Kazakh Agrotechnical Research University OJS
Not a member yet
1120 research outputs found
Sort by
CLONING, PURIFICATION AND STUDY OF THE BIOCHEMICAL PROPERTIES OF Α-AMYLASE FROM BACILLUS LICHENIFORMIS T5 STRAIN
Get PDFAmylases are rather important enzymes in modern biotechnology. Alpha-amylases hydrolyze starch to form glucose and maltose and are involved in the conversion of starch-containing raw materials. In comparison with α-amylases of eukaryotic organisms, bacterial α-amylases have a number of advantages, namely, the preservation of enzymatic activity at high temperatures, which is important in enzymatic starch hydrolysis technologies. In this work, the α-amylase gene from the Kazakh strain of Bacillus licheniformis T5 was cloned into the pET-28c(+) vector. Recombinant α-amylase was obtained by plasmid expression in Escherichia coli strain ArcticExpressRP(DE3). Studies have shown that the pH and temperature optimum for the recombinant alpha-amylase was 6.5 and 80°C, respectively. As has been established that α-amylase is a calcium-independent enzyme. The study of the temperature stability of α-amylase showed that the enzyme retains more than 70% of its activity when α-amylase is incubated at 80°C for 30 minutes. The obtained results show a high prospect of using α-amylase from Bacillus licheniformis T5 as a thermostable enzyme in the technologies of enzymatic hydrolysis of starch-containing raw materials.Amylases are rather important enzymes in modern biotechnology. Alpha-amylases hydrolyze starch to form glucose and maltose and are involved in the conversion of starch-containing raw materials. In comparison with α-amylases of eukaryotic organisms, bacterial α-amylases have a number of advantages, namely, the preservation of enzymatic activity at high temperatures, which is important in enzymatic starch hydrolysis technologies. In this work, the α-amylase gene from the Kazakh strain of Bacillus licheniformis T5 was cloned into the pET-28c(+) vector. Recombinant α-amylase was obtained by plasmid expression in Escherichia coli strain ArcticExpressRP(DE3). Studies have shown that the pH and temperature optimum for the recombinant alpha-amylase was 6.5 and 80°C, respectively. As has been established that α-amylase is a calcium-independent enzyme. The study of the temperature stability of α-amylase showed that the enzyme retains more than 70% of its activity when α-amylase is incubated at 80°C for 30 minutes. The obtained results show a high prospect of using α-amylase from Bacillus licheniformis T5 as a thermostable enzyme in the technologies of enzymatic hydrolysis of starch-containing raw materials.Amylases are rather important enzymes in modern biotechnology. Alpha-amylases hydrolyze starch to form glucose and maltose and are involved in the conversion of starch-containing raw materials. In comparison with α-amylases of eukaryotic organisms, bacterial α-amylases have a number of advantages, namely, the preservation of enzymatic activity at high temperatures, which is important in enzymatic starch hydrolysis technologies. In this work, the α-amylase gene from the Kazakh strain of Bacillus licheniformis T5 was cloned into the pET-28c(+) vector. Recombinant α-amylase was obtained by plasmid expression in Escherichia coli strain ArcticExpressRP(DE3). Studies have shown that the pH and temperature optimum for the recombinant alpha-amylase was 6.5 and 80°C, respectively. As has been established that α-amylase is a calcium-independent enzyme. The study of the temperature stability of α-amylase showed that the enzyme retains more than 70% of its activity when α-amylase is incubated at 80°C for 30 minutes. The obtained results show a high prospect of using α-amylase from Bacillus licheniformis T5 as a thermostable enzyme in the technologies of enzymatic hydrolysis of starch-containing raw materials
ПОПОЛНЕНИЕ КОЛЛЕКЦИИ ГЕНОФОНДА ОТЦОВСКИМИ ЛИНИЯМИ-ВОССТАНОВИТЕЛЯМИ ФЕРТИЛЬНОСТИ ПЫЛЬЦЫ В ТОО «ОХМК» ВОСТОЧНО-КАЗАХСТАНСКОЙ ОБЛАСТИ
Get PDFIn 2021, a research work was carried out at “Opytnoye Khozyaistvo Maslichnykh Kultur” (“Experimental Farming of Oilseeds”) LLP within the budget program 267 “Improved Availability of Knowledge and Scientific Research” under the “Preservation, Maintenance, Creation of an Information Database of the Sunflower Gene Pool” project. One of the objectives of this work was to expand the collection of the gene pool with pollen fertility paternal lines-restorers. The subjects of research were classical and special purpose self-pollinated sunflower lines. Evaluation of pollen fertility paternal lines-restorers was carried out on morphological and qualitative indicators, in particular - the length of the growing season, the mass of 1000 seeds, the percentage of husk, seed fat content, as well as seed condition. Phytopathological assessment of the studied lines was carried out in the field during the period of mass flowering and before harvest. Currently, there are 460 lines in the collection of the gene pool of sunflower paternal lines at “Opytnoye Khozyaistvo Maslichnykh Kultur” (“Experimental Farming of Oilseeds”) LLP. In 2021, another 5 constant lines will be transferred to the collection for production of classical hybrids and 3 Rf lines for obtaining herbicide-resistant hybrids.The relevance of the work lies in the fact that the genetic potential of sunflower is not being used fully, therefore the gene pool formation of this culture and study of biological and economic characteristics and properties of collection samples of sunflower for further breeding research is an important task today.«Білім мен ғылыми зерттеулердің қолжетімділігін арттыру» 267 бюджеттік бағдарлама шеңберінде 2021 жылы «ОХМК» ЖШС (майлы дақылдардың тәжірибелік шаруашылығы) базасында «Күнбағыстың гендік қорын сақтау, қолдау, ақпараттық деректер базасын құру» жобасы бойынша ғылыми-зерттеу жұмысы жүргізілді, оның мақсаттарының бірі тозаңдардың ұрықтылығын қалпына келтіретін гендік қор топтамасын аталық желілермен толықтыру болатын.Классикалық және арнайы мақсаттағы күнбағыстың өздігінен тозаңданатын желілері зерттеу нысаны болды. Күнбағыс тозаңының ұрықтылығын қалпына келтіретін өздігінен тозаңданған желілерді бағалау морфологиялық және сапалық көрсеткіштер бойынша жүргізілді, атап айтқанда – вегетациялық кезеңнің ұзақтығы, 1000 дана тұқым массасы, қауызының пайыздық құрамы (қабықтығы), тұқымның майлылығы, сондайақ тұқымның толықтығы.
