Kazakh Agrotechnical Research University OJS
Not a member yet
1120 research outputs found
Sort by
ТҮРКІСТАН ОБЛЫСЫ ЖАҒДАЙЫНДА ӨСІРІЛГЕН МАЙБҰРШАҚТЫҢ ӨНІМДІЛІГІНЕ ТЫҢАЙТҚЫШТАРДЫҢ ӘСЕРІ: бұршақ саны; майбұршақ; микротыңайтқыш; өнімділік; сорт(түрі); тыңайтқыш;
No full textThis article discusses two types of soybean plant nutrition - the use of phosphorus-potassium fertilizers and phosphorus-potassium fertilizers with microfertilizers. At present, it is important not only to make efforts towards increasing the productivity of soybean cultivation, but it is equally important to improve the quality of the resulting products by optimizing plant nutrition. One of the valuable protein-oil crops is soybean. Cultivation of soybeans has a large production potential, and is explained by the highest yield of protein and oil per unit area. About 400 types of food products are produced from the above-mentioned oilseed. The studies were carried out on the experimental site of the South-Western Research Institute of Animal Husbandry and Plant Growing LLP. It was established that the number of seeds in the variety " Lastochka " on the control variant was 1766.4 pcs/m2, in the variety "Akku" - 2097.6 and in the variety "Galina" - 1967.6 pcs/m2. In the variant of the use of phosphorus-potassium fertilizers and trace elements MoВ, the excess of the number of seeds was, respectively, for the variety "Lastochka" by 101.6%; in the variety "Akku" by 103.0% and in the variety "Galina" by 103.6%.Бұл мақалада майбұршақ өсімдігінің қоректенуінің екі түрі қарастырылады фосфор-калий тыңайтқыштарын және микроэлементтері бар фосфор-калий тыңайтқыштарын қолдану. Ағымдағы кезеңде майбұршақ өнімділігін арттыру бойынша іс-шараларды жүргізу ғана емес, сонымен қатар өсімдіктердің қоректенуін оңтайландыру арқылы алынған өнімнің сапасын арттыру маңызды. Бағалы ақуызды-майлы дақылдардың бірі – майбұршақ. Майбұршақ дақылдарын өсіру үлкен өндірістік әлеуетке ие және аудан бірлігінен ақуыз бен майдың ең жоғары өнімділігімен түсіндіріледі. Жоғарыда аталған майлы дақылдардан азық-түліктің 400-ге жуық түрі шығарылады. Зерттеулер «Оңтүстік-Батыс мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы ғылыми зерттеу институты» ЖШС тәжірибе алаңында жүргізілді. Бақылау нұсқасы бойынша «Ласточка» сортында тұқым саны 1766,4 дана/м2, «Аққу» сортында 2097,6 және «Галина» сортында 1967,6 дана/м2 болғаны анықталды. Фосфорлы-калийлі тыңайтқыштар мен микроэлементтер МоВ қолдану нұсқасында тұқым санының артық болуы сәйкесінше «Ласточка» сорты бойынша 101,6% құрады; «Аққу» сортында 103,0%-ға, «Галина» сортында 103,6%-ға.Бұл мақалада майбұршақ өсімдігінің қоректенуінің екі түрі қарастырылады фосфор-калий тыңайтқыштарын және микроэлементтері бар фосфор-калий тыңайтқыштарын қолдану. Ағымдағы кезеңде майбұршақ өнімділігін арттыру бойынша іс-шараларды жүргізу ғана емес, сонымен қатар өсімдіктердің қоректенуін оңтайландыру арқылы алынған өнімнің сапасын арттыру маңызды. Бағалы ақуызды-майлы дақылдардың бірі – майбұршақ. Майбұршақ дақылдарын өсіру үлкен өндірістік әлеуетке ие және аудан бірлігінен ақуыз бен майдың ең жоғары өнімділігімен түсіндіріледі. Жоғарыда аталған майлы дақылдардан азық-түліктің 400-ге жуық түрі шығарылады. Зерттеулер «Оңтүстік-Батыс мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы ғылыми зерттеу институты» ЖШС тәжірибе алаңында жүргізілді. Бақылау нұсқасы бойынша «Ласточка» сортында тұқым саны 1766,4 дана/м2, «Аққу» сортында 2097,6 және «Галина» сортында 1967,6 дана/м2 болғаны анықталды. Фосфорлы-калийлі тыңайтқыштар мен микроэлементтер МоВ қолдану нұсқасында тұқым санының артық болуы сәйкесінше «Ласточка» сорты бойынша 101,6% құрады; «Аққу» сортында 103,0%-ға, «Галина» сортында 103,6%-ға
РЕЗУЛЬТАТЫ ИЗМЕНЕНИЯ ПАРАМЕТРОВ ЖЕСТКОСТИ И РН- ФАКТОРА ВОДОПРОВОДНОЙ ВОДЫ ГОРОДА АСТАНА ПОСЛЕ ВОЗДЕЙСТВИЯ НА НЕЕ ПОСТОЯННЫМИ МАГНИТАМИ: накипь; жесткость воды; системы очистки воды; электромагнитная очистка.
