Kazakh Agrotechnical Research University OJS
Not a member yet
1120 research outputs found
Sort by
РАЗВИТИЕ КОММУНИКАТИВНОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ ДЕТЕЙ С ДЦП МЛАДШЕГО ШКОЛЬНОГО ВОЗРАСТА
Get PDFEstablishing the relations with peers and adults that is corresponded learning the moral and ethic norms is characterized for primary school age. Within the framework of these relationships, the child gains experience, learns norms, rules and functions, gets acquainted with the diversity and content of social roles. Communicative function answers as an important step in person’s physiological development. Domestic and foreign scientists’ compositions have been proved that communicative work has got a huge meaning for the development of the psyche and personality of a child even at the early stages of development; and only in contact with adults it is possible for children to get knowledge in the social and historical sphere experience of mankind. Сhildren with cerebral palsy have got a forming function of communication which develops unregulary, unlike normal children, although communication motives, forms and needs are developed, and the last place is occupied by means of communication. Despite the problem is so important, there isn’t enough learning the peculiarities of forming verbal and non-verbal communication making and dynamic for children with cerebral palsy in primary school age, while one’s development is the most important factor of their socialization.Бастауыш мектеп жасында үйреншікті моральдық және этикалық нормаларға сәйкес құрдастарымен және ересектермен қарым-қатынас орнату сипатталады. Осы қатынастардың аясында бала тәжірибе жинайды, нормаларды, ережелер мен функцияларды игереді, әлеуметтік рөлдердің әртүрлілігі мен мазмұнымен танысады. Коммуникативті функция адамның психикалық дамуындағы маңызды кезең болып табылады. Жетекші отандық және шетелдік ғалымдардың зерттеулерінде коммуникативті белсенділік баланың психикасының дамуы үшін өте маңызды екендігі дәлелденді. Тек ересектермен қарым-қатынаста балалардың адамзаттық әлеуметтік-тарихи тәжірибесін игеруі мүмкін. БЦС ауруы бар балаларда қарым-қатынас функциясы сау балаларға қарағанда біркелкі дамымайды, дегенмен қарым-қатынастың мотивтері, формалары мен қажеттіліктері жақсы дамыған, ал соңғы орынды қарым-қатынас құралдары алады. Мәселенің маңыздылығына қарамастан, бастауыш мектеп жасындағы церебральды сал ауруы бар балаларда вербалды және вербалды емес қарым-қатынастың қалыптасу ерекшеліктері мен қалыптасу динамикасы жеткіліксіз зерттелген, ал оның дамуы олардың әлеуметтенуінің маңызды факторы болып табыладыДля младших школьников характерно формирование отношений со сверстниками и взрослыми в соответствии с усвоенными моральными и этическими нормами. В рамках этих отношений ребенок приобретает опыт, изучает нормы, правила и функции, знакомится с многообразием и содержанием социальных ролей. Коммуникативная функция – важный этап в развитии человека. Исследования отечественных и зарубежных ученых доказывают, что коммуникативная деятельность имеет большое значение для развития психики и личности детей уже на ранних этапах развития. И только во взаимодействии со взрослыми дети могут ассимилировать социальный и исторический опыт человечества. У детей с церебральным параличом навык общения формируется неравномерно, в отличие от нормотипичных детей, хотя мотивы, формы и потребности общения наиболее развиты, а средства общения находятся на последнем месте. Несмотря на актуальность проблемы, особенности формирования вербального и невербального общения и коммуникации у детей с церебральным параличом в младшем школьном возрасте изучены недостаточно, в то время как ее развитие является ключевым фактором их социализации
ЧУЖЕРОДНЫЕ ВИДЫ РЫБ БАЛКАШ-АЛАКОЛЬСКОГО БАССЕЙНА
No full textThe article describes alien fish species of the Balkash-Alakol basin. Including described peled, tilapia, black аmur bream, snakehead, eight- mustache loach (Lefua). Of the listed fish species, four species (peled, tilapia, black amur bream, snakehead) are found in the river Ile and the Kapshagay reservoir, one species (eight- mustache loach) was caught in the river Emel which flows into Lake Alakol. Probably, alien fish species penetrated as a result of acclimatization work from the neighboring People\u27s Republic of China. In addition to lefua, the remaining indicated fish species have commercial significance. In Russia, as a result of an excessive catch, the number of black amur bream has decreased and, currently, it is listed in the Red Book of Russia.Invasions of foreign species are now known as the main factors in the transformation of the natural ecosystem. The problem of biological invasion of alien species into the territory of Kazakhstan is an important aspect of ensuring not only environmental, but also further food security of the country.