E-books' platform Księgarnia Akademicka Publishing
Not a member yet
2260 research outputs found
Sort by
9 Łódzka Brygada Obrony Terytorialnej: Współczesność – historia – tradycja
No full textTHE 9TH ŁÓDŹ TERRITORIAL DEFENCE BRIGADE: THE PRESENT – HISTORY – TRADITION
The book has several fundamental goals to fulfil. The first one is to showcase 9th Łódź Territorial Defence Brigade [9th ŁTDB] in a comprehensive way as a modern, thriving military unit. Another one is to holistically present the elements that build the ethos of 9th ŁTDB through creating collective memory and cultivating the tradition. The publication is also intended to encourage readers to learn more about the activities of the 9th ŁTDB operating in Łódź Province, its patron, Brigade General Stanisław Sojczyński “Warszyc” and the troops of the Home Army and the Polish Underground Army, whose tradition the brigade inherited.Książka 9 Łódzka Brygada Obrony Terytorialnej. Współczesność – historia – tradycja ma do zrealizowania kilka zasadniczych celów. Pierwszy z nich to chęć pokazania w sposób kompleksowy 9 ŁBOT jako współczesnej, prężnie rozwijającej się jednostki wojskowej. Kolejnym jest chęć całościowego zaprezentowania elementów budujących etos 9 ŁBOT poprzez tworzenie pamięci zbiorowej oraz kultywowanie tradycji. Publikacja ma również zachęcić czytelników do bliższego zapoznania się z działalnością operującej w województwie łódzkim 9 ŁBOT, jej patronem gen. bryg. Stanisławem Sojczyńskim ps. „Warszyc” oraz oddziałami Armii Krajowej i Konspiracyjnego Wojska Polskiego, których tradycję brygada odziedziczyła
Ludność chrześcijańskiego Kazimierza pod Krakowem w XVIII wieku: Studium społeczno-demograficzne
No full textTHE POPULATION OF CHRISTIAN KAZIMIERZ NEAR KRAKÓW IN THE 18TH CENTURY: A SOCIO-DEMOGRAPHIC STUDY
In recent years, Polish historical demography has witnessed a significant intensification of population research. However, there remains a noticeable shortage of studies focusing on urban populations, particularly regarding the largest centres of the Polish-Lithuanian Commonwealth before the partitions. This book is a socio-demographic study aimed at characterizing the Christian population of the royal city of Kazimierz near Kraków in the 18th century. Research on the history of Kazimierz up until the late 18th century has a long tradition and considerable achievements. However, previous studies have predominantly approached the city’s history through a political lens, often in the context of the history of neighboring Kraków. This work seeks to examine the history of Kazimierz from a fresh perspective. It is both a historical demographic analysis and a significant anthropological discourse on the population of Kazimierz.Demographic analyses of past communities have usually been conducted on individual parishes. In this study, the scope has been extended beyond the central urban parish to include the populations of three parish centers. The analysis covers the inhabitants of the area documented in the 1791–1792 population registers of the Corpus Christi parish, compiled on the orders of the Civil-Military Commission of Public Order of the Kraków Voivodeship. This included the Christian part of the city of Kazimierz along with its nearby suburbs: the so-called Przedmieście Krakowskie or Szewskie [Kraków or Cobblers’ Suburb], Podbrzezie [roughly, Riverside Quarter], and the suburb referred to as “beyond the Wieliczka Gate”. Like other early modern Polish towns, Kazimierz was diverse in terms of social and economic status. Since the late 15th century, it had been home to two coexisting communities: Christian and Jewish. This study focuses on the Christian population, excluding members of other faiths, as well as parish and monastic clergy.The book covers the pre-industrial (Old Polish) period, which in historical demography is referred to as the pre-statistical era. The chronological focus of the study is on the 18th century, selected due to the continuity of preserved sources for studying natural population movements and the availability of a sufficiently long period for demographic analysis, particularly for family reconstruction. By the 18th century, Kazimierz had passed its peak of prosperity and was undoubtedly in the deepest phase of its historical