E-books' platform Księgarnia Akademicka Publishing
Not a member yet
2260 research outputs found
Sort by
Między kropkami: Studia nad polską interpunkcją (1770–1936)
No full textBETWEEN THE DOTS: STUDIES ON POLISH PUNCTUATION (1770–1936)
The present work concerns old punctuation, and as such is a return to the research thread introduced in my book on Old Polish dedicatory works (Tutak 2013a). This monograph is based on studies of Polish punctuation published over a period of more than 150 years. During this time, rhetorical intonational punctuation was replaced by syntactic-logical punctuation to which contemporary Polish speakers are accustomed. The research corpus consists of four sets of sources which are: treatises devoted entirely to the art of punctuation, grammar textbooks, collections of spelling rules, and the two oldest linguistic journals, “Poradnik Językowy” and “Język Polski”. The assumption to discuss the development of Polish punctuation thought based on four separate groups of documents, determined the composition of this study. The first chapter concerns punctuation treatises from the 19th and early 20th century, i.e. the works of Feliks Bentkowski, Florian Łagowski, and Wiktor Wąsik. Completing it is an anlysis of the author’s punctuation in W. Wąsik’s memoirs from the occupation period. In the second chapter I dealt with grammars from the end of the 18th century to the 1930s, while the third chapter considers spelling rules in the 19th and early 20th century. The fourth chapter of the book aims to indicate the important role of Stanisław Jodłowski and his “Zasady interpunkcji” [“Principles of punctuation”] in the codification and unification of punctuation rules in 1935 and 1936. The fifth chapter is devoted to two selected punctuation marks, the colon and the quotation mark. While the quotation mark has attracted the attention of researchers, and not only linguists, the colon has not enjoyed the same interest of linguists as the comma, semicolon, dash, and others. Meanwhile, it was the colon that occupied a unique position among the marks of the old rhetoricalintonational punctuation. With the grammaticalization of punctuation, the colon began to lose its status as a multifunctional mark, which can be traced both in various editions of a specific text, and in normative studies. Particularly interesting in terms of changes in the functioning of the colon in old texts were examples from literary works used as illustration by the authors of punctuation treatises, grammar textbooks, and spelling rules. Chapter six closes the main part of the book, presenting the results of the analysis of the content of “Poradnik Językowy” and “Język Polski” which I scoured for papers devoted to punctuation. The main part of the book is accompanied by and “Orthographic annex” in which I examine the dispute over spelling in the 1930s. The relationship between punctuation and orthography was attested in the oldest Polish grammar textbooks and spelling rules, and sanctioned by the codification in 1935 and 1936. I focused on statements concerning the spelling reform initiated by the Polish Academy of Sciences, especially by the Orthographic Committee established by the Academy.Książka prezentuje wyniki badań nad rodowodem polskiej myśli interpunkcyjnej, a jej podstawą materiałową są opracowania o charakterze metajęzykowym wydane w okresie ponad 150 lat. Korpus badawczy stanowią cztery zespoły źródeł: rozprawy w całości poświęcone sztuce przestankowania (Feliksa Bentkowskiego, Floriana Łagowskiego, Wiktora Wąsika), podręczniki gramatyki, zbiory zasad pisowni oraz dwa najstarsze czasopisma językoznawcze, tj. „Poradnik Językowy” i „Język Polski”. W historycznym rozwoju interpunkcji można wyodrębnić dwa zasadnicze etapy odpowiadające najpierw oralności, a więc podporządkowaniu aktowi żywej mowy, uzależnieniu od głosowego kształtu wypowiedzi, a następnie piśmienności i związanej z nią cichej, indywidualnej lektury. W trakcie takiej lektury porcje sensu były odmierzane inaczej aniżeli przy wygłaszaniu tekstu, odpowiadały im jednostki składniowe. Wskazane dwa etapy w dziejach interpunkcji wyznaczyły kierunek ewolucji refleksji nad nią i zostały poświadczone w opracowaniach poświęconych sztuce przestankowania. Właśnie w takich źródłach poszukiwano śladów procesu kształtowania się i upowszechniania interpunkcji traktowanej jako część składni, a więc wyższego poziomu organizacji języka. Owe ślady odkryto przede wszystkim w traktatach interpunkcyjnych, podręcznikach gramatyki, zwłaszcza w częściach poświęconych składni, które mogły stanowić integralną część podręcznika lub były wydawane osobno, oraz w zbiorach zadań i ćwiczeń związanych z poprawnym przestankowaniem.