Мақалада Балқаш-Алакөл бассейінінде кездесетін бөгде түрлер жайлы жазылған. Оның ішінде пелядь, тиляпия, қара амур тыраны, жыланбасбалық, сегізмұртты талма балық (лефуа) келтірілген. Аталған балықтардың ішінде төрт түр (пелядь, тиляпия, қара амур тыраны, жыланбасбалық) Іле өзені мен Қапшағай суқоймасында кездессе, бір түр (сегізмұртты талма балық) Алакөл көліне құятын Еміл өзенінен ұсталған. Бөгде түрге жататын балықтар көршілес Қытай Халық Республикасынан акклиматизациялық жұмыстар нәтижесінде енген деген тұжырым бар. Сегізмұртты талма балықтан басқасы кәсіптік маңызы бар балыққа жатады. Ресейде қара амур тыраны шектен тыс ауланғандықтан саны азайып Ресейдің Қызыл Кітабына енген. Бөгде (өлкеге жат) түрлердің инвазиялары қазіргі кезде табиғи экожүйенің қайта құрылуының басты факторлары ретінде белгілі. Қазақстан аумағына бөтен текті түрлердің биологиялық инвазияларының проблемасы елдің экологиялық ғана емес, одан әрі азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз етудің маңызды аспектісі. В статье приводится описание чужеродных видов рыб Балкаш-Алакольского бассейна. В том числе описывается пелядь, тиляпия, черный амурский лещ, змееголов, восмиусый голец (лефуа). Из перечисленных видов рыб четыре вида (пелядь, тиляпия, черный амурский лещ, змееголов) встречаются в р. Иле и водохранилище Капшагай, один вид (восмиусый голец) был пойман в р. Емель которая впадает в озеро Алаколь. Вероятно, чужеродные виды рыб проникли в результате акклиматизационных работ из соседней Китайской Народной Республики. Кроме лефуа остальные указанные виды рыб имеют промыслового значения. В России в результате чрезмерного улова численность черного амурского леща сократилась и, в настоящее время, он занесен в Красную Книгу России. Инвазии чужеродных видов в настоящее время известны как главные факторы преобразования естественной экосистемы. Проблема биологической инвазии чужеродных видов на территорию Казахстана является важным аспектом обеспечения не только экологической, но и дальнейшей продовольственной безопасности страны
МОЛОЧНАЯ ПРОДУКТИВНОСТЬ И ГЕМАТОЛОГИЧЕСКИЕ ПОКАЗАТЕЛИ ИМПОРТИРОВАННЫХ КОРОВ ГОЛШТИНСКОЙ ПОРОДЫ
No full textThis article presents the results of studies of milk productivity and hematological indicators of imported and local Holstein cows at the dairy farm of «Kamyshenka» LLP. The data obtained showed that the productivity of imported cows is higher compared to local cows. In addition, studies of the chemical composition of milk of dairy cows by fat content and protein were carried out. The data obtained indicate that the adaptation of imported cows is successful. At the same time, the results of the study of the hematological composition of the blood of imported and local cows are presented. The amount of formal elements in the blood was within the threshold of physiological norms. Thus, the volume of erythrocytes in the blood of imported Holstein cows is 12.6% higher than that of local Holstein cows. The number of leukocytes and lymphocytes in imported cows was at the upper limit of the norm and exceeded the number of leukocytes and lymphocytes of local cows by 24.4% and 10%, respectively, which most likely indicates the activation of immune protection in the body of animals.Ұсынылған мақалада «Камышенка» ЖШС сүтті-тауарлы фермасындағы импортталған және жергілікті голштин тұқымды сиырлардың сүт өнімділігі мен гематологиялық көрсеткіштерінің зерттеу нәтижелері келтірілген. Алынған мәліметтер импортталған сиырлардың өнімділігі жергілікті сиырларға қарағанда жоғары екенін көрсетті. Сонымен қатар, сауын сиырлар сүтінің майлылығы, ақуызы бойынша химиялық құрамына зерттеулер жүргізілді. Зерттеу нәтижелері импортталған сиырлардың бейімделуі сәтті екенін көрсетеді. Сонымен қатар, импортталған және жергілікті сиырлар қанының гематологиялық құрамын зерттеу нәтижелері келтірілген. Қандағы формальды элементтердің саны физиологиялық нормалардың шегінде болды. Мәселен, импортталған голштин тұқым сиырларының қанындағы эритроциттердің көлемі жергілікті голштин тұқымды сиырларға қарағанда 12,6%-ға жоғары, ал лейкоциттердің, лимфоциттердің саны норманың жоғары шегінде болды және жергілікті сиырлардың лейкоциттері мен лимфоциттерінің санынан сәйкесінше 24,4% және 10% асып түсті, бұл жануарлар ағзасында иммундық қорғаныстың белсендірілуін көрсетеді.В данной статье представлены результаты исследований молочной продуктивности и гематологические показатели коров импортированной и местной голштинской породы на молочно-товарной ферме ТОО "Камышенка". Полученные данные показали, что продуктивность импортированных коров выше по сравнению с местными коровами. Кроме того, проведены исследования химического состава молока дойных коров по жирности и белку. Полученные данные указывают, что адаптация импортированных коров проходит успешно. Вместе с тем приведены результаты исследования гематологического состава крови импортированных и местных коров. Количество формальных элементов в крови было в пределах порога физиологических норм. Так, объем эритроцитов в крови у импортированных коров голштинской породы на 12,6% выше, чем у местных коров голштинской породы. Количество лейкоцитов, лимфоцитов у импортированных коров находилась на верхней границе нормы и превышало количество лейкоцитов и лимфоцитов местных коров на 24,4% и 10% соответственно, что свидетельствует скорее всего о активизации иммунной защиты в организме животных