decline.Badania dotyczące historii miasta Kazimierza pod Krakowem mają długą tradycję oraz znaczny dorobek. Niemniej dotychczasowe ujęcia przeszłości tego ośrodka sprowadzały się w większości do przedstawienia historii miasta przez pryzmat dziejów politycznych, do tego najczęściej na tle sąsiedniego Krakowa. Monografia autorstwa Konrada Kołodziejczyka, historyka i demografa, pozwala na spojrzenie na przeszłość podkrakowskiego Kazimierza doby XVIII wieku z nowej dla niego perspektywy. Opracowanie w sensie metodologicznym stanowi nowoczesną analizę demograficzno-historyczną poświęconą chrześcijańskiej ludności oraz społeczeństwu tego miasta, z szerokim wachlarzem odniesień do zjawisk kulturowych. Autor, wykorzystując głównie źródła kwantytatywne, takie jak metryki parafialne, spisy ludności czy rejestry podatkowe, ale również różnorodne źródła jakościowe w postaci ksiąg sądowych miejskich czy testamentów, dokonał kompleksowej charakterystyki społeczeństwa miasta u schyłku Rzeczypospolitej szlacheckiej. Kto tworzył społeczność miasta w XVIII wieku? Ilu mieszkańców liczył Kazimierz w epoce staropolskiej? Jak duże było kazimierskie gospodarstwo domowe i kto je tworzył? Jaki wpływ na dobór świadków ślubów czy rodziców chrzestnych wywierały kontakty zawodowe i więzi rodzinne? Jakie były okoliczności zawiązania i rozpadu najmniejszej komórki społecznej w osiemnastowiecznym mieście? Jaka była skala życia poza tradycyjną rodziną nuklearną? W jakim stopniu zjawiska migracyjne wpływały na życie miasta w epoce przedprzemysłowej? Na powyższe i podobne pytania odpowie prezentowana monografia
Essays in Ancient Art and Archaeology in Honour of Ewdoksia Papuci-Władyka
No full textIt is with great pleasure that we present to you this fascinating collection of 35 articles, essays and memoirs dedicated to Professor Ewdoksia Papuci‑Władyka, one of the most eminent Polish classical archaeologists, long-standing head of the Department of Classical Archaeology at the Institute of Archaeology of the Jagiellonian University and Visiting Professor at the Polish Centre of Mediterranean Archaeology of the University of Warsaw. Professor Papuci-Władyka is widely known and highly respected in the archaeological community, in Poland, and around the world. The presented collection of texts and entries in the Tabula Gratulatoria attests to this. During her prolific career Professor Papuci-Władyka has been setting directions and trends in Polish research on classical civilisations by initiating new projects and excavations at important sites such as Koshary in Ukraine, Halasarna on the Greek island of Kos, and Nea Pafos in Cyprus. Working in Cyprus, she has developed a unique project combining the potential of the best Polish universities – the Jagiellonian University and the University of Warsaw – with contributions from other universities, thus creating one of the most active Polish expeditions in the Mediterranean basin. Her efforts in this area culminated in the first archaeological excavation in Greece to be led by Jagiellonian University
Dziedzictwo: Jerzy Leszek Batko
No full textStary, murowany dom we wsi Ochojno jest otoczony przez ogród z wypielęgnowanymi rabatami, rzucającymi cień drzewami i alejkami, które prowadzą do sielskiego oczka wodnego. Wkomponowany w piękny pejzaż budynek robi wrażenie nie tylko z zewnątrz. Do środka przyciąga ciepło gospodarzy, zapach szarlotki i ciasta z powidłami, a także wystrój pokoi, pamiętających niegdysiejsze czasy. Zawieszone na ścianach obrazy i fotografie przedstawiające przodków komponują się z twórczością współczesnych malarzy, którzy wystawiają swoje dzieła w mieszczącej się w przyziemiu galerii sztuki.Ten dom stoi na bardzo mocnych fundamentach. Jerzy Leszek Batko ma szczęście czerpać z nich siłę od urodzenia. Rodzina, wiara, tradycja – to wartości, które dawały mu wolę walki o wolną Polskę i nie pozwalały poddać się, kiedy komuniści najpierw zamknęli go w wojskowych koszarach, a później internowali. Nawet w więzieniu nie dał się złamać, zawsze opowiadając się po stronie „Solidarności”. Choć bardziej tej chłopskiej niż robotniczej, gdyż nigdy nie odciął się od swoich wiejskich korzeni, pielęgnując z czułością odziedziczone po przodkach gospodarstwo
Kobiety w polityce : Perspektywa wieków XX i XXI
