Kazakh Agrotechnical Research University OJS
Not a member yet
1120 research outputs found
Sort by
ВЛИЯНИЕ РАЗЛИЧНЫХ ДОЗ ОРГАНИЧЕСКОГО УДОБРЕНИЯ ИЗ ПТИЧЬЕГО ПОМЕТА НА ЧИСЛЕННОСТЬ ПОЧВЕННЫХ МИКРООРГАНИЗМОВ В РИЗОСФЕРЕ ЛЬНА МАСЛИЧНОГО
Get PDFThe article presents the results of a study of the microbiological properties of soils when applying various doses of organic fertilizer based on bird droppings. Organic fertilizer has influenced the number of microorganisms in the soil, changing the ratio of individual groups involved in soil-forming processes. The predominance of proteolytic bacteria assimilating organic forms of nitrogen, compared with amylolytic bacteria using mineral forms of nitrogen, was noted. This indicates a decrease in the consumption of mineral forms of nitrogen and increased decomposition of organic substances. High doses of organic fertilizer (10-15 t/ha) contribute to the reproduction of nitrogen-fixing bacteria. During the flowering-budding phase, mycelial fungi grew in the rhizosphere of oilseed flax, when the plant is especially vulnerable to various types of diseases, and during the full maturation phase, active growth of cellulose-destroying actinomycetes occurs. When exposed to the optimal amount of nutrients from organic fertilizer, many biochemical and physiological processes in microorganisms are regulated. The abundance of microorganisms contributes to an increase in the biological activity of the soil, which is favorable for preserving natural fertility and reducing the negative impact of adverse factors on the agroecosystem.Мақалада құс саңғырығынан жасалған органикалық тыңайтқыштың әртүрлі дозаларын қолдану кезінде топырақтың микробиологиялық қасиеттерін зерттеу нәтижелері берілген. Органикалық тыңайтқыш топырақтағы микроорганизмдер санына әсер ете отырып, топырақ түзуші процестерге қатысатын микроорганизмдердің жеке топтарының арақатынасын өзгертті. Азоттың органикалық формаларын ассимиляциялаушы протеолитикалық бактериялар саны азоттың минералды формаларын сіңіретін амилолитикалық бактериялар санынан басым болуы байқалды. Бұл азоттың минералды формаларын тұтынудың төмендеуін және органикалық заттардың ыдырау үрдістерінің жоғарылауын білдіреді. Органикалық тыңайтқыштың жоғары дозалары (10-15 т/га) азот түзуші бактериялардың көбеюіне ықпал етті. Гүлдену кезеңінде майлы зығыр ризосферасында мицелиалды саңырауқұлақтардың өсуі анықталған, бұл өсімдіктің әртүрлі ауруларға осал кезі болып табылады, ал толық пісу кезеңінде целлюлозаны ыдыратушы актиномицеттер санының белсенді өсуі байқалды. Органикалық тыңайтқыштан алынатын қоректік заттардың оңтайлы мөлшерінде микроорганизмдердегі көптеген биохимиялық және физиологиялық процестер реттеледі. Микроорганизмдердің көптігі топырақтың биологиялық белсенділігін арттыруға ықпал етеді, бұл табиғи құнарлылықты сақтауға және агроэкожүйеге қолайсыз факторлардың теріс әсерін азайтуға қолайлы жағдай туғызады.В статье представлены результаты исследования микробиологических свойств почв при внесении различных доз органического удобрения на основе птичьего помета. Органическое удобрение оказало влияние на численность микроорганизмов в почве, изменив соотношение отдельных групп, участвующих в почвообразовательных процессах. Отмечено преобладание протеолитических бактерии, усваивающие органические формы азота, по сравнению с амилолитическими бактериями, использующие минеральные формы азота. Это свидетельствует о снижении потребления минеральных форм азота и усилении разложения органических веществ. Высокие дозы органического удобрения (10-15 т/га) способствуют размножению азотфиксирующих бактерий. В фазу цветение-бутонизации в ризосфере льна масличного произошел рост мицелиальных грибов, когда растение особенно уязвимо к различным типам болезней, а в фазу полного созревания происходит активный рост целлюлоза разрушающих актиномицетов. При воздействии оптимального количества питательных компонентов из органического удобрения происходит регуляция многих биохимических и физиологических процессов в микроорганизмах. Обилие микроорганизмов способствует повышению биологической активности почвы, что благоприятно для сохранения природного плодородия и снижения негативного влияния неблагоприятных факторов на агроэкосистему
THE INFLUENCE OF BIOCENOSIS ON THE FORMATION OF PARASITOFAUNA IN THE NORTHERN TIEN SHAN