Z recenzji prof. dr. hab. Edwarda Łuczyńskiego: Książka Między kropkami. Studia nad polską interpunkcją (1770–1936) to pozycja napisana z pasją, będąca dowodem niewątpliwej erudycji autorki. To cenne studium naukowe, przybliżające czytelnikowi burzliwe dzieje kształtowania się polskiej normy interpunkcyjnej
Miasto Dobczyce i jego wiejskie otoczenie w latach 1918-1939
No full textTHE TOWN OF DOBCZYCE AND ITS RURAL SURROUNDINGS IN THE YEARS 1918-1939
This work analyzes the functioning of the Dobczyce community and the surrounding villages within the Dobczyce court district. It discusses the territorial scope of the judicial district, which included the town of Dobczyce and 44 surrounding villages. Demographic changes are also presented. The dissertation addresses administrative changes that impacted the local community\u27s life. Additionally, the activities of local government, which formed part of the complex political landscape, are characterized. The economic life of Dobczyce was heavily influenced by guilds, agricultural cooperatives, credit unions (such as “Kasa Stefczyka”), and other cooperatives, whose dynamic activity significantly improved the inhabitants’ living conditions and enabled the implementation of various valuable social and cultural initiatives. Volunteer fire brigades also played a crucial role in enhancing fire safety. The work also examines the activities of theater groups, choirs, and orchestras, which not only fostered artistic talent but also helped shape the local community’s identity. The school system in the region, along with the role of educational institutions in educating the younger generation, is also discussed. The justice system played an important role in social life, as the location of the court in Dobczyce made the town a central hub for community activities. The religious life of the town is likewise described, as it largely dictated the rhythm of daily life and influenced every aspect of the community. Therefore, the dissertation discusses the parish network and the activities of numerous church institutions. Furthermore, the functioning of the Jewish community is also analyzed.W pracy poddano analizie funkcjonowanie społeczności Dobczyc i okolicznych wsi, które należały do dobczyckiego powiatu (okręgu) sądowego. Omówiono zakres terytorialny wspomnianego powiatu, obejmującego oprócz miasta 44 okoliczne wsie. Przedstawiono również zmiany demograficzne, które miały miejsce w tym okresie. W pracy poruszono także temat zmian administracyjnych, które miały istotny wpływ na życie lokalnej społeczności. Ponadto scharakteryzowano działalność władz samorządowych, ukazując ją w skomplikowanej mozaice życia politycznego regionu. W życiu gospodarczym Dobczyc znaczącą rolę odgrywały cechy, kółka rolnicze, kasy Stefczyka oraz spółdzielnie, których prężna działalność przyczyniła się do poprawy warunków życia mieszkańców, umożliwiając jednocześnie realizację wielu cennych inicjatyw społecznych i kulturalnych. Ważną rolę w poprawie bezpieczeństwa pożarowego odegrały jednostki ochotniczych straży pożarnych. Nie zapomniano również o działalności zespołów teatralnych, chórów i orkiestr, które nie tylko rozwijały talenty artystyczne, ale także kształtowały tożsamość lokalnej społeczności. W pracy omówiono sieć szkolnictwa w omawianym regionie oraz rolę jednostek oświatowych w wychowaniu młodego pokolenia. Istotnym elementem życia społecznego był także wymiar sprawiedliwości, którego centralnym punktem stał się sąd w Dobczycach. Jego obecność uczyniła miasto ważnym centrum życia społecznego. Opisano także życie religijne, które miało kluczowy wpływ na rytm codziennego życia i determinowało wiele aspektów funkcjonowania społeczności. W tym kontekście szczegółowo przedstawiono sieć parafialną oraz działalność licznych instytucji kościelnych. Ponadto scharakteryzowano funkcjonowanie społeczności żydowskiej, która stanowiła istotny element tej lokalnej wspólnoty