No full textPublikacja jest kontynuacją rozważań podjętych w dwóch wcześniejszych monografiach wieloautorskich: Kobiety w polityce (2017) oraz Kobiety w polityce. Sfera publiczna (2020). Obecne wydanie skupia się na przedmiotowej kwestii z perspektywy XX wieku, rzucającej światło na pierwszą połowę XXI stulecia. Czy będzie ona należała do kobiet? Byłoby to wysoce wskazane, zwłaszcza w kontekście społecznych niepokojów, politycznych turbulencji oraz trwających krwawych konfliktów, obejmujących zasięgiem coraz większe obszary naszego globu. Konfliktów generowanych, reżyserowanych i prowadzonych przez męską część politycznych aktorów. Obecność kobiet w polityce każdego szczebla, z podkreśleniem tego najwyższego, wydaje się zatem koniecznością, a nie tylko modą, kurtuazją czy fanaberią
Marsz
No full textDo dzisiaj aktualne pozostają słowa tłumacza Marszu – Juliusza Kydryńskiego, który kilkadziesiąt lat temu podkreślał, że do smutnych paradoksów naszej współczesnej historii należy nieznajomość w Polsce uznanej za granicą twórczości Wiesława Kuniczaka, poświęconej najtragiczniejszym dziejom naszego narodu. Sam Autor zaznaczał, iż „źródłem nieustającej ironii” pozostaje fakt, że napisana przez niego trylogia wojenna, dzieło o tak polskiej tematyce, zostało opublikowane w 17 językach, z wyjątkiem polskiego właśnie. To wyjątkowe przedsięwzięcie literackie, przedstawiające walki Polaków na najważniejszych frontach II wojny światowej, „swoista synteza polskich losów wojennych”, stanowi niewątpliwie opus magnum w twórczości Kuniczaka, które przyniosło Autorowi sławę „Hemingwaya polskiego Września”. Przyrównywano go m.in. do Tołstoja, Pasternaka czy amerykańskiego pisarza wojennego Johna dos Passosa.Wiesław Kuniczak uważał Marsz (1979) za najważniejszą część swojej trylogii. Jak wspominał, pracował nad powieścią dziesięć lat. Przedstawił w niej obraz sowieckiej okupacji oraz formowanie armii generała Andersa. Krytycy byli zdania, że Kuniczakw opisach łagrów nie ustępuje Sołżenicynowi, a „szczytowy punkt jego artyzmu” widzieliw ukazaniu zbrodni katyńskiej, której nikt wcześniej nie opisał w podobny sposób – dzień po dniu, godzina po godzinie.Dzięki współpracy z Ohio State University, który przekazał badaczom z Uniwersytetu Jagiellońskiego maszynopis autoryzowanego przez Kuniczaka przekładu Marszu, oraz pomocy Polonii Amerykańskiej mogła powstać niniejsza edycja, będącapierwszym wydaniem Marszu w języku polskim. Mamy nadzieję, że wprowadzi onato cenne dzieło do obiegu polskiej humanistyki, wniesie do badań nad prozą XX wiekuoryginalną problematykę, przyczyni się do poszerzenia wiedzy na temat literackiej spuścizny Kuniczaka i do umiejscowienia jej w komparatystycznej perspektywie, a przede wszystkim pozwoli Autorowi zająć należne mu miejsce w powojennej historii literatury polskiej.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego
Zapusty na Kujawach: Szkice etnograficzne
No full textSłowo „karnawał” najczęściej przywołuje obrazy żywiołowych parad tak charakterystycznych dla Wenecji i Rio de Janeiro. Zapomina się przy tym, że karnawał był i jest świętowany także w Polsce. W Wielkopolsce, na Śląsku, Kujawach czy Mazowszu pozostały tradycje obchodów karnawałowych i ciekawe zwyczaje zapustne. W niniejszej książce autorzy koncentrują się na Kujawach. Tu świętowanie zapustów było związane z chodzeniem z kozą oraz zabawą – podkoziołkiem. Najbardziej widowiskowe są jednak grupy zapustne, które odwiedzają domy i instytucje. Podstawą publikacji są materiały etnograficzne zebrane w okolicach Lubrańca podczas zapustów 2023 r. Autorzy opisują zapustników z Paniewa, Kruszyna i Lubania, a także przybliżają wybrane zagadnienia chodzenia z kozą: performatywność, spontaniczność, (nie)formalność, kwestie genderowe, obecność alkoholu. Podejmując te wątki, nie koncentrują się na semiotyce zwyczaju i postaci, jak inni badacze, ale rejestrują obecny stan grup i praktykowanego zwyczaju. Nawiązują przy tym do teorii karnawału oraz wypróbowują podejścia związane z performatywnością i gender studies. Recenzent podkreślił, że książka „przynosi wiele wartościowych danych na temat współczesnego funkcjonowania grup przebierańców zapustnych […]. Wsposób wiarygodny ukazuje motywy działania ludzi, zaangażowanych w tę tradycję”. Walorem jest także narracja, miejscami przyjmująca styl reportażu, który wciąga czytelnika w wydarzenia zapustne i pozwala współuczestniczyć w chodzeniu z kozą
