E-books' platform Księgarnia Akademicka Publishing
Not a member yet
2260 research outputs found
Sort by
Szkice pigoniowskie
No full textESSAYS ON PIGOŃ
The monograph Essays on Pigoń [Szkice pigoniowskie] is divided into two parts. The first part is titled A Man of Knowledge and University [Człowiek nauki i uniwersytetu] and focuses on texts related to the academic biography of Stanisław Pigoń and his research endeavors, primarily in the field of Mickiewiczian studies. The article Student, Scholar, Spreader of Knowledge. Stanisław Pigoń at the Jagiellonian University [Żak, uczony, siewca wiedzy. Stanisław Pigoń na Uniwersytecie Jagiellońskim] explores Pigoń’s philological studies and research work at the Jagiellonian University, particularly through his autobiographical records (Z Komborni w świat [From Kombornia into the Wide World], Z przędziwa pamięci [From the Spindle of Memory]). The article The Writer Stanisław Pigoń [Stanisław Pigoń pisarz] is part of a series of works addressing the style and composition of the scholar’s academic, documentary, and essayistic writings. It deals with Pigoń’s literary art and important themes and sources of his writing.Niniejsza książka zaczęła się kształtować przed wieloma laty, dzięki pamiętnym konferencjom polonistycznym w Krośnie. Publikacja przybrała postać zbioru szkiców o Stanisławie Pigoniu jako człowieku uniwersytetu i pisarzu, przede wszystkim zaś - mickiewiczologu, interpretatorze arcydzieł poety i znawcy jego biografii. Druga część tomu to cykl pięciu prac pozostających w obrębie problematyki naukowej szczególnie bliskiej temu uczonemu. Opracowania stanowią pendant wobec dorobku Pigonia z zakresu biografistyki i edytorstwa mickiewiczowskiego, wiedzy o kulturze tradycyjnej i o piśmiennej literaturze ludowej, problematyki regionalnej, wreszcie - z dziedziny historii literatury i polonistyki uniwersyteckiej. Jak się wydaje, trudno o bardziej przekonujący dowód, że dorobek naukowy Pigonia pozostaje żywy i inspirujący.(ze Słowa wstępnego)
Szkice pigoniowskie (zbiór studiów Bogusława Doparta) obejmują różnorodne teksty, ale scala je osobowość i styl uprawiania nauki przez Autora: to są prace mocno osadzone w materiałach źródłowych i w literaturze przedmiotu. Świadczą o tym bogateprzypisy, często zawierające nie tylko dane bibliograficzne, ale także uzupełnienia tekstowe do głównego wywodu. Trzon stanowią oczywiście rozprawy o Stanisławie Pigoniu i jego pisarstwie, ale dodano też kilka szkiców pośrednio związanych z Profesorem z Komborni ( ... ). Wypada się cieszyć, że rozproszone w różnych miejscach pigoniowskie studia Bogusława Doparta zostały zebrane w jednej publikacji.(z recenzji prof. dr. hab. Janusza S. Gruchały
Wystawa światowa w Chicago w 1893 roku
No full textTHE WORLD’S COLUMBIAN EXPOSITION OF 1893
The World’s Columbian Exposition of 1893 was a celebration of the 400th anniversary of Columbus’ discovery of North America. Over six months, the fair was visited by over 27 million people who came not only from the United States of America, but from every corner of the world to see exhibits presented by 46 countries on 280 hectares in Chicago’s Jackson Park. Wystawa Światowa w Chicago w 1893 roku describes the history of this event, which has never before been the object of an in-depth study in Polish literature, from its conception to the closing of the fair. The first chapter serves as an introduction to the history of world expositions, with an emphasis on the two most important – in the author’s opinion – fairs that preceded the one in Chicago: The Great Exhibition in London in 1851 and the Centennial International Exhibition of 1876 in Philadelphia. The next chapter contains the history of the organisation and building of the Chicago Exposition, a fundamental part being the analysis of the architectural aspect of the exposition, including artistic aspects such as painting and sculpture. The third chapter is intended to be a cross-sectional view of the exhibits shown during the fair and is organised in accordance with the official classification used in 1893. It details the more interesting exhibits showing how participating countries wanted to present themselves. The last two chapters outline the reception of