Егістікте жаппай гүлду кезеңінде және егін жинау алдында зерттелетін желілерге фитопатологиялық бағалау жүргізілді.Қазіргі уақытта «ОХМК» ЖШС-гі күнбағыстың аталық желілерінің гендік қорының топтамасында 460 желі бар. 2021 жылы топтамаға классикалық будандарды алу үшін тағы 5 тұрақты желі және гербицидке төзімді будандарды алу үшін 3 Rf желісі берілетін болады. Жұмыстың өзектілігі күнбағыстың генетикалық әлеуеті толық пайдаланылмайтындығына байланысты, сондықтан осы дақылдың гендік қорын қалыптастыру және ары қарай селекциялық зерттеулер жүргізу үшін күнбағыстың топтамалық үлгілерінің биологиялық және экономикалық белгілері мен қасиеттерін зерттеу маңызды міндет болып табылады.В рамках бюджетной программы 267 «Повышение доступности знаний и научных исследований» по проекту «Сохранение, поддержание, создание информационной базы данных генофонда подсолнечника» в 2021 году на базе ТОО «ОХМК» (Опытное хозяйство масличных культур) была проведена научно-исследовательская работа, одной из целей которой являлась пополнение коллекции генофонда отцовскими линиями-восстановителями фертильности пыльцы. Объектами исследований являлись самоопыленные линии подсолнечника классического и специального назначения. Оценка самоопыленных линий-восстановителей фертильности пыльцы подсолнечника была проведена по морфологическим и качественным показателям, а именно – длине вегетационного периода, массе 1000 штук семян, процентному содержанию лузги (лузжистость), масличности семян, а также выполненности семян. В полевых условиях в период массового цветения и перед уборкой была проведена фитопатологическая оценка изучаемых линий. В настоящее время коллекция генофонда отцовских линий подсолнечника в ТОО «ОХМК» насчитывает 460 линий. В 2021 году в коллекцию будут переданы ещё 5 константных линий для получения классических гибридов и 3 линии Rf для получения гербицидоустойчивых гибридов.
Актуальность работы обусловлена тем, что генетический потенциал подсолнечника используется не в полной мере, поэтому формирование генофонда этой культуры и изучение биологических и хозяйственных признаков и свойств коллекционных образцов подсолнечника для дальнейших селекционных исследований на сегодняшний день является важной задачей
ВЛИЯНИЕ УСЛОВИЙ АЗОТНОГО ПИТАНИЯ НА ПРОДУКТИВНОСТЬ И КАЧЕСТВО ЧЕЧЕВИЦЫ
Get PDFThe studies were conducted on dark chestnut calcareous light clay soils in the dry steppe zone of Northern Kazakhstan in 2018–2020. Concentration of soil nutrients and properties were as follow: humus - 2.93-2.95%, nitrate nitrogen - 6-8 mg / kg, mobile phosphorus - 10.7-13, 9 mg/kg, potassium more than 800 mg/kg, Ca + Mg 22-25 mg eq/100 g of soil, pH more than 8.0. The article shows the results of studies that describe growing conditions and the effect of nitrogen fertilizers on the yield and quality of lentil’s breed "Krapinka". Nitrogen fertilizers were applied on top of the phosphorus background (P90) at doses of 30 and 60 kg/ha in the top 10 cm soil layer, that increased the content of nitrate nitrogen from 9.3 to 18.3 mg/kg of soil in the 0-40 cm layer. Every 30 kg of nitrogen’s fertilizers increased soil N-NO3 level on 4 mg/kg of soil in the layer of 0 -40 cm. Fertilizers had no effect on the potassium content. Hydrothermal regime was contrastingly different in the years of research. The agricultural year of 2019 was extremely dry, with 209 mm of rainfall (average 326 mm). The agricultural years of 2018 and 2020 were favorable 330 and 320 mm of precipitation respectively with a slightly increased temperature background. The applied fertilizers increased the yield of lentils by 17% and improved the quality of seeds. The level of soil N-NO3 content was determined that formed maximum productivity of lentils. Biological features were revealed in terms of a combination of agrotechnical and economic indicators. An assessment was given of the prospects for lentils cultivation. "Krapinka" is responsive to nitrogen fertilizers and has a high biological potential for cultivation.Зерттеулер 2018-2020 жж. Солтүстік Қазақстанның құрғақ дала аймағында қара-қоңыр, карбонатты, жеңіл құмбалшықты, құрамында гумустың мөлшері – 2,93-2,95%, нитрат азоты – 6-8 мг/кг, жылжымалы фосфор мөлшері – 10,7-13, 9 мг/кг, калий 800 мг/кг жоғары, Са+Mg 22-25 мг экв/100 г топырақ, рН 8,0 жоғары топырақта жүргізілді. Мақалада жасымықтың «Крапинка» сұрыпының өнімділігі мен сапасына азот тыңайтқыштарының әсері мен өсіру жағдайларын зерттеу бойынша зерттеулердің нәтижелері берілген. Азот тыңайтқыштары фосфор фонының үстіне (Р90) 30 және 60 кг ә.