Idea Risorgimento w refleksji polsko-włoskiej = L’idea di risorgimento nella riflessione italo-polacca
No full textIl volume che consegniamo nelle mani del Lettore è il risultato del lavoro di un gruppo interdisciplinare di studiosi provenienti dalla Polonia e dall’Italia, dediti a una riflessione sul Risorgimento come idea di rinascita nazionale, libertà e solidarietà, capace di unire le esperienze delle due nazioni. L’opera illustra le lotte italiane per l’unità e l’indipendenza, che divennero per i polacchi un’ispirazione alla propria “rinascita”, dal Romanticismo fino ai nostri tempi. Gli Autori presentano il Risorgimento come simbolo universale del risveglio civile, il cui significato oltarepassa i confini del XIX secolo, concorrendo a plasmare la mappa spirituale dell’Europa. “Nazione e libertà. Ecco il binomio indissolubile dei nostri due Risorgimenti... in questi anni di grandi inquietudini, di grandi confltti, ma anche di grandi speranze” – ricorda Giovanni Spadolini, attribuendo a questa riflessione un valore senza tempo.Książka, która oddajemy w ręce Czytelników, to rezultat pracy interdyscyplinarnego zespołu badaczy z Polski i Włoch, podejmujących refleksje nad Risorgimento jako idea narodowego odrodzenia, wolności i solidarności, łącząca doświadczenia obu narodów. Publikacja ukazuje włoskie zmagania o jedność i niepodległość, które stały się dla Polaków inspiracją do własnego „odrodzenia”, od epoki romantyzmu po czasy współczesne. Autorzy przedstawiają Risorgimento jako uniwersalny symbol obywatelskiego przebudzenia, którego znaczenie wykracza poza XIX wiek, współtworząc duchowa mapę Europy. „Naród i wolność. Oto niepodzielny dwumian obu naszych Risorgimentów... w tych latach wielkich niepokojów, wielkich konfliktów, ale i wielkich nadziei” – przypomina Giovanni Spadolini, nadając tej refleksji ponadczasowy wymiar
Metafory choroby i walki w polskim i angielskim prasowym dyskursie politycznym
No full textGorączka polityczna, atak na demokrację, walka o władzę, obłęd medialny – metafory te brzmią dziś znajomo, ponieważ stały się codziennym językiem debaty publicznej.Autorka prowadzi czytelnika przez prasowe narracje, w których polityka przypomina chore ciało lub pole bitwy. Książka odsłania, jak metafory choroby i walki kształtują medialny obraz świata w prasie polskiej brytyjskiej, jak nabierają one mocy w czasach kryzysu i dlaczego tak silnie oddziałują na odbiorcę.To opowieść o słowach, które nie tylko opisują rzeczywistość, lecz kształtują sposób jej rozumienia.Gorączka polityczna, atak na demokrację, walka o władzę, obłęd medialny – metafory te brzmią dziś znajomo, ponieważ stały się codziennym językiem debaty publicznej.Autorka prowadzi czytelnika przez prasowe narracje, w których polityka przypomina chore ciało lub pole bitwy. Książka odsłania, jak metafory choroby i walki kształtują medialny obraz świata w prasie polskiej brytyjskiej, jak nabierają one mocy w czasach kryzysu i dlaczego tak silnie oddziałują na odbiorcę.To opowieść o słowach, które nie tylko opisują rzeczywistość, lecz kształtują sposób jej rozumienia
Tkaniny zabytkowe z okresu od XV do XVII wieku ze zbiorów krakowskich kościołów i klasztorów: Tom 3: Tkaniny wschodnie
No full textObszerna publikacja na temat zabytkowych szat liturgicznych z zasobów kościołów i klasztorów krakowskich jest bardzo istotnym wkładem w poznanie i badanie nowożytnych tekstyliów zachowanych w Polsce. Jej wartość podnosi fakt ujawnienia i wielostronnego przeanalizowania prezentowanych zabytków pod kątem historycznym, stylistycznym i technologicznym. Znakomity materiał ilustracyjny pozwala doskonale zapoznać się z tak ważnym działem rzemiosła artystycznego, często jeszcze zbyt mało docenianym przez badaczy polskiej kultury i sztuki. Tom 3 poświęcony został tkaninom o pochodzeniu wschodnim ze zbiorów krakowskich kościołów. Katalog uzupełnia słownik terminologiczny oraz zbiór artykułów naukowych dotyczących barwników występujących w tkaninach, stanu zachowania zabytków przechowywanych w różnych środowiskach oraz oceny mikrobiologicznej materiałów będących przedmiotem opracowania
