260 research outputs found
Sort by
Pokolenie Solidarności: Antologia II (Non-fiction)
No full textW niniejszym tomie prezentujemy trzy teksty, które zostały nagrodzone w kategorii non-fiction w drugiej edycji konkursu literackiego „Pokolenie Solidarności”, zorganizowanej w 2022 roku przez Instytut Literatury dla uczczenia 42. rocznicy powołania NSZZ „Solidarność” oraz w 41. rocznicę wprowadzenia stanu wojennego. Pierwsze miejsce w konkursie zajął reportaż Słowa, słowa, słowa Patrycji Pelicy. W tej pracy na pierwszy plan wybija się atmosfera zmagań „ze słowem i za pomocą słowa”, pracy z „bibułą” – drukami ulotnymi, które odgrywały w tamtym okresie znaczącą rolę i miały ogromną siłę przekazu. Drugie miejsce w kategorii non-fiction przyznano ex aequo Janowi Martiniemu i Krzysztofowi Stasiewskiemu. Tekst Jana Martiniego Moja „Solidarność”. Wspomnienia i konkluzje to drobiazgowa opowieść o ludziach tworzących pierwszą „Solidarność” z dala od wielkich miast, o ich dziś już zapomnianych czynach i losach podczas stanu wojennego. Poker face Krzysztofa Stasiewskiego natomiast dotyka realiów epoki i zarazem najciemniejszych elementów systemu
Poemat romantyczny, epopeja, summa poetica: O Panu Tadeuszu Adama Mickiewicza
No full textROMANTIC POEM, EPIC, SUMMA POETICA. PAN TADEUSZ BY ADAM MICKIEWICZ
The aim of this monograph is to reflect on and revise issues in the field of historical genology and literary aesthetics related to Adam Mickiewicz’s Pan Tadeusz. The author seeks to answer questions such as whether the current understanding of Pan Tadeusz meets the criteria for historically adequate interpretation, and what significance exploring the artistic and aesthetic potential of the romantic poem – as well as reconsidering the attributes of Pan Tadeusz as a national epic poem and modern epic poem – would have for a deeper understanding of the work. The discussed work presents the highest complexity of features of an open romantic form: internal diversity of compositional elements and poetic language, intense intertextuality in terms of genre-specific style and imagery, richness of references to literary tradition, and forms of reception of literature from earlier epochs. This led the author to propose a series of methodological solutions in the field of aesthetic-genological reading within the context of historically adequate literary interpretation, including a description – inspired by romantic literary criticism – of the assumptions of the so-called universal poem and romantic genre categories (epic, lyricism, drama).
Projekt sfinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu Doskonała Nauka IIW polu uwagi Autora znajdują się więc poemat romantyczny i epos. Od razu dodam, że tok myślenia Autora na temat struktury rodzajowej i gatunkowej Pana Tadeusza jest oryginalny i przedstawia gruntownie przepracowaną korektę najczęściej spotykanego w stanie badań romantycznego - nie tylko Mickiewiczowskiego - statusu kwalifikacji genologicznych. Wynika ona z uruchomienia koncepcji wielkiej formy i myślenia kategoriami estetycznymi, a to prowadzi do nader interesujących wniosków, w myśl których wielogatunkowe i różnorodzajowe sploty materii utworu nie są efektem (parafrazując Autora) „agregacji konwencji gatunkowych", lecz stanowią „pole gry aspektów estetyczno-gatunkowych". Badana na gruncie poematu wielka forma, którą Autor sytuuje w toku innych wielkich form Mickiewicza, nie jest tym samym mniej lub bardziej statycznym modelem dzieła, do którego badacz „przykłada" analizowany utwór, lecz jego teorią. Odkrywcze założenia zawarte w tych rozdziałach stanowią fundament pod ujęcia bardziej szczegółowe, co nadaje całej projektowanej książce spójności, a lektura kolejnych rozdziałów potwierdza wrażenie oryginalności i operacyjności wyłożonych koncepcji.z recenzji wydawniczej Prof. dr hab. Elżbiety Nowickiej
Projekt sfinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu Doskonała Nauka I
Kobiety małopolskiej „Solidarności”