No full textIt is well known that increased water hardness negatively affects hot water supply systems in both domestic and industrial heat exchange devices. Interest in topics such as eliminating water hardness, preventing scale and others related to water softening has grown, especially in the 2000. This growth is due to the need to prevent the formation of calcium carbonate scale for more efficient heat exchange systems and reduce energy consumption. The article is devoted to the study of the level of water hardness and pH factor in certain areas of Astana, as well as ways to reduce its hardness and eliminate scale in water supply systems and household heating appliances. With the help of an experimental sample of a magnetic water treatment device, results were obtained to improve the quality of water and increase its pH factor.In this article, the chemical processes of crystallization of hardness salts areconsidered in great detail and the causes of their formation are identified.Хорошо известно, что повышенная жесткость воды отрицательно влияет на системы горячего водоснабжения как в бытовых, так и в промышленных теплообменных устройствах. Интерес к таким темам, как устранение жесткости воды, предотвращение накипи и другие, связанные с умягчением воды, вырос, особенно в 2000-х годах. Этот рост обусловлен необходимостью предотвращения образования накипи карбоната кальция для более эффективных систем теплообмена и снижения потребление энергии. Статья посвящена вопросам исследования уровня жесткости воды и рН фактора в определенных районах города Астаны, а также способам уменьшения ее жесткости и устранения накипи в системах водоснабжения и в бытовых нагревательных приборах. При помощи экспериментального образца устройства магнитной обработки воды, были получены результаты по улучшению качества воды и повышению ее рН- фактора.Хорошо известно, что повышенная жесткость воды отрицательно влияет на системы горячего водоснабжения как в бытовых, так и в промышленных теплообменных устройствах. Интерес к таким темам, как устранение жесткости воды, предотвращение накипи и другие, связанные с умягчением воды, вырос, особенно в 2000-х годах. Этот рост обусловлен необходимостью предотвращения образования накипи карбоната кальция для более эффективных систем теплообмена и снижения потребление энергии. Статья посвящена вопросам исследования уровня жесткости воды и рН фактора в определенных районах города Астаны, а также способам уменьшения ее жесткости и устранения накипи в системах водоснабжения и в бытовых нагревательных приборах. При помощи экспериментального образца устройства магнитной обработки воды, были получены результаты по улучшению качества воды и повышению ее рН- фактора. В данной статье очень подробно рассмотрены химические процессы кристаллизации солей жесткости и выявлены причины их образования
ҚЫЗЫЛАҒАШ СУҚОЙМАСЫНЫҢ ИХТИОФАУНАСЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ (БАЛҚАШ – АЛАКӨЛ БАССЕЙНІ): аборигенді; бөгде; алуантүрлілік; ихтиофауна; таралуы; түрлік құрамы; Қызылағаш суқоймасы.
No full textThe article describes the species diversity of the ichthyofauna of the Kyzylagash reservoir belonging to the Balkhash-Alakol basin. The taxonomic composition of the fish of the studied reservoirs was made up of aborigines, introduced fish, commercial fish, and also non-commercial fish. As a result of the study, it was revealed that the ranges and the number of native fish are decreasing, the range of distribution of introduced fish is expanding, and the species diversity is increasing. During the study, native and alien fish species belonging to the family Cyprinidae, Balitoridae and Channiidae were discovered. Native: balkhash marinka Schizothorax argentatus (Kessler, 1874), naked osman Diptychus dybowskii (Kessler, 1874), common minnow Phoxinusp phoxinus (Linnaues, 1758), plain loach Triplophysa labiata (Kessler, 1874), Severtsov’s loach Triplophysa sewerzowii (G.Nikolsky, 1938), spotted thicklip loach Triplophysa strauchi (Kessler, 1874), tibetan stone loach Triplophysa stoliczkai (Steindachner, 1866). Alien fish species were also noted here: Pseudorasbora Pseudorasbora parva (Temminck et Schlegel, 1846), snakehead Channa argus (Cantor, 1842). Of the rare native fish species, there are Balkhash marinka, plain loach, Severtsov’s loach and spotted thicklip loach. The study was funded by the Ministry of Ecology, Geology and Natural Resources of the Republic of Kazakhstan (Grant BR10264205). Мақалада Балқаш-Алакөл бассейніне жататын маңызы бар Қызылағаш суқоймасының ихтиофаунасының алуантүрлілігі сипатталған. Зерттелген суқоймалардың таксономиялық құрылымын аборигенді, интродуцент, кәсіптік маңызы бар және кәсіптік маңызы жоқ балықтар құрады. Зерттеу нәтижесінде аборигенді балықтардың таралу аймақтары қысқарып, саны азайғаны, ал интродуцент бөгде балықтардың таралуы аймағы кеңейіп, түрлік құрамының артқаны анықталды. Зерттеу барысында Cyprinidae, Balitoridae және Channiidae тұқымдасына жататын аборигенді және бөгде балық түрлері кездесті. Аборигенді балықтар: балқаш қара балығы Schizothorax argentatus (Kessler, 1874), қабыршақсыз көкбас Diptychus dybowskii (Kessler,1874), кәдімгі гольян Phoxinusp phoxinus (Linnaues, 1758), біртүсті талма-балық Triplophysa labiata (Kessler, 1874), северцов талма - балығы Nemacheilus sewerzowii (G. Nicolsky, 1938), теңбіл талма-балық Triplophysa strauchi (Kessler, 1874), тибет талма-балығы Triplophysa stoliczkai (Steindachner, 1866). Бөгда балық түрлері: амур шабағы Pseudorasbora parva (Temminck et Schlegel, 1846), жыланбас балық Channa argus (Cantor, 1842). Сирек кездесетін аборигенді балықтардың ішінде балқаш қара балығы, біртүсті талма - балығы, северцов талма – балығы және теңбіл талма-балық кездесті. Зерттеуді Қаза стан Республикасының экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі қаржыландырды (Грант BR10264205).Мақалада Балқаш-Алакөл бассейніне жататын маңызы бар Қызылағаш суқоймасының ихтиофаунасының алуантүрлілігі сипатталған. Зерттелген суқоймалардың таксономиялық құрылымын аборигенді, интродуцент, кәсіптік маңызы бар және кәсіптік маңызы жоқ балықтар құрады. Зерттеу нәтижесінде аборигенді балықтардың таралу аймақтары қысқарып, саны азайғаны, ал интродуцент бөгде балықтардың таралуы аймағы кеңейіп, түрлік құрамының артқаны анықталды. Зерттеу барысында Cyprinidae, Balitoridae және Channiidae тұқымдасына жататын аборигенді және бөгде балық түрлері кездесті. Аборигенді балықтар: балқаш қара балығы Schizothorax argentatus (Kessler, 1874), қабыршақсыз көкбас Diptychus dybowskii (Kessler,1874), кәдімгі гольян Phoxinusp phoxinus (Linnaues, 1758), біртүсті талма-балық Triplophysa labiata (Kessler, 1874), северцов талма - балығы Nemacheilus sewerzowii (G. Nicolsky, 1938), теңбіл талма-балық Triplophysa strauchi (Kessler, 1874), тибет талма-балығы Triplophysa stoliczkai (Steindachner, 1866). Бөгда балық түрлері: амур шабағы Pseudorasbora parva (Temminck et Schlegel, 1846), жыланбас балық Channa argus (Cantor, 1842). Сирек кездесетін аборигенді балықтардың ішінде балқаш қара балығы, біртүсті талма - балығы, северцов талма – балығы және теңбіл талма-балық кездесті. Зерттеуді Қаза стан Республикасының экология, геология және табиғи ресурстар министрлігі қаржыландырды (Грант BR10264205)
ИЗУЧЕНИЕ КОЛЛЕКЦИОННЫХ СОРТООБРАЗЦОВ ЧЕЧЕВИЦЫ В УСЛОВИЯХ СЕВЕРНОГО КАЗАХСТАНА
Get PDFGlobal warming climate change leads to more and more increasing areas periodically affected by drought. In this regard, the demand to expand the cultivation zone for drought tolerant crops, including lentil, is strongly occurred in agriculture. The economically important traits in lentil germplasm collection grown in environment of Northern Kazakhstan were studied and present in the paper. The aim of this study was to identify the most promising lentil genotypes from the collection with high capacity for the adaptation, with a complex of economically important traits and significant potential yield, based on the field trial analysis in environment of Northern Kazakhstan. The presented data were obtained during the study (2020-2021) on the experimental field trials of A.I. Baraev Scientific and Production Center of Cereal Crops. The genetic resources for of individual traits and complex of economically important traits were identified during comprehensive analyses for further breeding program of lentil crop in the region.Жаһандық климаттың жылынуға қарай өзгеруі көп аумақтардың мезгіл-мезгіл құрғақшылықтан зардап шегуіне әкеледі. Сол себепке байланысты ауыл шаруашылығында құрғақшылыққа төзімді дақылдарды, оның ішінде жасымық дақылын өсіру аймағын кеңейту қажеттілігі туындады. Бұл мақалада Солтүстік Қазақстан жағдайында өсірілетін жасымық үлгілерінің шаруашылық құнды ерекшеліктері қарастырылған. Зерттеудің мақсаты – бейімділік қабілеті жоғары, шаруашылық құнды белгілер кешені және потенциалды өнімділігінің айтарлықтай деңгейі бар Солтүстік Қазақстанның топырақ-климаттық жағдайлары үшін жасымықтың ең перспективты коллекциясын анықтау. Зерттеулер барысында (2020-2021 ж.ж.) А.И. Бараева. тәжірибелік алаңында алынған мәліметтер қарастырылады. Кешенді зерттеу негізінде өлкедегі мәдениетті одан әрі іріктеу үшін шаруашылық-бағалы белгілердің жеке және кешенді көздері анықталды.