E-books' platform Księgarnia Akademicka Publishing
Not a member yet
2260 research outputs found
Sort by
Browar w Górze Ropczyckiej w latach 1875–1921: Propinacja, dzierżawy, karczmy
No full textTHE BREWERY IN GÓRA ROPCZYCKA IN THE YEARS 1875–1921: PROPINATION, LEASE, TAVERNSThe beginnings of Góra Ropczycka date back to the 13th or the 14th century, when the village was chartered under German or Polish law. In subsequent centuries, the village was part of royal property and belonged to the so-called “Ropczyce lease”. By the second half of the 14th century, Góra had already become part of the parish. According to Jan Długosz (Johannes Longinus), there were two taverns in the villages of Ropczyce deanery in the late Middle Ages: a royal tavern in Gnojnica and a nobleman’s tavern in Góra Ropczycka. In 1614, Ropczyce landed estates were officially sectioned off as Ropczyce Starosty with its seat in Góra. The starosty was leased or pledged; its usufructuaries included e.g. Mikołaj Spytko Ligęza of Borek, considered the first Starost of Ropczyce. After the First Partition of Poland, the Austrian government decided to auction off the property of the Ropczyce Starosty. It was purchased by Stanisław Kostka Sadowski, the then Starost of Ropczyce. Later, Ropczyce estates changed hands several times, transferred from the Jaworski to Starzeński family, then acquired by the Potocki family from Krzeszowice. The transactions allowed the Potocki family to become owners of the landed estates in the late 1880s. The property remained under common administration and was still colloquially called “Sędziszów estates”. It was later inherited by Zofia, daughter of Artur Potocki. Zofia was the wife of Zdzisław Tarnowski, who owned an enormous group of landed estates, commonly referred to as “Dzików estates”. The couple’s property remained under shared administration located in Dzików. After the couple’s death Sędziszów estates was property of Andrzej Tarnowski from the Rudnik branch of the Tarnowski family and his wife Zofia until the outbreak of World War II.Dzieje niewielkiego browaru folwarcznego w Górze Ropczyckiej stały się punktem wyjścia dla swoistego studium przypadku ilustrującego przemiany zachodzące w przemyśle galicyjskim. W pierwszej połowie XIX wieku przedsiębiorstwa o charakterze fabrycznym były nieliczne i w większości kontynuowały działalność rozpoczętą przed okresem zaborów. Zakłady przetwórcze związane z sektorem rolnym nie miały jeszcze charakteru przemysłowego. Decydujący wpływ na ożywienie gospodarcze miały reformy agrarne, w szczególności uwłaszczenie chłopów w 1848 roku, a także wprowadzenie wolności przemysłowej. W okresie autonomicznym kwestia uprzemysłowienia Galicji stała się przedmiotem ożywionej dyskusji, aczkolwiek liczba publikacji poświęconych potrzebie unowocześnienia browarnictwa jest nad wyraz skromna. W porównaniu z dyskusją o gorzelnictwie, browarnictwo pozostawało niemal niewidoczne. Ujęte w gorset stosunków propinacyjnych na długie lata zastygło w formie będącej odbiciem dawno minionej epoki. Uchwalona w 1875 roku ustawa o zniesieniu propinacji utrwaliła jedynie prawo wyszynku, pozostające w rękach właścicieli dóbr ziemskich. Problem ten często bagatelizowano, twierdząc, że pozostawione prawa nie miały istotnego wpływu na rozwój przemysłu piwowarskiego. W rzeczywistości aż do końca 1910 roku, kiedy to wygasły ostatnie prawa propinacyjne, rozwój piwowarstwa skutecznie skrępowano. Zniesienie propinacji, które należy liczyć od początku 1911 roku, oznaczało kres działalności wielu browarów folwarcznych. Ostatecznym ciosem był wybuch wojny, zaś konsekwencje tego stanu rzeczy boleśnie odczuwano przez cały okres dwudziestolecia międzywojennego. Opis funkcjonowania browaru powiązano z ówczesnymi realiami, na które składał się skomplikowany system dzierżaw, stosunków propinacyjnych i wyszynku w karczmach. Tworzył on zadziwiający mikroświat zamknięty w granicach dóbr ziemskich, dla których tworzył podstawy ekonomicznej egzystencji – choć momentami zadziwiająco sprawny, to jednak skazany na zagładę