Polish Aid: (the Difficult) Process of Institutionalisation Amid Politics and Society
No full textThe publication covers the twenty-year process of institutionalisation of Polish development cooperation and the importance of its socio-political environment for this process: international institutions and organisations, public administration bodies, the non-governmental sector, private enterprises, representatives of the Polish parliament, and citizens themselves, not only those involved in development aid activities.It presents a diagnosis of the state of the institution based on research, as well as an analysis of the reforms necessary for it in the context of changes taking place in the international environment, including those concerning the balance of power in the development cooperation environment, the growing need for humanitarian activities, and Poland\u27s plan to participate in the post-war reconstruction of Ukraine.The aim of the book is to contribute to the development of research on the institution of aid from the perspective not only of the hard rules and strategies it outlines, but also of the values and behaviours associated with the culture of aid and co-created by its institutional environment. The publication also serves as a voice in the still niche scientific and expert discussion on Polish Aid, its essence for Poland\u27s international relations as a member of the “club of the richest Western donors,” and its importance for a greater understanding of global challenges and sustainable development by citizens
Religia w kulturach Azji: Tradycja, dialog, transformacje
No full textZebrane w tomie artykuły to efekt interdyscyplinarnego namysłu zarówno nad historycznymi, jak i współczesnymi formami obecności religii w przestrzeni społecznej, ze szczególnym uwzględnieniem kultury popularnej, mediów wizualnych oraz cyfrowych form religijności.Ich Autorzy zabierają czytelnika w podróż – od shintoistycznych śladów w Godzilli, przez hinduistyczne boginie protestu, aż po islam i judaizm widziane z perspektywy Japonii – ukazując trwałość religijnych narracji w nowych kontekstach kulturowych. To książka o tym, jak sacrum przenika codzienność, popkulturę i nowe media – żywa, zaskakująca, pełna nieoczywistych spotkań tradycji z nowoczesnością
Chronologia, czyli roczniki kościelne
No full textCHRONOLOGY OR CHURCH ANNALS BY STEFAN STEFANOWICZ ROSZKAStefan Stefanowicz Roszka (Stepannos Stepanian Roshka) was an outstanding Armenian intellectual from Poland, liturgist, lexicographer, historian, translator, and Catholic priest, who lived from 1670 to 1739. He was born into an Armenian merchant family in Kamieniec Podolski (Kingdom of Poland, today: Kamianets-Podilskyi in Ukraine) shortly before the city was captured by Turkey in 1672. At that time, he and his family took refuge in Transylvania, where in Gyergyószentmiklós (today: Gheorgheni in Romania), he received his basic education at an Armenian church school and was ordained to the minor orders by Minas Zilifdar-oghlu, bishop of the Moldavian and Wallachian Armenians, who sympathized with Catholicism. Around 1689, he returned to Poland to study for the Armenian Catholic priesthood in Lwów (today: Lviv). At the request of archbishop Vartan Hunanian, ordinary of the Armenian Catholic diocese of Lwów, he studied theology in Rome at the Collegium Urbanum (Pontifical Urban College for the Propagation of the Faith) from 1691. It was also in Rome that he was ordained a priest by Elia (Elijah), the Armenian bishop of Bethlehem (1700), and obtained his doctorate (1701). During his studies, he met many prominent figures of the Roman and Armenian Churches, translated letters from Armenian hierarchs and secular dignitaries (including those brought