Kazakh Agrotechnical Research University OJS
Not a member yet
1120 research outputs found
Sort by
ИНТЕНСИВНОСТЬ ОРГАНИЧЕСКОГО ЗЕМЛЕДЕЛИЯ В ХЛОПКОВОДСТВЕ
Get PDFExcessive use of chemical mineral fertilizers and pesticides and for such a long time contributed to an increase in soil salinity, which negatively affected crop yields and the ecological situation In this regard, the question arises of restoring organic fertility, which ensures soil processes and, above all, an increase in the reserves of organic matter in the soil and the production of environmentally friendly cotton products, since this problem is very relevant for the development of cotton growing in the Turkestan region. The scientific and practical significance of the work is the scientific support of the technological development of organic production of cotton products. All experiments and observations of the scientific work wer carried out in accordance with the methodological requirements adopted for conducting field and vegetation experiments on cotton in irrigated agriculture. The study revealed that the use of vermicompost at a rate of 4.0 tons / ha and deep loosening of the soil by 50 cm improves soil density by 0.021 g /cm3 compared to traditional technology. When using biohumus at a rate of 4.0 t/ha, the high content of humus in the 0-60 cm soil layer was 0.690% in spring and 0.677% in autumn, which is 8.4% and 8.2% higher compared to traditional technology.Чрезмерное применение химических минеральных удобрений и пестицидов и столь длительное время способствовала увеличению почвенную засолению, в связи с этими условиями урожайность хлопчатника из года в год уменьшилось, и оказывает негативное влияние на экологическому обстановку. В связи с этим возникает вопрос о восстановлении органического плодородия, обеспечивающего почвенные процессы и, прежде всего, увеличение содержание почвенных питательных элементов и увеличение объема качественной продукции, получаемой из хлопка-сырца, так как эта проблема является очень актуальным по развитию хлопководства Туркестанской области. Научной и практической значимости работы является, научное обеспечение технологического развития органического производства хлопковой продукции. Все эксперименты и наблюдения научной работы. выполнены в соответствии с методическими требованиями, принятыми для проведения полевых и вегетационных экспериментов на хлопчатнике в орошаемом земледелии. В ходе исследования было выявлено, что применение биогумуса в норме 4,0 тн/га и глубокое рыхление почвы на 50 см, улучшае плотность почвы на 0,021 г/см3 по сравнению с традиционной технологией. В научной работе изложены, что при использовании биогумуса в дозе 4,0 т/га и почвенная обработка с рыхлителями почвы глубиной 50см, плотность почвы улучшилась на 0,021 г см3 по сравнению с традиционной технологией. При использовании биогумуса в норме 4,0 т/га, высокое содержание гумуса в 0-60 см слое почвы составило 0,690% весной и 0,677% осенью, что на 8,4% и 8,2% выше по сравнению с традиционной технологией. Чрезмерное применение химических минеральных удобрений и пестицидов и столь длительное время способствовала увеличению почвенную засолению, в связи с этими условиями урожайность хлопчатника из года в год уменьшилось, и оказывает негативное влияние на экологическому обстановку. В связи с этим возникает вопрос о восстановлении органического плодородия, обеспечивающего почвенные процессы и, прежде всего, увеличение содержание почвенных питательных элементов и увеличение объема качественной продукции, получаемой из хлопка-сырца, так как эта проблема является очень актуальным по развитию хлопководства Туркестанской области. Научной и практической значимости работы является, научное обеспечение технологического развития органического производства хлопковой продукции. Все эксперименты и наблюдения научной работы. выполнены в соответствии с методическими требованиями, принятыми для проведения полевых и вегетационных экспериментов на хлопчатнике в орошаемом земледелии. В ходе исследования было выявлено, что применение биогумуса в норме 4,0 тн/га и глубокое рыхление почвы на 50 см, улучшае плотность почвы на 0,021 г/см3 по сравнению с традиционной технологией. В научной работе изложены, что при использовании биогумуса в дозе 4,0 т/га и почвенная обработка с рыхлителями почвы глубиной 50см, плотность почвы улучшилась на 0,021 г см3 по сравнению с традиционной технологией. При использовании биогумуса в норме 4,0 т/га, высокое содержание гумуса в 0-60 см слое почвы составило 0,690% весной и 0,677% осенью, что на 8,4% и 8,2% выше по сравнению с традиционной технологией.