No full textIn the Karkary-Kegen valley of the Almaty region of Kazakhstan, when breeding a new breed of sheep with the participation of different animal species, their parasitofauna was formed from parasites present in this biocenosis or natural focus. In this region there were 75 species of parasites belonging to 5 types, 5 classes, 3 subclasses, 3 orders, 10 suborders, 4 superfamilies, 21 families, 11 subfamilies, 1 tribe and 34 genera. During the formation of the breed for more than 20 years, archaromerinos had 28 species of parasites: one species of trematodes (D.lanceatum,), 4 species of cestodes (T.hydatigena, larvae; E.granulosa,larvae; M.expansa; M.benedeni) and 23 species of nematodes (S.ovis, Ch.ovina, T.axei, T.colubriformis, O.circumcincta, O.occidentalis, O.trifida, O.trifurcata, M.marshalli, N.archari, N.dogieli, N.filicollis, N.oiratianus, N.spathiger, N.longissimespiculata, D.filaria, P.davtiani, P.hobmaieri, P.raillieti,P.skrjabini, C.nigrescens, B.schulzi, T.skrjabini). In the next 60 years, hybrids acquired another 35 species. Thus, a new breed of animals is included in the cycle of invasion in the biocenosis. Some parasites (not previously noted in this biocenosis) that are in the body of archaromerinos, getting into the external environment with feces, form new foci, involving other species of animals living in this biocenosis in the circulation.In the Karkary-Kegen valley of the Almaty region of Kazakhstan, when breeding a new breed of sheep with the participation of different animal species, their parasitofauna was formed from parasites present in this biocenosis or natural focus. In this region there were 75 species of parasites belonging to 5 types, 5 classes, 3 subclasses, 3 orders, 10 suborders, 4 superfamilies, 21 families, 11 subfamilies, 1 tribe and 34 genera. During the formation of the breed for more than 20 years, archaromerinos had 28 species of parasites: one species of trematodes (D.lanceatum,), 4 species of cestodes (T.hydatigena, larvae; E.granulosa,larvae; M.expansa; M.benedeni) and 23 species of nematodes (S.ovis, Ch.ovina, T.axei, T.colubriformis, O.circumcincta, O.occidentalis, O.trifida, O.trifurcata, M.marshalli, N.archari, N.dogieli, N.filicollis, N.oiratianus, N.spathiger, N.longissimespiculata, D.filaria, P.davtiani, P.hobmaieri, P.raillieti,P.skrjabini, C.nigrescens, B.schulzi, T.skrjabini). In the next 60 years, hybrids acquired another 35 species. Thus, a new breed of animals is included in the cycle of invasion in the biocenosis. Some parasites (not previously noted in this biocenosis) that are in the body of archaromerinos, getting into the external environment with feces, form new foci, involving other species of animals living in this biocenosis in the circulation.In the Karkary-Kegen valley of the Almaty region of Kazakhstan, when breeding a new breed of sheep with the participation of different animal species, their parasitofauna was formed from parasites present in this biocenosis or natural focus. In this region there were 75 species of parasites belonging to 5 types, 5 classes, 3 subclasses, 3 orders, 10 suborders, 4 superfamilies, 21 families, 11 subfamilies, 1 tribe and 34 genera. During the formation of the breed for more than 20 years, archaromerinos had 28 species of parasites: one species of trematodes (D.lanceatum,), 4 species of cestodes (T.hydatigena, larvae; E.granulosa,larvae; M.expansa; M.benedeni) and 23 species of nematodes (S.ovis, Ch.ovina, T.axei, T.colubriformis, O.circumcincta, O.occidentalis, O.trifida, O.trifurcata, M.marshalli, N.archari, N.dogieli, N.filicollis, N.oiratianus, N.spathiger, N.longissimespiculata, D.filaria, P.davtiani, P.hobmaieri, P.raillieti,P.skrjabini, C.nigrescens, B.schulzi, T.skrjabini). In the next 60 years, hybrids acquired another 35 species. Thus, a new breed of animals is included in the cycle of invasion in the biocenosis. Some parasites (not previously noted in this biocenosis) that are in the body of archaromerinos, getting into the external environment with feces, form new foci, involving other species of animals living in this biocenosis in the circulation
МЫСЫҚТАРДАҒЫ КОНТРАЦЕПЦИЯ ӘДІСТЕРІН САЛЫСТЫРМАЛЫ ТҮРДЕ БАҒАЛАУ
Get PDFThe article presents comparative studies of two methods of contraception in cats (n=20) in a veterinary clinic of the city: surgical sterilization with a complete cessation of reproductive function and therapeutic contraception with a temporary cessation of reproductive function through medication. Elective ovariohysterectomy of cats was performed by the generally accepted method using inhalation anesthesia, surgical access was performed along the white line of the abdomen. The effectiveness of surgical and therapeutic methods of contraception in cats was 100%. However, in the course of clinical and special diagnostic methods and long-term screening, 50% of cats for which hormonal preparations were used for contraception were diagnosed with various pathologies of the genital organs and mammary gland for 5-7 months: mammary fibroadenomatosis in 20%, polycystic ovaries in 10%, pyometra in 10% and endometrial adenocarcinoma in 10% of cases.Мақалада қаланың ветеринарлық клиника жағдайында мысықтарға (n=20) қолданылған контрацепцияның екі әдісі - ұрықтану қызметін толық тоқтататын хирургиялық стерилизация және уақытша тоқтататын дәрілік заттарды қолдану немесе емдік әдіс салыстырмалы түрде зерттелінді. Мысықтарға жоспарлы овариогистерэктомия операциясы ингаляциялық анестезияны қолдану арқылы дәстүрлі әдіспен ал, хирургиялық кесу іш қуысының ақ сызығы бойынша жасалды. Мысықтарда контрацепцияның хирургиялық және емдік әдістерінің тиімділігі 100% болып анықталды. Алайда, клиникалық және арнайы диагностикалық әдістер мен ұзақ мерзімді скрининг жүргізу барысында, контрацепция үшін гормондық препараттар қолданылған мысықтардың 50%-ында 6-7 ай ішінде жыныс мүшелерінің және сүт бездерінің әртүрлі патологиялары анықталды: сүт бездерінің фиброаденоматозы 20%, аналық бездердің поликистозы 10%, пиометра 10% және эндометриялық аденокарцинома 10% жағдайларда кездесті.