E-books' platform Księgarnia Akademicka Publishing
Not a member yet
2260 research outputs found
Sort by
Sfragistyka plebanów śląskich kościołów parafialnych w czasach przedhusyckich (do 1419 roku)
No full textSPHRAGISTICS OF PARISH PRIESTS OF SILESIAN PARISH CHURCHES IN PRE-HUSSITE TIMES (UNTIL 1419)
The presented publication is a monographic analysis of the section of sigillography indicated in its title, which are seals belonging to parish priests. It is based on source material gathered in the Catalogue of Seals of Silesian Parish Priests (up to 1419) published by Księgarnia Akademicka in 2024. The publication consists of an introduction, conclusion, and four chapters describing various aspects of the studied seals. The first chapter analyzes the formal elements of the seals, such as shape, size, wax color, method of attaching the imprints to documents, and the appearance of the reverse side. The second chapter deals with the inscriptions present on parish priests’ seals, primarily the surrounding legends. Attention is paid to the epigraphic script, the content of the legends, the abbreviations and special signs used in them, and their functions. It also presents the issue of other inscriptions found on the analyzed artifacts that are not legends. The third chapter addresses the iconography of parish priests’ seals. In its first part, the gathered sigillographic material is divided according to the typology adopted by the author into seals with personal signs of the holder, seals with monastic signs, seals with hagiographic motifs, and mixed subtypes, and then analyzed in subsequent subsections. The last, fourth chapter concerns the functioning of Silesian parish priests’ seals. The considerations contained in it focus on the sources of motifs appearing in the iconography of these seals, their durability on the seals of successive parish priests serving in the same parish, and the few preserved sigillographic systems of Silesian parish priests. The conclusion addresses, among other things, the issue of dividing the messages expressed by the analyzed artifacts into typical and individual content and formulates research postulates for the future.Publikacja jest pierwszym w polskiej historiografii kompletnym opracowaniem sfragistyki przedstawicieli niższego kleru, jakimi byli plebani kościołów parafialnych. Autorka wyczerpująco omówiła wszystkie najważniejsze aspekty pieczęci należących do tych duchownych: od elementów formalnych badanych zabytków, przez obecne na nich inskrypcje i wyobrażenia, po ich interpretację i wykorzystanie. Czytelnik odnajdzie zatem informacje nie tylko o tak technicznych cechach pieczęci jak dominujący dla badanej grupy kształt czy stosowane barwy wosku, ale dowie się również o możliwych inspiracjach dla występujących na nich motywów ikonograficznych czy wyrażanych przez nie komunikatach. Książka zainteresuje nie tylko samych historyków, ale również badaczy historii sztuki, nauk pomocniczych historii czy dziejów Śląska
Klasztor bernardynek pw. św. Agnieszki w Krakowie: 1459-1788
No full textThe purpose of this work is to present the history of the first Bernardine nunnery on Polish soil, bearing the name of St Agnes, once located in Cracow, in the suburb of Stradom, near the so-called Royal Bridge. The fate of the nuns living there for more than three centuries was inextricably linked with the history of the city and the local Church. The year 1459 marks the beginning of the work, when, on the initiative of the generous founder and benefactor Jan Hińcza from Rogów, the erection of the temple and the first monastery buildings began. It should be noted, however, that the genesis of their community is somewhat earlier and is closely linked to the stay of St John of Capistrano in Cracow. It was under the influence of his fiery sermons and the power of his influence that