КАЧЕСТВО ЗЕРНА ГОРОХА В ЗАВИСИМОСТИ ОТ ТЕХНОЛОГИЙ ВОЗДЕЛЫВАНИЯ И ДОЗ ВНЕСЕНИЯ УДОБРЕНИЙ
Get PDFIn Northern Kazakhstan, Akmola region, in LLP "Scientific and Production Center of Grain Farming named after. A.I. Baraeva” conducted research to study the impact of various technologies - traditional, zero, on the productivity and quality of peas, using elements of mineral fertilizers. When assessing the grain quality of pea varieties, the content of protein, starch, nature, weight of 1000 grains was determined according to interstate standards and generally accepted methods. The maximum pro-tein content was noted when using zero technology on variants with the introduction of N30 in autumn superficially + P20 in rows with the Kasib variety - 23.26% and the Oris variety - 24.38%. The greatest accumulation of starch was observed when using traditional technology on the P20 variant in rows in the Kasib-64.91% variety, the Oris-60.25% variety. The traditional technology and the variety Kasib were charac terized by the advantage in terms of natural weight of grain on variants N30 in au-tumn superficially + P20 in rows (227.6 g), P80 under peas (220.7 g). The organolep-tic evaluation of taste, presented in points, showed a slight difference between tradi-tional and zero technologies in favor of the latter (4.8). A similar trend was observed when determining the color of boiled pea seeds of the Oris variety (traditional 4.5 points, zero - 4.8 points). In the process of correlation analysis, relationships between quality indicators were established. The color of boiled seeds had a great influence on the overall culinary assessment (r = 0.83). Pea cooking time is related to the protein content in the grain (r=-0.62). The value of this study is to determine the quality indi-cators of pea grain, their relationships, organoleptic taste assessment, general culinary assessment depending on cultivation technologies. The practical significance lies in the possibility of using various technologies in the cultivation of high-quality pea grain.В Северном Казахстане, Акмолинской области, в ТОО «Научно-производственный центр зернового хозяйства им. А.И. Бараева» проводились исследования по изучению влияния различных технологий -традиционной, нулевой, на продуктивность и качество гороха, с использованием элементов внесения минеральных удобрений. При оценке качества зерна сортов гороха определяли содержание белка, крахмала, натуры, массы 1000 зерен по межгосударственным стандартам и общепринятым методикам. Максимальное содержание белка отмечено при использовании нулевой технологии на вариантах с внесением N30 осенью поверхностно +Р20 в рядки с сортом Касиб -23,26% и сортом Өріс 4,38%. Наибольшее накопление крахмала наблюдалось при использовании традиционной технологии на варианте Р20 в рядки у сорта Касиб-64,91%, сорта Өріс –60,25%. Преимуществом по натурному весу зерна характеризовалась традиционная технология и сорт Касиб на вариантах N30 осенью поверхностно +Р20 в рядки (227,6г), Р80 под горох (220,7г). Органолептическая оценка вкуса, представленная в баллах, показала небольшое различие между традиционной и нулевой технологиями в пользу последней (4,8). Аналогичная тенденция прослеживалась при определении цвета вареных семян гороха сорта Өріс (традиционная 4,5 баллов, нулевая- 4,8 баллов). В процессе корреляционного анализа установлены взаимосвязи между показателями качества. Большое влияние на общую кулинарную оценку оказывал цвет вареных семян (r=0,83). Время варки гороха связано с содержанием белка в зерне (r=-0,62). Ценностью данного исследования является определение показателей качества зерна гороха, их взаимосвязей, органолептической оценки вкуса, общей кулинарной оценки в зависимости от технологий возделывания. Практическое значение заключается в возможности использования различных технологий при выращивании высококачественного зерна гороха.