Мақалада қаланың ветеринарлық клиника жағдайында мысықтарға (n=20) қолданылған контрацепцияның екі әдісі - ұрықтану қызметін толық тоқтататын хирургиялық стерилизация және уақытша тоқтататын дәрілік заттарды қолдану немесе емдік әдіс салыстырмалы түрде зерттелінді. Мысықтарға жоспарлы овариогистерэктомия операциясы ингаляциялық анестезияны қолдану арқылы дәстүрлі әдіспен ал, хирургиялық кесу іш қуысының ақ сызығы бойынша жасалды. Мысықтарда контрацепцияның хирургиялық және емдік әдістерінің тиімділігі 100% болып анықталды. Алайда, клиникалық және арнайы диагностикалық әдістер мен ұзақ мерзімді скрининг жүргізу барысында, контрацепция үшін гормондық препараттар қолданылған мысықтардың 50%-ында 6-7 ай ішінде жыныс мүшелерінің және сүт бездерінің әртүрлі патологиялары анықталды: сүт бездерінің фиброаденоматозы 20%, аналық бездердің поликистозы 10%, пиометра 10% және эндометриялық аденокарцинома 10% жағдайларда кездесті
ТҰҚЫНЫҢ МОЛЕКУЛАЛЫҚ-ГЕНЕТИКАЛЫҚ ТАЛДАУЫ
Get PDFStudies of fish populations at the molecular genetic level in our country are at the initial stage. The database being formed on nuclear microsatellite DNA markersof valuable fish species as a result of the project will present data on the genetic polymorphism of fish and the possibility of creating new biotechnological approachesfor their artificial reproduction. In order to conduct a molecular genetic study, samples of the carp planting material of the Karaganda fish nursery were taken.Samples were taken in vivo, a fragment of the fin was cut off, then preservation in 96% ethyl alcohol. Studies have been conducted to study the allelic polymorphism ofmicrosatellite loci of carp. From the tested microsatellite primers, the following five pairs were identified as polymorphic: Ca 30, Koi 49-50, Koi 75-76, Hlj1080,Hlj1123. Oligonucleotide primers were analyzed and selected to study the genetic diversity of carp. DNA was isolated and purified from the fish-planting material ofthe carp of the Karaganda fish nursery; the quality of which was checked by electrophoresis in agarose gel. As a result, a panel of polymorphic loci for genetic analysis of carp was identified, the sizes and frequency of occurrence of microsatellite alleles were determined. As a result of comparing the technical and economic level of the research performed with the best achievements in this field, it was found that the study of the gene pool of economically significant fish species using molecular genetic methods is one of the important tasks of the development of fisheries. Based on the analysis of DNA sequence, allelic polymorphism of microsatellite loci, it is possible to study the genetic structure of populations andpromote the development of artificial fish breeding in aquaculture.Біздің елімізде балықтардың популяциясын молекулалық-генетикалықдеңгейде зерттеу бастапқы кезеңде. Құнды балық түрлерінің ядролықмикросателлиттік ДНҚ-маркерлері бойынша қалыптастырылатын деректербазасы жобаны орындау нәтижесінде балықтардың генетикалық полиморфизмітуралы деректерді және жасанды түрде молайту үшін жаңа биотехнологиялықтәсілдерді құру мүмкіндігін ұсынады. Молекулалық-генетикалық зерттеужүргізу мақсатында Қарағанды балық питомнигінен тұқы балық отырғызуматериалының үлгілері алынды. Сынамалар тірі балықтардың кеуде қанатыныңфрагментін кесу арқылы алынды және 96% этил спиртінде бекітілді. Тұқыныңмикросателлиттік локустарының аллельдік полиморфизмін анықтау бойыншазерттеулер жүргізілді. Сыналған микросателлиттік праймерлердің ішіненполиморфты болып келесі бес жұп анықталды: Cca30, Koi49-50, Koi75-76,Hlj1080, Hlj1123. Тұқының генетикалық әртүрлілігін зерттеу үшінолигонуклеотидті праймерлер талданды және таңдалды. Қарағанды балықпитомнигіндегі тұқы балық отырғызу материалынан ДНҚ бөлініп тазартылды,оның сапасы агарозды гельмен электрофорезде тексерілді. Зерттеу нәтижесібойынша тұқыға генетикалық талдау жасау үшін полиморфты локустар панелі,сонымен қатар микросателлиттік аллельдердің өлшемі мен кездесу жиілігіанықталды. ҒЗЖ-ның техникалық-экономикалық деңгейін осы саладағы үздікжетістіктермен салыстыру нәтижесінде молекулалық-генетикалық әдістердіпайдалана отырып, балықтардың шаруашылық маңызы бар түрлерінің гендікқорын зерттеу балық шаруашылығын дамытудың маңызды міндеттерінің біріболып табылатыны анықталды. ДНҚ тізбегін талдау, микросателлиттіклокустардың аллельді полиморфизмі негізінде популяциялардың генетикалыққұрылымын зерттеп, аквакультурада жасанды балық өсірудің дамуына ықпалетуге болады.