е.з./га мөлшерінде топырақтың 10 см қабатына еңгізілді. Нәтижесінде нитратты азоттың деңгейі топырақтың 0-40 см қабатында 9,3-тен 18,3 мг/кг-ға дейін артты. Әрбір 30 кг ә.е.з./га азот тыңайтқыштары топырақтың 0-40 см қабатында N-NO3 мөлшерін 4 мг/кг арттырды. Тыңайтқыштар топырақтағы калий мөлшеріне әсер етпеді. Гидротермиялық режим бойынша зерттеу жылдары бір-біріне ұқсамады. 2019 ауыл шаруашылығы жылы өте құрғақ болды, жауын-шашын мөлшері 209 мм (норма бойынша 326 мм) артпады. 2018 және 2020 ауыл шаруашылығы жылдары қолайлы болды – жауын-шашын 330 және 320 мм, температуралық фон сәл жоғарылады. Қолданылған азот тыңайтқыштары жасымықтың өнімділігін 17% арттырып, тұқым сапасын жақсартты. Жасымықтың максималды өнімділігі қалыптасқан топырақтағы N-NO3 мөлшерінің деңгейі анықталды. Биологиялық ерекшеліктері агротехникалық-экономикалық көрсеткіштер жиынтығы бойынша, оны өсіру әлеуетіне баға берілді. Жасымықтың «Крапинка» сұрыпы азот тыңайтқыштарына енгізгенде жақсы қосымша өнім қалыптастырады, биологиялық әлеуеті бар және өсіруге перспективалы.Исследования проводились в 2018–2020 гг. в сухостепной зоне Северного Казахстана на темно-каштановых карбонатных легкоглинистых почвах с содержанием на естественном фоне, гумуса – 2,93-2,95%, азота нитратов – 6-8 мг/кг, подвижного фосфора – 10,7-13,9 мг/кг, калия более 800 мг/кг, Са+Mg 22-25 мг экв/100 г почвы, рН более 8,0. В статье приведены результаты исследований по изучению условий выращивания и влияния азотных удобрений на урожайность и качество чечевицы сорта «Крапинка». Азотные удобрения внесены поверх фосфорного фона (Р90) в дозах 30 и 60 кг/га д.в. в слой почвы 10 см, что увеличивало содержание азота нитратов с 9,3 до 18,3 мг/кг почвы в слое 0-40 см. Каждые 30 кг д.в./га удобрений повышали содержание N-NO3 в слое 0-40 см на 4 мг/кг почв. Удобрения не оказали влияния на содержание калия. Годы исследований контрастно отличались по гидротермическому режиму. 2019 с/х год был экстремально засушливым, выпало 209 мм (при норме 326 мм). 2018 и 2020 с/х года были благоприятными – 330 и 320 мм осадков, с незначительно повышенным температурным фоном. Внесенные удобрения повышали урожайность чечевицы на 17% и улучшали качество семян. Определен уровень содержания N-NO3 в почве при котором формировалась максимальная продуктивность чечевицы. Выявлены биологические особенности по совокупности агротехнических и экономических показателей дана оценка перспективности его возделывания. «Крапинка» отзывчива на азотные удобрения, обладает биологическим потенциалом и перспективна для возделывания
ИСПОЛЬЗОВАНИЕ РЕКОМБИНАНТНЫХ АНТИГЕНОВ CAMPILOBACTER JEJUNI ДЛЯ ПОЛУЧЕНИЯ СПЕЦИФИЧЕСКИХ ПОЛИКЛОНАЛЬНЫХ АНТИТЕЛ
Get PDFThe article presents data on the production of specific polyclonal antibodies to recombinant antigens of Campylobacter jejuni, which were previously synthesized proteins of the outer membrane Omp18 and MOMP of Campylobacter. The optimal scheme for immunization of experimental animals was determined, which made it possible to stimulate the body to produce specific antibodies against the original antigen in high titers. ELISA testing made it possible to establish the maximum titers, to the Omp18 protein - 1:102400, and to MOMP - 1:204800. The resulting antibodies were isolated from serum and purified by chromatography. Their main properties were studied, which showed that these immunoglobulins can be used in the design of an immunochromatographic test for the rapid detection of campylobacteriosis pathogens in food products of animal origin and other biological objects.Мақалада Campylobacter jejuni рекомбинантты антигендеріне спецификалық поликлоналды антиденелердің өндірілуі туралы деректер келтірілген, олар бұрын Campylobacter сыртқы мембранасының Omp18 және MOMP ақуыздары синтезделген. Тәжірибелік жануарларды иммунизациялаудың оңтайлы схемасы анықталды, ол жоғары титрлерде бастапқы антигенге қарсы спецификалық антиденелерді шығару үшін организмді ынталандыруға мүмкіндік берді. ELISA сынағы Omp18 протеиніне - 1:102400 және MOMP - 1:204800 үшін максималды титрлерді анықтауға мүмкіндік берді. Алынған антиденелер сарысудан бөлініп, хроматография арқылы тазартылды. Олардың негізгі қасиеттері зерттелді, бұл иммуноглобулиндер жануарлардан алынатын тамақ өнімдерінде және басқа да биологиялық объектілерде кампилобактериоз қоздырғыштарын жылдам анықтау үшін иммунохроматографиялық сынаманы жобалауда қолдануға болатынын көрсетті.