Всемирное потепление климата приводит к расширению географических ареалов, попадающих под воздействие засухи. В связи с этим, в земледелии возникла потребность увеличение зон возделывания культур устойчивых к засухе, одной из которых является чечевица (Lens culinaris). В данной статье представлены результаты изучения хозяйственно-ценных признаков образцов из генетической коллекции чечевицы, которые выращивалив условиях Северного Казахстана. Целью исследования является выявление коллекционных сортообразцов чечевицы, наиболее перспективных для местных почвенно-климатических условий возделывания и обладающих высокими адаптационными возможностями, комплексом хозяйственно-ценных признаков и значительным уровнем потенциальной урожайности. Представлен анализ данных, полученные при проведении исследований в 2021 г. на опытном участке Научно-производственного центра зернового хозяйства имени А.И. Бараева. На основе разностороннего изучения выявлены источники существенных признаков и комплекса хозяйственно-ценных признаков для последующего отбора культуры чечевицы в регионе
РАСПРОСТРАНЕННОСТЬ БОЛЕЗНЕЙ МОЧЕВЫВОДЯЩИХ ПУТЕЙ У КОШЕК
Get PDFThe article presents a retrospective analysis of urinary tract diseases in 84 cats with pain and uremic syndromes in the conditions of the Byzantium veterinary clinic in the city of Nur-Sultan (Republic of Kazakhstan). The study is aimed at assessing the prevalence of pathology depending on the age, breed and gender of cats based on clinical, biochemical and special research methods. The ratio of urinary tract diseases is represented by such diseases as: feline idiopathic cystitis (FIC; 28.6%), urinary tract infection (UTI; 30.9%), urolithiasis (16.7%), urethral plugs (UP; 21 .4%) and neoplasia (2.4%). Assessment of clinical symptoms revealed pollakiuria (47.6%), stranguria (42.8%), hematuria (57.1%); The leading symptom in infections and cystitis was hematuria (83.3%), in urolithiasis stranguria was 85.7%. With urolithiasis, the mean age of diseased cats was 4.1 years, which is significantly higher (P<0.05) than the age of cats diagnosed with cystitis. In cats of the British breed, UTI and FCI were registered in the same number of animals and amounted to a total of 57.2%; UP -17.9%, urolithiasis - 21.4%. In outbred cats, infections were recorded in 46.9%, cystitis in 31.3%, urethral plugs in 6.3% and urolithiasis in 15.6%. The percentage of diseases in males was higher than in females by 73.8%. In sick cats with urolithiasis, uroliths were found in 92.6%; the content of struvite was slightly higher than that of oxalates (53.7% and 46.3%, respectively).Мақалада Нұр-Сұлтан қаласындағы (Қазақстан Республикасы) Византия ветеринарлық клиникасында ауырсыну және уремиялық синдромдармен ауыратын 84 мысықтың зәр шығару жолдары ауруларының ретроспективті талдауы берілген. Зерттеу клиникалық, биохимиялық және арнайы зерттеу әдістеріне негізделген мысықтардың жасына, тұқымына және жынысына байланысты патологияның таралуына бағытталған. Зәр шығару жолдары ауруларының арақатынасы: мысықтардың идиопатиялық циститі (МИЦ; 28,6%), зәр шығару жолдарының инфекциясы (ЗЖИ; 30,9%), уролитиаз (16,7%), уретральды тығындар (УТ; 21,4%) және неоплазия (2,4%). Клиникалық симптомдарды бағалау кезінде поллакиурия (47,6%), странгурия (42,8%), гематурия (57,1%) анықталды; инфекциялар мен циститте жетекші симптом гематурия (83,3%), уролитиаз ауруында - странгурия 85,7%. Уролитиаз кезінде ауру мысықтардың орташа жасы 4,1 жасты құрады, бұл цистит диагнозы қойылған мысықтардың жасынан айтарлықтай жоғары (P<0,05). Британдық тұқымды мысықтарда ЗЖИ және МИЦ аурулары бірдей санында тіркелді және барлығы 57,2% құрады; УТ - 17,9%, уролитиаз - 21,4% кездеседі. Асыл тұқымды емес мысықтарда инфекциялар 46,9%, цистит 31,3%, уретральды тығындар 6,3% және уролиаз 15,6% деңгейінде тіркелді. Еркек мысықтарда, әйел өкілдеріне қарағанда зәр шығару жолдарының аурулары 73,8%-ға жиі кездеседі. Несеп тас ауруы бар ауру мысықтардың 92,6% уролиттер табылды; струвиттердің мөлшері оксалаттарға қарағанда біршама жоғары болды (тиісінше 53,7% және 46,3%).В статье представлен ретроспективный анализ болезней мочевыводящих путей у 84 кошек с болевым и уремическим синдромами в условиях ветеринарной клиники «Византия» города Нур-Султан (Республика Казахстан). Исследование направлено на оценку распространения патологии в зависимости от возраста, породы и половой принадлежности кошек на основании клинических, биохимических и специальных методов исследований. Соотношение заболеваний мочевыводящих путей представлено такими болезнями как: идиопатический цистит кошек (ИЦК; 28,6%), инфекция мочевыводящих путей (ИМП; 30,9%), мочекаменная болезнь (МКБ;16,7%), уретральные пробки (УП; 21,4%) и неоплазия (2,4%). Оценка клинических симптомов выявила поллакиурию (47,6%), странгурию (42,8%), гематурию (57,1%); ведущим симптомом при инфекциях и цистите была гематурия (83,3%), при МКБ странгурия составлила 85,7%. При МКБ средний возраст заболевших кошек составил 4,1 года, что достоверно выше (Р<0,05) возраста кошек с диагнозом цистит. У кошек британской породы ИМП и ИЦК регистрировались у одинакового количества животных и составили в сумме 57,2%; УП -17,9%, МКБ – 21,4%. У беспородных кошек в 46,9% регистровали инфекции, в 31,3% циститы, в 6,3% пробки уретры и в 15,6% МКБ. Процент заболеваний у самцов был выше чем у самок на 73, 8 %. У больных кошек с диагнозом МКБ в 92,6% случаев диагностировали уролиты; содержание струвитов было несколько больше чем оксалатов (53,7% и 46,3%, соответственно)