No full textMinęły 42 lata od wprowadzenia stanu wojennego. Wielu bohaterów tamtych czasów nie ma już między nami, a w każdej chwili mogą odejść następni. O ile udział mężczyzn w tamtych wydarzeniach i ich zaangażowanie w podziemną działalność i niezależny ruch wydawniczy jest stosunkowo dobrze opracowany, o tyle udział kobiet, ich motywacje do podziemnej działalności, przeżycia z tamtego okresu, dylematy oraz dalsze losy wciąż jeszcze czekają na opisanie. Książka Kobiety małopolskiej „Solidarności” stara się choć w niewielkim stopniu wypełnić tę lukę dzięki zebraniu kilkunastu relacji kobiet i o kobietach z Małopolski, które w latach 1980-1981 aktywnie zaangażowały się w działalność legalnej „Solidarności”, po wprowadzeniu stanu wojennego były internowane, a następnie brały czynny udział w działalności podziemnej (druku, kolportażu, pomocy rodzinom internowanych, organizowaniu podziemnych struktur). Mroczne lata stanu wojennego pokazały ich niezłomną postawę, ale też przyczyniły się do wielu osobistych i rodzinnych tragedii. Mimo to bohaterki tej książki nie załamały się, cały czas wierząc, że ich walka doprowadzi nas do wolnej Polski
Dziedzictwo: Jerzy Leszek Batko
No full textStary, murowany dom we wsi Ochojno jest otoczony przez ogród z wypielęgnowanymi rabatami, rzucającymi cień drzewami i alejkami, które prowadzą do sielskiego oczka wodnego. Wkomponowany w piękny pejzaż budynek robi wrażenie nie tylko z zewnątrz. Do środka przyciąga ciepło gospodarzy, zapach szarlotki i ciasta z powidłami, a także wystrój pokoi, pamiętających niegdysiejsze czasy. Zawieszone na ścianach obrazy i fotografie przedstawiające przodków komponują się z twórczością współczesnych malarzy, którzy wystawiają swoje dzieła w mieszczącej się w przyziemiu galerii sztuki.Ten dom stoi na bardzo mocnych fundamentach. Jerzy Leszek Batko ma szczęście czerpać z nich siłę od urodzenia. Rodzina, wiara, tradycja – to wartości, które dawały mu wolę walki o wolną Polskę i nie pozwalały poddać się, kiedy komuniści najpierw zamknęli go w wojskowych koszarach, a później internowali. Nawet w więzieniu nie dał się złamać, zawsze opowiadając się po stronie „Solidarności”. Choć bardziej tej chłopskiej niż robotniczej, gdyż nigdy nie odciął się od swoich wiejskich korzeni, pielęgnując z czułością odziedziczone po przodkach gospodarstwo
Dziedzictwo: Jerzy Leszek Batko
No full textStary, murowany dom we wsi Ochojno jest otoczony przez ogród z wypielęgnowanymi rabatami, rzucającymi cień drzewami i alejkami, które prowadzą do sielskiego oczka wodnego. Wkomponowany w piękny pejzaż budynek robi wrażenie nie tylko z zewnątrz. Do środka przyciąga ciepło gospodarzy, zapach szarlotki i ciasta z powidłami, a także wystrój pokoi, pamiętających niegdysiejsze czasy. Zawieszone na ścianach obrazy i fotografie przedstawiające przodków komponują się z twórczością współczesnych malarzy, którzy wystawiają swoje dzieła w mieszczącej się w przyziemiu galerii sztuki.Ten dom stoi na bardzo mocnych fundamentach. Jerzy Leszek Batko ma szczęście czerpać z nich siłę od urodzenia. Rodzina, wiara, tradycja – to wartości, które dawały mu wolę walki o wolną Polskę i nie pozwalały poddać się, kiedy komuniści najpierw zamknęli go w wojskowych koszarach, a później internowali. Nawet w więzieniu nie dał się złamać, zawsze opowiadając się po stronie „Solidarności”. Choć bardziej tej chłopskiej niż robotniczej, gdyż nigdy nie odciął się od swoich wiejskich korzeni, pielęgnując z czułością odziedziczone po przodkach gospodarstwo
(Dez)informacja w czasach (post)prawdy
No full textW czasach, gdy niepokojąca (anty)jakość w obcowaniu z faktami staje się coraz bardziej powszechna, książka (Dez)informacja w czasach (post)prawdy będzie przewodnikiem dla nauczycieli i lokalnych działaczy społecznych. Stanie się z pewnością lekturą obowiązkową dla studentów i młodzieży szkolnej a także dla wszystkich tych, którzy są zainteresowani poszerzeniem swojej świadomości medialnej i doskonaleniem umiejętności poruszania się w środowisku współczesnej polityki.• Ukazuje bowiem, jak wieloznacznymi zjawiskami są (dez)informacja i (post)prawda• Pozwala rozróżnić metody i techniki komunikowania się polityków ze społeczeństwem• Przedstawia formy i mechanizmy wykorzystywane w języku mediów• Obnaża zagrożenia związane z technologią deepfake’ów i dynamicznym rozwojem sztucznej inteligencji• Odwołuje się do najnowszych badań w tej dziedzinie
Wspólnoty wartości: Dziedzictwo i tożsamość