the fair in the daily press, American and Polish-American respectively. The sources used in this volume consist mainly of official documentation and plans along with the works published during the time of the fair, supplemented by contemporary monographs. The photographs presented here were the official photographic views approved for publication by the exhibition authorities: this allows the reader to see the exposition the way it was seen by everyone 130 years ago.Jestem tutaj, by wraz z moimi rodakami wyrazić gratulacje odpowiednie dla tej okazji. Otoczeni zdumiewającymi owocami amerykańskiej przedsiębiorczości i pracowitości, w obliczu wspaniałych dowodów umiejętności i inteligencji Amerykanów, nie musimy obawiać się, iż gratulacje te będą przesadzone. Stoimy dziś w obecności najstarszych narodów świata, wskazując na przedstawione tutaj osiągnięcia, nie prosząc o wyrozumiałość dla naszej młodości.Tymi słowami Grover Cleveland otworzył 1 maja 1893 roku jedną z największych wystaw światowych w historii. Przez sześć miesięcy odwiedziło ją ponad 27 milionów ludzi z każdego zakątka świata, by podziwiać eksponaty zaprezentowane przez 46 państw na 280 hektarach w chicagowskim Jackson Parku.Publikacja Aleksandra Ignasiaka Wystawa Światowa w Chicago w 1893 roku prowadzi czytelnika poprzez długą drogę, jaką przeszło to wydarzenie: od nieformalnej idei do jednej z największych i najwspanialszych wystaw światowych w historii. Wykorzystując przede wszystkim oficjalne dokumenty i plany oraz źródła z epoki, uzupełnione współczesnymi monografiami, autor maluje szczegółowy obraz wydarzenia, które ukształtowało obraz amerykańskich miast, ich architektury i sztuki, na następne czterdzieści lat. Prezentowane w publikacji ilustracje były w większości oficjalnymi fotografiami zaakceptowanymi do publikacji przez zarząd wystawy, dzięki czemu czytelnik może zobaczyć taki obraz ekspozycji, jaki widzieli ludzie 130 lat temu
Laskowa: Dzieje wsi i gminy do 1989 roku
No full textLASKOWA: THE HISTORY OF THE VILLAGE AND MUNICIPALITY UP TO 1989The book is a collaborative monographic study on the history and art of the villages currently comprising the Laskowa municipality in southern Poland, nestled along the Łososina River in the Beskid Wyspowy range, between Bochnia and Nowy Sącz. The volume opens with an overview of the natural environment by Józef Żychowski, who, aside from engaging with the relevant literature, has also incorporated findings from his own fieldwork. The part devoted to history has above all a solid, source-based foundation. The authors have used a variety of sources, in view of the area’s diversity in terms of ownership. In the Old Polish period, only Laskowa and Wola Laskowska were the property of the nobility, whereas the remaining villages, Jaworzna, Kamionka Mała, Kobyłczyna, Krosna, Laskowa, Sechna, Strzeszyce, Ujanowice, and Żmiąca, were part of a vast estate belonging to the convent of the Order of Saint Clare in Stary Sącz, constituting merely a fraction of it. Jacek Laberschek’s comprehensive overview of the history of the villages in the Middle Ages draws especially on documents found in diplomatic codices and scarce manuscript sources. The primary source material regarding most villages is available in the enormous Słownik historyczno-geograficzny województwa krakowskiego w średniowieczu [Historical-Geographic Dictionary of the Kraków Voivodeship in the Middle Ages], co-edited by the late author of the chapter himself.Niniejsza monumentalna książka jest pierwszym kompletnym opracowaniem monograficznym dziejów wsi tworzących obecnie gminę Laskowa, z uwzględnieniem etnologii i środowiska przyrodniczego oraz zabytków sztuki. To dzieło wybitnych badaczy, wywodzących się w większości z Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, słynącego z badań regionalistycznych. Czytelnik znajdzie tu najnowsze ustalenia naukowe oparte na źródłach pochodzących z archiwów polskich, ukraińskich, austriackich i izraelskich oraz na aktualnej literaturze przedmiotu. Dzięki temu udało się znacznie poszerzyć dotychczasową wiedzę, co będzie dobrze służyć mieszkańcom w poszukiwaniu oraz utrwalaniu tożsamości, zarówno w aspekcie genealogii własnej rodziny, jak i małej ojczyzny