ИЗУЧЕНИЕ ПИТАТЕЛЬНОЙ ЦЕННОСТИ ОТХОДОВ МАСЛИЧНЫХ КУЛЬТУР
No full textThe article presents the results of the vitamin and mineral composition of walnut shells. Three varieties of walnut growing in the southern regions of the Republic of Kazakhstan were studied. The results obtained show the presence of beta-carotene, vitamins C, E, macro and microelements in the walnut shell. Crushed walnut shell is a universal environmentally friendly raw material with unique physical characteristics and chemical properties, which finds a wide range of applications in various fields of industry. Crushed walnut shell is an organic, biodegradable raw material. Also, crushed walnut shells are raw materials for the cosmetic, pharmaceutical, food, fuel industries, colmatants, abrasives, fillers, additives, granulates, sorbents. Crushed walnut shell is environmentally friendly, non-toxic, does not pose a danger to human health and the environment, and therefore has wide application in various branches of the food and processing industry. The purpose of this study is to study the vitamin and mineral composition of walnut shell, for its use in the food industry, for food enrichment.Мақалада грек жаңғағы қабығының дәрумендері мен минералды құрамының нәтижелері келтірілген. Қазақстан Республикасының оңтүстік аймақтарында өсетін грек жаңғағының үш сорты зерттелді. Алынған нәтижелер жаңғақ қабығында β-каротин, С, Е дәрумендері, макро және микроэлементтердің болуын көрсетеді.Ұсақталған грек жаңғағы қабығы - бұл ерекше физикалық сипаттамалары мен химиялық қасиеттері бар әмбебап экологиялық таза шикізат, ол өнеркәсіптің әртүрлі салаларында кеңінен қолданылады. Ұсақталған жаңғақ қабығы органикалық, биологиялық ыдырайтын шикізат болып табылады. Сондай - ақ, ұсақталған грек жаңғағы қабығы - бұл косметикалық, фармацевтикалық, тамақ, отын салаларына арналған шикізат, кольматанттар, абразивтер, толтырғыштар, қоспалар, түйіршіктер, сорбенттер болып табылады. Грек жаңғағының ұсақталған қабығы экологиялық таза, улы емес, адам денсаулығы мен қоршаған ортаға қауіп төндірмейді, сондықтан ол тамақ және өңдеу өнеркәсібінің әртүрлі салаларында кеңінен қолданылады. Бұл зерттеудің мақсаты – грек жаңғағы қабығының витаминді-минералды құрамын, оны тамақ өнеркәсібінде қолдану, тағамды байыту үшін зерттеу.В статье приведены результаты витаминного и минерального состава скорлупы грецкого ореха. Были исследованы три сорта грецкого ореха произрастающих в южных регионах Республики Казахстан. Полученные результаты показывают присутствие в составе скорлупы грецкого ореха β-каротина, витаминов С, Е, макро и микроэлементов. Дробленая скорлупа грецкого ореха является универсальным экологически чистым сырьем, обладающим уникальными физическими характеристиками и химическими свойствами, которое находит широкий спектр применения в различных областях промышленности. Дробленая скорлупа грецкого ореха является органическим, биоразлагаемым сырьем. Также, дробленая скорлупа грецкого ореха - это сырье для косметической, фармацевтической, пищевой, топливных отраслей, кольматанты, абразивы, наполнители, добавки, гранулят, сорбенты. Дробленая скорлупа грецкого ореха экологически чистая, не токсична, не представляет опасности для здоровья человека и окружающей среде, в связи с чем, имеет широкое применение в различных отраслях пищевой и перерабатывающей промышленности. Целью настоящего исследования является изучение витаминно-минерального состава скорлупы грецкого ореха, для применения ее в пищевой промышленности, для обогащения продуктов питания
РОСТ И РАЗВИТИЕ ТЕЛЯТ, ПОЛУЧЕННЫХ ОТ ИМПОРТИРОВАННЫХ КОРОВ ГОЛШТИНСКОЙ ПОРОДЫ