No full textZainteresowania intelektualne – a w ślad za tym naukowe i społeczne – Profesora Andrzeja Porębskiego od samego początku jego aktywności na wielu polach wiązały się z poszukiwaniem tego, co w różnorodności współczesnego świata pozwala łączyć odmienne typy wartości, działań oraz reguł ładu społecznego. W analitycznym, ale i humanistycznie przysposobionym podejściu Profesora można dostrzec metodyczne dążenie do harmonijnego połączenia potrzeby uszanowania i wykorzystania dziedzictwa kulturowego oraz otwarcia na nieuniknione przeobrażenia. Tak określone ramy intelektualne stanowią istotny punkt odniesienia dla refleksji, którą podjęli autorzy niniejszego tomu dedykowanego Profesorowi Andrzejowi Porębskiemu.Na tom złożyły się studia, których autorzy podejmują kwestie pryncypialne dla zrozumienia jednostki, jej duchowego wymiaru, powinności i roli w świecie, oraz funkcjonowania społeczeństw, także takie, w których formułowane są różne niepokoje, wynikające nie tyle z pesymizmu czy katastrofizmu, ile z troski i odpowiedzialności za wspólnotę. Nie mogło również zabraknąć rozdziałów podejmujących problematykę niezwykle inspirującej wspólnoty, jaką jest Konfederacja Szwajcarska, oraz innych społeczeństw i kultur europejskich współtworzących ulegający nieustannym przeobrażeniom, ale niezmiennie stanowiący dla nas punkt odniesienia krąg kulturowy. Do tej kategorii w sposób szczególny przynależą również rozdziały traktujące o Polakach, Polsce i polskiej kulturze. Wreszcie w tomie można znaleźć rozdziały dotyczące innych, niekiedy odległych regionów – autorzy podejmują wątek współistnienia kultur w różnych kontekstach, a przede wszystkim wspólnot kulturowych, ich dziedzictwa oraz tożsamości
Dziewiętnastowieczny spór o kodeks Liwiusza z kościoła św. Piotra i św. Pawła w Legnicy
No full textNINETEENTH-CENTURY DISPUTE OVER LIVY’S CODEX FROM THE ST. PETER AND ST. PAUL’S CHURCH IN LEGNICA
This publication presents a dispute over the codex of Livy from the library of the Church of St. Peter and St. Paul in Legnica, which took place in 1870-1871 between the historian Hermann Kraffert and the philologist Rudolf Peiper in the Silesian newspapers Liegnitzer Stadtblatt, Breslauer Zeitung and Schlesische Zeitung, as well as in the scholarly magazine Jahrbücher für Classische Philologie. It was initiated by a note in Liegnitzer Stadtblatt of 10 May reporting the discovery of a manuscript containing unknown books of Livy’s Ab urbe condita. Several threads are noticeable in the dispute. The first is the question of whether Kraffert was indeed the discoverer of the codex, to which he laid claim; among the others are its age, its value to science, its provenance and its owners, as well as the matter of publicising the discovery worldwide. The dispute also provided an opportunity to present other issues relating to the codex of Legnica and Livy’s manuscript tradition, particularly the fourth decade of the codex, books 31-40. Initially it proceeded in a calm atmosphere, but as time passed, the antagonism between the two adversaries began to grow.Publikacja ta przedstawia pewien spór wokół kodeksu Liwiusza z biblioteki kościoła św. Piotra i św. Pawła w Legnicy. Toczył się on w latach 1870-1871 pomiędzy dwoma śląskimi nauczycielami gimnazjalnymi – historykiem Hermannem Kraffertem i filologiem Rudolfem Peiperem – na łamach śląskich gazet „Liegnitzer Stadtblatt”, „Breslauer Zeitung” i „Schlesische Zeitung”, jak również w czasopiśmie naukowym „Jahrbücher für Classische Philologie”. Zapoczątkowała go notatka w „Liegnitzer Stadtblatt” na temat odkrycia rękopisu zawierającego nieznane księgi Ab urbe condita Liwiusza. Choć informacja taokazała się nieprawdziwa, została odnotowana przez ówczesną prasę i odbiła się dość głośnym echem na całym świecie
Rola polskich arystokratek w projektowaniu i zakładaniu ogrodów krajobrazowych w II połowie XVIII i I połowie XIX wieku
No full textTHE ROLE OF POLISH ARISTOCRATS IN DESIGNING AND ESTABLISHING LANDSCAPE GARDENS IN THE SECOND HALF OF THE 18TH CENTURY AND FIRST HALF OF THE 19TH CENTURY