ИЗУЧЕНИЕ ПРОДУКТИВНОСТИ ПОЛИВИДОВЫХ АГРОФИТОЦЕНОЗОВ В УСЛОВИЯХ СЕВЕРНОГО КАЗАХСТАНА
Get PDFThis article discusses the data obtained during the study of the productivity of polyvid agrophytocenoses in the conditions of Northern Kazakhstan. The methodology of conducting and the results of field experiments on the use of cereal-legume grass mixtures selected according to the soil and climatic conditions of this region to increase the productivity of pastures are described. The meteorological conditions in this region for 2021 are given. As a result of the conducted research, agrochemical assessments of the soil were carried out, taking into account the density of perennial grasses; the height of the cereal-legume grass mixture; the productivity of the cereal-legume grass mixture was determined by mowing and weighing with analysis by the species composition of the grass mixture and drying the sheaves to an air-dry state. The photosynthetic activity of plants was determined by measuring the chlorophyll content in plants by the express method: the N-tester SPAD 502 Plus Chlorophyll Meter, designed to determine the level of nitrogen nutrition of plants by the chlorophyll content in leaves in the field.Бұл мақалада Солтүстік Қазақстан жағдайындағы поливидті агрофитоценоздардың өнімділігін зерттеу барысында алынған мәліметтер қарастырылады. Жайылымдардың өнімділігін арттыру үшін осы аймақтың топырақ-климаттық жағдайларына сәйкес таңдалған дәнді-бұршақты шөп қоспаларын пайдалану бойынша далалық тәжірибелерді жүргізу әдістемесі мен нәтижелері сипатталған. Осы аймақтың 2021 жылғы метеорологиялық жағдайлар келтірілген. Жүргізілген зерттеулер нәтижесінде топырақты агрохимиялық бағалау, көпжылдық шөптердің тығыздығын есепке алу; шабу және өлшеу арқылы шөп қоспасының түрлік құрамы бойынша бөлшектеп және бауларды ауа құрғақ күйіне дейін кептіру жолымен дәнді-бұршақты шөп қоспаларының өнімділігі анықталды. Өсімдіктердің фотосинтетикалық белсенділігі өсімдіктердегі хлорофилл құрамын экспресс әдіспен өлшеу арқылы анықталды: N-tester SPAD 502 Plus Chlorophyll Meter құрылғысы, даладағы жапырақтардағы хлорофилл құрамы бойынша өсімдіктердің азотпен қоректену деңгейін анықтауға арналған.В данной статье рассматриваются данные, полученные в ходе исследования продуктивности поливидовых агрофитоценозов в условиях Северного Казахстана. Описаны методика проведения и результаты полевых опытов по использованию злаково-бобовых травосмесей, подобранных согласно почвенно-климатическим условиям данного региона, для повышения продуктивности пастбищ. Приводятся метеорологические условия в данном регионе за 2021 год. В результате проведенных исследований были проведены агрохимические оценки почвы, учет густоты многолетних трав; высота злаково-бобовых травосмеси; определена продуктивность злаково-бобовых травосмеси путем скашивания и взвешивания с разбором по видовому составу травосмеси и высушивание снопов до воздушно-сухого состояния. Определены фотосинтетическая деятельность растений путем измерения содержания хлорофилла в растениях экспресс-методом: прибор N-tester SPAD 502 Plus Chlorophyll Meter, предназначенный для определения уровня азотного питания растений по содержанию хлорофилла в листьях в полевых условиях
ОБОСНОВАНИЕ ОСНОВНЫХ КОНСТРУКТИВНЫХ И ТЕХНОЛОГИЧЕСКИХ ПАРАМЕТРОВ ЗАДЕЛЫВАЮЩЕЙ ЧАСТИ СЕЯЛКИ ДЛЯ ПОСЕВА ТРАВ
Get PDFThe constructive and technological parameters of the embedding part of the seeder for sowing grass based on the analysis of the coulters of existing seeders for sowing grass and based on the identified shortcomings in the technological process of coulters are substantiated and proposed in the given article.Constructive parameters of the disc coulter: disc diameter 350 mm; angle between disks α=100; the position of the vanishing point of the disks β=400 and the angle of the coulter leashes γ=320. The theoretical dependence of the traction resistance of the disc coulter on its constructive and technological parameters and the physical and mechanical properties of the soil has been obtained. From the power analysis of the mechanism of the embedding part of the planter for sowing grass, the following was established: the dependence of the forces acting on the disk coulter and the press wheel on the depth of seed placement, as well as the magnitude of the force that provides a given depth of seed placement.Осы мақалада қолданыста бар шөп себуге арналған сепкіштердің сіңіргіштеріне жасалған талдаудың және сіңіргіштердің жұмысының технологиялық үрдісінің анықталған кемшіліктерінің негізінде шөп себуге арналған сепкіштің енгізгіш бөлігінің конструктивтік және технологиялық параметрлері негізделді және ұсынылды. Дискілі сіңіргіштің конструктивтік параметрлері: дисктердің диаметрі 350 мм; дисктер арасындағы бұрыш α=100; дисктердің түйісу нүктесінің орналасуы β=400 және сіңіргіштің шылбырларының бұрышы γ=320.