No full textThis article presents the results of research on the growth and development of calves of «Kamyshenka» LLP obtained from Holstein cows of local selection and imported animals of Ukrainian selection. The live weight of the experimental newborn calves in group I was at the level of 35.3 kg, in group II - 36.7 kg, at 6 months of age, respectively, 156.6 kg and 163.5 kg, and at 12 months of age, the weight of calves in the experimental group was 3.1% higher than that of calves in the control group. At the same time, body measurements and body indices showed that, in newborns, at the age of 6, 12 months, were higher in calves of group II. The hematological blood parameters of the calves studied in two groups corresponded to the norm.Бұл мақалада "Камышенка" ЖШС бойынша жергілікті селекцияның голштин тұқымды сиырларынан және украин селекциясының импортталған жануарларынан алынған бұзаулардың өсуі мен дамуын зерттеу нәтижелері келтірілген. Тәжірибеге алынған жаңа туған бұзаулардың тірілей салмағы І топта - 35,3 кг, ІІ топта - 36,7 кг деңгейінде болса, 6 айлық жасында сәйкесінше 156,6 кг және 163,5 кг құрады, ал 12 айлығында тәжірибелік топ бұзауларының тірілей салмағы бойынша көрсеткіш бақылау тобына қарағанда 3,1% жоғары болды. Сонымен бірге, дене өлшемдері мен тұлға индекстеріде тиісінше жаңа туған, 6, 12 айлық жасында ІІ топ бұзауларында жоғары екені көрінді. Зерттеуге алынған бұзаулардың қанының гематологиялық көрсеткіштері 2 топта да нормаға сәйкес болды.В данной статье приведены результаты исследований роста и развития телят ТОО «Камышенка» полученных от коров голштинской породы местной селекции и импортированных животных украинской селекции. Живая масса подопытных новорожденных телят в I группе была на уровне 35,3 кг, во II группе - 36,7 кг, в 6-месячном возрасте соответственно 156,6 кг и 163,5 кг, а в 12-месячном возрасте вес телят в опытной группе был на 3,1% выше, чем у телят контрольной группы. Вместе с тем промеры и индексы телосложения показали что, у новорожденных, в 6 и 12 месячном возрасте, были выше у телят ІІ группы. Гематологические показатели крови исследуемых телят по двум группам соответствовали норме
СРАВНИТЕЛЬНАЯ ОЦЕНКА ИНТРОГРЕССИВНЫХ ГЕНОТИПОВ ХЛОПЧАТНИКА ПО ЭЛЕМЕНТАМ ПРОДУКТИВНОСТИ И УРОЖАЙНОСТИ ХЛОПКА-СЫРЦА В УСЛОВИЯХ ЦЕНТРАЛЬНОГО ТАДЖИКИСТАНА
Get PDFBased on the results of studying the best samples from the collection of introgressive genotypes (hybrids), 2 combinations with significant indicators of economically valuable traits were identified. New genotypes are the best sources and donors of traits – the number of full-fledged pods per plant, the mass of raw cotton per pods and high productivity, which are offered as a starting material in breeding studies when breeding new varieties of intensive type of cotton.The yield of raw cotton according to the studied hybrid combinations is in the range of – 79,3-100,8 g /plant, or 65,8-83,6 c/ha when calculating the plant density of 83 thousand / ha. Their deviation relative to maternal and paternal varieties was 23,3-49,8 g/plant from ♀ and 30,7-65,1 g/plant from ♂.Интрогрессивті генотиптер (будандар) топтамасынан үздік үлгілерді зерттеу нәтижелері бойынша шаруашылық жағынан құнды белгілердің маңызды көрсеткіштерімен 2 комбинация анықталды. Жаңа генотиптер белгілердің ең жақсы көздері мен донорлары болып табылады – бір өсімдікке арналған толық қораптардың саны, қораптағы шитті мақтаның массасы және жоғары өнімділік, олар қарқынды мақта түрінің жаңа сорттарын өсіру кезінде селекциялық зерттеулерде бастапқы материал ретінде ұсынылады.Зерттелген гибридті комбинациялар бойынша шитті мақтаның өнімділігі – 79,3-100,8 г/өсімдік немесе 65,8-83,6 ц/га шегінде, өсімдіктердің тығыздығын есептеу кезінде 83 мың/га.олардың аналық және әкелік сорттарға қатысты ауытқуы ♀ -ден 23,3-49,8 г/Өсімдік және ♂ - ден 30,7-65,1 г/өсімдік болды.По результатам изучения лучших образцов из коллекции интрогрессивных генотипов (гибридов) были выявлены 2 комбинации со значимыми показателями хозяйственно ценных признаков. Новые генотипы являются лучшими источниками и донорами признаков – количества полноценных коробочек на растение, массы хлопка-сырца на коробочки и высокой продуктивности, которые предлагаются в качестве исходного материала в селекционных исследованиях при выведении новых сортов интенсивного типа хлопка. Урожайность хлопка-сырца по изученным гибридным комбинациям находится в пределах – 79,3-100,8 г/растение, или 65,8-83,6 ц/га при расчете густоты растений 83 тыс./га. Их отклонение относительно материнских и отцовских сортов составило 23,3-49,8 г/растение от ♀ и 30,7-65,1 г/растение от ♂
ОПРЕДЕЛЕНИЕ ОСТАТОЧНОГО ПОТРЕБЛЕНИЯ КОРМА ПРИ ИСПОЛЬЗОВАНИИ ТЕХНОЛОГИИ VYTELLE (GROWSAFE)
