Kazakh Agrotechnical Research University OJS
Not a member yet
1120 research outputs found
Sort by
GENETIC DIVERSITY OF B. MELITENSIS STRAINS ISOLATED IN THE ZHAMBYL PROVINCE OF KAZAKHSTAN DURING 2016-2019
Get PDFBrucellosis is a dangerous zoonotic infection which also infects humans. Brucellosis-causing pathogen is prevalent throughout the world and causes damage to animal husbandry and public health. Genetic typing methods have become an integral component of the epidemiological/epidemiological surveillance to track the spread of the brucellosis pathogen, because genetic methods allow identifying circulating strains by their unique characteristics. The positive effect of the use of highly discriminatory genotyping methods was demonstrated on various samples of pathogen’s isolates. However, genetic diversity can change over time, and data on the temporal dynamics of the genetic diversity are of interest to study pathogen evolution. In this study, we performed MLVA16 genotyping of B. melitensis strains isolated in 2016 and 2019 in the Zhambyl province of Kazakhstan. The results obtained indicate a significant population dynamics of the pathogen, because only 19% of the strains from 2016 had homoplastic analogues among the strains from 2019. Expanding the sample size and observation time are needed to discern reliable picture of the population dynamics and changes in genetic diversity of Brucella strains.Brucellosis is a dangerous zoonotic infection which also infects humans. Brucellosis-causing pathogen is prevalent throughout the world and causes damage to animal husbandry and public health. Genetic typing methods have become an integral component of the epidemiological/epidemiological surveillance to track the spread of the brucellosis pathogen, because genetic methods allow identifying circulating strains by their unique characteristics. The positive effect of the use of highly discriminatory genotyping methods was demonstrated on various samples of pathogen’s isolates. However, genetic diversity can change over time, and data on the temporal dynamics of the genetic diversity are of interest to study pathogen evolution. In this study, we performed MLVA16 genotyping of B. melitensis strains isolated in 2016 and 2019 in the Zhambyl province of Kazakhstan. The results obtained indicate a significant population dynamics of the pathogen, because only 19% of the strains from 2016 had homoplastic analogues among the strains from 2019. Expanding the sample size and observation time are needed to discern reliable picture of the population dynamics and changes in genetic diversity of Brucella strains.Brucellosis is a dangerous zoonotic infection which also infects humans. Brucellosis-causing pathogen is prevalent throughout the world and causes damage to animal husbandry and public health. Genetic typing methods have become an integral component of the epidemiological/epidemiological surveillance to track the spread of the brucellosis pathogen, because genetic methods allow identifying circulating strains by their unique characteristics. The positive effect of the use of highly discriminatory genotyping methods was demonstrated on various samples of pathogen’s isolates. However, genetic diversity can change over time, and data on the temporal dynamics of the genetic diversity are of interest to study pathogen evolution. In this study, we performed MLVA16 genotyping of B. melitensis strains isolated in 2016 and 2019 in the Zhambyl province of Kazakhstan. The results obtained indicate a significant population dynamics of the pathogen, because only 19% of the strains from 2016 had homoplastic analogues among the strains from 2019. Expanding the sample size and observation time are needed to discern reliable picture of the population dynamics and changes in genetic diversity of Brucella strains
ОСОБЕННОСТИ ФОРМИРОВАНИЯ БАЛАНСА ЭЛЕМЕНТОВ ПИТАНИЯ В ПОЧВЕ ПОД ПОСЕВАМИ ЯРОВОЙ ТРИТИКАЛЕ В УСЛОВИЯХ ТРАДИЦИОННОГО И ОРГАНИЧЕСКОГО ЗЕМЛЕДЕЛИЯ
Get PDFThe article presents the results of a three-year study of the balance of nutrients in the soil in the cultivation of spring triticale (×Triticosecale) under conventional and organic farming. The essence of the balance method was that the content of nitrogen, phosphorus and potassium in fertilizers and seeds was taken into account in the input part of the balance and their removal with the crop - in the output part. The main role in the formation of the balance of nutrients was the yield, which under traditional farming on average for the variants of experience was the fallow - 2,54 t/ha, on stubble - 2,01 t/ha, under organic farming, it was lower at 1,7 and 2,3 times. There were no differences in the content of macro elements in triticale grain between cropping systems, predecessors and test variants and it was 2,53-2,57% for nitrogen, 0,40-0,43 for phosphorus and 0,46-0,48% for potassium with minor variations. Under traditional farming nitrogen balance was positive only in variants N60 and N80 (+13,9 and +53,3 kg/ha), and phosphorus in all variants +20,4 ... +22,1 kg/ha. Potassium balance was negative and amounted to -20,2 ... -21,0 kg/ha. Under organic farming conditions formed a positive balance of macro elements in the soil: for N – +55,1 ... +90,4 kg/ha, for P2O5 – +5,7 ... +7,0 kg/ha and K2O – +92,8 ... +133,5 kg/ha.