Poland’s Chairmanship in the Organization for Security and Co-operation in Europe in 2022: Objectives and Their Implementation in the Face of the Russian-Ukrainian War
No full textPoland’s Chairmanship in the Organization for Security and Cooperation in Europe in 2022 took place during an unprecedented crisis— Russia’s full-scale invasion of Ukraine. This book provides a comprehensive analysis of Poland’s OSCE Chairmanship, assessing both its diplomatic efforts and the broader challenges facing the organization.The first part of the book examines the evolution of the OSCE, its institutional weaknesses, and its ability to respond to contemporary security threats. It critically evaluates the OSCE’s engagement in Ukraine since 2014, including the Special Monitoring Mission and Trilateral Contact Group, exposing the organization’s structural limitations in conflict resolution.The second part focuses on Poland’s leadership in the OSCE, detailing how its initial objectives were reshaped by war. It explores Poland’s strategic decisions, such as implementing the “no business as usual” policy and launching the OSCE Support Programme for Ukraine. The book concludes with a discussion on the future of the OSCE, questioning whether institutional reforms are necessary to prevent authoritarian states from obstructing its mission.A must-read for scholars, diplomats, and policymakers, this publication offers critical insights into European security governance, Poland’s diplomatic strategy, and the OSCE’s role in a rapidly changing geopolitical landscape
Program nauczania języka ukraińskiego jako drugiego języka obcego w liceum ogólnokształcącym
No full textThe Ukrainian as a Second Foreign Language Curriculum for Polish Upper Secondary Schools, authored by Paweł Levchuk, offers a comprehensive educational framework aligned with the Common European Framework of Reference for Languages (CEFR). The four-year curriculum’s aim is to reach level A2+ and prepare learners for further language development. The program emphasizes plurilingual, mediation, and intercultural competences, structured through a spiral progression model. It integrates all language activities (reception, production, interaction, mediation) and adapts to learners’ individual needs. The document includes detailed educational goals, thematic and grammatical catalogs, a teaching schedule, and procedures for achieving learning outcomes. It also addresses organizational and staffing requirements, assessment strategies, and allows for flexible adaptation to local contexts.Program nauczania języka ukraińskiego jako drugiego języka obcego w liceum ogólnokształcącym autorstwa Pawła Levchuka stanowi kompleksową propozycję edukacyjną zgodną z Europejskim systemem opisu kształcenia językowego (ESOKJ). Obejmuje on czteroletni cykl nauki, którego celem jest osiągnięcie poziomu A2+ i przygotowanie do dalszego kształcenia. Program kładzie nacisk na rozwój kompetencji wielojęzycznych, mediacyjnych oraz międzykulturowych. Uwzględnia spiralną progresję materiału, zintegrowane podejście do rozwijania wszystkich sprawności językowych (percepcja, produkcja, interakcja, mediacja), a także dostosowanie treści do indywidualnych potrzeb uczniów. W programie zawarto szczegółowe cele kształcenia, katalogi tematyczne i gramatyczne, rozkład materiału oraz procedury osiągania efektów edukacyjnych. Uwzględniono również aspekty organizacyjne, wymagania kadrowe, ewaluację i możliwość elastycznej modyfikacji programu
Dębicka prasa polityczna 1932-1936