Rola polskich arystokratek w projektowaniu i zakładaniu ogrodów krajobrazowych w II połowie XVIII i I połowie XIX wieku
No full textTHE ROLE OF POLISH ARISTOCRATS IN DESIGNING AND ESTABLISHING LANDSCAPE GARDENS IN THE SECOND HALF OF THE 18TH CENTURY AND FIRST HALF OF THE 19TH CENTURY
The aim of the research undertaken in this study was to develop the issue of the role of women originating from some Polish aristocratic families in the designing and founding landscape gardens in the second half of the 18th century and first half of the 19th century. The subject presented in the title was narrowed down to the activities of five representatives of aristocratic houses: Izabela Czartoryska née Flemming (1745-1835), Izabela Lubomirska née Czartoryska (1736-1816), Helena Radziwiłłowa née Przeździecka (1753-1821), and Aleksandra Ogińska née Czartoryska (1730-1798) and Magdalena Morska née Dzieduszycka (1762-1847). They were characterized by a similar mentality, conditioned by tradition, customs, upbringing, family ties and mutual social contacts. This procedure served to present, in the most thorough way, attitudes and patterns inspired by Polish "fashionable ladies" which were adopted by other social circles. The critical state of the research concerning the foundation activity of the aristocrats in question has been presented in the introductory part. The next chapter of the work is an attempt to show the beginnings of the English landscape garden on Polish territory in terms of composition and functional changes. The problem of the genesis of free assumptions was included in the framework of the cultural, social and political changes of the Commonwealth of Poland. Further chapters have been dedicated to the activities of five noblewomen in the field of garden art. The characteristics of the creative personalities of the noblewomen in question as patrons and garden designers, amateurs of gardening, collectors and authors of gardening treatises served to determine their contribution to the development of landscape gardens on Polish soil.Celem badań podjętych w niniejszej pracy było opracowanie zagadnienia roli kobiet pochodzących z polskich rodzin arystokratycznych w projektowaniu i zakładaniu ogrodów krajobrazowych w II poł. XVIII i I poł. XIX wieku. Prezentowany przedmiot badań został zawężony do działań pięciu przedstawicielek domów arystokratycznych: Izabeli z Flemmingów Czartoryskiej (1745-1835), Izabeli z Czartoryskich Lubomirskiej (1736-1816), Heleny z Przeździeckich Radziwiłłowej (1753-1821), Aleksandry z Czartoryskich Ogińskiej (1730-1798) i Magdaleny z Dzieduszyckich Morskiej (1762-1847). Miały one cechować się podobną mentalnością, uwarunkowaną tradycją, obyczajem, odebranym wychowaniem, więzami rodzinnymi i wzajemnymi kontaktami towarzyskimi. Istotne stało się zaprezentowanie w sposób jak najbardziej wnikliwy postaw oraz wzorów inspirowanych przez polskie „damy modne”, które były przejmowane przez inne kręgi społeczne. We wstępie przedstawiony został krytyczny stan badań dotyczący działalności omawianych arystokratek. Kolejny rozdział książki stanowi próbę ukazania początków English landscape garden na ziemiach polskich w aspekcie zmian kompozycyjnych i funkcjonalnych. Problem genezy założeń swobodnych został ujęty w ramy przemian kulturowo-społecznych i politycznych Rzeczypospolitej. Dalsze rozdziały zostały poświęcone działalności pięciu arystokratek na polu sztuki ogrodowej. Charakterystyka inicjatyw „dam modnych” postrzeganych jako mecenaski i projektantki ogrodów, amatorki ogrodnictwa, kolekcjonerki oraz autorki rozpraw ogrodniczych służyła ustaleniu ich wkładu w rozwój ogrodów krajobrazowych na ziemiach polskich
Wokół legendy Marszałka Polski Edwarda Śmigłego-Rydza: Materiały z konferencji naukowej zorganizowanej w Krakowie 2 XII 2022 r. w 81. Rocznicę śmierci Marszałka Polski i Naczelnego Wodza