Дискілі сіңіргіштің конструктивтік және технологиялық параметрлеріне және топырақтың физика-механикалық қасиеттеріне оның тарту кедергісінің теориялық тәуелділігі алынды. Шөп себуге арналған сепкіштің енгізгіш бөлігінің механизмін күштік талдау арқылы анықталды: дискілі сіңіргіш пен тығыздағыш дөңгелекке әсер ететін күштердің тұқымдарды енгізу тереңдігіне тәуелділігі, сонымен қатар тұқымдарды енгізудің берілген тереңдігін қамтамасыз ететін күштің шамасы.В данной статье из проведенного анализа сошников существующих сеялок для посева трав и на основе установленных недостатков технологического процесса работы сошников обоснованы и предложены конструктивные и технологические параметры заделывающей части сеялки для посева трав. Конструктивные параметры дискового сошника: диаметр дисков 350 мм; угол между дисками α=100; положение точки схода дисков β=400 и угол поводков сошника γ=320.
Получена теоретическая зависимость тягового сопротивления дискового сошника от его конструктивных и технологических параметров и физико-механических свойств почвы. Из силового анализа механизма заделывающей части сеялки для посева трав установлены: зависимости сил действующих на дисковый сошник и прикатывающее колесо от глубины заделки семян, а так же величина силы, обеспечивающая заданную глубину заделки семян
ҚАЗАҚТЫҢ АҚБАС ТҰҚЫМДЫ БҰҚАШЫҚТАРЫНЫҢ ЕТТІЛІК ҚАСИЕТТЕРІН ТІРІЛЕЙ КЕЗІНДЕ БАҒАЛАУ
Get PDFThis article presents the results of the live animal evaluation of meat qualityof Kazakh white-headed bulls. Research work for 2021-2022. Experimental workwas carried out from 10.26.2021 to 02.17.2022 in Akmola region, Bulandinskydistrict, Novobratskoye village, «Novobratskoye and K» LLP. The duration of theexperiment is 112 days during the entire evaluation period.For the experiment, 7-10-month-old bulls were selected in the amount of127 heads. The average live weight of the bulls evaluated was 247 kg, at the end ofthe evaluation period-336 kg, and the average daily increase for this period was824.3 g. During the evaluation period, the average thickness of the back fat is 3.11mm, the maximum thickness of the back fat is 7.57 mm, and the minimum is 1.67mm. The average area of the muscular eye in the herd is 45.95 cm2. The area of themuscle eye is the highest - 70.90 cm2 and the lowest - 30.50 cm2. In the course ofthe study, 9 bulls were identified, which received the highest mark of marble(AAA)Бұл мақалада қазақтың ақбас тұқымды бұқашықтарының тірі кезіндегіеттілік қасиеттерін бағалау нәтижелері берілген. Зерттеу жұмыстары26.10.2021 – 17.02.2022 аралығында Ақмола облысы, Бұланды ауданы,Новобратское ауылы, «Новобратское и К» ЖШС-де өткізілді. Тәжірибежүргізу үшін 127 бас 7-10 айлық бұқашықтар іріктелініп алынды. Бағалауғақойылған бұқашықтардың бастапқы орташа тірілей салмағы 247 кг, бағалаукезеңінің соңында 336 кг құрады және осы кезеңдегі орташа тәуліктік өсім824,3 г болды. Бағалау кезеңінде арқадағы майдың орташа қалыңдығы 3,11мм, арқадағы майдың жоғарғы қалыңдығы - 7,57 мм, ал ең төменгіқалыңдығы - 1,67 мм болды. Табын бойынша бұлшықет көзінің орташакөлемі - 45,95 см2, ал ең жоғарғысы - 70,90 см2 және ең төменгі көлемі - 30,50см2 құрады. Зерттеу барысында бұлшықет мәрмәрлығы бойынша жоғарыбаллға (ААА) ие болған 9 бұқашық анықталды.Бұл мақалада қазақтың ақбас тұқымды бұқашықтарының тірі кезіндегі еттілік қасиеттерін бағалау нәтижелері берілген. Зерттеу жұмыстары26.10.2021 – 17.02.2022 аралығында Ақмола облысы, Бұланды ауданы, Новобратское ауылы, «Новобратское и К» ЖШС-де өткізілді. Тәжірибе жүргізу үшін 127 бас 7-10 айлық бұқашықтар іріктелініп алынды. Бағалауғақойылған бұқашықтардың бастапқы орташа тірілей салмағы 247 кг, бағалау кезеңінің соңында 336 кг құрады және осы кезеңдегі орташа тәуліктік өсім824,3 г болды. Бағалау кезеңінде арқадағы майдың орташа қалыңдығы 3,11 мм, арқадағы майдың жоғарғы қалыңдығы - 7,57 мм, ал ең төменгі қалыңдығы - 1,67 мм болды. Табын бойынша бұлшықет көзінің орташакөлемі - 45,95 см2, ал ең жоғарғысы - 70,90 см2 және ең төменгі көлемі - 30,50см2 құрады. Зерттеу барысында бұлшықет мәрмәрлығы бойынша жоғарыбаллға (ААА) ие болған 9 бұқашық анықталды