В статье описаны результаты работы по получению специфических поликлональных антител к рекомбинантным антигенам Campylobacter jejuni, в качестве которых использованы ранее синтезированные белки внешней мембраны Omp18 и MOMP кампилобактерий. Определена оптимальная схема иммунизации подопытных животных, которая позволила стимулировать организм к выработке специфических антител против исходного антигена в высоких титрах. Тестирование методом ИФА позволило установить максимальные титры, к белку Omp18 - 1:102400, а к МОМР - 1:204800. Полученные антитела выделены из сыворотки и очищены методом хроматографии. Изучены их основные свойства, которые показали, что данные иммуноглобулины могут быть использованы при конструировании иммунохроматографического теста для экспресс-обнаружения возбудителей кампилобактериоза в пищевых продуктах животного происхождения и других биологических объектах
ИССЛЕДОВАНИЯ ВОДОПОГЛОТИТЕЛЬНОЙ СПОСОБНОСТИ ОТОБРАННЫХ ОБРАЗЦОВ МУКИ ДЛЯ БЕЗГЛЮТЕНОВЫХ МАКАРОННЫХ ИЗДЕЛИЙ
No full textGluten - free pasta is a healthy and delicious alternative to wheat products. In the last few decades, this group of pasta, gluten-free, is consumed not only by a growing number of celiac patients, but also by other people who want to exclude gluten-based products from their diet for health reasons. However, the preparation of gluten-free pasta is difficult because gluten contributes to the formation of a strong protein network that prevents the dissolution of pasta during cooking. Currently, many gluten-free products on the market are of poor quality. To get good quality pasta from alternative materials, it is often necessary to change the traditional production process.
This article shows the water absorption capacity of selected domestic flour samples. Water significantly affects the rheological properties of gluten-free dough, its elasticity and resistance to deformation, the ability to retain gas. In addition, the water-holding ability of the dough affects the quality of bread, namely its texture, appearance, taste, shelf life. This determines the possibility of studying the physico-chemical properties of the main structural components in the feedstock.Глютенсіз макарон бидай өнімдеріне пайдалы және дәмді балама болып табылады. Соңғы бірнеше онжылдықта глютенсіз макаронның бұл тобы целиак ауруының өсіп келе жатқан санымен ғана емес, сонымен қатар денсаулығына байланысты глютен негізіндегі өнімдерді диетадан шығарғысы келетін басқа адамдармен де тұтынылады. Алайда, глютенсіз макарон дайындау қиын, өйткені глютен пісіру кезінде макаронның еруіне жол бермейтін күшті ақуыз желісінің пайда болуына ықпал етеді. Қазіргі уақытта нарықта глютенсіз көптеген өнімдердің сапасы төмен болып келеді. Балама материалдардан сапалы макарон алу үшін дәстүрлі өндіріс процесін жиі өзгерту қажетігі туады.
Бұл мақалада таңдалған отандық ұн үлгілерінің су сіңіру қабілеті көрсетілген. Су - глютенсіз қамырдың реологиялық қасиеттеріне, оның икемділігі мен деформацияға төзімділігіне, газды сақтау қабілетіне айтарлықтай әсер етеді. Сонымен қатар, қамырдың суды сақтау қабілеті нанның сапасына, атап айтқанда оның құрылымына, сыртқы түріне, дәміне, сақтау мерзіміне әсер етеді. Бұл шикізаттағы негізгі құрылымдық компоненттердің физика-химиялық қасиеттерін зерттеу мүмкіндігін анықтайды.Безглютеновые макароны - полезная и вкусная альтернатива изделиям из пшеницы. В последние несколько десятилетий данная группа макаронных изделий, безглютеновые, потребляется не только растущим числом больных целиакией, но и другими людьми, которые хотят исключить продукты на основе глютена из своего рациона по состоянию здоровья. Однако, приготовление макаронных изделий без глютена затруднено, поскольку глютен способствует образованию прочной белковой сети, которая предотвращает растворение макаронных изделий во время приготовления. В настоящее время многие безглютеновые продукты, представленные на рынке, имеют низкое качество. Чтобы получить макароны хорошего качества из альтернативных материалов, часто необходимо изменить традиционный производственный процесс.
В данной статье показана водопоглотительная способность отобранных отечественных образцов муки. Вода значительно влияет на реологические свойства теста без глютена, его эластичность и стойкость к деформации, способность удерживать газ. Кроме того, водоудерживающая способность теста влияет на качество хлеба, а именно на его текстуру, внешний вид, вкус, срок годности. Это определяет возможность изучения физико-химических свойств основных структурных компонентов в исходном сырье.