Ginący świat dziedzictwa kulturowego małych wspólnot w Rumunii
No full textTHE VANISHING WORLD OF THE CULTURAL HERITAGE OF SMALL COMMUNITIES IN ROMANIA
Anthropological study of cultural heritage and cultural memory is one of the areas of scholarship that experienced a remarkable growth in the late 20th and early 21st centuries. Almost every new year brings forth the emergence of new concepts, issues or questions pertaining to the research of this area of past and contemporary culture. As a result, today we are talking not only about the varied aspects of heritage, forming new interdisciplinary confi gurations with each other, but also about future possibilities for research, suitable for the present time. Th e cultural codes associated with heritage – the senses, meanings or images specifi c to particular communities, as well as material and immaterial aspects of it – have become a space for new attractions and scholarly, institutional, social or amateur explorations. At present, we are facing comprehensive attempts to extract information about cultural heritage from diverse sources – ethnographic, anthropological, historical, legal, archaeological or linguistic, including oral history and memory research exploring the collective memories of communities in many areas of the world. Heritage is drawn out from old visual or iconographic sources (paintings, icons, photographs, films, maps, posters, postcards, pattern books or blueprints), it is also reconstructed, re-documented or mapped by various depositaries and stakeholders. Heritage also makes it presence in the activities of many contemporary cultural institutions – in the form of projects linking the present with the past, showing how the past can inspire discovery, interpretation, preservation and creative application by current generations. Moreover, in contemporary research an idea has emerged of looking at the present from the point of view of currently existing manifestations of tangible and intangible culture which might become resources in the area of cultural heritage at some point in the future. Th is is a new approach, raising awareness of the contemporary culture as well as projecting new possibilities, spaces and contexts for future cultural heritage.Ewa Kocój znajduje się w awangardzie polskich intelektualistów – badaczy przybliżających polskim czytelnikom rumuńskie oblicze kulturowe takim, jakim ono jest. Z jej publikacji emanuje ogromna wiedza, poparta bardzo ważnym doświadczeniem empirycznym, będącym pokłosiem kilku dekad eksploracji terenowej wielu części Rumunii. Aktywność badawcza antropolożki pozwoliła dogłębnie poznać obserwowanych ludzi, zrozumieć ich mentalność, wyjaśnić sensy, jakie nadają otaczającej ich rzeczywistości [i] w komunikatywny sposób podzielić się tym doświadczeniem z czytelnikami, wypełniając w istotny sposób lukę w wiedzy o tym kraju. Mamy więc oto opracowanie przekazujące niebagatelny zasób wiedzy o przeszłości i teraźniejszości społeczno-kulturowej Rumunii, przyprawione solidną dozą antropologicznej refleksji. Jednym z atutów pracy, będącym konsekwencją zastosowanej metody, jest szerokie, ponadregionalne spojrzenie na wybrane zjawiska, pozwalające osadzić je w ramach europejskich czy światowych procesów społeczno-kulturowych […].(z recenzji dr. hab. Eugeniusza Kłoska, prof. UWr
Язык и мышление: Когнитивные исследования русского и польского языков
No full textLANGUAGE AND THINKING: COGNITIVE STUDY OF RUSSIAN AND POLISH
The monograph examines important and interesting linguistic problems, using, among others, imaging theory and network models of linguistic categories. The assumptions of Ronald W. Langacker’s cognitive grammar and George Lakoff ’s and Mark Johnson’s conceptual metaphor adopted in this work have become popular in linguistic research since the 1970s. They have been used to characterize the cognitive and communicative side of any natural language. It should be emphasized that in Polish linguistics, the model developed by cognitive linguistics was used for translation research, and also turned out to be useful for translators. The theory and practice of translation owe their development in a cognitive direction to Elżbieta Tabakowska – a specialist in cognitive linguistics and translation theory.JĘZYK I MYŚLENIE. STUDIUM KOGNITYWNE JĘZYKA ROSYJSKIEGO I POLSKIEGO