ОЦЕНКА СТОИМОСТИ РЫБНЫХ РЕСУРСОВ КАК ИНСТРУМЕНТ РЕГУЛИРОВАНИЯ ПРИРОДОПОЛЬЗОВАНИЯ В КАЗАХСТАНЕ
Get PDFThe economic (price) assessment of biological resources is necessary for thetransition in Kazakhstan to the long-term consolidation of reservoirs (sites) forfisheries purposes on the basis of an auction to determine the starting price. Thisrequires a cost estimate of specific water bodies (sites) in relation to biologicalresources. The analysis and inventory of data on the biomass of commercial fishspecies in the fishing water bodies of the Republic of Kazakhstan, in particular,Lake Zhaisan and the Kapshagai reservoir, have been carried out. A preliminarycalculation of the cost of aquatic biological resources in each of the studied waterbodies has been carried out. The biomass of the commercial (spawning) stock ofcommercial objects in the studied reservoirs was: Lake Zhaisan - 42653 tons,Kapshagai reservoir - 4333 tons. A preliminary assessment of the cost of biologicalresources has been made: Lake Zhaisan - 4073 million tenge, Kapshagai reservoir -589 million tenge. When securing reservoirs, an important point is to determine thestarting price for each reservoir (site). Proposals have been developed forcalculating the initial (starting) price for the right to fish, taking into account theamount of resources, the area of the reservoir (site) and its commercial fishproductivity. It was proposed to enter coefficients reflecting the area of thereservoir, its fish productivity and the number of years of consolidation (lease).Зерттеуді Қазақстан Республикасының экология, геология және табиғиресурстар министрлігі қаржыландырады (№ВР10264205 грант) Қазақстанныңнегізгі балық кәсіпшілігі су айдындарының балық ресурстары мен басқа дагидробионттарының жай-күйін кешенді бағалау және оларды орнықтыпайдалану жөнінде ғылыми негізделген ұсынымдар әзірлеу).Биоресурстарды экономикалық (бағалық) бағалау Қазақстандабастапқы бағаны айқындау үшін аукцион негізінде балық шаруашылығымақсаттары үшін су айдындарын (учаскелерін) ұзақ мерзімді бекітуге көшукезінде қажет. Бұл үшін биоресурстарға қатысты нақты су айдындарын(учаскелерді) құндық бағалау қажет. Қазақстан Республикасының балықшаруашылығы су айдындарында, атап айтқанда Жайсаң көлі мен Қапшағайсу қоймасында кәсіптік балық түрлерінің биомассасы бойынша мәліметтердіталдау және түгендеу жүргізілді. Балықтардың саны мен биомассасын есепкеалу кезінде жас топтары бойынша саны мен биомассасын бөле отырып,тікелей есепке алу әдісі пайдаланылды. Ресурс құны бойынша мәліметтернегізінде зерттелетін су айдындарының әрқайсысында су биологиялықресурстарының құнын алдын ала есептеу жүргізілген. Зерттелетін суайдындарындағы кәсіпшілік объектілерінің кәсіпшілік (уылдырық шашу)қорының биомассасы: Жайсаң көлі – 42653 тоннаны, Қапшағай су қоймасы –4333 тоннаны құрады. Биоресурстардың құнын алдын ала бағалау жүргізілді:Жайсаң көлі - 4073 млн теңге, Қапшағай су қоймасы – 589 млн теңге. Суайдындарын бекіту кезінде маңызды сәт - әр су айдындарының (учаскенің)бастапқы бағасын анықтау болып табылады. Ресурстардың санын және суайдынының (учаскесінің) есептелген алаңы, сондай-ақ оның кәсіпшілікбалық өнімділігі ескере отырып, балық аулау қызметіне құқық алу үшінбастапқы құны есептеу бойынша ұсыныстар әзірленді. Аукционда суқоймасының (учаскесінің) бастапқы бағасын есептеу формуласына суайдындарын су бетінің ауданын, оның балық өнімділігін және белгіленген(жалға беру) жылдардың саны көрсететін коэффициенттерді енгізуұсынылды.