Get PDFThe article discusses the experience of using the Vytelle technology, which is used in countries with a developed agro-industrial complex with the aim of introducing it in Kazakhstan to assess the breeding and meat qualities of Kazakh white-headed cattle. At present, Vytelle technology is being implemented in "Galiсkoe" LLP in Pavlodar region. The objects of research were bulls of the Kazakh white-headed breed in the amount of 58 heads at the age of 18-21 months. To conduct research, an unloading from the Vytelle database was used. According to the data obtained, the residual feed intake RFI varied within the limits for group 1: from -1.95 to 1.90, for group 2 from -2.16 to 2.08. Residual average daily gain (RADG) for the first sample was -0.64…0.71, for the second sample -0.39…0.33. The average live weight at the end (END WT.) of the studies was 426.75 kg for the first group and 328.4 kg for the second group. The average value of the average daily live weight gain (ADG) was 0.93 and 0.64 kg for the groups. Dry matter intake for the first group on average per day by animals during the test (DMI) was between 8.55...13.91, for the second group - 6.63...12.43. The average value of the ratio of feed to growth for the first group Adj. F:G was 16.78, the second - 17.13. The average value of the residual feed intake calculated for each individual animal based on their phenotypic RFI values and information about the pedigree for the first group was -0.0514, for the second group was -0.0779. Index (RFI%Rank for the first herd - 52%, for the second herd - 42%. The average dry matter intake index for the animals DMI EPD in the first group was -0.0633, in the second group -0.0877. The average value of DMI%RANK in the first group - 56%, in the second - 49%.Мақалада қазақтың ақбас ірі қара малдың асыл тұқымды және еттілік сапасын бағалау үшін Қазақстанда енгізу мақсатында агроөнеркәсіптік кешені дамыған елдерде қолданылып жүрген Vytelle технологиясын қолдану тәжірибесі қарастырылған. Қазіргі уақытта Павлодар облысындағы «Галицкое» ЖШС-де Vytelle технологиясы енгізілуде. Зерттеу объектілері 18-21 айлық 58 бас көлеміндегі қазақтың ақбас тұқымды бұқалары болды. Зерттеу жүргізу үшін Vytelle дерекқорынан түсіру қолданылды. Алынған мәліметтерге сәйкес, қалдық азық қабылдау RFI 1-топ үшін шектерде өзгерді: -1,95-тен 1,90-ға дейін, 2-топ үшін -2,16-дан 2,08-ге дейін. Бірінші үлгі үшін қалдық орташа тәуліктік өсім (RADG) -0,64…0,71, екінші үлгі үшін -0,39…0,33 болды. Зерттеулердің соңында орташа тірі салмақ (END WT.) бірінші топ үшін 426,75 кг, ал екінші топ үшін 328,4 кг болды. Орташа тәуліктік тірі салмақ өсімінің (ADG) орташа мәні топтар үшін 0,93 және 0,64 кг болды. Сынау кезінде жануарлардың орташа тәулігіне бірінші топтағы құрғақ затты қабылдауы (DMI) 8,55...13,91, екінші топ үшін – 6,63...12,43 болды. Бірінші топ бойынша азық өсімге қатынасының орташа мәні Adj. F:G 16,78, екіншісі - 17,13 болды. Әрбір жеке жануар үшін олардың фенотиптік RFI мәндері мен асыл тұқымды туралы ақпарат негізінде есептелген қалдық азықтық тұтынудың орташа мәні бірінші топ үшін -0,0514, екінші топ үшін -0,0779 болды. Индекс (RFI%Rank бірінші табын үшін – 52%, екінші табын үшін – 42%. DMI EPD жануарлардың құрғақ затты қабылдау индексі бірінші топта -0,0633, екінші топта -0,0877. Орташа мәні. Бірінші топта DMI%RANK – 56%, екінші топта – 49%.
В статье рассматривается опыт применения технологии Vytelle, используемой в странах с развитым агропромышленным комплексом с целью внедрения в Казахстане для оценки племенных и мясных качеств крупного рогатого скота казахской белоголовой породы. В данное время технология Vytelle внедряется в ТОО «Галицкое» Павлодарской области. Объектами исследований явились бычки казахской белоголовой породы в количестве 58 голов в возрасте 18-21 месяцев. Для проведения исследований была использована выгрузка из БД Vytelle. Согласно полученных данных остаточное потребление корма RFI варьировало в пределах по 1 группе: от -1,95 до 1,90, по 2 группе от -2,16 до 2,08. Остаточный среднесуточный прирост (RADG) по первой выборке был на уровне -0,64…0,71, по второй выборке -0,39…0,33. Средняя живая масса на конец (END WT.) исследований составила по первой группе 426,75 кг и по второй группе 328,4 кг. Среднее значение среднесуточного прироста живой массы (ADG) было по группам 0,93 и 0,64 кг. Потребление сухого вещества по первой группе в среднем за сутки животным во время испытания (DMI) оказалось между 8,55…13,91, по второй группе – 6,63…12,43. Среднее значение соотношения корма к приросту по первой группе Adj. F:G составило 16,78, по второй – 17,13. Среднее значение показателя остаточного потребления кормов, рассчитанное для каждого отдельного животного на основе их фенотипических значений RFI и информации о родословной по первой группе составил -0,0514, по второй группе составило -0,0779. Показатель (RFI%Rank по первому стаду – 52%, по второму стаду – 42%. Показатель потребления сухого вещества животным DMI EPD в среднем по первой группе составил -0,0633, по второй группе -0,0877. Среднее значение DMI%RANK по первой группе – 56%, по второй – 49%
ГИПЕРПАРАЗИТИЧЕСКАЯ АКТИВНОСТЬ ГРИБОВ РОДА ТРИХОДЕРМА ПО ОТНОШЕНИЮ К ВОЗБУДИТЕЛЯМ БОЛЕЗНЕЙ ЗЕРНОВЫХ КУЛЬТУР