Monografia rozpatruje istotne i ciekawe problemy językowe, stosując m.in. teorię obrazowania oraz modeli sieciowych kategorii językowych. Przyjęte w niniejszej pracy założenia gramatyki kognitywnej Ronalda W. Langackera oraz metafory pojęciowej George’a Lakoffa i Marka Johnsona stały się popularne w badaniach lingwistycznych, począwszy od lat 70. XX wieku. Znalazły zastosowanie w charakterystyce strony poznawczej i komunikacyjnej dowolnego języka naturalnego. Należy podkreślić, że w polskim językoznawstwie model wypracowany przez lingwistykę kognitywną został użyty do badań translatologicznych, ponadto okazał się pożyteczny dla tłumaczy. Teoria i praktyka przekładu zawdzięczają swój rozwój w kierunku kognitywnym Elżbiecie Tabakowskiej – specjalistce w dziedzinie językoznawstwa kognitywnego i teorii przekładu.В книге рассматриваются интересные явления из области грамматики и семантики русского и польского языков. Объектами анализа являются, среди прочего: суффиксы, префиксы, предлоги и проблемы перевода. Общая цель анализа заключается в определении когнитивных и коммуникативных функций, выполняемых данными единицами. Такого рода особенности языковых категорий можно раскрыть с помощью методологии, предлагаемой когнитивной лингвистикой, в частности, грамматикой Рональда Лангакера и теорией концептуальной метафоры Джорджа Лакоффа и Марка Джонсона, а также развитой в этом русле теорией перевода Эльжбеты Табаковской. Внутри- и межъязыковое сравнение выявляет различия и сходства в способах мировосприятия и позволяет таким образом осознать специфику каждого из изучаемых языков на уровне обсуждаемых здесь категорий
Współczesne portrety profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego: W zbiorach Muzeum Collegium Maius
No full textThe professor portrait gallery in possession of the Collegium Maius Museum is the only collection of its kind in Poland and one of the most interesting university collections in Europe. The tradition of portraying the academics of the Krakow Alma Mater continues to this day. The Collegium Maius collection has been the subject of scientific research for many years. In 2010, a monograph titled Nowożytne portrety profesorów Akademii Krakowskiej w zbiorach Collegium Maius (Modern Portraits of Professors of the Krakow Academy in the Collections of Collegium Maius) was published, covering the oldest set of paintings from the 16th to the end of the 18th century. In 2019, another catalog was released, Portrety profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego działających od 1800 do 1945 roku w zbiorach Muzeum Collegium Maius (Portraits of Professors of the Jagiellonian University from 1800 to 1945 in the Collections of the Collegium Maius Museum). This publication is the third and final volume presenting the collection of professor portraits in possession of the Jagiellonian University Museum. It presents works painted after 1945. The created corpus constitutes an iconographic documentation presenting the portraits of distinguished professors while also establishing a narrative about the history of the oldest Polish university – the Krakow Alma Mater.Galeria portretów profesorskich w zbiorach Muzeum Collegium Maius to jedyna tego typu kolekcja w Polsce i jedna z ciekawszych uniwersyteckich kolekcji w Europie, od wielu lat będąca przedmiotem badań naukowych. W 2010 roku wydano książkę Nowożytne portrety profesorów Akademii Krakowskiej w zbiorach Collegium Maius, obejmującą najstarszy zespół obrazów (od XVI do końca XVIII wieku). W 2019 roku ukazał się kolejny katalog: Portrety profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego działających od 1800 do 1945 roku w zbiorach Muzeum Collegium Maius. Niniejsza publikacja jest trzecim i ostatnim tomem prezentującym kolekcję portretów profesorskich w zbiorach Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Przedstawia obrazy namalowane po 1945 roku, których reprodukcje w większości nie były nigdy publikowane. Powstały korpus stanowi ikonograficzną dokumentację ukazującą podobizny zasłużonych profesorów i jednocześnie tworzy narrację dotyczącą historii najstarszej polskiej uczelni – krakowskiej Almae Matris