СРАВНИТЕЛЬНАЯ ОЦЕНКА ИНТРОГРЕССИВНЫХ ГЕНОТИПОВХЛОПЧАТНИКА ПО ЭЛЕМЕНТАМ ПРОДУКТИВНОСТИ ИУРОЖАЙНОСТИ ХЛОПКА-СЫРЦА В УСЛОВИЯХ ЦЕНТРАЛЬНОГОТАДЖИКИСТАНА
Get PDFThe article presents theoretical justifications and practical results on the study of a collection of new varieties of parent pairs of medium-fiber cotton for hybridization. Consequently, all parent varieties differed in the passage of the main phases of development, by the end of the growing season, all studied gene pools had a large number of boxes per plant.The height of plants on average on August 1 (2019-2021) for local selection reached – from 75,0 to 80,6 cm, for foreign ones – 67,3-83,3 cm. The number of boxes for September 1, 2019-2021 of our studies, the average for local varieties was from 14,3-15,9 pcs./plant, and for foreign ones – 13,9-15,7 pcs./plant. Significant indicators stood out 5 foreign – ALC-86/6, Cocer-4104, DP-4025, NAD-53, NAK-99/1 and 2 local – Dusti-IZ, Ziroatkor-64, which are attached to be used in further breeding studies, as valuable donors with a complex of economically useful features.Мақалада будандастыруға арналған орта штапельді мақтаның ата-аналық жұптарының жаңа сорттарының коллекциясын зерттеудің теориялық негіздемесі мен практикалық нәтижелері берілген. Демек, барлық ата-аналық сорттар дамудың негізгі фазаларының өтуімен ерекшеленді, вегетациялық кезеңнің соңына қарай барлық зерттелген генофондтарда бір өсімдікте көп мөлшердегі бұталар болды.
Өсімдік биіктігі орта есеппен 1 тамызда (2019-2021 жж.) жергілікті селекция бойынша – 75,0-ден 80,6 см-ге дейін, шетелдік – 67,3-83,3 см-ге жетті.Біздің зерттеулер бойынша 2019-2021 ж.ж. 1 қыркүйектегі қораптар саны, жергілікті орташа көрсеткіш сорттары 14,3-15,9 дана/өсімдік, ал шетелдіктер үшін 13,9-15,7 дана/өсімдікті құрады. Елеулі көрсеткіштер бойынша 5 шетелдік – АЛК-86/6, Косер-4104, ДП-4025, НАД-53, НАК-99/1 және жергілікті 2 – Дусти-ИЗ, Зироатқор-64 болды, олар пайдалануға беріледі. одан әрі селекциялық зерттеулерде, экономикалық пайдалы қасиеттер кешені бар құнды донорлар ретінде.В статье представлены теоретические обоснования и практические результаты по изучению коллекции новых сортов родительских пар средневолокнистого хлопчатника для гибридизации. Следовательно, все родительские сорта отличались прохождением основных фаз развития, к концу вегетационного периода все изученные генофонды имели большое количество коробочек на растение.Высота растений в среднем на 1 августа (2019-2021 гг.) у местных селекции достигли – от 75,0 до 80,6 см, у зарубежных – 67,3-83,3 см. Количество коробочек на 1 сентября 2019-2021 годы наших исследований в среднем по местным сортам составила – от 14,3-15,9 шт./растение, а у зарубежных – 13,9-15,7 шт./растение. Значительным показателям выделились 5 зарубежные – ALC-86/6, Cocer-4104, DP-4025, NAD-53, NAK-99/1 и 2 местные – Дусти-ИЗ, Зироаткор-64, которые прилагается использовать в дальнейшим селекционным исследованиям, как ценным доноров с комплексом хозяйственно-полезных признаков
ВОСПРОИЗВОДСТВО РАДУЖНОЙ ФОРЕЛИ (PARASALMO MYKISS) ОЗЕРА НИЖНИЙ КОЛЬСАЙ ГОСУДАРСТВЕННОГО НАЦИОНАЛЬНОГО ПРИРОДНОГО ПАРКА «КОЛЬСАЙ КОЛДЕРИ»
Get PDFThe article presents the materials of fishery scientific research on LakeLower Kolsay of the State National Natural Park (SNNP) «Kolsay lakes».According to the assignment of the Customer and the Working Program ofResearch for the current 2022, among other study issues were: clarification of theduration of rainbow trout spawning in Lake Lower Kolsay and the conditions forits reproduction. According to the results of the studies performed, it wasestablished that in this reservoir, despite the absence of areas for reproduction withrunning water and fast flow, ordinary for rainbow trout, spawning occurssuccessfully due to the presence of a crushed stone substrate, purity and hightransparency of water. According to the results of the studies, it was recommendedto reduce the previously established period of the ban on amateur (sports) fishingfrom 3 to 2 months on Lake Lower Kolsay, as well as Middle Kolsay by a timedifference of 10 days, which is important for the leisure of tourists and othervacationers at the SNNP «Kolsay Lakes»Мақалада «Көлсай Көлдері» Мемлекеттік ұлттық табиғи саябағының(МҰТП) Төменгі Көлсай көліндегі балық шаруашылық ғылыми зерттеуматериалдары берілген. Тапсырыс берушінің тапсырмасына және ағымдағы2022 жылға арналған Жұмыс бағдарламасына сәйкес, зерттеудің басқа дасұрақтармен қатар Төменгі Көлсай көліндегі құбылмалы бахтахтыңуылдырық шашуға өту мерзімін және осы су айдында ұдайы өсу жағдайыннақтылауды зерттеу болды. Жүргізілген зерттеулердің нәтижелерібойынша, бұл су айдында құбылмалы бахтах үшін әдеттегідей, көбеюінеқажетті ағынды суы бар және ағысы жылдам учаскелердің болмауынақарамастан, қиыршық тасты субстраттың болуы, судың тазалығы мен жоғарымөлдірлігінің арқасында уылдырық шашуы сәтті өтіп жатқаны анықталды.Орындалған зерттеулердің нәтижесі бойынша әуесқойлық (спорттық) балықаулауға тыйым салудың бұрын белгіленген мерзімін Төменгі көлде 3 айдан 2айға дейін, сондай-ақ Ортаңғы Көлсай көлінде 10 күндік уақытайырмашылығымен қысқарту ұсынылды, бұл «Көлсай Көлдері» МҰТПкелетін туристер мен басқа да демалушылар үшін аса маңызды болыптабылады.