Мақалада дәстүрлі және органикалық егіншілік жағдайында жаздық тритикале (×Triticosecale) өсіру кезінде топырақтағы қоректік заттардың балансын үш жылдық зерттеудің нәтижелері берілген. Баланс әдісінің мәні тыңайтқыштар мен тұқымдардағы азоттың, фосфордың және калийдің мөлшері баланстың кіріс бөлігінде, ал шығыс бөлігінде оларды жинаумен бірге алуы ескерілді. Қоректік заттар балансын қалыптастыруда негізгі рөлді өнім атқарды, ол дәстүрлі егіншілікте тәжірибелік нұсқалар бойынша орташа есеппен 2,54 т/га құрады, аңыз бойынша – 2,01 т/га, органикалық егіншілік жағдайында – 1,7 және 2,3 есе төмен болды. Тритикале дәнінің құрамындағы макроэлементтердің құрамында егіншілік жүйелері, алдынғы дақыл және тәжірибелік нұсқалар арасында айырмашылықтар байқалмады және шамалы ауытқумен азот бойынша – 2,53-2,57%, фосфор бойынша – 0,40-0,43 және калий бойынша – 0,46-0,48% құрады. Дәстүрлі егіншілікте азот балансы тек N60 және N80 нұсқаларында (+13,9 және +53,3 кг/га) оң болды, фосфор балансы барлық нұсқаларда оң болды – +20,4…+22,1 кг/га болды. Калий балансы теріс болды – -20,2…-21,0 кг/га. Органикалық егіншілік жағдайында топырақта макроэлементтердің оң балансы қалыптасты: N үшін – +55,1…+90,4 кг/га, P2O5 үшін – +5,7…+7,0 кг/га, және K2O үшін – +92,8…+133,5 кг /га.В статье представлены результаты трехлетнего исследования баланса элементов питания в почве при возделывании яровой тритикале (×Triticosecale) в условиях традиционного и органического земледелия. Суть балансового метода состояла в том, что в приходную часть баланса учитывали содержание азота, фосфора и калия в удобрениях и семенах, в расходную – вынос их с урожаем. Основную роль в формировании баланса элементов питания играла урожайность, которая при традиционном земледелии в среднем по вариантам опыта составляла по пару – 2,54 т/га, по стерне – 2,01 т/га, в условиях органического земледелия она была ниже в 1,7 и 2,3 раза. Различий по содержанию макроэлементов в зерне тритикале между системами земледлия, предшественниками и вариантами опыта установлено не было и с незначительными колебаниями оно составляло по азоту – 2,53-2,57%, по фосфору – 0,40-0,43 и калию – 0,46-0,48%. При традиционном земледелии положительным баланс азота был только в вариантах N60 и N80 (+13,9 и +53,3 кг/га), а фосфора во всех вариантах +20,4…+22,1 кг/га. Баланс калия был отрицательным и составлял – -20,2…-21,0 кг/га. В условиях органического земледелия формировался положительный баланс макроэлементов в почве: по N – +55,1…+90,4 кг/га, по Р2О5 – +5,7…+7,0 кг/га и К2О – +92,8…+133,5 кг/га
ИССЛЕДОВАНИЕ ГИДРОХИМИЧЕСКИХ ПОКАЗАТЕЛЕЙ И СТРУКТУРЫ ФИТОПЛАНКТОНА ГИПЕРГАЛИННЫХ ОЗЕР СЕВЕРО-КАЗАХСТАНСКОЙ ОБЛАСТИ
Get PDFThe article presents spring-autumn data for 2021 on hydrochemical indicators and phytoplankton structure of lakes Mengisor and Stanovoe in the North Kazakhstan region. The research is funded by the Science Committee of the Ministry of Education and Science of the Republic of Kazakhstan (grant no. AP09058158).During the study period, biogenic compounds fluctuated within the limits sufficient in concentration for the development of phytoplankton. Representatives of diatoms and green algae were identified in the planktonic algoflora of the lakes. The number of taxa in each reservoir was only 3 taxa. The algocenosis of Lake Mengisor was characterized by the active development of filamentous green algae of the genera Mougeotia and Zygnema, which created 98-100% of the abundance and 99-100% of the biomass. In spring, the total phytoplankton biomass of the lake was determined by the "average" trophic level, and in autumn by the "moderate" one. The phytoplankton of Lake Stanovoe was characterized by the development of true inhabitants of highly mineralized waters, such as Amphora coffeaeformis and Dunaliella salina. In addition to them, single species of the genus Navicula are noted in the plankton of the lake. The core of phytoplankton abundance and biomass was formed due to small-cell diatoms. On the basis of phytoplankton biomass, the trophic category of the reservoir is indicated, which corresponded to a "very low" class on the S.P. Kitaev scale.Мақалада Солтүстік Қазақстан облысының Менгисор және Становое көлдерінің гидрохимиялық көрсеткіштері мен фитопланктон құрылымы туралы 2021 жылғы көктемгі-күзгі деректер келтірілген. Зерттеуді Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің Ғылым комитеті қаржыландырады (№AP09058158 грант).