Біздің елімізде балықтардың популяциясын молекулалық-генетикалық деңгейде зерттеу бастапқы кезеңде. Құнды балық түрлерінің ядролық микросателлиттік ДНҚ-маркерлері бойынша қалыптастырылатын деректер базасы жобаны орындау нәтижесінде балықтардың генетикалық полиморфизмітуралы деректерді және жасанды түрде молайту үшін жаңа биотехнологиялық тәсілдерді құру мүмкіндігін ұсынады. Молекулалық-генетикалық зерттеужүргізу мақсатында Қарағанды балық питомнигінен тұқы балық отырғызу материалының үлгілері алынды. Сынамалар тірі балықтардың кеуде қанатыныңфрагментін кесу арқылы алынды және 96% этил спиртінде бекітілді. Тұқының микросателлиттік локустарының аллельдік полиморфизмін анықтау бойынша зерттеулер жүргізілді. Сыналған микросателлиттік праймерлердің ішіненполиморфты болып келесі бес жұп анықталды: Cca30, Koi49-50, Koi75-76, Hlj1080, Hlj1123. Тұқының генетикалық әртүрлілігін зерттеу үшінолигонуклеотидті праймерлер талданды және таңдалды. Қарағанды балық питомнигіндегі тұқы балық отырғызу материалынан ДНҚ бөлініп тазартылды,оның сапасы агарозды гельмен электрофорезде тексерілді. Зерттеу нәтижесі бойынша тұқыға генетикалық талдау жасау үшін полиморфты локустар панелі, сонымен қатар микросателлиттік аллельдердің өлшемі мен кездесу жиілігі анықталды. ҒЗЖ-ның техникалық-экономикалық деңгейін осы саладағы үздікжетістіктермен салыстыру нәтижесінде молекулалық-генетикалық әдістерді пайдалана отырып, балықтардың шаруашылық маңызы бар түрлерінің гендік қорын зерттеу балық шаруашылығын дамытудың маңызды міндеттерінің біріболып табылатыны анықталды. ДНҚ тізбегін талдау, микросателлиттік локустардың аллельді полиморфизмі негізінде популяциялардың генетикалыққұрылымын зерттеп, аквакультурада жасанды балық өсірудің дамуына ықпал етуге болады
АСТАНА ҚАЛАСЫ «ФУТБОЛШЫЛАР» CКВЕРІНІҢ АҒАШ ЖӘНЕ БҰТАЛЫ ӨСІМДІКТЕРІ ЖАҒДАЙЫН МОНИТОРИНГІЛЕУ: жасыл екпелер; мониторинг; бақылау; жағдай категориясы; сақталу; интегралды бағалау; ГАЖ технологиялары; ғарыштық түсірілім.
No full textThe stability and durability of green spaces in urban environments are influenced by abiotic factors, recreational load, and the impact of vehicles. The dendroflora of parks and squares affects the improvement of the ecosystem: improvement of the microclimate, interception of precipitation, decrease in air temperature, removal of atmospheric pollution, psychological well-being of a person, diversity of insects and birds [1,2,3]. In this regard, the problem of preserving urban tree plantations is relevant, which requires a timely analysis of their condition [4,5,6]. Woody plants can be used as bioindicators of pollution [7,8]. With timely monitoring of the state of plantings, it is possible to identify weakened ones that have lost their decorative effect and replace them [9]. The use of modern technologies in landscaping and its monitoring is effective, for example: GIS technologies and satellite imagery. We used them in our research.Қалалық ортадағы жасыл кеңістіктердің тұрақтылығы мен ұзақ мерзімділігіне абиотикалық факторлар, рекреациялық жүктеме және көліктер әсер етеді. Саябақтар мен скверлердің дендрофлорасы экожүйені жақсартуға әсер етеді: микроклиматтың жақсаруы, жауын-шашынның тоқтауы, ауа температурасының төмендеуі, атмосфераның ластануының жойылуы, адамның психологиялық әл-ауқаты, жәндіктер мен құстардың әртүрлілігі [1,2, 3]. Осыған байланысты қалалық ағаш екпелерін сақтау мәселесі өзекті болып табылады, бұл олардың жағдайына дер кезінде талдау жасауды талап етеді [4,5,6]. Ластанудың биоиндикаторы ретінде сүректі өсімдіктерді қолдануға болады [7,8]. Көгалдандыру жағдайын уақтылы бақылай отырып, сәндік әсерін жоғалтқан әлсірегендерін анықтап, оларды ауыстыруға болады [9]. Көгалдандыруда, оны мониторингілеуде қазіргі заманғы технологияларды қолдану тиімді, мысалы: ГИС технологияларды және Ғарыштық түсірілімдерді. Біз өзіміздің зерттеулерімізде оларды қолдандық.Қалалық ортадағы жасыл кеңістіктердің тұрақтылығы мен ұзақ мерзімділігіне абиотикалық факторлар, рекреациялық жүктеме және көліктер әсер етеді. Саябақтар мен скверлердің дендрофлорасы экожүйені жақсартуға әсер етеді: микроклиматтың жақсаруы, жауын-шашынның тоқтауы, ауа температурасының төмендеуі, атмосфераның ластануының жойылуы, адамның психологиялық әл-ауқаты, жәндіктер мен құстардың әртүрлілігі [1,2, 3]. Осыған байланысты қалалық ағаш екпелерін сақтау мәселесі өзекті болып табылады, бұл олардың жағдайына дер кезінде талдау жасауды талап етеді [4,5,6]. Ластанудың биоиндикаторы ретінде сүректі өсімдіктерді қолдануға болады [7,8]. Көгалдандыру жағдайын уақтылы бақылай отырып, сәндік әсерін жоғалтқан әлсірегендерін анықтап, оларды ауыстыруға болады [9]. Көгалдандыруда, оны мониторингілеуде қазіргі заманғы технологияларды қолдану тиімді, мысалы: ГИС технологияларды және Ғарыштық түсірілімдерді. Біз өзіміздің зерттеулерімізде оларды қолдандық
ПРИМЕНЕНИЕ ТЕХНОЛОГИЙ ГЛОНАСС/GPS ДЛЯ ИССЛЕДОВАНИЯ МОБИЛЬНЫХ ПРОЦЕССОВ ПРИ ВЫПОЛНЕНИИ ПОЛЕВЫХ МЕХАНИЗИРОВАННЫХ РАБОТ: трекер; табунное коневодство; этология; казахская порода лошадей; пастбища; дистанционное отслеживание; ошейники.