groups of pious women had hitherto gathered from below to lead a community life near the monastery of the brothers. The end date of the dissertation is 1788, when, on the initiative of Primate Michał Poniatowski, who at the same time held the office of administrator of the Cracow bishopric, the convent of St Agnes was dissolved and the Bernardines were forced to move to the St Joseph’s convent, located on the present Poselska Street. Structurally, the work consists of five chapters. The first chapter presents the origins of the community of Bernardine nuns, closely linked tothe preaching activity of St John of Capistrano. The original seat of the Tertiaries, which was located in a house at Mikołajska Gate, is discussed. It is presumed that it was its inhabitants who, after moving to the suburb of Stradom, became the nucleus of the future community of the St Agnes Convent. The next part of the chapter discusses Jan Hińcza from Rogów, the founder of the monastery and church, and the stages of the temple’s construction. The external appearance of the monastery’s church is presented, based on preserved written and iconographic sources, with an emphasis on the caesura represented by the invasion of the Swedish army, which contributed to the total destruction of the original establishment, forcing the nuns to wander and seek temporary shelter. The reconstruction process and the contribution made in this field by the superiors of the Bernardine convent are then discussed. The furnishings of the monastery church and its sacristy are presented on the basis of the preserved inventories written as a result of the visitations carried out by the provincials of the Order of Friars Minor Observant. The last part of the chapter is devoted to the subject of the suppression, carried out in 1788 following the inspiration of Primate Michał Poniatowski.Niniejsza monografia stanowi opracowanie dziejów pierwszego klasztoru bernardynek na ziemiach polskich, pw. św. Agnieszki, znajdującego się niegdyś w Krakowie, na przedmieściu Stradom, w pobliżu tzw. Mostu Królewskiego. Losy mieszkanek konwentu przez ponad trzy wieki nierozerwalne były zarówno z historią miasta, jak i lokalnego Kościoła. Cezurę początkową pracy wyznacza rok 1459, kiedy z inicjatywy hojnegofundatora i dobrodzieja Jana Hinczy z Rogowa rozpoczęto wznoszenie świątyni oraz pierwszych klasztornych zabudowań. Za datę krańcową przyjęto z kolei rok 1788. W tym okresie z inicjatywy prymasa Michała Poniatowskiego, pełniącego równocześnie urząd administratora biskupstwa krakowskiego, przeprowadzono kasatę klasztoru, a bernardynki zmuszono do przeniesienia się do konwentu św. Józefa, znajdującego się przy obecnej ul. Poselskiej. Należy wyrazić nadzieję, iż zaprezentowana praca ma szansę wypełnić dotychczasową lukę w badaniach nad historią bernardynek z klasztoru św. Agnieszki. Zamierzeniem leżącym u podstaw podjętych poszukiwań naukowych było bowiem pragnienie przywrócenia stradomskim zakonnicom należnej pamięci w powszechnym odbiorze społecznym i ich zaszczytnej pozycji wśród grona żeńskich wspólnot znajdujących się na terenie Krakowa, ugruntowanej przez trzy wieki chwalebnej historii. Pragnieniem autorki było ponadto, by w szerszej świadomości utrwaliło się przekonanie, że spuścizna bernardynek od św. Agnieszki to coś więcej niż jedynie mury świątyni znajdującej się obecnie w posiadaniu parafii garnizonowej czy nazwa ulicy położonej na Stradomiu, w sąsiedztwie ich dawnej siedziby. Zasadne jest więc przywołanie wciąż aktualnych słów Marcelego Nałęcz-Dobrowolskiego, który opisując na początku XX w. zrujnowane w następstwie kasaty wnętrze kościoła i resztki zabudowań konwentu przylegających do jego północnej ściany, zanotował: „Sklepienia krzyżowe lub klasztorne, mroczne, długie korytarze, przypominają jednak co chwila, że to przecież klasztor, i to kiedyś sławny!”