No full textPOLITICAL PRESS IN DĘBICA 1932–1936The book attempts to reconstruct and analyse the activities of local political periodicals operating in Dębica during the final period of the Second Polish Republic. Th e author’s primary research goal is to capture the nature, function, and influence of the local political press as an opinion-forming medium within the context of the social, economic, and political transformations of the 1930s.The author reconstructs the activity and ideological profile of three key press titles operating in Dębica during this period: „Echo z nad Wisłoki”, „Wiadomości Dębickie”, and „Zwierciadło z nad Wisłoki”. Each of these periodicals is analysed in terms of editorial line, content structure, language, and political rhetoric. Particular attention is paid to the relationship between editorial offices and local authorities, which allows for an assessment of the extent to which the press was dependent on political power centres. The author also highlights the significance of the local press as a source for research into regional and social history. Articles published in the examined periodicals provide valuable material not only for political analysis but also for reconstructing everyday life, social moods, relationships between authorities and citizens, and modernization processes taking place in urban centres of the Second Republic.Książka podejmuje próbę rekonstrukcji i analizy działalności lokalnych periodyków politycznych funkcjonujących w Dębicy w końcowym okresie II Rzeczypospolitej. Głównym celem badawczym autora było uchwycenie charakteru, funkcji i oddziaływania lokalnej prasy politycznej jako medium opiniotwórczego w kontekście zmieniających się uwarunkowań społecznych, ekonomicznych i ustrojowych lat trzydziestych XX wieku. Autor dokonał rekonstrukcji działalności i profilu ideowego trzech kluczowych tytułów prasowych funkcjonujących w tym okresie w Dębicy: „Echo z nad Wisłoki”, „Wiadomości Dębickie” oraz „Zwierciadło z nad Wisłoki”. Każdy z omawianych periodyków został przeanalizowany pod kątem linii redakcyjnej, struktury treści, języka oraz retoryki politycznej. Szczególną uwagę poświęcono relacjom między redakcjami a lokalnymi władzami, co pozwoliło uchwycić stopień zależności prasy od centrów władzy politycznej. W książce zaakcentowano także rolę lokalnej prasy jako źródła dla badań nad historią regionalną i społeczną. Artykuły publikowane w omawianych tytułach stanowią cenny materiał nie tylko do analiz politycznych, lecz także do odtworzenia życia codziennego, nastrojów społecznych, relacji między władzą a obywatelami oraz procesów modernizacyjnych zachodzących w ośrodkach miejskich II Rzeczypospolitej
Od epistemologii do ontologii: Hermeneutyka wolności Martina Heideggera w dyskusji z Immanuelem Kantem
No full textWolność to jeden z najważniejszych problemów epoki nowożytnej. W książce rozpatrywana jest na gruncie filozofii Kanta, który uczynił ją pojęciem kluczowym swojej filozofii. Ukazuje on wolność głównie przez pryzmat rozbieżności między teorią poznania i etyką. Heidegger opisuje filozofię Kanta właśnie w kontekście teorii poznania, której fundamentem jest ontologia. Wolność wyrażona przez pojęcia spontaniczności, niezależności, suwerenności, niepodległości i samostanowienia ma u swojej podstawy źródłowe doświadczenie, jakim jest otwartość na bycie. W niej dopiero możemy spostrzegać siebie, innych i otaczający świat. Kanta i Heideggera łączy chęć budowania nowej metafizyki. W takim kontekście pojawia się u Kanta wolność jako spontaniczność na poziomie Krytyki czystego rozumu oraz wolność jako niezależność od pobudek wypływających z doświadczenia w Krytyce praktycznego rozumu. Krytyka władzy sądzenia wiąże ze sobą obydwa doświadczenia wolności, czyniąc system metafizyki spójnym. Pojmowanie wolności przez Heideggera ewoluuje od spontaniczności, przez samostanowienie, do struktury „pozwolić być”. Heidegger, dochodząc do stwierdzenia, że człowiek nie ma wolności, lecz „jest” wolnością, ukazuje istotę wolności. W niniejszym opracowaniu wolność przedstawiana jest przy użyciu dwóch kluczowych starogreckich pojęć: eleutheria i apatheia. Autor, stosując metodę fenomenologiczno-hermeneutyczną, dokonuje analizy poszczególnych fragmentów dzieł Kanta i Heideggera, by w ostatnim rozdziale pokazać wpływ myśli Kanta na myśl Heideggera. Obydwa systemy, zdecydowanie się różniące, łączy doświadczenie wolności, do której Heidegger stopniowo „dojrzewał” i którą w późniejszych dziełach uczynił podstawowym pojęciem swojej filozofii