No full textThe article presents the materials of a study of the hyperparasitic activity of Trichoderma consortia. Microscopic soil fungi Trichoderma one of the most widely used bioagents in modern agriculture. The popularity of these fungi lies in the fact that some of them produce several hundred secondary metabolites with antimicrobial properties, causing local and systemic resistance of plants to pest and pathogenic microorganisms. Fungi of the genus Trichoderma are antagonists of mycelial fungi of plant pathogens, which are used for biological control of diseases caused by phytopathogenic fungi. They are widely used in agriculture due to their biofungicidal, bio-fertilizing and biostimulating properties. The comparative data obtained by us showed that the strains of Trichoderma selected for the study have a pronounced inhibitory activity against phytopathogenic fungi. The article presents the materials of a study of the hyperparasitic activity of Trichoderma consortia.As a result of the research, it was revealed that consortia created on the basis of fungi of the genus Trichoderma on the 3rd day of cultivation on counter cultures inhibit the growth of Fusarium, Bipolaris and Alternaria fungi, on the 7th day they completely lyse colonies of phytopathogenic fungi.The hyperparasitic properties of Trichoderma can be used as an additional test for a more complete characterization of these microorganisms, their further use in the development of biological preparations.
Микроскопиялық топырақ саңырауқұлақтары Trichoderma spp. қазіргі ауыл шаруашылығында кеңінен қолданылатын биоагенттердің бірі. Бұл саңырауқұлақтардың танымалдылығы олардың кейбіреулері микробқа қарсы бірнеше жүздеген қайталама метаболиттерді шығаруымен, өсімдіктердің зиянкестер мен қоздырғыштардың зақымдануына жергілікті және жүйелік төзімділігін тудыруымен, қоректік заттарды (әсіресе азотты) пайдалану тиімділігін арттыруымен,өсімдіктердің өсуін ынталандыруымен және абиотикалық күйзелістерге төзімділік беру қабілетімен байланысты. Trichoderma тектес саңырауқұлақтар фитопатогендік саңырауқұлақтар тудыратын ауруларды биологиялық бақылау үшін қолданылатын өсімдік патогендерінің мицелиалды саңырауқұлақтарының антагонистері болып табылады. Олар биофунгицидтердің, био тыңайтқыштар мен биостимуляторлық қасиеттеріне байланысты ауыл шаруашылығында кеңінен қолданылады. Біз алған салыстырмалы деректер зерттеу үшін таңдалған триходерма штамдарының фитопатогендік саңырауқұлақтарға қарсы айқын тежелу белсенділігі бар екенін көрсетті.Мақалада Trichoderma консорциумдарының астық дақылдары ауруларының қоздырғыштарына қатысты гиперпаразиттік белсенділігін зерттеу материалдары ұсынылған. Зерттеу нәтижелері барысында Trichoderma туысы саңырауқұлақтары негізінде жасалған консорциумдардың Fusarium, Bipolaris және Alternaria фитопатогендерінің өсуін 3 күн ішінде жоя бастайтыны, ал қарама-қарсы культураларда өсірудің 7-ші күнінде толықтай лизиске ұшырататыны анықталды. Trichoderma гиперпаразиттік белсенділігін анықтау бұл микроорганизмдерді толық сипаттау үшін, оларды биологиялық препараттар әзірлеуде одан әрі пайдалану үшін қосымша сынақ ретінде пайдаланылуы мүмкін.В статье представлены материалы исследования гиперпаразитарной активности консорциумов Trichoderma. Микроскопические почвенные грибы Trichoderma spp. одни из наиболее широко используемых биоагентов в современном сельском хозяйстве. Популярность этих грибов заключается в том, что некоторые из них производят несколько сотен вторичных метаболитов с противомикробными свойствами, вызывая местную и системную устойчивость растений к поражению вредителями и патогенными микроорганизмами. Грибы рода триходерма являются антагонистами мицелиальных грибов возбудителей растений, которые используются для биологического контроля заболеваний, вызываемых фитопатогенными грибами. Они широко используются в сельском хозяйстве благодаря биофунгицидным, биоудобряющим и биостимулирующим свойствам. Полученные нами сравнительные данные показали, что выбранные для исследования штаммы триходермы обладают выраженной ингибирующей активностью против фитопатогенных грибов. В статье представлены материалы исследования гиперпаразитической активности консорциумов Trichoderma.В результате исследований выявлено, что консорциумы созданные на основе грибов рода Trichodermaна 3-е сутки культивирования на встречных культурах ингибируют рост грибовFusarium, Bipolarisи Alternaria, на 7 сутки полностью лизируют колонии фитопатогенных грибов.Гперпаразитические свойства триходермы могут быть использованы в качестве дополнительного теста для более полной характеристики этих микроорганизмов, их дальнейшего использования при разработке биологических препаратов