Potrzeby podlaskiego rynku pracy w kontekście uwarunkowań wynikających z walidacji i certyfikacji kwalifikacji nabywanych w ramach edukacji szkolnej i pozaszkolnej: (edukacja, opieka zdrowotna i pomoc społeczna)
No full textNEEDS OF THE PODLASKIE LABOR MARKET IN THE CONTEXT OF CONDITIONS RESULTING FROM THE VALIDATION AND CERTIFICATION OF QUALIFICATIONS ACQUIRED AS PART OF EXTRACURRICULAR EDUCATION (INDUSTRIAL PROCESSING, TRANSPORT AND WAREHOUSE MANAGEMENT, EDUCATION, HEALTHCARE, AND SOCIAL ASSISTANCE)
The main objective of the analysis was to identify the professional and qualification needs of Podlaskie employers that cannot be met through formal vocational education. The study focused on the needs of two sectors that are key to the Podlaskie Voivodeship economy: education, healthcare and social assistance.The analyses were based on the assumption that the regional labor market is experiencing a skills and competency mismatch, which negatively impacts the development and operation of enterprises in the analyzed sectors. Non-formal education, thanks to its greater flexibility, enables a more rapid adaptation of qualifications and competencies to economic needs than formal education.The analysis used qualitative methods, including desk research, individual in-depth interviews with training voucher operators in the region; focus group interviews with entrepreneurs and representatives of employer organizations; and analysis of job offers identifying demand in the regional labor market.Cel główny analizy ukierunkowano na identyfikację potrzeb zawodowo-kwalifikacyjnych podlaskich pracodawców, które nie mogą być zaspokojone w drodze formalnego kształcenia zawodowego. Przedmiotem badania były potrzeby dwóch sektorów, kluczowych z punktu widzenia gospodarki województwa podlaskiego, jakimi są: edukacja, opieka zdrowotna i pomoc społeczna.Analizy oparto na założeniu, że na rynku pracy w regionie identyfikowane jest niedostosowanie kwalifikacyjno-kompetencyjne, które wywiera negatywny wpływ na rozwój i funkcjonowanie przedsiębiorstw w analizowanych sektorach. Edukacja pozaformalna, dzięki większej elastyczności, umożliwia szybsze dostosowanie kwalifikacji i kompetencji do potrzeb gospodarki niż edukacja formalna
Panorama miasta historycznego: Krakowski poligon doświadczeń
No full textPanorama of a Historic City. Kraków as a Testing Ground is a detailed study of the protection of Kraków’s panoramas between 1994 and 2014, during the period of political and economic transformation. This era was marked by intense social, economic, and spatial changes, during which the city had to reconcile the demands of development with the need to preserve its cultural heritage. Kraków, as the historic capital of Poland and a city with a unique urban landscape inscribed on the UNESCO World Heritage List, was under particular investment pressure, resulting in a confl ict between the city’s representational function and the dynamics of urban development. The author approaches the city panorama not merely as a view from a specific vantage point, but also as a carrier of Kraków’s symbolic and cultural identity. Panoramas – whether observed from hills and boulevards or from the everyday perspective of residents using urban space – are for her a medium that conveys historical meanings, aesthetic values, and urban coherence. The book demonstrates that disruptions in the perception of panoramas aff ect not only the city’s appearance but also residents’ sense of belonging and cultural awareness.Panorama Krakowa to nie tylko widok to pole bitwy o pamięć, przestrzeń i sensAle co się dzieje, gdy ta panorama zaczyna znikać?Książka Joanny Kołodziej to wnikliwy portret miasta, które stało się laboratorium współczesnych napięć: między ochroną a ekspansją, wspólnotą a rynkiem, ciągłością a doraźnym zyskiem. Autorka zagląda za kulisy miejskiej transformacji lat 1994–2014. Pokazuje, jak inwestycyjny boom, luki prawne i krótkowzroczne planowanie zmieniły oblicze Krakowa – często wbrew jego dziedzictwu.Czy wieże Wawelu mogą zniknąć za szklaną ścianą biurowca? Jak banery reklamowe i deweloperskie slogany wszczepiają się w tkankę historycznego miasta?To nie tylko opowieść o przemianach widoku – to portret miasta rozdartego między pamięcią a zyskiem, między wspólnotą a rynkiem. Z pasją, precyzją i dokumentacją, której nie sposób zignorować, autorka stawia pytania o przyszłość miast historycznych w epoce ekspansji.Ta książka to głos ostrzeżenia – i apel o odpowiedzialnoś