Зерттеу кезеңінде биогендік қосылыстар фитопланктонның дамуы үшін жеткілікті концентрация шегінде ауытқиды. Көлдердің планктондық альгофлорасында диатомды және жасыл балдырлардың өкілдері анықталды. Әр резервуардағы таксалардың саны тек 3 таксонды құрады. Менгисор көлінің алгоценозы Mougeotia және Zygnema ұрпақтарының жіп тәрізді жасыл балдырларының белсенді дамуымен сипатталды, олар 98-100% мол және 99-100% биомасса құрады. Көктемде көлдің фитопланктонының жалпы биомассасы трофизмнің "орташа" деңгейімен, ал күзде "қалыпты"деңгейімен анықталды. Становое көлінің фитопланктоны Amphora coffeaeformis және Dunaliella salina сияқты жоғары минералданған сулардың шынайы тұрғындарының дамуымен сипатталды. Олардан басқа, көл планктонында Navicula тұқымдасының жалғыз түрлері байқалады. Ядро санын және фитопланктон биомасса есебінен түзілгенін мелкоклеточных диатомовых. Фитопланктонның биомассасы негізінде су қоймасының трофикалық санаты көрсетілген, ол С.П. китаевтың шкаласы бойынша "өте төмен" сыныпқа сәйкес келеді.В статье приводятся весенне-осенние данные за 2021 г. о гидрохимических показателях и структуре фитопланктона озер Менгисор и Становое Северо-Казахстанской области. Исследование финансируется Комитетом науки Министерства образования и науки Республики Казахстан (грант №AP09058158).В период исследовании степень минерализации вод в озерах Северо-Казахстанской области был на стабильном уровне. В планктонной альгофлоре озер были выявлены представители диатомовых и зеленых водорослей. Количество таксонов в каждом водоеме составляло только по 3 таксона. Альгоценоз оз. Менгисор характеризовался активным развитием нитчатых зеленых водорослей родов Mougeotia и Zygnema, которые создавали - 98-100 % численности и 99-100 % биомассы. Весной суммарная биомасса фитопланктона озера определялась «средним» уровнем трофности, а осенью «умеренным». Фитопланктон оз. Становое представлялся развитием истинных обитателей высокоминерализованных вод, таких как Amphora coffeаеformis и Dunaliella salina. Помимо них, в планктоне озера отмечены одиночные виды рода Navicula. Ядро численности и биомассы фитопланктона формировалась за счет мелкоклеточных диатомовых. На основе биомассы фитопланктона указана категория трофности водоема, которое соответствовало «очень низкому» классу по шкале С.П. Китаева
ОПРЕДЕЛЕНИЕ УСТОЙЧИВОСТИ ОБРАЗЦОВ ОЗИМОЙ ПШЕНИЦЫ К ТВЕРДОЙ ГОЛОВНЕ (TILLETIA CARIES (DC.). TUL)
No full textOne among the most common and dangerous diseases of wheat is the common bunt, what is caused by the fungi Tilletia caries (DC.). The quality of wheat infected with common bunt is drastically reduced, and it becomes unsuitable for use as feed. The most effective method of combating smut is considered to be genetic protection of plants, which is achieved by the introduction of new resistant samples to common bunt wheat. The purpose of the study was to determine resistance of wheat to the pathogen Tilletia caries (D.C.) Tul. & C. Tul. To achieve the goal, the study used several methods. These are: Wheat inoculation with Tilletia caries (D.C.) Tul. & C. Tul used the method of A.I. Borggard-Anpilogov, the plant biomass index (NDVI - Normalized Difference Vegetative Index) was measured using a Green Seeker device (Trimble Navigation Limited, USA). When evaluating infected samples with the pathogen Tilletia caries (D.C.) Tul. & C. Tul, the Koishibaev scale was used. For the study, 10 samples of Romanian wheat were taken. Seven Romanian cultivars proved to be highly resistant to disease. These are: F08245G1, PARTNER, F08347G8, F06393GP10, RETEZAT and F07270G2. As a result of calculating the biomass index (NDVI) of 5 genotypes, it turned out to be high. As a result of structural analysis, samples PARTENER, F08245G1 and F08347G8 showed high resistance in four identical characteristics.Күздік бидай үшін аса қауіпті аурулардың бірі қатты қара күйе, оның қоздырғышы Tilletia caries (DC.). Tul. Қатты қара күйемен залалданған бидайдың сапасы күрт төмендеп кетеді тіпті ол мал азықтық жем шөп ретінде де пайдалануға жарамсыз болып қалады. Қатты қара күйе аурумен күресудің ең тиімді әдісі генетикалық қорғану, ол қатты қара күйеге төзімді бидай үлгілерін өндіріске енгізуге мүмкіндік береді. Зерттеу жұмысының мақсаты қатты қара күйенің Tilletia caries (D.C.). Tul. патогеніне бидай үлгілерін сынап, төзімділерін іріктеп алу. Зерттеу жұмысының барысында мақсатқа жету үшін бірнеше міндеттер алға қойылды. Олар: Tilletia caries (D.C.) Tul. & C. Tul патогенімен бидайды инокуляциялауда А.