В статье представлены материалы рыбохозяйственных научных исследований на озере Нижний Кольсай Государственного национального природного парка (ГНПП) «Кольсай Колдери». Согласно задания Заказчика и Рабочей программе НИР на текущий 2022 год, наряду с другими вопросами изучения были: уточнение срока прохождения нереста радужной форели в озере Нижний Кольсай и условий его воспроизводства. По результатам выполненных исследований установлено, что в этом водоеме, несмотря на отсутствие обычных для радужной форели участков для размножения спроточной водой и быстрым течением нерест происходит успешно благодаря наличию щебеночно-каменистого субстрата, чистоте и высокой прозрачности воды. По результатом выполненных исследований было рекомендовано снижение ранее установленного срока запрета на любительское (спортивное) рыболовства от 3-х до 2-х месяцев на озерах Нижний, а также Средний Кольсай разницей по времени на 10 дней, что имеет важное значение для досуга туристов и других отдыхающих на ГНПП«Кольсай Колдери». Исследование финансируется Министерством экологии, геологии и природных ресурсов Республики Казахстан (Грант №BR10264205
МЕТОДЫ ВЫДЕЛЕНИЯ ГЕНОМНОЙ ДНК НЕКОТОРЫХ РЕДКИХ ВИДОВ РЫБ :
Get PDFThe present study was aimed at economically isolating a significant amount of DNA from certain fish tissue without any potential damage. For this purpose, tissue from fins was preferably chosen, since it is subject to rapid regeneration. The isolation of genomic DNA is a fundamental step in the study of the genetic diversity and phylogeny of species. The protocol should be effective, less time consuming, economical and non-traumatic, especially for rare, endemic and endangered species. A total of 16 tissue samples from the fins of two rare fish species were used for DNA extraction. Some modifications to the spin column and DNA isolation kit methods resulted in large quantities of high quality DNA, which were isolated from live fish and immediately preserved in ethanol. Modifications include using more Proteinase K and slightly increasing the time for the lysis process due to the rigid structure of the fin. The DNA extracted by the two methods was sufficiently pure, of high quality, and suitable for subsequent PCR amplification. This method is particularly suitable for DNA isolation of endangered, endemic and rare species, since it requires a minimum amount of tissue fragment without any harmful effect on the fish.Зерттеу жұмыстары барысында ДНҚ-ның сандық көрсеткіштерін тиімді жолмен пайдалану арқылы және балыққа еш зияны тимейтіндей етіп тіні алынды. Осы мақсатта жүзу қанаттарынан алынған тін пайымдырақ, өйткені оның тез арада қалпына келу қабілеті бар. Генетикалық алуантүрлілікті және филогенезін зерттеудің бастапқы қадамы болып геномдық ДНҚ-ны бөлу қажет. Зерттеу хаттамасы тиімді, аз уақытты қажет ететін, үнемді және зиянсыз болуы керек, әсіресе сирек кездесетін, эндемиялық және жойылып бара жатқан түрлер үшін. ДНҚ экстракциясы үшін сирек кездесетін екі балық түрінің қанаттарынан барлығы 16 балықтың үлгілері алынды. Кейбір өзгерістерді енгізу спин-колонка методикасы және комерциялық бөлу жинағы әдістері арқылы тірі балықтардың этанолда сақталынған ДНҚ-ның жоғары сапада алынғаны көрсетілген. Модификацияларға көбірек протеиназа K пайдалану және қанаттың қатты құрылымына байланысты лизис процесінің уақытын сәл ұлғайту кіреді. ДНҚ-ын екі әдіспен алу арқылы, олар жеткілікті, таза жоғары сапалы және кейінгі ПТР күшейту үшін жарамды болды. Бұл әдіс құрып кету қаупі төнген, эндемикалық және сирек түрлердің ДНҚ-ның бөлу үшін өте қолайлы, өйткені ол балыққа ешқандай зиянды әсер етпейтін тін фрагментінің ең аз мөлшерін қажет етеді.Настоящее исследование было направлено на экономичное выделение значительного количества ДНК из определенной ткани рыб без какого-либо потенциального ущерба. Для этой цели предпочтительно выбиралась ткань из плавников, так как подлежит быстрой регенерации. Выделение геномной ДНК является фундаментальным шагом для изучения генетического разнообразия и филогении видов. Протокол должен быть эффективным, занимать меньше времени, экономичным и не травмирующим, особенно для редких, эндемичных и исчезающих видов. Всего для выделения ДНК использовали 16 образцов тканей плавников двух редких видов рыб. Внесение некоторых модификаций в методы выделения на спин-колонках и набором для выделения привело к получению большого количества ДНК высокого качества, которые были выделены от живых рыб и немедленно консервированы в этаноле. Модификации включают использование большего количества Протеиназы К и небольшое увеличение времени на процесс лизиса из-за жесткой структуры плавника. ДНК, экстрагированная двумя методами, была достаточно чистой, высокого качества и пригодна для последующей ПЦР-амплификации. Этот метод особенно подходит для выделения ДНК исчезающих, эндемичных и редких видов, поскольку требует минимального количества фрагмента ткани без какого-либо вредного воздействия на рыб