Metafory choroby i walki w polskim i angielskim prasowym dyskursie politycznym
No full textGorączka polityczna, atak na demokrację, walka o władzę, obłęd medialny – metafory te brzmią dziś znajomo, ponieważ stały się codziennym językiem debaty publicznej.Autorka prowadzi czytelnika przez prasowe narracje, w których polityka przypomina chore ciało lub pole bitwy. Książka odsłania, jak metafory choroby i walki kształtują medialny obraz świata w prasie polskiej brytyjskiej, jak nabierają one mocy w czasach kryzysu i dlaczego tak silnie oddziałują na odbiorcę.To opowieść o słowach, które nie tylko opisują rzeczywistość, lecz kształtują sposób jej rozumienia.Gorączka polityczna, atak na demokrację, walka o władzę, obłęd medialny – metafory te brzmią dziś znajomo, ponieważ stały się codziennym językiem debaty publicznej.Autorka prowadzi czytelnika przez prasowe narracje, w których polityka przypomina chore ciało lub pole bitwy. Książka odsłania, jak metafory choroby i walki kształtują medialny obraz świata w prasie polskiej brytyjskiej, jak nabierają one mocy w czasach kryzysu i dlaczego tak silnie oddziałują na odbiorcę.To opowieść o słowach, które nie tylko opisują rzeczywistość, lecz kształtują sposób jej rozumienia
Metafory choroby i walki w polskim i angielskim prasowym dyskursie politycznym
No full textGorączka polityczna, atak na demokrację, walka o władzę, obłęd medialny – metafory te brzmią dziś znajomo, ponieważ stały się codziennym językiem debaty publicznej.Autorka prowadzi czytelnika przez prasowe narracje, w których polityka przypomina chore ciało lub pole bitwy. Książka odsłania, jak metafory choroby i walki kształtują medialny obraz świata w prasie polskiej brytyjskiej, jak nabierają one mocy w czasach kryzysu i dlaczego tak silnie oddziałują na odbiorcę.To opowieść o słowach, które nie tylko opisują rzeczywistość, lecz kształtują sposób jej rozumienia.Gorączka polityczna, atak na demokrację, walka o władzę, obłęd medialny – metafory te brzmią dziś znajomo, ponieważ stały się codziennym językiem debaty publicznej.Autorka prowadzi czytelnika przez prasowe narracje, w których polityka przypomina chore ciało lub pole bitwy. Książka odsłania, jak metafory choroby i walki kształtują medialny obraz świata w prasie polskiej brytyjskiej, jak nabierają one mocy w czasach kryzysu i dlaczego tak silnie oddziałują na odbiorcę.To opowieść o słowach, które nie tylko opisują rzeczywistość, lecz kształtują sposób jej rozumienia
Duchacy: Zakon Ducha Świętego de Saxia w dawnej Polsce
No full textDUCHACY: THE ORDER OF THE HOLY SPIRIT IN SAXIA IN OLD POLANDThe Order of the Holy Spirit de Saxia, founded by Blessed Guy of Montpellier in southern France during the final decades of the twelfth century, emerged as one of the earliest non-military hospital orders of medieval Europe. Its institutional identity was shaped by an explicitly charitable mission focused on caring for the poor, the sick, abandoned children, and unsupported pregnant women. From 1198 on, the Order received a strong papal patronage from Innocent III, who entrusted it with the Roman hospital he had established. From its French origins and Roman centre, the Order expanded across Central and Eastern Europe, with the Vienna convent functioning as the mother house for new foundations in Poland, Silesia, Moravia, and Hungary. The Polish history of the Order began with its introduction into the diocese of Kraków, most likely in 1221, through the initiative of Bishop Iwo Odrowąż. The first Polish house, a hospital and convent at Prądnik near Kraków, was among the earliest foundations outside France and Italy. In 1244, Bishop Prandota relocated the community into Kraków, placing it within the emerging structure of the medieval city. There it developed into the largest hospital in the capital of the Polish Kingdom. Although some historians have attempted to associate the Order with an early hospital at Sławków, this connection can no longer be sustained.Książka Duchacy. Zakon Ducha Świętego de Saxia w dawnej Polsce to dzieło, które z sukcesem wpisze się w badania nad przeszłością kraju, Kościoła rzymskokatolickiego oraz