В Северном Казахстане, Акмолинской области, в ТОО «Научно-производственный центр зернового хозяйства им. А.И. Бараева» проводились исследования по изучению влияния различных технологий -традиционной, нулевой, на продуктивность и качество гороха, с использованием элементов внесения минеральных удобрений. При оценке качества зерна сортов гороха определяли содержание белка, крахмала, натуры, массы 1000 зерен по межгосударственным стандартам и общепринятым методикам. Максимальное содержание белка отмечено при использовании нулевой технологии на вариантах с внесением N30 осенью поверхностно +Р20 в рядки с сортом Касиб -23,26% и сортом Өріс 4,38%. Наибольшее накопление крахмала наблюдалось при использовании традиционной технологии на варианте Р20 в рядки у сорта Касиб-64,91%, сорта Өріс –60,25%. Преимуществом по натурному весу зерна характеризовалась традиционная технология и сорт Касиб на вариантах N30 осенью поверхностно +Р20 в рядки (227,6г), Р80 под горох (220,7г). Органолептическая оценка вкуса, представленная в баллах, показала небольшое различие между традиционной и нулевой технологиями в пользу последней (4,8). Аналогичная тенденция прослеживалась при определении цвета вареных семян гороха сорта Өріс (традиционная 4,5 баллов, нулевая- 4,8 баллов). В процессе корреляционного анализа установлены взаимосвязи между показателями качества. Большое влияние на общую кулинарную оценку оказывал цвет вареных семян (r=0,83). Время варки гороха связано с содержанием белка в зерне (r=-0,62). Ценностью данного исследования является определение показателей качества зерна гороха, их взаимосвязей, органолептической оценки вкуса, общей кулинарной оценки в зависимости от технологий возделывания. Практическое значение заключается в возможности использования различных технологий при выращивании высококачественного зерна гороха
ИЗУЧЕНИЕ ФАКТОРОВ, ВЛИЯЮЩИХ НА СЕМЕНА В ПРОЦЕССЕ ЭЛЕКТРИЧЕСКОГО СТИМУЛИРОВАНИЯ СЕМЯН ОВОЩНЫХ И БАХЧЕВЫХ КУЛЬТУР
Get PDFThis article discusses measures to prevent the shortage of vegetable production and greenhouse crops, increase their yield. In order to meet the demand of the population for these products, if necessary, to have an export potential, it is necessary to apply the achievements of modern science to the products grown. The use of new modern technologies will make a significant contribution to the development of the agricultural sector. When growing products in agriculture, traditional methods that require a lot of labor should be abandoned. The article presents materials on factors affecting seeds in the process of their electrical stimulation, which are significant in the cultivation of agricultural crops. Germination and good plant development indicate the need to use modern technologies in seed processing. At the same time, it is necessary to take into account the cultivation of seeds when they are affected by several factors affecting their growth. When treating seeds with ultraviolet radiation, the influence of the exposure dose of radiation and illumination has been studied.Мақалада көкөніс және жылыжай дақылдарының тапшылығын болдырмау, олардың өнімділігін арттыру шаралары қарастырылған. Халықтың осы өнімдерге деген сұранысын қанағаттандыру үшін, қажет болған жағдайда экспорттық әлеуетке ие болу үшін өсірілетін өнімге заманауи ғылымның жетістіктерін қолдану қажет. Жаңа заманауи технологияларды пайдалану ауыл шаруашылығы саласының дамуына елеулі үлес қосады. Ауыл шаруашылығында азық-түлік өсіру кезінде көп еңбекті қажет ететін дәстүрлі әдістерден бас тарту керек. Мақалада дақылдарды өсіру кезінде маңызды болып табылатын тұқымдарды электрлік ынталандыру процесінде оларға әсер ететін факторлар туралы материалдар келтірілген. Өсімдіктердің өнгіштігі