И. Борггардта-Анпилогованың әдісі қолданылды, Green Seeker (Trimble Navigation Limited, USA) – аппараты арқылы өсімдіктің биомассасының индексі өлшенді (NDVI – Normalized Difference Vegetative Index). Бидай үлгілерінің қатты қара күйеге төзімділігін бағалауда М. Қойшыбаев шкаласы қолданылды. Зерттеу материалы ретінде румыниялық бидайлардың 10 үлгісі алынды. Инокуляция үшін Алматы облысының егіс алқаптарынан жинап алынған Tilletia caries (D.C.). Tul. споралары қолданылды. Зерттеу нәтижесінде ауруға жоғары төзімді деп 7 бидай үлгісі ерекшеленді. Олар: F08245G1, PARTNER, F08347G8, F06393GP10, RETEZAT және F07270G2. Зерттеуде қарастырылған бидайлардың ішінде 6 үлгінің индекс биомасса көрсеткіштері жоғары екендігі анықталды.Одной из наиболее вредоносных болезней пшеницы относится твердая головня, возбудителем которой являются грибы Tilletia caries (DC.) Качество пшеницы, зараженной твердой головной, резко снижается, и она становится непригодной для использования в качестве корма. Наиболее эффективным методом борьбы с головней считается генетическая защита растений, которая достигается внедрением в производство новых устойчивых образцов к твердой головне пшеницы. Цель исследований определение устойчивости пшеницы к возбудителю твердой головне (Tilletia caries (D.C.) Tul.). Для достижения цели в исследовании использовалось несколько задачи. Это: При инокуляции пшеницы с возбудителем Tilletia caries (D.C.) Tul. & C.Tul использовали метод А.И. Борггарда-Анпилогова, с помощью устройства Green Seeker (Trimble Navigation Limited, США) измеряли индекса биомассы растений (NDVI - Normalized Difference Vegetative Index). При оценке зараженных образцов с возбудителем Tilletia caries (D.C.) Tul. & C.Tul использовалась шкала Койшибаева. Материалом для исследования послужили 10 образцов румынской пшеницы. В результате исследования 7 сортов пшеницы были определены как высокоустойчивые к заболеванию. Это: F08245G1, PARTNER, F08347G8, F06393GP10, RETEZAT и F07270G2. В результате расчета индекса биомассы (NDVI) 6 генотипов оказался высоким
STUDY OF THE OXIDATION KINETICS OF VEGETABLE OILS AT DIFFERENT TEMPERATURES
Get PDFIn this paper, oxidation was studied using the example of 4 types of vegetable oils: linseed, sunflower, corn and safflower. The kinetics of oxidation of vegetable oils at room temperature was studied. The peroxide value of sunflower, corn and flaxseed oils steadily increased during oil storage compared to safflower oil.The kinetics of oxidation of vegetable oils at different temperatures was also studied. Among the studied samples at 100 °C, for linseed, rapeseed and safflower, the acceleration of the growth of peroxide formation is significantly higher than for olive, corn and sunflower by 2-3 times.The growth rate of the peroxide value in sunflower, olive and corn oil increased significantly at temperatures above 1000C. According to the results of the study of the temperature dependence of the rate of oxidation of vegetable oils, it is recommended in the production process in order to achieve greater oxidative stability of oils, the temperature regime for linseed oil should not exceed 60 ° C, for sunflower oil - 80 ° C.With a further increase in temperature above the identified values, the rate of formation of secondary oxidation products increases, which reduce the taste of linseed oil.In this paper, oxidation was studied using the example of 4 types of vegetable oils: linseed, sunflower, corn and safflower. The kinetics of oxidation of vegetable oils at room temperature was studied. The peroxide value of sunflower, corn and flaxseed oils steadily increased during oil storage compared to safflower oil. The kinetics of oxidation of vegetable oils at different temperatures was also studied. Among the studied samples at 100 °C, for linseed, rapeseed and safflower, the acceleration of the growth of peroxide formation is significantly higher than for olive, corn and sunflower by 2-3 times. The growth rate of the peroxide value in sunflower, olive and corn oil increased significantly at temperatures above 1000C. According to the results of the study of the temperature dependence of the rate of oxidation of vegetable oils, it is recommended in the production process in order to achieve greater oxidative stability of oils, the temperature regime for linseed oil should not exceed 60 ° C, for sunflower oil - 80 ° C. With a further increase in temperature above the identified values, the rate of formation of secondary oxidation products increases, which reduce the taste of linseed oil.In this paper, oxidation was studied using the example of 4 types of vegetable oils: linseed, sunflower, corn and safflower. The kinetics of oxidation of vegetable oils at room temperature was studied. The peroxide value of sunflower, corn and flaxseed oils steadily increased during oil storage compared to safflower oil. The kinetics of oxidation of vegetable oils at different temperatures was also studied. Among the studied samples at 100 °C, for linseed, rapeseed and safflower, the acceleration of the growth of peroxide formation is significantly higher than for olive, corn and sunflower by 2-3 times. The growth rate of the peroxide value in sunflower, olive and corn oil increased significantly at temperatures above 1000C. According to the results of the study of the temperature dependence of the rate of oxidation of vegetable oils, it is recommended in the production process in order to achieve greater oxidative stability of oils, the temperature regime for linseed oil should not exceed 60 ° C, for sunflower oil - 80 ° C. With a further increase in temperature above the identified values, the rate of formation of secondary oxidation products increases, which reduce the taste of linseed oil