zakonów katolickich w dawnej Polsce. Klasyka bowiem łączy się w nim z dezyderatami współczesnej historiografii poświęconej przeszłości zakonów, której cechą charakterystyczną jest nacisk na rozpoznanie związków łączących wspólnoty klasztorne ze światem laikatu, analizę samej społeczności klasztornej, a także wpływu tychże wspólnot na procesy kulturotwórcze i cywilizacyjne. Poznanie zakonu Ducha Świętego, jego misji, strategii, ośrodków, zakonników, ich kultury i aktywności jest bez wątpienia jedną ze ścieżek do poszerzenia wiedzy o przeszłości Rzeczypospolitej w średniowieczu i czasach nowożytnych. ks. prof. dr hab. Kazimierz Łatak CRLKsiążka wypełnia poważną lukę z zakresu historii Kościoła i zakonów w Polsce średniowiecznej i nowożytnej. Jest całościowo pomyślaną, nowoczesną syntezą, dojrzałą warsztatowo, wieloaspektową i twórczą. Została przedsięwzięta z rozmachem godnym wieloosobowego projektu badawczego, jest oparta na imponującej podstawie źródłowej i przynosi ogrom nowych informacji.dr hab. Maciej Zdanek, prof. U
Контекстуальный словник лемківского языка: Т. 1
No full textCONTEXTUAL DICTIONARY OF THE LEMKO LANGUAGE
Although the concept of a contextual dictionary does not generally function in lexicography, we have used it in order to emphasize the specific function of this dictionary, which is to capture the specificity of the Lemko language not only in terms of its lexical and semantic aspects, but also in terms of its entire structure of expression and verbal interaction. We are including this dictionary in the revitalization efforts undertaken for the highly endangered Lemko language, understanding its disappearance not only in quantitative terms (number of users), but also in qualitative terms (assimilation into the dominant language). The nuances of meaning of given lexemes, captured in context and meticulously activated in our dictionary, are part of an immersive revitalization method. In the case of minority languages, only this method of revitalization can be effective. On this basis, the multifunctional nature of the dictionary and the methodology of working on it are developed. The dictionary fulfills an explanatory/defining, normative, and cultural function. It strives to refer to the living, spoken language preserved in texts to the greatest extent possible. Therefore, it does not introduce highly organizing and schematizing norms for constructing dictionary entries, leaving the definition of entries to the individual choices and linguistic intuition of the authors of the basic version of these entries. This reflects the natural diversity of expression in a language that is based more on mechanisms of intra-community communication than on institutional support aimed at standardization, efficiency, and economy of communication. The dictionary was initially compiled by a team of revitalizers who were not professional lexicographers, but mostly native speakers (in the case of three people, neo-speakers) of the Lemko language. Naturally acquired linguistic forms and habits from the family environment were combined with patterns of definition developed mainly on the basis of the dominant language (Polish, and to a lesser extent Ukrainian or Russian) and the guidelines necessary for such a project, which had to be formulated at the beginning of the work and were subject to clarification or modification during the course of the work. The lexical material was drawn mainly from a text corpus developed by the team, which contains 1,891 Lemko-language texts published after 1945. The corpus also includes some Lemko dictionaries and lexicographical materials collected during field research or interviews conducted, for example, during the recording of documentary films. Texts from Lemko-language websites were also included. Sometimes the context was taken from so-called living speech, i.e., the use of a given lexeme recorded during conversations within the family or among friends. The valuable and diverse dictionary material prepared on the basis of these lexical resources underwent further significant editorial work. This work was not aimed at standardizing the material or making it similar to other highly systematized dictionaries. It focused mainly on revitalization and consisted primarily of adapting definitions that were artificial for