Między respondere i imputatio: Martina Heideggera i Józefa Tischnera hermeneutyka odpowiedzialności w horyzoncie ontologii, agatologii i aksjologii. Część I
No full textMimo iż odpowiedzialność stała się obecnie powszechnie używanym, to jednak dopiero od niedawna zaczęto się nią zajmować z perspektywy badawczej. Najczęściej jest rozumiana jako odpowiadanie za popełniony czyn czy podjętą decyzję, tymczasem to przede wszystkim próba odpowiedzi na podstawowe odniesienie człowieka do siebie i innych ludzi. W niniejszej książce omawiany jest problem odpowiedzialności u Heideggera, który wiąże się z ontologicznym pytaniem o własne bycie. Dopiero na gruncie bycia możliwe jest ujęcie kluczowego pojęcia w sensie etycznym czy prawnym. Heidegger wprawdzie nie zajmuje się odpowiedzialnością w tych właśnie znaczeniach, ale przedstawia ją na bazie źródłowego doświadczenia własnego życia
Między respondere i imputatio: Martina Heideggera i Józefa Tischnera hermeneutyka odpowiedzialności w horyzoncie ontologii, agatologii i aksjologii. Część I
No full textMimo iż odpowiedzialność stała się obecnie powszechnie używanym, to jednak dopiero od niedawna zaczęto się nią zajmować z perspektywy badawczej. Najczęściej jest rozumiana jako odpowiadanie za popełniony czyn czy podjętą decyzję, tymczasem to przede wszystkim próba odpowiedzi na podstawowe odniesienie człowieka do siebie i innych ludzi. W niniejszej książce omawiany jest problem odpowiedzialności u Heideggera, który wiąże się z ontologicznym pytaniem o własne bycie. Dopiero na gruncie bycia możliwe jest ujęcie kluczowego pojęcia w sensie etycznym czy prawnym. Heidegger wprawdzie nie zajmuje się odpowiedzialnością w tych właśnie znaczeniach, ale przedstawia ją na bazie źródłowego doświadczenia własnego życia
„Szalony, kto nie chce wyżej, jeżeli może”: Studia i materiały do badań nad życiem i twórczością Heleny Modrzejewskiej
No full text„Szalony, kto nie chce wyżej, jeżeli może”. Studia i materiały do badań nad życiem i twórczością Heleny Modrzejewskiej to szesnasty już tom serii wydawniczej Arte et Ratione, dedykowanej studiom nad osobowością, dorobkiem artystycznym i znaczeniem dla narodowej kultury jednej tylko artystki. Wieloletnie starania admiratorów najznakomitszej polskiej aktorki i 15 lat istnienia poświęconej jej serii publikacji nie mają w polskiej teatrologii precedensu; zresztą sama Modrzejewska jest zjawiskiem niepowtarzalnym. Tom 16. jest pokłosiem kolejnego dorocznego seminarium urodzinowego Modrzejewskiej, które – tradycyjnie – miało miejsce w październiku w gościnnych progach Muzeum Narodowego w Krakowie – Dom Jana Matejki przy ul. Floriańskiej.Zapraszając do udziału w seminarium pod hasłem zapożyczonym od Modrzejewskiej – „Szalony, kto nie chce wyżej, jeżeli może” – zwracaliśmy uwagę na to, że artystka wielokrotnie w swoim życiu przekraczała granice artystyczne, społeczne, polityczne, a nawet obyczajowe. Wytyczyła ścieżki, którymi podążyli żądni sławy i uznania następcy. Stanowiła wzór do naśladowania zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn z różnych sfer społecznych.Ze Słowa wstępneg
Gruzja w XXI wieku: Strategiczne wybory
No full textNiniejsza publikacja jest zbiorem przemyśleń studentek i studentów UJ na temat szerokiego spektrum zagadnień związanych ze współczesną Gruzją: od polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, poprzez energetykę i problem separatyzmu, aż do kwestii równouprawnienia płci. Jest ona owocem wyjazdu naukowego studentek i studentów Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego do Gruzji, zorganizowanego przez Koło Naukowe „Eurazja” UJ w 2024 r. W książce znajduje się sześć artykułów naukowych autorstwa osób wywodzących się z różnych kierunków studiów, takich jak: stosunki międzynarodowe, studia eurazjatyckie, rosjoznawstwo i filologia dalekowschodnia. Monografia skierowana jest do osób zainteresowanych szeroko pojętą problematyką transformacji politycznej, społecznej i gospodarczej na obszarze poradzieckim. Mamy nadzieję, że prace naukowe naszych studentek i studentów przybliżą Czytelnikom zawiłe procesy zachodzące we współczesnej Gruzji i w jej międzynarodowym otoczeniu oraz zachęcą do dalszego zgłębiania rozmaitych aspektów związanych z jej wewnętrzną i zagraniczną sytuacją polityczną