No full textThe article is devoted to the practical implementation of modern information and digital technologies in real production processes. In particular, the practical applicability of individual elements of the global positioning system for making organizational and technical decisions in the field of machine use in the production of field mechanized work is shown. The main idea is that at the present stage of the development of industrial relations, the digital transformation of real production processescan and should follow the path of an evolutionary transition, through the phased introduction of elements of the software and hardware complex of information and digital technologies. The article describes the experience of using GLONASS/GPS technologies through an accessible application, when conducting applied studies of the operational properties of a machine-tractor unit based on the timing of spatially-temporal parameters of its movement. It is established that the timing of the operation of mobile units with the help of a software and hardware complex of global positioning significantly increases the efficiency of the analysis of machine use processes due to the efficiency and accuracy of obtaining primary data. The results can be used to establish time-consuming standards, substantiate rational work and return regimes, identify the reasons for non-compliance with shift norms, etc.В статье изложены результаты научных исследований по использованию GPS-трекеров в табунном коневодстве. В частности, исследовательской работе по дистанционному контролю местоположения, время пастьбы, отдыха и т.д. лошадей на пастбищных выпасах. Объектом исследования явились казахские лошади типа жабе, разводимых в ТОО «Ақжар-Өндіріс» Павлодарской области. Была установлена 10 (десять) спутниковых GPS-трекеров фирмы «Globalstar Smart One C» и «SPOT Trace» на лошадях казахской породы типа жабе, разного пола. Трекеры были прикреплены на шею лошадей с использованием ошейника. Использование трекеров на лошадях при табунном содержании позволили установить местонахождение лошадей, продолжительность пастьбы и отдыха лошадей за стуки, а также расстояние, пройденное одним косяком за время пастьбы в зависимости от температуры воздуха. Установлено, что лошади активно пасутся с 1800 часов вечера до 600 часов утра, при этом лошади в зависимости от времени года и температуры воздуха проходили от 4200 до 8300 метров во время пастьбы. Также с помощью трекера выявлено, что за сутки, при относительно теплой погоде, лошади выпасались 12-14 часов, отдыхали 8 часов и 1,5-2 часа двигались без пастьбы, в основном для водопоя. В целом, дистанционный контроль местонахождения лошадей на выпасах позволил вести круглосуточное наблюдение за поведением вожаков косяков, определить ареал выпаса и маршруты передвижения на пастбищах по сезонам года и на основании полученных данных составить карту круглогодового пастбищеоборота. Составленная карта круглогодового пастбищеоборота способствует рационально использовать кормовые ресурсы пастбища и создатьоптимальные условия для нагула лошадей, что является источником производства высококачественной конины.В статье изложены результаты научных исследований по использованию GPS-трекеров в табунном коневодстве. В частности, исследовательской работе по дистанционному контролю местоположения, время пастьбы, отдыха и т.д. лошадей на пастбищных выпасах. Объектом исследования явились казахские лошади типа жабе, разводимых в ТОО «Ақжар-Өндіріс» Павлодарской области. Была установлена 10 (десять) спутниковых GPS-трекеров фирмы «Globalstar Smart One C» и «SPOT Trace» на лошадях казахской породы типа жабе, разного пола. Трекеры были прикреплены на шею лошадей с использованием ошейника. Использование трекеров на лошадях при табунном содержании позволили установить местонахождение лошадей, продолжительность пастьбы и отдыха лошадей за стуки, а также расстояние, пройденное одним косяком за время пастьбы в зависимости от температуры воздуха. Установлено, что лошади активно пасутся с 1800 часов вечера до 600 часов утра, при этом лошади в зависимости от времени года и температуры воздуха проходили от 4200 до 8300 метров во время пастьбы. Также с помощью трекера выявлено, что за сутки, при относительно теплой погоде, лошади выпасались 12-14 часов, отдыхали 8 часов и 1,5-2 часа двигались без пастьбы, в основном для водопоя. В целом, дистанционный контроль местонахождения лошадей на выпасах позволил вести круглосуточное наблюдение за поведением вожаков косяков, определить ареал выпаса и маршруты передвижения на пастбищах по сезонам года и на основании полученных данных составить карту круглогодового пастбищеоборота. Составленная карта круглогодового пастбищеоборота способствует рационально использовать кормовые ресурсы пастбища и создатьоптимальные условия для нагула лошадей, что является источником производства высококачественной конины
РАСПРОСТРАНЕННОСТЬ, ДИАГНОСТИКА И ПРОФИЛАКТИКА ЭМБРИОНАЛЬНОЙ СМЕРТНОСТИ У КОРОВ