the Lemko language, often copied from other dictionaries, to expressions and forms more appropriate to it. For example, noun forms, mainly verbal nouns, which were common in definitions, were replaced as far as possible with original verbal expressions more typical of indigenous languages. Particular attention was paid to lexical and structural Polonisms, frequent calques, and borrowings from Polish, and less frequently from Ukrainian. An important methodological assumption of the dictionary is the absence of translations into other languages. Knowing the situation of the Lemko language, which is increasingly using Polish language structures filled with Lemko vocabulary (very often direct calques from Polish), we believe that providing a database of such equivalents will weaken rather than strengthen the condition of this endangered language. Therefore, we consistently use language immersion.Контекстуальный словник лемківского языка возник на двох основных принципах – ревіталізацийным і іммерсийным. Они окрислили його суть, характер і ціль. Долготырвалый і вытуженый процес працы над словником стал ся значучым языковым досвідчыньом для каждого з членів словниковой групы. На каждым кроці досвідчали сме непридатности ци конечности зміны утырваленых в просторі домінуючого языка структурных і уявных привычок, якы были сперечны з натуром і духом лемківского языка. В тоту суть, специфіку языка, входили сме через оператывну систему хоснуваня корпусу лемківскоязычных текстів до контекстового іманя значынь слів. Входжыня в глубину семантычных значынь громадженых докола головного госла было фасцинуюче і втігаюче в самобытный культуровый простір, розвивало вникливіст і рефлексию. Тяжка і вымагаюча великой волі была конечніст самопоправляня готовых уж схем, якы вказували ся блудны, бо взяты были з домінуючой языковой системы, в якій сме придбали освіту і фунґуєме в вельох сферах нашого жытя. Языкова материя верифікувала іх сперечніст ци непридатніст для лемківского языка. Нехосенне і нестарчаюче вказало ся одвзоровуваня готовых словниковых дефініций, якє початково здавало ся простом методом працы. Зато ефект, єст полным заанґажуваня ділом актывных хоснуватели лемківского языка як іх рідного і оддзеркалят природный його стан і днешню жывотніст. Дополніньом ревіталізуючого процесу повинна быти придатніст Словника в загальным поправліню теперішньой кондициі лемківского языка
Współczesne zmiany konstytucji w wybranych państwach europejskich: Pomiędzy partykularyzmem prawnym a wspólnotą doświadczeń
No full textPublikacja analizuje zmiany konstytucyjne wprowadzone po 2005 roku w wybranych państwach europejskich: Bułgarii, Danii, Francji, Luksemburgu, Niemczech, Turcji, Węgrzech oraz Wielkiej Brytanii. Stanowi rezultat badań uwzględniających polityczne i społeczne uwarunkowania procesów nowelizacyjnych oraz ich szerszy kontekst ustrojowy. Celem opracowania jest odpowiedź na pytanie, czy zmiany te miały charakter przede wszystkim wewnętrzny („partykularyzm prawny”), czy też pozostawały w związku z tendencjami i doświadczeniami wspólnymi dla innych państw, zwłaszcza europejskich („wspólnota doświadczeń”). Sformułowane wnioski pozwalają ocenić, w jakim stopniu analizowane reformy konstytucyjne stanowią reakcję na krajowe wyzwania polityczne, a w jakim wpisują się w szersze procesy przemian ustrojowych w Europie i na świecie.
Współczesne zmiany konstytucji w wybranych państwach europejskich: Pomiędzy partykularyzmem prawnym a wspólnotą doświadczeń
No full textPublikacja analizuje zmiany konstytucyjne wprowadzone po 2005 roku w wybranych państwach europejskich: Bułgarii, Danii, Francji, Luksemburgu, Niemczech, Turcji, Węgrzech oraz Wielkiej Brytanii. Stanowi rezultat badań uwzględniających polityczne i społeczne uwarunkowania procesów nowelizacyjnych oraz ich szerszy kontekst ustrojowy. Celem opracowania jest odpowiedź na pytanie, czy zmiany te miały charakter przede wszystkim wewnętrzny („partykularyzm prawny”), czy też pozostawały w związku z tendencjami i doświadczeniami wspólnymi dla innych państw, zwłaszcza europejskich („wspólnota doświadczeń”). Sformułowane wnioski pozwalają ocenić, w jakim stopniu analizowane reformy konstytucyjne stanowią reakcję na krajowe wyzwania polityczne, a w jakim wpisują się w szersze procesy przemian ustrojowych w Europie i na świecie.