Katalog pieczęci proboszczów śląskich kościołów parafialnych do 1419 roku
No full textJednym z głównych zadań sfragistyki jako nauki pomocniczej historii jest niewątpliwie inwentaryzacja i publikacja zabytków sfragistycznych celem dostarczenia materiału źródłowego do dalszych studiów. Realizacją tego zadania jest prezentowany katalog pieczęci proboszczów kościołów parafialnych na Śląsku w okresie przedhusyckim. Obejmuje on 77 zabytków z lat 1228-1419. Wyszczególniono w nim informacje m.in. na temat ich zachowanych odcisków, tekstu legendy, wyobrażenia napieczętnego, elementów formalnych czy bibliografii. Opisy katalogowe zawierają również komentarz na temat interpretacji pieczęci oraz jej dysponenta, a także wysokiej jakości fotografię najlepiej zachowanego odcisku. Książka prezentuje materiał niepoddawany dotąd szerszym badaniom i niewątpliwie przyczyni się do dalszych studiów nad sfragistyką kleru parafialnego na średniowiecznym Śląsku
Prawo do prywatności a regulacje antyterrorystyczne w demokratycznym państwie prawa
No full textTHE RIGHT TO PRIVACY AND ANTI-TERRORISM REGULATIONS IN A DEMOCRATIC STATE RULED BY LAW
The anti-terrorism legislation is nowadays strongly expanding. Several regulations formulated in the framework of the implementation of the policy for countering and combating terrorism are extremely intrusive in relation to the human rights protection system. One of the rights that is subject to particular limitation in this context is the right to privacy. The impact of anti-terrorism regulations on the extent of state interference in the multifaceted privacy of an individual is a research area that is extremely interesting. Its exploration constitutes the fulfilment of one of legal science’s functions, which is not only to describe but also to reliably examine emerging or already existing regulations in the light of scientific knowledge using appropriate methods. This monograph is built around a central hypothesis based on the statement that the perspective of a terrorism threat causes a far reaching limitation of the right to privacy possessing in this particular case a specific protection standard. Although it is relatively trivial on the surface, in reality none of its elements are obvious. Firstly, it is not – from a scientific point of view – academically clear what terrorism, and therefore the threat of terrorism, or even more precisely the risk of terrorism offences, is. Secondly, the right to privacy is a multifaceted right that is very difficult to define. Thirdly, answering the question concerning the specificity of the protection standard requires not only to establish what such standard is in general, but also to thoroughly verify whether its specificity is not merely a logical consequence of the threats’ nature and in fact does contain any deviation from the familiar principles of legitimate legislators’ intrusion into the sphere of constitutional (and also internationally recognised) individual rights and freedoms.Niniejsza monografia jest odpowiedzią na istotną lukę, z jaką mieliśmy do czynienia w zakresie dorobku nauki prawa. Stanowi ona kompleksowe spojrzenie na problem styku dwóch silnie konkurujących ze sobą wartości – bezpieczeństwa i prywatności – w obliczu zagrożenia terrorystycznego. Dotychczasowe publikacje nie dawały tak holistycznej perspektywy. Oddawana w ręce Czytelników książka stanowi interdyscyplinarne studium obranego problemu badawczego. W pracy zawarto krytyczną analizę obowiązującego prawodawstwa w dziedzinie przeciwdziałania terroryzmowi i walki z nim (z uwzględnieniem elementu prawnoporównawczego opartego na badaniach nad prawem francuskim i belgijskim) oraz adekwatnych wypowiedzi orzeczniczych organów sądowniczych. Autor wyprowadza w niej wnioski dotyczące nie tylko krajowego standardu ochrony prywatności, lecz odwołuje się również do porządku prawnomiędzynarodowego, przez co Czytelnik uzyskuje klarowny obraz pożądanego poziomu ochrony tego prawa jednostki. Książka jest nasycona osobistymi, znakomicie uargumentowanymi poglądami jej Autora i właśnie to świadczy o jej unikalności. Badacz prowadzi Czytelnika przez wszystkie istotne dla rozważanego problemu zagadnienia, przedstawiając mu co rusz kolejne kwestie (z zakresu prawa konstytucyjnego, prawa karnego, prawa międzynarodowego, teorii prawa, a nawet nauk wykraczających poznawczo poza świat czysto normatywny), po czym dokonuje ich szczegółowego wyjaśnienia, zawsze posługując się rzetelnymi metodami badawczymi