Экономическая (ценовая) оценка биоресурсов необходима при осуществляемом в Казахстане переходе на долгосрочное закрепление водоемов (участков) для целей рыбного хозяйства на основе аукциона для определения стартовой цены. Для этого необходима стоимостная оценка конкретных водоемов (участков) в отношении биоресурсов. Проведен анализи инвентаризация сведений по биомассе промысловых видов рыб в рыбопромысловых водоемах Республики Казахстан, в частности, озере Жайсан и Капшагайском водохранилище. При учете численности и биомассырыб использован метод прямого учета с разбивкой численности и биомассы по возрастным группам. Проведен предварительный расчет стоимости водных биологических ресурсов в каждом из изучаемых водоемов на основе сведений по стоимости ресурса. Биомасса промыслового (нерестового) запаса объектов промысла в изучаемых водоемах составила: озеро Жайсан –42653 тонны, Капшагайское водохранилище – 4333 тонны. Произведена предварительная оценка стоимости биоресурсов: озеро Жайсан – 4073 млн.тенге, Капшагайское водохранилище – 589 млн. тенге. При закреплении водоемов важным моментом является определение стартовой цены за каждый водоем (участок). Разработаны предложения по расчету начальной (стартовой) цены на право ведения рыболовства с учетом количества ресурсов, площади водоема (участка) и его промысловой рыбопродуктивности. В формулу для расчета стартовой цены водоема (участка водоема) на аукционе предложено внести коэффициенты, отражающие площадь водоема, его рыбопродуктивность и количество лет закрепления (аренды
MILK PRODUCTIVITY OF BLACK-AND-WHITE COWS AND HER CROSSBREEDS WITH HOLSTEINS: black-and-white cattle; Holstein; dairy type; milk yield; linear; purebred.
No full textThe article presents the results of milk productivity of purebred heifers of the black-and-white breed and its crossbreeds with holsteins. It was found that for 305 days of lactation, black-and-white cows produce an average of 7910 kg in the herd with a mass fraction of fat in milk of 3.76%. From the first heifers in the first lactation, 7003 ± 158.1 kg are milked with a live weight of 638 ± 18.2 kg. From fullaged cows of the 3rd and subsequent lactation, 8178 ± 125.9 kg are milked with a live weight of 697 ± 18.4 kg. The fat content in milk varies from 3.80% to 3.82%. Cows of the breeding core produce 9341 ± 184.2 kg of milk, of the breeding group 8921±97.7. It has been established that the Holstein breed of black–and–white color has a positive effect on increasing milk yields, milk fat and protein yield during lactation, improving the technological and morpho functional properties of the udder, as well as on the lactation curve, which is more balanced and smooth than that of domestic dairy cows. The results of the research showed that in the herds of JSC APK "Adal" in black-and white and Holstein cows, the duration of the service period varied from 149 to 158 days. The intercalving period ranged from 432.6 to 439.4 days, the age of the first calving in black-and-white was 843 days and holsteins were 794 days, the coefficient of reproductive ability was 0.84 and 0.83 units, which meets the requirements of highly productive dairy cattle breeding.The article presents the results of milk productivity of purebred heifers of the black-and-white breed and its crossbreeds with holsteins. It was found that for 305 days of lactation, black-and-white cows produce an average of 7910 kg in the herd with a mass fraction of fat in milk of 3.76%. From the first heifers in the first lactation, 7003 ± 158.1 kg are milked with a live weight of 638 ± 18.2 kg. From fullaged cows of the 3rd and subsequent lactation, 8178 ± 125.9 kg are milked with a live weight of 697 ± 18.4 kg. The fat content in milk varies from 3.80% to 3.82%. Cows of the breeding core produce 9341 ± 184.2 kg of milk, of the breeding group 8921±97.7. It has been established that the Holstein breed of black–and–white color has a positive effect on increasing milk yields, milk fat and protein yield during lactation, improving the technological and morpho functional properties of the udder, as well as on the lactation curve, which is more balanced and smooth than that of domestic dairy cows. The results of the research showed that in the herds of JSC APK "Adal" in black-and white and Holstein cows, the duration of the service period varied from 149 to 158 days. The intercalving period ranged from 432.6 to 439.4 days, the age of the first calving in black-and-white