by Israeal Ori, envoy of the Armenian meliks) for Pope Clement XI, and became close to the wealthiest family of Armenian merchants from Persia, the Scerimans (Shahremanians). He returned to Poland in 1701 as a seasoned expert on Armenian rites and culture; he was fluent in Armenian, Latin, Italian, and Polish, as well as Greek and Bulgarian. In 1703, archbishop Deodat Nersesowicz, who administered the diocese of Lwów, sent him to do pastoral work in Podolia and Pokuttya, the regions with the largest Armenian settlements in Poland. He was first a dean there, residing mainly in the two largest parishes – Kamieniec Podolski and Stanisławów (today: Ivano-Frankivsk). In 1710, with the support of the Roman Curia, he sought the position of Armenian archbishop of Lwów, but was unsuccessful due to resistance from the Armenian community in this city. In 1718, the new archbishop, Jan Tobiasz Augustynowicz, appointed him as an official, i.e., the bishop’s judge in that part of the diocese which had previously been under his authority as dean. In 1719, he also became parish priest in Stanisławów. In 1729, he was general visitor of the Armenian Catholic parishes in Transylvania. The plan to make him bishop there failed due to opposition from the local Roman Catholic bishops. He died in Stanisławów. Throughout his life, Roszka collected books and manuscripts and created the latter. He documented his life, took notes of lectures he attended in Rome, wrote down words from Armenian readings, commented on the history of old manuscripts, translated from Latin, recorded the lives of his parishioners, systematically compiling books of their births, marriages, and deaths, and corresponded with numerous personalities. Many of his writings are now valuable sources for the history of Polish Armenians and their Church. He is the author of only one printed work – penitential reflections entitled Դուռն ողորմութեան Աստուծոյ (The Gates of Divine Mercy), published in Venice in 1702 at the expense of the Sceriman family. The rest of his works remained in manuscripts, most of which are now held by: the Mechitarist Libraries in Vienna and Venice, the Foundation for the Culture and Heritage of Polish Armenians in Warsaw, Matenadaran in Yerevan, and the Vatican Library. These include textbooks on theology and philosophy, translations of religious texts, revised versions of the liturgical books of the Armenian Catholic Church, and dictionaries (Armenian-Latin and Latin-Armenian, as well as Polish-Armenian and Armenian-Polish).Stefan Stefanowicz Roszka (Stepannos Stepanian Roshka) był wybitnym intelektualistą ormiańskim z Polski, liturgistą, leksykografem, historykiem, tłumaczem i duszpasterzem katolickim, żyjącym w latach 1670-1739. Urodził się w ormiańskiej rodzinie kupieckiej w Kamieńcu Podolskim (Królestwo Polskie, dziś: Kamianets-Podilskyi na Ukrainie) tuż przed zajęciem tego miasta przez Turcję w 1672 roku. Wówczas wraz z rodziną schronił się w Siedmiogrodzie, gdzie w Gyergyószentmiklós (dziś: Gheorgheni w Rumunii) odebrał podstawowe wykształcenie w kościelnej szkole ormiańskiej i otrzymał niższe święcenia kapłańskie z rąk Minasa Zilifdar-oghlu, biskupa Ormian mołdawskich i wołoskich, który sympatyzował z katolicyzmem. Około 1689 roku wrócił do Polski, aby we Lwowie uczyć się na księdza obrządku ormiańskokatolickiego. Studia teologiczne na polecenie arcybiskupa Vartana Hunaniana, ówczesnego ordynariusza ormiańskokatolickiej diecezji lwowskiej, odbywał od 1691 roku w Rzymie w Collegium Urbanum przy Kongregacji Kościołów Wschodnich. W Rzymie też otrzymał święcenia kapłańskie z rąk Elii (Eliasza), ormiańskiego biskupa Betlejem (1700) i uzyskał doktorat (1701). W trakcie studiów poznał wielu wybitnych ludzi Kościołów rzymskiego i ormiańskiego, tłumaczył dla papieża Klemensa XI listy od hierarchów i świeckich dostojników z Armenii (m.in. przywiezione przez Israeala Oriego, posła melików ormiańskich), zbliżył