ПОЛУЧЕНИЕ КУПАЖА ИЗ РАПСОВОГО И ЛЬНЯНОГО МАСЕЛ ДЛЯ ПОЛУЧЕНИЯ СПРЕДА ФУНКЦИОНАЛЬНОГО НАЗНАЧЕНИЯ
No full textThe method of gas chromatography was used to determine the fatty acid composition of vegetable oils. The qualitative characteristics and fatty acid composition of deodorized refined rapeseed oil, unrefined linseed oil are determined. A blend of vegetable oils with a balanced fatty acid composition was obtained and its quality and fatty acid composition were studied. A balanced fat base for functional spreads has been developed. The main factors affecting the physiological and technological parameters of spreads have been identified. These factors affecting the physiological parameters include the fatty acid composition of the base. Emulsions with a different ratio of milk fat and a blend of vegetable oils have been prepared. Indicators of the content of trans-isomers of fatty acids were also studied. Based on the conducted studies, the optimal ratio of milk fat and a blend of vegetable oils was determined to be 80% milk fat and 20% a blend of rapeseed and linseed oils. Due to the addition of the blend to the composition, the content of trans-isomers of fatty acids in the resulting emulsion was less than in the original product.Бұл жұмыста өсімдік майларының май-қышқыл құрамын анықтау үшін газды хроматография әдісі қолданылды. Дезодорацияланған рафинацияланған рапс майының, рафинацияланбаған зығыр майының сапалық сипаттамалары мен май қышқылының құрамы анықталды. Теңдестірілген май қышқылының құрамы бар өсімдік майларының қоспасы алынып, оның сапасы, сондай-ақ май қышқылының құрамы зерттелді. Функционалды мақсаттағы спредтер үшін теңдестірілген май негізі жасалды. Спредтердің физиологиялық және технологиялық параметрлеріне әсер ететін негізгі факторлар анықталды. Физиологиялық параметрлерге әсер ететін бұл факторға негіздің май қышқылдық құрамы жатады. Сүт майы мен өсімдік майларының әр түрлі қатынасы бар эмульсиялар дайындалады. Сондай-ақ, май қышқылдарының транс-изомерлері құрамының көрсеткіштері зерттелді. Жүргізілген зерттеулер негізінде сүт майы мен өсімдік майы купажының оңтайлы арақатынасы деп, сүт майы 80% және рапс пен зығыр майының 20% купажын құрады. Алынған эмульсияға купаж қосу арқылы май қышқылдарының транс-изомерлерінің бастапқы өнімге қарағанда аз болды.В работе использован метод газовой хроматографии для определения жирно-кислотного состава растительных масел. Определены качественные характеристики и жирнокислотный состав дезодорированного рафинированного рапсового масла, нерафинированного льняного масла. Получен купаж растительных масел со сбалансированным жирнокислотным составом и изучено его качество, а также жирнокислотный состав. Разработана сбалансированная жировая основа для спредов функционального назначения. Выявлены основные факторы, влияющие на физиологические, так и на технологические параметры спредов. К этим факторам, влияющим на физиологические параметры относятся жирно-кислотный состав основы. Приготовлены эмульсии с различным соотношением молочного жира и купажа растительных масел. Также были изучены показатели содержания транс-изомеров жирных кислот. На основе проведенных исследований определено оптимальное соотношение молочного жира и купажа растительных масел составило 80% молочного жира и 20 купаж рапсового и льняного масел. За счет добавления купажа в состав содержанием транс-изомеров жирных кислот в полученной эмульсии было меньше чем в исходном продукте
КОЗОВОДСТВО–СОСТОЯНИЕ И ПЕРСПЕКТИВЫ РАЗВИТИЯ В РЕСПУБЛИКЕ КАЗАХСТАН И АКМОЛИНСКОЙ ОБЛАСТИ