No full textThe authors of the work recommend using the commercial Bovine Pregnancy Test Kit for ELISA research and the ELx808 microplate reader (microplate reader) for the early diagnosis of pregnancy in cows by the method of determining the blood serum content of specific pregnancy-associated glycoproteins (PAG) from day 26 after artificial insemination cows. The prevalence of embryonic mortality in cows of Medeu Commerce LLP was 22.22%. It was found that the determination of the PAG content on day 26 after artificial insemination and rectal examination on days 60-65 after artificial insemination is an affordable and accurate method for diagnosing embryonic mortality in cows. Under the conditions of the economy, for the prevention of embryonic mortality, intramuscular administration of a 2.5% oil solution of progesterone at a dose of 10 ml should be used on days 5 and 7 after artificial insemination, this method allows to reduce embryonic mortality by 8.24%.Авторлар сиырларда ерте мерзімде буаздықты анықтауға зертханалық ИФТ «Bovine Pregnancy Test Kit» коммерциялық жиынтығынның көмегімен ELx808 (микропланшетті ридер) маркалы иммунноферменттік анализаторды пайдалана отырып қолдан ұрықтандырғаннан кейін 26 тәуліктен бастап қан сары суында pregnancy-associated glycoproteins (PAG) ақзатын өлшеу арқылы балау жасау мүмкіндігін көрсеткен. «Медеу Коммерц» сүт фермасында эмбрионалдық өлімдіктің таралуы 22,22% құрады. Анықталғаны, 26-35 тәулік арасында ИФТ әдісімен және 60-65 тәулік аралығында ректалдық әдіспен балау жасау, сиырларда эмбрионалдық өлімдікті балаудың тиімді тәсілі болып табылады. Өндіріс жағдайында сиырларда эмбрионалдық өлімдіктің алдын алуға, қолдан ұрықтандырғаннан кейін 5 тәулікте, 7 тәулікте бұлшық етке прогестерон гормонының 2,5% майлы ерітіндісін 10,0 мл мөлшерінде пайдалану оң нәтиже береді, бұл әдіс эмбрионалдық өлімдікті 8,24% төмендетеді.Авторы работы рекомендуют использовать для ранней диагностики стельности у коров коммерческий набор «Bovine Pregnancy Test Kit» для ИФА исследования и микропланшетный прибор ELx808 (микропланшетный ридер) методом определения содержания в сыворотке крови специфического протеина pregnancy-associated glycoproteins (PAG) с 26 дня после искусственного осеменения коров. Распространенность эмбриональной смертности у коров ТОО «Медеу Коммерц» составила 22,22%. Установлено, что определение содержания PAG на 26 день после искусственного осеменения и ректальное исследование на 60-65 дни после искусственного осеменения является доступным и точным способом диагностики эмбриональной смертности у коров. В условиях хозйства для профилактики эмбриональной смертности следует использовать внутримышечное введение 2,5% масляного раствора прогестерона в дозе 10 мл на 5 и 7 дни после искусственного осеменения, данный способ позволяет синизить эмбриональную смертность на 8,24%
ИЗУЧЕНИЕ И ОЦЕНКА СОРТОВ ЯРОВОЙ МЯГКОЙ ПШЕНИЦЫ СРЕДНЕСПЕЛОГО ТИПА СОЗРЕВАНИЯ В УСЛОВИЯХ АКМОЛИНСКОЙ ОБЛАСТИ
No full textThe article presents the results of studying of varieties of spring bread wheat (Triticum aestivum) of various ecological and geographical origin in the conditions of the Akmola region. Samples of varieties were analyzed for productivity and disease resistance. According to the research results, the varieties Shortandinskaya 2017, Taimas and Shortandinskaya 2014 were the most productive in terms of productivity, the varieties Aina and Taimas were the most resistant to leaf rust, and Taimas were the most resistant to stem rust.
These wheat samples are well adapted for cultivation in the Akmola region and can be used as a starting material for obtaining varieties in accordance with the northern ecotype. As a result of hybridization, hybrid seeds are obtained, from which valuable genetic material is obtained for obtaining resistant genotypes. I hope that the highly rated varieties in the study will increase the yield and quality of domestic wheat in the future and increase exports.Мақалада Ақмола облысы жағдайында әртүрлі экологиялық-географиялық шығу тегі бар жаздық жұмсақ бидай (Triticum aestivum) сорттарының зерттеу нәтижелері ұсынылған. Өнімділік көрсеткіштері және ауруларға төзімділігі бойынша сорттық үлгілерге талдау жүргізілді. Жүргізілген зерттеулер негізінде өнімділігі бойынша Шортандинская 2017, Таймас және Шортандинская 2014 сорттары, қоныр тат ауруына төзімділігі жағынан Айна мен Таймас сорттары, сабақтық тат ауруына төзімділігі жағынан Таймас сорты алда болды.
Келтірілген бидай үлгілері Ақмола облысы жағдайында өсіруге жақсы бейімделген және оларды солтүстік экотипіне сәйкес сұрыптарды алу үшін бастапқы материал ретінде пайдалануға болады. Будандастыру нәтижесінде будандық тұқымдар алынды, олардан тұрақты генотиптерді алу үшін құнды генетикалық материал болып табылады. Зерттеуде жоғары бағаланған сорттар болашақта отандық бидай өнімділігі мен сапасын артырып, өнімді экспорттау көлемін арттырар деп сенемін.В статье представлены результаты исследования сортов яровой мягкой пшеницы (Triticum aestivum) различного эколого-географического происхождения в условиях Акмолинской области. Образцы сортов были проанализированы на продуктивность и устойчивость к болезням. По результатам исследований наиболее продуктивными по продуктивности оказались сорта Шортандинская 2017, Таймас и Шортандинская 2014, наиболее устойчивыми к бурой ржавчине были сорта Айна и Таймас, а к стеблевой ржавчине - Таймас.