się do najbogatszej rodziny ormiańskich kupców pochodzących z Persji – Scerimanów (Shahremanian). Do Polski wrócił w 1701 roku jako wytrawny znawca obrządku i kultury ormiańskiej; władał biegle językami: ormiańskim, łacińskim, włoskim i polskim, a także greckim i bułgarskim. W 1703 roku został przez arcybiskupa Deodata Nersesowicza, zarządzającego diecezją lwowską, skierowany do pracy duszpasterskiej na Podolu i Pokuciu, czyli w regionach największego w Polsce zasiedlenia ormiańskiego. Był tam najpierw dziekanem, rezydującym głównie w dwóch największych parafiach – Kamieniec Polski i Stanisławów (dziś: Ivano-Frankivsk na Ukrainie). W 1710 roku starał się z poparciem Kurii rzymskiej o funkcję arcybiskupa lwowskiego, lecz bezskutecznie z powodu oporu ormiańskiej gminy we Lwowie
Edukacja w czasach niepewności: Polityka edukacyjna jako odpowiedź
No full textEDUCATION IN TIMES OF UNCERTAINTY: EDUCATIONAL POLICY AS A RESPONSECalls for a fundamental reform of the education system have been appearing in the public sphere for years. For any reform to be a useful and valuable initiative, it is necessary to define its goals and refer to current data describing the situation in the decision-making process. This publication is the result of an effort to examine the extent to which education policy in Poland enables the entire system, individual institutions, and the people working within them to respond coherently and effectively to the challenges of the modern world. It summarizes research conducted as part of the project “Investigating Educational Policy-Making and its Responsiveness to Challenges in the World. A Qualitative Research Study in Four Transitioning Contexts: Georgia (USA), Poland, the Czech Republic, and Wales,” funded by the Spencer Foundation. Using qualitative methodology and situational analysis within a constructivist paradigm, we conducted research on selected legal acts that shape educational policy, conducted group interviews with educational leaders working in schools and other educational institutions, and conducted individual interviews with experts, researchers, activists, and local government representatives. As a result of a decision made during the study design process and during consultations with project partners, legal documents were analyzed for references to the following challenges: the crisis of democracy, equal opportunities and inclusiveness, cultural diversity, the climate and environmental crisis, health, the development of new technologies, war and armed conflicts. The results of the analyses are presented in chapter four.Czy polska szkoła jest gotowa na zmianę?Ta książka pokazuje, że mimo trudności i kryzysów w systemie edukacji istnieje środowisko pełne energii i odpowiedzialności. Autorzy oddają głos dyrektorom i ekspertom, którzy nie tylko wyrażają niepokój wobec obecnej sytuacji, ale także jasno formułują realne oczekiwania i sensowne postulaty.Z ich wypowiedzi wyłania się obraz edukacji, która może – i powinna – zmierzać w stronę przyszłości opartej na ambitnych celach, przemyślanej strategii, większej autonomii szkół i lepszej komunikacji. To nie tylko diagnoza problemów, lecz także inspirująca opowieść o możliwościach i nadziei na przyszłość polskiej edukacji.To wizja, w której energia ludzi pracujących w systemie zostaje wykorzystana dla dobra wspólnego, a hasło „róbmy swoje” zmienia się w wezwanie „róbmy swoje – razem i z sensem”
Gadki & Gądki
No full textLiteratura purnonsensu ma to do siebie, że jest szalenie zaraźliwa. Grzegorz Gądek zaraził się od najlepszych, jest więc ofiarą najszlachetniejszej mutacji wirusa nonsensu. Ofiarą, ale i nosicielem, zatem ostrzegam: jest wysoce prawdopodobne, że Czytelniczki i Czytelnicy tej niewinnej z pozoru książeczki niebawem sami będą próbować swoich sił w układaniu limeryków, moskalików i – nomen omen – pandemików. Ku uciesze, ale i zarazem ku utrapieniu swych bliskich.Michał Rusine