Get PDFThis article analyzes the state of goat breeding in the Republic of Kazakhstan and the Akmola region. The dynamics of the number of goats and the structure of the breed composition in the Republic of Kazakhstan in the period from 1950-2021 by categories of farms, the feeding ration of dairy goats, the necessity for feed and sowing areas in the Republic of Kazakhstan and the Akmola region for the production of canned feed from annual and perennial fodder crops with year-round keeping of goats. The necessity of creating raw material conveyors for goat farms on the basis of rational management of natural feed resources, taking into account the peculiarities of the soil and climatic zones of the republic without large capital investments, is substantiated. The results of research conducted within the framework of grant funding under the project of the Ministry of Education and Science of the Republic of Kazakhstan for young scientists for year-round provision of full-fledged feed for dairy goats in the goat breeding farm of LLP "Breeding farm Zerenda" focused on the production of goat milk and its processed products are shownБұл мақалада Қазақстан Республикасы мен Ақмола облысындағы ешкі шаруашылығының жағдайына талдау жасалған. 1950-2021 жылдар аралығындағы кезеңде шаруашылықтардың санаттары бойынша Қазақстан Республикасындағы ешкі басы санының динамикасы мен тұқымдық құрамының құрылымы, сүтті ешкілерді азықтандыру рационы, жыл бойы ешкілерді ұстау кезінде біржылдық және көпжылдық малазықтық дақылдардан консервіленген малазықтарды өндіру үшін Қазақстан Республикасы және Ақмола облысы бойынша жем-шөпке және егістік алаңдарына деген қажеттілік көрсетілген. Республиканың топырақ-климаттық аймақтарының ерекшеліктерін ескере отырып, табиғи жем-шөп ресурстарын ұтымды пайдалану негізінде ешкі шаруашылығы үшін ауқымды салымдарсыз шикізат конвейерлерін құру қажеттілігі негізделген. "Зеренді асыл тұқымды шаруашылығы" ЖШС-де ешкі сүтін және оның өнімдерін қайта өңдеп өндіруге бағытталған сүтті ешкілерді жыл бойы толыққанды жем-шөппен қамтамасыз ету үшін ҚР БҒМ –нің жас ғалымдар жобасы бойынша гранттық қаржыландыру шеңберінде жүргізілген зерттеулердің нәтижелері көрсетілген.В данной статье проанализировано состояние козоводства в Республике Казахстан и Акмолинской области. Показана динамика численности поголовья коз и структура породного состава в Республике Казахстан в период с 1950-2021 гг. по категориям хозяйств, рацион кормления молочных коз, потребность в кормах и площадях посева по Республике Казахстан и по Акмолинской области для производства консервированных кормов из однолетних и многолетних кормовых культур при круглогодичном содержании коз. Обоснована необходимость создания сырьевых конвейеров для козоводческих хозяйств на основе рационального управления природными кормовыми ресурсами с учетом особенностей почвенно-климатических зон республики без больших капитальных вложений. Показаны результаты исследований проведенных в рамках грантового финансирования по проекту МОН РК для молодых ученых для круглогодичного обеспечения полноценными кормами молочных коз в козоводческом хозяйстве ТОО «Племенное хозяйство Зеренда» ориентированного на производство козьего молока и продуктов его переработки
МОНИТОРИНГ СОРНЯКОВ НА ПОСЕВАХ ЯЧМЕНЯ
No full textThe number of weeds in crops of grain crops in Western Kazakhstan is growing from year to year: creeping wheatgrass, field dyak, field sow thistle, common wild oat, amaranth, etc. The reasons for the deterioration of the phytosanitary state of agrophytocenoses are an increase in the area of fallows, deviations from scientifically based crop farming systems and, as a result, not maintaining a scientifically based crop rotation system. Taking into account the current phytosanitary state of agricultural crops and the introduction of extensive farming, it is necessary to apply various chemical methods in a timely manner to reduce the degree of weed infestation. The use of chemicals is regulated by economic efficiency, which limits their use, but at the same time, studies show that the use of high-energy processing methods is decreasing. The rational combination of agrotechnical and chemical means in weed control in resource-saving technologies ensures effective soil management with minimal tillage methods. In the fields of spring crops, weeds reduce yields by 20% or more, and in this regard, the use of effective chemicals for weed control in barley crops is an urgent task of the national economy. To date, the chemical method of weed control in cereal crops is undoubtedly one of the most cost-effective methods of plant protection.Батыс Қазақстанның ауылшаруашылығы дақылдарының егістерінде жылдан жылға зиянды арамшөптердің саны артып келеді: жатаған бидайық, егіс қалуені, кәдімгі қарасұлы, мысық құйрық және т.б. Агрофитоценоздардың фитосанитарлық жағдайының нашарлауына әкелген себептердің жиынтығына тыңайған жерлер алқаптарының ұлғаюы, егіс алқаптарының ғылыми негізделген құрылымынан ауытқуы және соның салдарынан ауыспалы егістердің сақталмауы жатады.Егістіктердің қазіргі фитосанитарлық жағдайын, экстенсивті егіншілікті ескере отырып, арамшөптердің зақымдану шегін төмендету үшін әртүрлі химиялық әдістерді уақытылы қолдану қажет болады.Химиялық заттарды пайдалану экономикалық тиімділікпен реттеледі, бұл оларды пайдалануды шектейді, бірақ сонымен бірге жүргізілген зерттеулер көрсеткендей, өңдеудің жоғары энергетикалық әдістерін қолдану азайтады.