The aim of the research undertaken in this study was to develop the issue of the role of women originating from some Polish aristocratic families in the designing and founding landscape gardens in the second half of the 18th century and first half of the 19th century. The subject presented in the title was narrowed down to the activities of five representatives of aristocratic houses: Izabela Czartoryska née Flemming (1745-1835), Izabela Lubomirska née Czartoryska (1736-1816), Helena Radziwiłłowa née Przeździecka (1753-1821), and Aleksandra Ogińska née Czartoryska (1730-1798) and Magdalena Morska née Dzieduszycka (1762-1847). They were characterized by a similar mentality, conditioned by tradition, customs, upbringing, family ties and mutual social contacts. This procedure served to present, in the most thorough way, attitudes and patterns inspired by Polish "fashionable ladies" which were adopted by other social circles. The critical state of the research concerning the foundation activity of the aristocrats in question has been presented in the introductory part. The next chapter of the work is an attempt to show the beginnings of the English landscape garden on Polish territory in terms of composition and functional changes. The problem of the genesis of free assumptions was included in the framework of the cultural, social and political changes of the Commonwealth of Poland. Further chapters have been dedicated to the activities of five noblewomen in the field of garden art. The characteristics of the creative personalities of the noblewomen in question as patrons and garden designers, amateurs of gardening, collectors and authors of gardening treatises served to determine their contribution to the development of landscape gardens on Polish soil.Celem badań podjętych w niniejszej pracy było opracowanie zagadnienia roli kobiet pochodzących z polskich rodzin arystokratycznych w projektowaniu i zakładaniu ogrodów krajobrazowych w II poł. XVIII i I poł. XIX wieku. Prezentowany przedmiot badań został zawężony do działań pięciu przedstawicielek domów arystokratycznych: Izabeli z Flemmingów Czartoryskiej (1745-1835), Izabeli z Czartoryskich Lubomirskiej (1736-1816), Heleny z Przeździeckich Radziwiłłowej (1753-1821), Aleksandry z Czartoryskich Ogińskiej (1730-1798) i Magdaleny z Dzieduszyckich Morskiej (1762-1847). Miały one cechować się podobną mentalnością, uwarunkowaną tradycją, obyczajem, odebranym wychowaniem, więzami rodzinnymi i wzajemnymi kontaktami towarzyskimi. Istotne stało się zaprezentowanie w sposób jak najbardziej wnikliwy postaw oraz wzorów inspirowanych przez polskie „damy modne”, które były przejmowane przez inne kręgi społeczne. We wstępie przedstawiony został krytyczny stan badań dotyczący działalności omawianych arystokratek. Kolejny rozdział książki stanowi próbę ukazania początków English landscape garden na ziemiach polskich w aspekcie zmian kompozycyjnych i funkcjonalnych. Problem genezy założeń swobodnych został ujęty w ramy przemian kulturowo-społecznych i politycznych Rzeczypospolitej. Dalsze rozdziały zostały poświęcone działalności pięciu arystokratek na polu sztuki ogrodowej. Charakterystyka inicjatyw „dam modnych” postrzeganych jako mecenaski i projektantki ogrodów, amatorki ogrodnictwa, kolekcjonerki oraz autorki rozpraw ogrodniczych służyła ustaleniu ich wkładu w rozwój ogrodów krajobrazowych na ziemiach polskich
Zapusty na Kujawach: Szkice etnograficzne
No full textSłowo „karnawał” najczęściej przywołuje obrazy żywiołowych parad tak charakterystycznych dla Wenecji i Rio de Janeiro. Zapomina się przy tym, że karnawał był i jest świętowany także w Polsce. W Wielkopolsce, na Śląsku, Kujawach czy Mazowszu pozostały tradycje obchodów karnawałowych i ciekawe zwyczaje zapustne. W niniejszej książce autorzy koncentrują się na Kujawach. Tu świętowanie zapustów było związane z chodzeniem z kozą oraz zabawą – podkoziołkiem. Najbardziej widowiskowe są jednak grupy zapustne, które odwiedzają domy i instytucje. Podstawą publikacji są materiały etnograficzne zebrane w okolicach Lubrańca podczas zapustów 2023 r. Autorzy opisują zapustników z Paniewa, Kruszyna i Lubania, a także przybliżają wybrane zagadnienia chodzenia z kozą: performatywność, spontaniczność, (nie)formalność, kwestie genderowe, obecność alkoholu. Podejmując te wątki, nie koncentrują się na semiotyce zwyczaju i postaci, jak inni badacze, ale rejestrują obecny stan grup i praktykowanego zwyczaju. Nawiązują przy tym do teorii karnawału oraz wypróbowują podejścia związane z performatywnością i gender studies. Recenzent podkreślił, że książka „przynosi wiele wartościowych danych na temat współczesnego funkcjonowania grup przebierańców zapustnych […]. Wsposób wiarygodny ukazuje motywy działania ludzi, zaangażowanych w tę tradycję”. Walorem jest także narracja, miejscami przyjmująca styl reportażu, który wciąga czytelnika w wydarzenia zapustne i pozwala współuczestniczyć w chodzeniu z kozą