„Nie żałuję wyboru…”: Studia i materiały do badań nad życiem i twórczością Heleny Modrzejewskiej
No full textWartość naukowa zaproponowanych artykułów widoczna jest zarówno w wykorzystaniu nieznanych archiwaliów, jak i w niesztampowej, konstruktywnej analizie powszechnie dostępnych materiałów źródłowych. Każdy z artykułów nie tylko potwierdza znakomitą znajomość przedmiotu badań, ale świadczy także o erudycji i szerokiej wiedzy jego autora. Różnorodność zaprezentowanych zagadnień kolejny raz dowodzi, że temat Heleny Modrzejewskiej nie został jeszcze wyczerpany, a wciąż odkrywane nowe materiały weryfikują wiedzę na temat życia i działalności znakomitej artystki.Z recenzji dr Agnieszki Kowalskie
Towarzystwo Kursów Naukowych 1978-1980: Monografia i dokumenty
No full textSOCIETY FOR ACADEMIC COURSES 1978-1980This book is divided into two main parts: the first, presented by the publisher as an original monograph, and the second, a collection of documents. The book explores the foundation, operation, and history of a state-independent institution established in communist Poland in January 1978 to defend fundamental human rights, including freedom of conscience, thought, expression, science, and education. This institution was named the Towarzystwo Kursów Naukowych [Society for Academic Courses], referencing the tradition of a similar organisation that existed in partitioned Poland when, during a brief period of liberalisation following the 1905 Revolution, the Russian authorities allowed such an institution to operate legally in the so-called Kingdom of Poland.Książka Marka Kunickiego-Goldfingera dotyczy działania niezależnego od władzy komunistycznej stowarzyszenia, Towarzystwa Kursów Naukowych (TKN), w okresie od stycznia 1978 roku. Jego powstanie poprzedzone było inicjatywą młodzieży akademickiej i przede wszystkim grupy naukowców, którzy zorganizowali od jesieni 1977 r. regularne, niezależne od władzy wykłady (tzw. Uniwersytet Latający) przede wszystkim z najnowszej historii i literatury. Do podjęcia takich działań zmuszały ich komunistyczne władze PRL, które ograniczały i cenzurowały szczególnie te obszary nauki i kultury.
Publikacja składa się z dwóch części. W pierwszej przedstawiono genezę, znaczenie, powstanie i opis funkcjonowania niezależnych wykładów organizowanych przez Towarzystwo Kursów Naukowych w War - szawie, Krakowie, Wrocławiu i innych ośrodkach akademickich. Następnie pokazano reakcję na te wykłady (pozytywną – Kościoła i negatywną – władz politycznych i Służby Bezpieczeństwa). Opisano działania mające na celu rozbijanie wykładów, które zakończyły się użyciem siły fizycznej przez zorganizowane przez władzę bojówki. W rezultacie TKN musiał zawiesić otwarte wykłady przeprowadzane w prywatnych mieszkaniach i zaczął je organizować w kościołach albo w postaci zamkniętych zajęć seminaryjnych. Rozbudowano też wówczas podziemną działalność wydawniczą, udostępniając publicznie wyniki badań niezależnych naukowców, nie tylko z historii i literatury, ale też z ekonomii, pedagogiki i filozofii politycznej. Zbudowano też system stypendialny wspierający młodych naukowców niemogących prowadzić badań w ramach oficjalnych studiów. Uzyskano bardzo szerokie poparcie, również finansowe, od polskiej emigracji (szczególnie J. Giedroycia i Radia Wolna Europa), a także wsparcie od środowisk naukowych, intelektualnych i nauczycielskich z Zachodu (szczególnie z USA, Wielkiej Brytanii i Francji). Rozpoczęto też współpracę ze środowiskiem nauczycielskim, czego efektem był Latający Ogólniak przygotowujący młodych ludzi do studiów, a także szeroko kolportowany List do nauczycieli. Wiele pracy ideowej włożono w przywrócenie etosu niezależnej inteligencji, odpowiedzialnej za społeczeństwo, a także w odbudowę tradycji polskiej refleksji politycznej i światopoglądowej.W drugiej części książki TKN pokazano w świetle dokumentów, wybranych, ułożonych i opracowanych przez Marka Kunickiego-Goldfingera