Арамшөптермен күресуде агротехникалық және химиялық құралдарының ресурс үнемдейтін технологияларындағы ұтымды комбинациясы ол топырақты өңдеудің минималды әдістерімен тиімді күресуді қамтамасыз етеді.Жаздық дәнді дақылдардың егістіктерінде арамшөп өсімдіктері өнімділікті 20% немесе одан да көп төмендетеді. Осыған байланысты арпа дақылдарының егістіктерінде арамшөптермен күресудің тиімді химиялық құралдарын қолдану кезек күттірмейтін халық шаруашылығының негізгі міндеті болып табылады.Бүгінгі таңда дәнді дақылдар егістіктерінде арамшөптермен күресудің химиялық әдісі, сөзсіз, экономикалық жағынан тиімді әдістердің бірі болып табылады.Количество сорняков в посевах зерновых культур Западного Казахстана растет из года в год: пырей ползучий, бодяк полевой, осот полевой, овсюг обыкновенный, щирица и др. Причинами ухудшения фитосанитарного состояния агрофитоценозов являются увеличение площади залежей, отклонения от научно обоснованной систем ведения земледелия сельскохозяйственных культур и, как следствие, не сохранение научно обоснованной системы севооборота полевых культур. Учитывая современное фитосанитарное состояние посевов сельскохозяйственных культур и введение экстенсивного земледелия, необходимо своевременно применять различные химические методы для снижения степени поражения сорняками. Использование химикатов регламентируется экономической эффективностью, что ограничивает их использование, но в то же время исследования показывают, что сокращается использование высокоэнергетических способов переработки. Рациональное сочетание агротехнических и химических средств в борьбе с сорняками в ресурсосберегающих технологиях, обеспечивает эффективное управление почвами при минимальных приемах обработки. На полях яровых культур сорняки снижают урожайность на 20% и более, и в связи с этим применение эффективных химических средств для борьбы с сорняками на посевах ячменя является актуальной задачей народного хозяйства. На сегодняшний день химический метод борьбы с сорняками в посевах зерновых культур, несомненно, является одним из наиболее рентабельных методов защиты растений
MONITORING THE CONDITION OF THE HORSES OF THE KOSTANAYBREEDS IN NORTHERN KAZAKHSTAN
Get PDFThe article provides an analysis of the current state of Kustanay breed of horses in the Northern region of Kazakhstan. More than 100 heads of breeding horses of Kustanay breed were recorded and described, incl. 9 breeders, 44 broodmare and 79 heads of young animals of different ages in three regions of Kazakhstan. 60% of the horse population of chestnut, 40% of bay. The height at the shoulder of the broodmares is 156 cm, the oblique body length is 155 cm, the chest girth is 180 cm, the girth of the metacarpus is 19.5 cm. Studhorses are 150-153 180-20.2 cm, respectively. 38% of studhorses are linear - belong to lines 464 Neon and 494 Fort. Average, measurements are somewhat lower than those of horses recorded in the IV volume of the State Book of breeding horses of Kustanay breed (2009), while they correspond to the standard. The probable reason is the evasion of selection and breeding work in the direction of improving the remote characteristics of the massif - orientation to the so-called “baiga” distances. An increase in the index of stretching was revealed against the background of a decrease in flattening and massiveness, with a stable bone index. The se characteristics contribute to ensuring endurance when used at "baiga" distances, which is confirmed by the performance results presented in the article.Мақалада Қазақстанның Солтүстік өңіріндегі Қостанай жылқы тұқымының қазіргі жағдайына талдау жасалған. Қазақстанның үш облысында Қостанай тұқымының 100 ден астам асыл тұқымды жылқысы тіркеліп, сипатталған, соның ішінде әртүрлі жастағы 9 айғырлар, 44 бие және 79 бас төл. Жылқы популяциясының 60% қызыл, 40% шығанақ. Биелердің құрақ тұсындағы биіктігі 156 см, дененің қиғаш бөлігінің ұзындығы 155 см, кеуде қуысы 180 см, төбе асты ені -19,5 см. Асыл айғырлар сәйкесінше 150- 153-180-20,2 см. Айғыр-өндірушілердің 38% сызықты болып табылады - 464 Неон және 494 Форт желілеріне жатады. Орташа алғанда өлшемдер Қостанай тұқымды асыл тұқымды жылқылардың мемлекеттік кітабының IV томында (2009 ж.) жазылған жылқылардан біршама төмен, бірақ олар стандартқа сәйкес келеді. Ықтимал себебі массивтің шалғай сипаттамаларын жақсарту бағытында селекциялық-асыл тұқымдық жұмыстарды жүргізуден жалтару – «байга» деп аталатын қашықтықтарға бағдарлау. Сүйек индексі тұрақты, тегістелу мен массивтіліктің төмендеуі фонында созылу индексінің жоғарылауы анықталды. Бұл сипаттамалар мақалада келтірілген өнімділік нәтижелерімен расталған «шығары» қашықтықта қолданған кезде төзімділікті қамтамасыз етуге ықпал етеді.The article provides an analysis of the current state of Kustanay breed of horses in the Northern region of Kazakhstan. More than 100 heads of breeding horses of Kustanay breed were recorded and described, incl. 9 breeders, 44 broodmare and 79 heads of young animals of different ages in three regions of Kazakhstan. 