Эти образцы пшеницы хорошо адаптированы для возделывания в Акмолинской области и могут быть использованы в качестве исходного материала для получения сортов в соответствии с северным экотипом. В результате гибридизации получены гибридные семена, из которых получают ценный генетический материал для получения устойчивых генотипов. Надеюсь, что высоко оцененные в исследовании сорта повысят урожайность и качество отечественной пшеницы в будущем и увеличат экспорт
СРАВНИТЕЛЬНАЯ ОЦЕНКА РАЗЛИЧНЫХ АГРОТЕХНИЧЕСКИХ СПОСОБОВ УЛУЧШЕНИЯ (ОМОЛОЖЕНИЯ) СТАРОВОЗРАСТНЫХ ПОСЕВОВ ЖИТНЯКА
Get PDFRejuvenation of old-age grass by intensive loosening of the surface sod horizon of the soil has been carried out by many scientists, the standard methods of improvement for our arid, not windproof, soil conditions are unacceptable, so we explore such methods as the processing of grass stands of vetch with tooth harrows (Zig-Zag), processing with needle harrows (BIG-3), disc harrows (LDG-10), processing with heavy disc harrows (BD-5) and discator processing. Our practical goal was to use heavy discs to cut off the old roots of the Agropyron, creating better conditions for the regrowth of daughter roots and better aeration of the soil for optimal air access. Among many processing, the highest height of plants was in the variant with the processing with a disc (speed harrow) – 24 cm, which is more than the control by 3 cm, the negative effect on the height of plants was observed in the variant with tooth harrows (11 cm). After improvement, the density of grass has decreased on all variants of processing, especially at loosening by disk discs by 51.5 % and by needle harrows by 48.6 %. Because of the destruction of old shoots, as well as the appearance of new shoots, improved aeration, and an increase in the feeding area, the dry weight yield (hay) in all treated plots increased, except for the variant where the grass was processed with a tooth harrow, there is a decrease compared with control by 0.5 c/ha. The yield of the dry mass of Agropyron increased by 3.3 c/ha with processing by high-speed disc harrow, increased by 1.2 c/ha with needle harrow, by 0.9 c/ha with disc harrow, and by 0.4 c/ha with disc harrow in comparison with control. The best option was processing with a discator, because of the double row spherical discs with a certain angle, as well as the high-speed movement of the discs, compacted bushes of Agropyron clones are well broken into separate parts, especially last year’s bushes, according to our observations, the worst way to improve the old-age Agropyron crops is the processing with a tooth harrow, as heavy harrow discs because of the spherical shape destroy not only old stems but also pull out, cuts off the root system of Agropyron, and carries it to the soil surface, and the soil surface is dried up.Көптеген ғалымдар ескі көпжылдық шөп алқаптарын жасартуды, топырақтың беткі шымданған қабатын үстіртін қарқынды қопсыту арқылы жүргізген, бірақ жақсартудың стандартты әдістері біздің құрғақ, желге төзімсіз әлсіз топырақ жағдайларымызға қолайсыз болғандықтан, біз келесіндей жақсарту, жаңарту әдістеріне зерттеу жүргізудеміз, яғни ескі еркекшөп алқаптарын тісті тырмалармен өңдеу (Зиг-Заг), инелі тырмалармен өңдеу (БИГ-3), дискілі қопсытқыштар (ЛДГ-10), ауыр дискілі тырмалармен өңдеу (БД-5) және жоғары жылдамдықты дискілі қопсытқышпен өңдеу сияқты. Біздің практикалық мақсатымыз ауыр дискілерді пайдаланып ескі еркекшөп тамырларын тігінен кесіп тастау болды, осылайша еркекшөптің аналық тамырлардың өсуіне жақсы жағдай жасау және топырақты қопсыту арқылы ауа аэрациясын оңтайландыру болып табылады. Өңдеудің барлық түрлерінің ішінде дискатормен өңдейтін нұсқадағы өсімдіктер (жоғары жылдамдықты қопсытқыш) ең жоғары биіктікке ие болды - 24 см, бұл бақылаудан 3 см артық, өсімдік биіктігіне теріс әсер тістері бар нұсқада байқалды (11 см). Жақсартудан кейін еркекшөптің жиілік тығыздығы барлық нұсқалары үшін төмендеді, әсіресе дискатормен (жоғары жылдамдықты қопсытқыш) қопсыту кезінде 51,5 % және инелі тырмалармен 48,6 %. Ескі өскіндердің жойылуына, сондай-ақ жаңа өркендердің пайда болуына, аэрацияның жақсаруына және қоректену алаңының ұлғаюына байланысты барлық өңделген учаскелерде еркекшөптің құрғақ массасының (шөбінің) шығымдылығы өсті, тек тісті тырмамен өңдеу нұсқаны қоспағанда,яғни тісті тырмамен өңдеу бақылаумен салыстырғанда 0,5 ц/га төмендеген. Еркекшөбінің құрғақ массасының шығымдылығы бақылаумен салыстырғанда , жоғары жылдамдықты қопсытқыш дискатормен өңдейтін нұсқада 3,3 ц/га-ға, инелі тырмалармен - 1,2 ц/га-ға, дискілі тырмалармен өңдеу - 0,9 ц/га-ға және дискілі сыдыражыртқышпен - 0,4 ц/га артты. Өңдеудің ең жақсы нұсқасы жоғары жылдамдықты қопсытқыш дискатормен өңдеу болды, белгілі бір бұрышпен сфералық дискілердің екі қатарлы орналасуына, сондай-ақ дискілердің жоғары жылдамдықты қозғалысына байланысты еркекшөбі клондарының тығыздалған бұталары бөлек бөліктерге жақсы бөлінеді, әсіресе былтырғы өркендері. Біздің байқауымызша, ескерген көпжылдық еркекшөп алқаптарын жақсартудың ең нашар жолы - тісті тырмамен өңдеу, өйткені тырмалардың ауыр дискілері өздерінің сфералық пішініне байланысты ескі сабақтарды бұзып қана қоймайды, сонымен қатар жұлып, кесіп тастайды, еркекшөп тамыр жүйесі топырақ бетіне шығып қалады, ал топырақ беті қатты құрғайтындықтан, кеуіп қалады.