СОЛТҮСТІК ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ЖАҢА ТУҒАН БҰЗАУЛАРДЫҢ CRYPTOSPORIDIUM PARVUM ЖҰҚТЫРУ ҚАУПІН ӨНДІРІС ТЕХНОЛОГИЯСЫНА БАЙЛАНЫСТЫ ЛОГИСТИКАЛЫҚ РЕГРЕССИЯЛЫҚ ТАЛДАУ
Get PDFCryptosporidiosis is a zoonosis that causes high mortality in children under five year age and, therefore, is considered as a dangerous infection by the World Health Organization. It is known that modeling of epidemic processes is an important tool for prevention and control of infectious diseases. In agricultural regions with developed animal husbandry the main source of this invasion is young cattle infected with Cryptosporidium parvum. This paper presents the logistic regression analysis results in order to assess the impact of newborn calves’ breeding technologies for C.parvum prevalence in cattle farms in Northern Kazakhstan. To this purpose, in 2019-2020, fecal samples were collected from 245 newborn calves under one month age in 24 farms in 13 districts of this region. Samples were examined by traditional microscopic methods and commercial immunochromatographic kits for Cryptosporidium. The infection was detected in 69.2% of districts, in particular, in large industrialized farms and medium-sized farms. Prevalence of C. parvum among calves was 1.6-29.1%. As a result of bivariant regression analysis of the data obtained in the R program, it was statistically significantly established that the technology of separate breeding from mother cows is associated with a high degree of invasion of newborn calves by cryptosporidia. This proves the importance of production technologies in the prevention of cryptosporidiosis of neonatal calves.Криптоспоридиоз – бес жасқа дейінгі балалардың жоғары деңгейдегі өліміне әкелетін және осыған байланысты Дүниежүзілік Денсаулық Сақтау Ұйымының қатерлі инфекциялар тізіміне кіретін зооноз. Ауруды бақылау және жою үшін эпидемиялық процестерді модельдеу маңызды құрал екендігі белгілі. Малшаруашылығы дамыған аграрлық аймақтарда осы инвазияның негізгі көзі Cryptosporidium parvum түрімен залалданған ірі қара мал төлі болып табылады. Бұл жұмыста Солтүстік Қазақстанның ірі қара мал фермаларындағы C.parvum инвазиясы деңгейіне жаңа туған бұзауды өсіру технологияларының әсерін бағалау үшін логистикалық регрессиялық талдау жүргізілді. Осы мақсатта 2019-2020 жылдары аталмыш аймақтың 13 аудандарының 24 фермаларында бір айға дейінгі 245 жаңа туған бұзаулардың нәжіс сынамалары жиналды, олар микроскопиялық дәстүрлі әдістер және коммерциялық иммунохроматографиялық жиынтықтар көмегімен зерттелінді. Криптоспоридиоз тексерілген аудандардың 69.2%, атап айтқанда, ірі өнеркәсіптік кәсіпорындар мен орта көлемді шаруа қожалықтарында кең таралғаны анықталды. Бұзаулардың C.parvum түрімен залалдануының экстенсивтік деңгейі 1.6-29.1% аралығында болды. Алынған берілгендерді R бағдарламасында бивариантты регрессиялық талдау нәтижесінде жаңа туған бұзауларды енелерінен бөлек өсіру технологиясы олардың жоғары деңгейде инвазиялануымен байланысты екендігі статистикалық тұрғыдан нақтыланды. Бұл неонатальды бұзау криптоспоридиозын алдын алуда өндіріс технологиялардың маңыздылығын дәлелдейді.Криптоспоридиоз – бес жасқа дейінгі балалардың жоғары деңгейдегі өліміне әкелетін және осыған байланысты Дүниежүзілік Денсаулық Сақтау Ұйымының қатерлі инфекциялар тізіміне кіретін зооноз. Ауруды бақылау және жою үшін эпидемиялық процестерді модельдеу маңызды құрал екендігі белгілі. Малшаруашылығы дамыған аграрлық аймақтарда осы инвазияның негізгі көзі Cryptosporidium parvum түрімен залалданған ірі қара мал төлі болып табылады. Бұл жұмыста Солтүстік Қазақстанның ірі қара мал фермаларындағы C.parvum инвазиясы деңгейіне жаңа туған бұзауды өсіру технологияларының әсерін бағалау үшін логистикалық регрессиялық талдау жүргізілді. Осы мақсатта 2019-2020 жылдары аталмыш аймақтың 13 аудандарының 24 фермаларында бір айға дейінгі 245 жаңа туған бұзаулардың нәжіс сынамалары жиналды, олар микроскопиялық дәстүрлі әдістер және коммерциялық иммунохроматографиялық жиынтықтар көмегімен зерттелінді. Криптоспоридиоз тексерілген аудандардың 69.2%, атап айтқанда, ірі өнеркәсіптік кәсіпорындар мен орта көлемді шаруа қожалықтарында кең таралғаны анықталды. Бұзаулардың C.parvum түрімен залалдануының экстенсивтік деңгейі 1.6-29.1% аралығында болды. Алынған берілгендерді R бағдарламасында бивариантты регрессиялық талдау нәтижесінде жаңа туған бұзауларды енелерінен бөлек өсіру технологиясы олардың жоғары деңгейде инвазиялануымен байланысты екендігі статистикалық тұрғыдан нақтыланды. Бұл неонатальды бұзау криптоспоридиозын алдын алуда өндіріс технологиялардың маңыздылығын дәлелдейді
АНАЛИЗ РЕЗУЛЬТАТОВ ИНТРОДУКЦИИ КОРМОВЫХ ДЛЯ РЫБ БЕСПОЗВОНОЧНЫХ В ОЗЕРО ЖАЙСАН И ВОДОХРАНИЛИЩЕ БУКТЫРМА