No full text15 listopada 2021 r. na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie została przeprowadzona ekshumacja szczątków z kwatery 139, gdzie według środowisk piłsudczykowskich w tajemnicy 6 grudnia 1941 r. pod nazwiskiem Adama Zawiszy został pogrzebany Edward Śmigły-Rydz, Marszałek Polski i Naczelny Wódz. Czytelnik niniejszego tomu sięga po pozycję, która swój prolog miała właśnie w jesiennej scenerii kolorowego listowia i wąskich alejek warszawskiej nekropolii. Myśl towarzysząca uczestnikom tamtych listopadowych wydarzeń – czy Historia się obroni, czy kwerendy archiwalne i badania historyczne potwierdzą się po otwarciu wieka trumny i zamkną w ten sposób pojawiające się w przestrzeni publicznej wątpliwości dotyczące pochówku Śmigłego-Rydza – zrodziła wśród nich asumpt do głębszego poruszenia tematu wybitnej, ale niejednoznacznie ocenionej przez Klio postaci ostatniego Marszałka II Rzeczypospolitej. Próbując podjąć to wyzwanie, 2 grudnia 2022 r. Muzeum Armii Krajowej w Krakowie wspólnie z Urzędem do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz Małopolskim Urzędem Wojewódzkim w Krakowie zorganizowało konferencję naukową w 81. rocznicę śmierci Śmigłego-Rydza. Niniejsza publikacja jest kolejnym krokiem ku temu. Tom w pierwszej części zawiera cztery artykuły naukowe wybitnych polskich historyków: prof. Marka Kornata, prof. Wiesława Jana Wysockiego, dr. hab. Krzysztofa Szwagrzyka oraz dr. Grzegorza Kały. W drugiej części znalazł się m.in. zapis z debaty eksperckiej pomiędzy prof. Wiesławem Janem Wysockim, dr. hab. Krzysztofem Klocem oraz dr. hab. Maciejem Zakrzewskim. Trzecią część tomu stanowią natomiast niepublikowane wcześniej w całości wspomnienia Bazylego Rogowskiego dotyczące pobytu na Węgrzech w latach 1939-1941, w tym prawie roku w roli adiutanta Śmigłego-Rydza. Ten obszerny opis wicewojewody tarnopolskiego uzupełnia opracowana w ten sam sposób relacja pochodzącego z Chochołowa kuriera Polskiego Państwa Podziemnego – Stanisława Frączystego „Staszka”
Szkice pigoniowskie
No full textESSAYS ON PIGOŃ
The monograph Essays on Pigoń [Szkice pigoniowskie] is divided into two parts. The first part is titled A Man of Knowledge and University [Człowiek nauki i uniwersytetu] and focuses on texts related to the academic biography of Stanisław Pigoń and his research endeavors, primarily in the field of Mickiewiczian studies. The article Student, Scholar, Spreader of Knowledge. Stanisław Pigoń at the Jagiellonian University [Żak, uczony, siewca wiedzy. Stanisław Pigoń na Uniwersytecie Jagiellońskim] explores Pigoń’s philological studies and research work at the Jagiellonian University, particularly through his autobiographical records (Z Komborni w świat [From Kombornia into the Wide World], Z przędziwa pamięci [From the Spindle of Memory]). The article The Writer Stanisław Pigoń [Stanisław Pigoń pisarz] is part of a series of works addressing the style and composition of the scholar’s academic, documentary, and essayistic writings. It deals with Pigoń’s literary art and important themes and sources of his writing.Niniejsza książka zaczęła się kształtować przed wieloma laty, dzięki pamiętnym konferencjom polonistycznym w Krośnie. Publikacja przybrała postać zbioru szkiców o Stanisławie Pigoniu jako człowieku uniwersytetu i pisarzu, przede wszystkim zaś - mickiewiczologu, interpretatorze arcydzieł poety i znawcy jego biografii. Druga część tomu to cykl pięciu prac pozostających w obrębie problematyki naukowej szczególnie bliskiej temu uczonemu. Opracowania stanowią pendant wobec dorobku Pigonia z zakresu biografistyki i edytorstwa mickiewiczowskiego, wiedzy o kulturze tradycyjnej i o piśmiennej literaturze ludowej, problematyki regionalnej, wreszcie - z dziedziny historii literatury i polonistyki uniwersyteckiej. Jak się wydaje, trudno o bardziej przekonujący dowód, że dorobek naukowy Pigonia pozostaje żywy i inspirujący.(ze Słowa wstępnego)
Szkice pigoniowskie (zbiór studiów Bogusława Doparta) obejmują różnorodne teksty, ale scala je osobowość i styl uprawiania nauki przez Autora: to są prace mocno osadzone w materiałach źródłowych i w literaturze przedmiotu. Świadczą o tym bogateprzypisy, często zawierające nie tylko dane bibliograficzne, ale także uzupełnienia tekstowe do głównego wywodu. Trzon stanowią oczywiście rozprawy o Stanisławie Pigoniu i jego pisarstwie, ale dodano też kilka szkiców pośrednio związanych z Profesorem z Komborni ( ... ). Wypada się cieszyć, że rozproszone w różnych miejscach pigoniowskie studia Bogusława Doparta zostały zebrane w jednej publikacji.(z recenzji prof. dr. hab. Janusza S. Gruchały