was 843 days and holsteins were 794 days, the coefficient of reproductive ability was 0.84 and 0.83 units, which meets the requirements of highly productive dairy cattle breeding.The article presents the results of milk productivity of purebred heifers of the black-and-white breed and its crossbreeds with holsteins. It was found that for 305 days of lactation, black-and-white cows produce an average of 7910 kg in the herd with a mass fraction of fat in milk of 3.76%. From the first heifers in the first lactation, 7003 ± 158.1 kg are milked with a live weight of 638 ± 18.2 kg. From fullaged cows of the 3rd and subsequent lactation, 8178 ± 125.9 kg are milked with a live weight of 697 ± 18.4 kg. The fat content in milk varies from 3.80% to 3.82%. Cows of the breeding core produce 9341 ± 184.2 kg of milk, of the breeding group 8921±97.7. It has been established that the Holstein breed of black–and–white color has a positive effect on increasing milk yields, milk fat and protein yield during lactation, improving the technological and morpho functional properties of the udder, as well as on the lactation curve, which is more balanced and smooth than that of domestic dairy cows. The results of the research showed that in the herds of JSC APK "Adal" in black-and white and Holstein cows, the duration of the service period varied from 149 to 158 days. The intercalving period ranged from 432.6 to 439.4 days, the age of the first calving in black-and-white was 843 days and holsteins were 794 days, the coefficient of reproductive ability was 0.84 and 0.83 units, which meets the requirements of highly productive dairy cattle breeding
ҚОР САҚТАУШЫ ТЕХНОЛОГИЯСЫМЕН ӨСІРІЛГЕН КҮЗДІК БИДАЙДЫҢ ФОТОСИНТЕТИКАЛЫҚ ӨНІМДІЛІГІ: күздік бидай; сорт; фотосинтез; тыңайтқыш; өнімділік;(ФЕР) фотосинтетикалық екпінді радияция.
No full textAccording to the studied data, it was observed that the rational use of mineral fertilizers in winter wheat fields in resource-saving technologies had a significant positive effect on its photosynthetic activity in light brown soils irrigated in resourcesaving technologies. The study of the photosynthetic activity of intensive varieties of winter wheat grown using reserve technology in irrigated conditions made it possible to purposefully control the productive process of the plant and obtain high and normal yields. When growing crops using resource-saving technology, the provision of optimal amounts of mineral fertilizers causes a physiological process that allows plants to effectively apply moisture and form a more powerful Leaf apparatus. That is, the study of the photosynthetic activity of intensive varieties of winter wheat - purposefully controlled the productive process of the plant and made it possible to obtain high and normal yields. Winter wheat varieties that differ in yield are recommended for production by commodity producers in the country.Зерттелген мəліметтер бойынша, ресурсүнемдеуші технологияларда күздік бидай егістігінде минералды тыңайтқыштарды рационалды қолдану ресурсүнемдеуші технологияларда суарылатын ашық қоңыр топырақта оның фотосинтетикалық әрекеттілігіне айтарлықтай оң əсер еткені байқалды. Суармалы жағдайда күздік бидайдың қор сақтаушы технолгиямен өсірілген интенсивті типтегі сорттарының фотосинтетикалық қызметін зерттеу өсімдіктің өнімділік процесін мақсатты түрде басқарып, жоғары әрі қалыпты өнім алуға мүмкіндік берді. Ресурсүнемдеуші технологиямен өсірілген дақылдарға минералды тыңайтқыштардың оңтайлы мөлшерін беру өсімдіктерге ылғалды тиімді қолдануға және жапырақ аппаратының жоғары қалыптасуына мүмкіндік беретін физиологиялы процесске себепші болады. Яғни күздік бидайдың интенсивті сорттарының фотосинтетикалық қызметін зерттеу -өсімдіктің өнімділік процесін мақсатты түрде басқарып, жоғары әрі қалыпты өнім алуға мүмкіндік берді. Өнімділігі бойынша ерекшеленетін күздік бидай сорттарын еліміздегі тауар өндірушілерге өндіріске ендірулерін ұсыныс береміз.