Get PDFToday, the trend of reducing the fish productivity of the country\u27s fisheriesreservoirs is being monitored and the "Concepts for the transition of the Republicof Kazakhstan to a "green economy" fit into the priorities of the "Concept for thetransition of the Republic of Kazakhstan to a "green economy". In the conditionsof Kazakhstan, which has no access to the World Ocean, ensuring food and foodsecurity requires the use of existing reservoirs to the maximum in terms ofobtaining bioproducts, which is impossible without conducting in-depth studies ofthe possibilities of increasing the fish productivity of reservoirs due to theintroduction of invertebrate feed for fish.The article presents the results of the introduction of benthic invertebratesfor fish, which was carried out in the 60-70s of the last century at the Buktyrmareservoir and Lake Zhaysan. It is shown that the maximum positive effect wasgiven by measures for the introduction of glacial Sea and Ponto-Caspian mysidsand Baikal gammaruses, data on changes in the stocks of mysids and gammarusesin Lake Zhaysan and the Buktyrma reservoir in the period from 1973 to 2019. It isshown that these invertebrates create a significant share in the total reserves ofmacrozoobenthos. The introduction of mysids and gammaruses did not causedamage to the native benthic fauna, because the settlers occupied biotopes thatwere poorly populated by local invertebrates. After successful acclimatization, thetotal benthic biomass in the reservoir as a whole increased by about 2 times, whilenative species not only did not decrease, but even increased their numbers andbiomassIt is concluded that, despite the introduction of random species, the results ofacclimatization of invertebrates forage for fish in Lake Zhaysan and the Buktyrmareservoir should be recognized as positive. And today, invertebrates forage for fishcan also be recommended to the order.Бүгінде еліміздегі балық шаруашылығы су қоймаларының балықөнімділігінің төмендеу үрдісі қадағалануда және "ҚазақстанРеспубликасының "жасыл экономикаға"көшуі жөніндегі тұжырымдаманың"басым міндеттеріне сәйкес келеді. Әлемдік мұхитқа шыға алмайтынҚазақстан жағдайында азық-түлік және азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасызету биопродукция алу тұрғысынан қолда бар су айдындарын барыншапайдалануды талап етеді, бұл омыртқасыз балықтарға арналған азықтықИнтродукция есебінен су айдындарының балық өнімділігін арттырумүмкіндіктеріне тереңдетілген зерттеулер жүргізбестен мүмкін емес.Мақалада өткен ғасырдың 60-70-ші жылдары Бұқтырма су қоймасымен Жайсаң көлінде жүргізілген бентосты омыртқасыз балықтарға арналғанжемшөпті енгізу нәтижелері келтірілген. Мұздықтық теңіз жәнепонтокаспийлік мизидтер мен Байкал гаммарустарын интродукциялаужөніндегі іс-шаралар, 1973 жылдан бастап 2019 жылға дейінгі кезеңдеЖайсаң көліндегі және Бұқтырма су қоймасындағы мизидтер менгаммарустар қорының өзгеруі жөніндегі деректер барынша оң нәтиже бергенікөрсетілді. Бұл омыртқасыздар макрозообентостың жалпы қорындаайтарлықтай үлес қосатыны көрсетілген. Мизидтер мен гаммарустардыенгізу жергілікті бентофаунаға зиян тигізбеді, өйткені экумендер жергіліктіомыртқасыздармен нашар қоныстанған биотоптарды басып алды. Сәттіакклиматизациядан кейін бентостың жалпы биомассасы су қоймасындашамамен 2 есе өсті, ал жергілікті түрлер азайып қана қоймай, олардың санымен биомассасын да арттырды.Кездейсоқ түрлердің пайда болуына қарамастан, жайсаң көлі менБұқтырма су қоймасына омыртқасыз балықтарға арналған жемшөптікжерсіндіру қорытындыларын оң деп тану керек деген қорытынды жасалды.Бүгінгі таңда омыртқасыздар балыққа арналған азық-түлік тапсырылуымүмкін.Сегодня отслеживается тенденция снижения рыбопродуктивности рыбохозяйственных водоёмов страны и укладываются в приоритетные задачи «Концепции по переходу Республики Казахстан к «зеленой экономике». В условиях Казахстана, не имеющего выхода к Мировому океану, обеспечение продовольственной и пищевой безопасности требуетиспользования имеющихся водоемов по максимуму в плане получения биопродукции, что невозможно без проведения углубленных исследований возможностей повышения рыбопродуктивности водоемов за счет интродукции кормовых для рыб безпозвоночных.В статье приведены результаты интродукции кормовых для рыб бентосных беспозвоночных, проводившейся в 60-70-х годах прошлого столетия на водохранилище Буктырма и озере Жайсан. Показано, чтомаксимальный положительный эффект дали мероприятия по интродукции ледниковоморских и понтокаспийских мизид и байкальских гаммарусов, данные по изменению запасов мизид и гаммарусов в озере Жайсан и водохранилище Буктырма в период с 1973 по 2019 год. Показано, что эти беспозвоночные создают значительную долю в общих запасах макрозообентоса. Интродукция мизид и гаммарусов не нанесла ущерба аборигенной бентофауне, т.к. вселенцы заняли биотопы, которые были слабозаселены местными беспозвоночными. После успешной акклиматизации общая биомасса бентоса в целом по водохранилищу увеличилась примерно в2 раза, при этом аборигенные виды не только не снизили, а даже увеличили свою численность и биомассу. Сделан вывод, что, несмотря на вселение случайных видов, итоги акклиматизации кормовых для рыб беспозвоночных в озеро Жайсан и водохранилище Буктырма следует признать положительными. И насегодняшний день могут быть также рекомндованы к велению кормовые для рыб безпозвоночные