Refleksje wokół historii politycznej Włoch
No full textNiniejsza monografia, będąca zbiorem esejów poświęconych historycznym, geopolitycznym, gospodarczym i społecznym aspektom włoskiego risorgimento, stanowi dość rzadką w polskiej przestrzeni naukowej okazję do krytycznego wglądu w wieloaspektowy rozwój idei wyłaniania się państwowości na terenach tradycyjnie wyróżniających się bogatymi i różnorodnymi kulturami, odrębnościami językowymi, politycznymi i gospodarczymi, wreszcie bogactwem zwyczajów i norm trudnych do uchwycenia dla „gli stranieri”. […] Recenzowana praca charakteryzuje się przemyślaną strukturą, spójnością i konsekwencją w prezentowaniu elementów tworzących jej tożsamość. Służy temu obecność autorów z Italii i Polski, dwujęzyczność (język polski i włoski) każdego z tekstów, a także wskazywanie cech wspólnych między nie do końca udanym polskim i znacznie szczęśliwszym włoskim risorgimento. Przemyślenia autorów stały się także podstawą do refleksji nad współczesnym odbiorem i upamiętnieniem poświęcenia bohaterów XIX-wiecznych zrywów niepodległościowych, których pamięć w Polsce i we Włoszech jest kultywowana. […] W pracy, obok rozważań na gruncie historycznym i ideowym, znajdziemy także opracowania koncentrujące się na zagadnieniach geopolitycznych, gospodarczych i społecznych. […] Tę część pracy można uznać za przemyślany i dobrze dobrany łącznik między esejami historycznymi i esejami bardziej współczesnymi, napisanymi przez autorów włoskich, koncentrujących się na „ustrojowym grzechu pierworodnym” zjednoczonych Włoch, w których centralizacja i duszenie jakiejkolwiek odrębności regionalnej i światopoglądowej stały się kolebką faszyzmu, podporządkowującego sobie różne formy ekspresji kulturalnej włącznie ze sportem, a także biurokratycznego odrętwienia petryfikującego podziały między bogatą Północą a biednym i nieco zapomnianym Południem.z recenzji prof. Marka RewizorskiegoNiniejsza monografia, będąca zbiorem esejów poświęconych historycznym, geopolitycznym, gospodarczym i społecznym aspektom włoskiego risorgimento, stanowi dość rzadką w polskiej przestrzeni naukowej okazję do krytycznego wglądu w wieloaspektowy rozwój idei wyłaniania się państwowości na terenach tradycyjnie wyróżniających się bogatymi i różnorodnymi kulturami, odrębnościami językowymi, politycznymi i gospodarczymi, wreszcie bogactwem zwyczajów i norm trudnych do uchwycenia dla „gli stranieri”. […] Recenzowana praca charakteryzuje się przemyślaną strukturą, spójnością i konsekwencją w prezentowaniu elementów tworzących jej tożsamość. Służy temu obecność autorów z Italii i Polski, dwujęzyczność (język polski i włoski) każdego z tekstów, a także wskazywanie cech wspólnych między nie do końca udanym polskim i znacznie szczęśliwszym włoskim risorgimento. Przemyślenia autorów stały się także podstawą do refleksji nad współczesnym odbiorem i upamiętnieniem poświęcenia bohaterów XIX-wiecznych zrywów niepodległościowych, których pamięć w Polsce i we Włoszech jest kultywowana. […] W pracy, obok rozważań na gruncie historycznym i ideowym, znajdziemy także opracowania koncentrujące się na zagadnieniach geopolitycznych, gospodarczych i społecznych. […] Tę część pracy można uznać za przemyślany i dobrze dobrany łącznik między esejami historycznymi i esejami bardziej współczesnymi, napisanymi przez autorów włoskich, koncentrujących się na „ustrojowym grzechu pierworodnym” zjednoczonych Włoch, w których centralizacja i duszenie jakiejkolwiek odrębności regionalnej i światopoglądowej stały się kolebką faszyzmu, podporządkowującego sobie różne formy ekspresji kulturalnej włącznie ze sportem, a także biurokratycznego odrętwienia petryfikującego podziały między bogatą Północą a biednym i nieco zapomnianym Południem.z recenzji prof. Marka Rewizorskieg