Зерттелген мəліметтер бойынша, ресурсүнемдеуші технологияларда күздік бидай егістігінде минералды тыңайтқыштарды рационалды қолдану ресурс үнемдеуші технологияларда суарылатын ашық қоңыр топырақта оның фотосинтетикалық әрекеттілігіне айтарлықтай оң əсер еткені байқалды. Суармалы жағдайда күздік бидайдың қор сақтаушы технолгиямен өсірілген интенсивті типтегі сорттарының фотосинтетикалық қызметін зерттеу өсімдіктің өнімділік процесін мақсатты түрде басқарып, жоғары әрі қалыпты өнім алуға мүмкіндік берді. Ресурс үнемдеуші технологиямен өсірілген дақылдарға минералды тыңайтқыштардың оңтайлы мөлшерін беру өсімдіктерге ылғалды тиімді қолдануға және жапырақ аппаратының жоғары қалыптасуына мүмкіндік беретін физиологиялық процесске себепші болады. Яғни күздік бидайдың интенсивті сорттарының фотосинтетикалық қызметін зерттеу -өсімдіктің өнімділік процесін мақсатты түрде басқарып, жоғары әрі қалыпты өнім алуға мүмкіндік берді. Өнімділігі бойынша ерекшеленетін күздік бидай сорттарын еліміздегі тауар өндірушілерге өндіріске ендірулеріне ұсыныс береміз
ПЛАСТИЧНОСТЬ СОРТОВ ЯРОВОЙ МЯГКОЙ ПШЕНИЦЫ В УСЛОВИЯХ СЕВЕРНОГО КАЗАХСТАНА
No full textThe article presents the results of evaluation of spring soft wheat varieties in the conditions of the scientific and experimental campus of the Kazakh Agrotechnical University named after S. Seifullin. As a result of the research, spring wheat varieties with high indicators of the complex of structural elements were identified over the years of research. Over the years of the study, the studied varieties showed an average yield of 18.9-25.8 c / ha, the difference in grain yield between the varieties ranged from 1.7 to 6.8 c / ha. The protein content in the studied materials ranged from 18.44 to 22.8%. Aina and Asyl Sapa varieties were characterized by a high protein content, the protein content of these varieties was 0.8-1.21% higher compared to the Astana variety. The following varieties are of great interest for breeding: Astana, Tauelsizdik 20, Taimas, Karabalykskaya 70, Karagandinskaya 22, XN-08, XN-10, XN-11, Karagandinskaya 31, Karagandinskaya 60, Shortandinskaya 2012, Karagandinskaya 30, Aina and Augustina.Мақалада «С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университеті» КЕАҚ Ғылыми-эксперименттік кампусы жағдайында жаздық жұмсақ бидай сорттарын бағалау нәтижелері ұсынылған. Зерттеулер нәтижесінде дақыл өнімінің құрылымдық элементтер кешенінің жоғары көрсеткіштеріне ие жаздық бидайдың сорттары анықталды. Зерттеу жылдарында зерттелген сорттар орташа есеппен 18,9-25,8 ц/га өнімділік көрсетті, астық өнімділігі бойынша сорттар арасындағы ауытқу 1,7-ден 6,8 ц/га құрады. Зерттеуге алынған материалдардың дән құрамындағы ақуыз мөлшері 18,44-22,8% аралығында болды. Ақуыздың жоғары мөлшері бойынша Айна мен Асыл сапа сорттары ерекшеленді, Астана сортымен салыстырғанда бұл сорттарда ақуыз мөлшері 0,8-1,21% - ға жоғары болды. Селекция үшін келесі сорттар үлкен қызығушылық тудырады: Астана, Тәуелсіздік 20, Таймас, Карабалыкская 70, Карагандинская 22, ХN-08, ХN-10, ХN-11, Карагандинская 31, Карагандинская 60, Шортандинская 2012, Карагандинская 30, Айна және Августина.В статье представлены результаты оценки сортов яровой мягкой пшеницы в условиях научно-экспериментального кампуса НАО Казахский агротехнический университет имени С. Сейфуллина. В результате исследований выявлены сорта яровой пшеницы с высокими показателями комплекса элементов структуры за годы исследований. За годы исследования исследуемые сорта показали среднюю урожайность 18,9-25,8 ц / га, разница в урожайности зерна между сортами колебалась от 1,7 до 6,8 ц / га. Содержание протеина в исследуемых материалах колебалось от 18,44 до 22,8%. Сорта Айна и Асыл Сапа отличались высоким содержанием белка, содержание белка у этих сортов было на 0,8-1,21% выше по сравнению стандарт сортом Астана. Большой интерес для селекции представляют следующие сорта: Астана, Тауелсиздик 20, Таймас, Карабалыкская 70, Карагандинская 22, ХN-08, ХN-10, ХN-11, Карагандинская 31, Карагандинская 60, Шортандинская 2012, Карагандинская 30, Айна и Августина