60% of the horse population of chestnut, 40% of bay. The height at the shoulder of the broodmares is 156 cm, the oblique body length is 155 cm, the chest girth is 180 cm, the girt of the metacarpus is 19.5 cm. Studhorses are 150-153- 180-20.2 cm, respectively. 38% of studhorses are linear - belong to lines 464 Neon and 494 Fort. Average, measurements are somewhat lower than those of horses recorded in the IV volume of the State Book of breeding horses of Kustanay breed (2009), while they correspond to the standard. The probable reason is the evasion of selection and breeding work in the direction of improving the remote characteristics of the massif - orientation to the so-called “baiga” distances. An increase in the index of stretching was revealed against the background of a decrease in flattening and massiveness, with a stable bone index. These characteristics contribute to ensuring endurance when used at "baiga" distances, which is confirmed by the performance results presented in the article
COLLECTION OF MICROORGANISMS – BIORESOURCES AND DATABASE
Get PDFThe Republican Collection of Microorganisms (RCM) is a depository of industrial microorganisms intended for research and analytical work, for the organization of biotechnological production.The Biobank of industrial microorganisms of the RCM stores more than 700 strains from various taxonomic groups (bacteria, actinomycetes, yeast, mycelial fungi). In Kazakhstan, there is no single annotated database (DB) of collectible strains of industrial microorganisms, including information about their- and genotypic characteristics.In this regard, the VRCM is working on the creation of a database, containing the genetic characteristics of deposited strains of industrial microorganisms.To compare genomes, the BLAST+ software package (Basic Local Alignment Search Tool) is used according to the instructions of the National Center for Biotechnology Information (NCBI).The creation of a database of genomic sequences of microorganisms based on the BLAST computer program (nucleotide group) and the storage of information in the Biobank of industrial microorganisms of the RCM will contribute to improving the quality of service function and safety of collection cultures. Республикалық микроорганизмдер коллекциясы (РМК) ғылыми-зерттеу және талдау жұмыстарын жүргізуге, биотехнологиялық өндірісті ұйымдастыруға арналған өндірістік микроорганизмдердің депозитарийі. РКМ Өндірістік микроорганизмдер биобанкінде әртүрлі таксономиялық топтардан (бактериялар, актиномицеттер, ашытқылар, жіп тәрізді саңырауқұлақтар) 700-ден астам штамдар сақталады. Қазақстанда өнеркәсіптік микроорганизмдердің коллекциялық штаммдарының, оның ішінде олардың фено- және генотиптік сипаттамалары туралы мәліметтердің бірыңғай аннотацияланған деректер базасы (БҚ) жоқ. Осыған байланысты РҚМ өнеркәсіптік микроорганизмдердің тұндырылған штаммдарының генетикалық сипаттамаларын қамтитын мәліметтер базасын құру бойынша жұмыс жүргізуде. Геномдарды салыстыру үшін Ұлттық биотехнологиялық ақпарат орталығының (NCBI) нұсқауларына сәйкес BLAST+ (Basic Local Alignment Search Tool) бағдарламалық пакеті пайдаланылды. BLAST компьютерлік бағдарламасы (нуклеотидтер тобы) негізінде микроорганизмдердің геномдық реттілігінің деректер қорын құру және ақпаратты ӨКМ Өнеркәсіптік микроорганизмдер биобанкінде сақтау қызмет көрсету функциясының сапасын және коллекциялық дақылдардың қауіпсіздігін арттыруға мүмкіндік береді.The Republican Collection of Microorganisms (RCM) is a depository of industrial microorganisms intended for research and analytical work, for the organization of biotechnological production.The Biobank of industrial microorganisms of the RCM stores more than 700 strains from various taxonomic groups (bacteria, actinomycetes, yeast, mycelial fungi). In Kazakhstan, there is no single annotated database (DB) of collectible strains of industrial microorganisms, including information about their- and genotypic characteristics.In this regard, the VRCM is working on the creation of a database, containing the genetic characteristics of deposited strains of industrial microorganisms.To compare genomes, the BLAST+ software package (Basic Local Alignment Search Tool) is used according to the instructions of the National Center for Biotechnology Information (NCBI).The creation of a database of genomic sequences of microorganisms based on the BLAST computer program (nucleotide group) and the storage of information in the Biobank of industrial microorganisms of the RCM will contribute to improving the quality of service function and safety of collection cultures.