Омоложение старовозрастных травостоев путем интенсивного разрыхления поверхностного задернованного горизонта почвы проводили многие ученые, стандартные методы улучшения для наших засушливых, неветроустойчивых, почвенных условий неприемлемы, поэтому мы исследуем такие способы, как обработка травостоев житняка зубовыми боронами (Зиг-Заг), обработка игольчатыми боронами (БИГ-3), дисковыми лущильниками (ЛДГ-10), обработка тяжелыми дисковыми боронами (БД-5) и обработка дискатором. Нашей практической целью было с помощью тяжелых дисков по вертикали отрезать старые корни житняка, тем самым создать лучшие условия для отрастания дочерних корней и лучше аэрировать почву для оптимального доступа воздуха. Среди всех видов обработок наибольшую высоту имели растения в варианте с обработкой дискатором (скоростной лущильник) – 24 см, что больше контроля на 3 см, негативное влияние на высоту растений наблюдалось на варианте с зубовыми боронами (11 см). После улучшения плотность травостоя уменьшилась по всем вариантам обработки, особенно при рыхлении дискатором на 51,5 % и игольчатыми боронами на 48,6 %. В связи с уничтожением старых побегов, а также появлением новых всходов, улучшением аэрации и с увеличением площади питания, урожайность сухой массы (сено) житняка во всех обработанных делянках повысилась, кроме варианта, где травостой обрабатывался зубовой бороной, отмечается снижение в сравнении с контролем на 0,5 ц/га. Урожайность сухой массы житняка в варианте с обработкой скоростным дискатором повысилась на 3,3 ц/га, с игольчатыми боронами увеличилась на 1,2 ц/га, с обработкой дисковой бороной на 0,9 ц/га и обработкой дисковыми лущильниками на 0,4 ц/га, в сравнении с контролем. Лучшим вариантом обработки была обработка дискатором, благодаря двурядному расположению сферических дисков с определенным углом, а также скоростному движению дисков уплотненные кусты клоны житняка хорошо разбиваются на отдельные части, особенно прошлогодние кусты. Худшим способом улучшения старовозрастных посевов житняка, по нашим наблюдениям, является обработка зубовой бороной, так как тяжелые диски борон из-за сферической формы разрушает не только старые стебли, но и выдергивает, отрезает корневую систему житняка с выносом на поверхность почвы, а поверхность почвы сильно иссушаетс
ГИДРОХИМИЧЕСКИЕ ИССЛЕДОВАНИЯ И ФИТОПЛАНКТОН СОЛЕНЫХ ОЗЁР ПАВЛОДАРСКОЙ ОБЛАСТИ
Get PDFThis article provides data on phytoplankton and hydrochemical indicators of water of salt lakes of Pavlodar region of Lake Seiten and Sharbakty, for the spring and autumn periods of 2021. The purpose of this work is to determine the taxonomic composition of phytoplankton. The trophic status of phytoplankton biomass was assessed. In the plankton of Lake Seiten, 4 taxa from 3 departments of microalgae were identified. The phytoplankton of Lake Sharbakty is characterized by 7 species and forms of algae from 4 groups. In spring and autumn, the biomass of the phytoplankton of Seiten and Sharbakty lakes was rated "very low" on the trophy scale of S.P. Kitaev. Changes in ion-salt composition, mineralization and oxidability of water were revealed. Biogenic compounds during the spring and autumn periods vary within a range sufficient in concentration for the development of phytoplankton. This research has is funded by the Science Committee of the Ministry of Education and Science of the Republic of Kazakhstan (Grant No. AP09058158).Бұл мақалада фитопланктон туралы мәліметтер және Павлодар облысының Сейтен және Шарбақты көлдерінің тұзды көлдеріндегі судың гидрохимиялық көрсеткіштері, 2021 жылдың көктем-күз кезеңіндегі жұмыстың мақсаты фитопланктонның таксономиялық құрамын анықтау болып табылады. Фитопланктон биомассасының трофикалық мәртебесін бағалау жүргізілді. Сейтен көлінің планктонында микробалдырлардың 3 бөлімінен 4 таксон анықталды. Шарбақты көлінің фитопланктоны 4 топтан тұратын балдырлардың 7 түрі мен формасымен сипатталады. Көктемде және күзде Сейтен мен Шарбақты көлдерінің фитопланктон биомассасы С.П. Китаевтың трофикалық шкаласы бойынша "өте төмен" класқа бағаланды. Судың иондық-тұздық құрамының, тұздылығының және тотығу қабілетінің өзгеруі анықталды. Көктемгі-күзгі кезеңдегі қоректік қосылыстар фитопланктонның дамуы үшін жеткілікті концентрация шегінде ауытқиды. Зерттеуді Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым министрлігінің Ғылым комитеті қаржыландырды (грант №AP09058158).В данной статье приводятся данные о фитопланктоне и гидрохимические показатели воды солёных озер Павлодарской области оз. Сейтень и Шарбакты, за весенне-осенний период 2021 г. Исследование финансируется Комитетом науки Министерства образования и науки Республики Казахстан (грант №AP09058158). Цель данной работы определение таксономического состава фитопланктона. Проведена оценка трофического статуса биомассы фитопланктона. В планктоне оз. Сейтень выявлено 4 таксона из 3 отделов микроводорослей. Фитопланктон оз. Шарбакты характеризуется 7 видами и формами водорослей из 4 групп. Весной и осенью биомасса фитопланктона оз. Сейтень и Шарбакты оценивалась «очень низким» классом по шкале трофности С.П. Китаева. Выявлены изменения ионно-солевого состава, минерализации и окисляемости воды. Биогенные соединения за весенне-осенний период колеблется в пределах, достаточных по концентрации для развития фитопланктона