мен жақсы дамуы тұқымдарды өңдеуде заманауи технологияларды қолдану қажеттілігін көрсетеді. Сонымен қатар, олардың өсуіне әсер ететін бірнеше факторларға әсер ету кезінде тұқым өсіруді ескеру қажет. Тұқымдарды ультракүлгін сәулесімен өңдеу кезінде сәулелену мен жарықтандырудың экспозициялық дозасының әсері зерттелдіВ данной статье рассматриваются меры по предотвращению дефицита продукции овощеводства и тепличных культур, повышению их урожайности. Для того чтобы удовлетворить спрос населения на эти продукты, при необходимости иметь экспортный потенциал, необходимо применять достижения современной науки к выращиваемой продукции. Использование новых современных технологий внесет значительный вклад в развитие сельскохозяйственной отрасли. При выращивании продуктов в сельском хозяйстве следует отказаться от традиционных методов, требующих больших трудозатрат. В статье приведены материалы по факторам, влияющих на семена в процессе их электрического стимулирования, значимые при выращивании сельскохозяйственных культур. Всхожесть и хорошее развитие растений указывают на необходимость использования современных технологий при обработке семян. В то же время необходимо учитывать выращивание семян при воздействие на них несколькими факторами, влияющих на их рост. При обработке семян ультрафиолетовым излучением изучены влияние экспозиционной дозы излучения и освещени
ИЗУЧЕНИЕ ИНТРОГРЕССИВНЫХ ЛИНИЙ ОЗИМОЙ ПШЕНИЦЫ ПО ГЕНАМ УСТОЙЧИВОСТИ К ТВЕРДОЙ ГОЛОВНЕ TILLETIA CARIES (DC.) ДЛЯ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ В ОРГАНИЧЕСКОМ ЗЕМЛЕДЕЛИИ
Get PDFHard wheat smut is one of the most harmful diseases in wheat production worldwide. The causative agent is the fungus Tilletia caries (DC.). One of the effective methods of combating this disease is the creation and introduction of new genetically resistant to hard smut wheat varieties. To solve the issues of selection of genotypes resistant to smut, it is relevant to use highly effective DNA markers in the wheat breeding process. The purpose of this study was to evaluate wheat breeding lines on the natural background of organic farming for resistance to hard smut and identification by genes Bt9, Bt8, Bt10 and Bt11 using DNA markers. Wheat samples were evaluated against the natural background of organic farming for resistance to hard smut and identified by the genes Bt9, Bt8, Bt10 and Bt11 using DNA markers. As the research material, 16 introgressive lines of winter wheat from the LLP «Kazakh Research Institute of Agriculture and Plant Growing» collection were used, obtained on the basis of crosses with wild relatives. Two SSR markers were used in the work - Xgwm114 and Xgpw7433. Molecular genetic labeling of 16 breeding samples for resistance to hard smut allowed us to identify two introgressive lines of winter wheat (1127-7, 2041-7) having a complex of genes Bt9, Bt8, Bt10 and Bt11. The use of the Xgpw7433 marker made it possible to isolate two carriers of the Bt9 gene (1127-7, 2041-7). Using the marker Xgwm114, nine samples with the genes of resistance to hard smut Bt8, Bt10, Bt11 were isolated (1127-7, 1675-170, 1717-27, 1723-11, 2005-1 2005-13, 2041-7, 2046-1, KZ231). It was found that all the studied 16 lines were not affected by hard smut pathogens when studied under organic farming conditions. Distinguished introgressive lines of winter wheat are a valuable donor and source material for breeding for resistance to hard smut. These lines can be of great practical importance for use in organic farming.Бидайдың қатты қара күйе ауруы – бүкіл әлем бойынша бидай өндірісіндегі ең зиянды аурулардың бірі. Қоздырғышы -Tilletia caries (DC.) саңырауқұлағы. Бұл аурумен күресудің тиімді әдістерінің бірі-бидайдың қатты қара күйе ауруынагенетикалық төзімді жаңа сорттарын шығару және енгізу болып табылады. Қатты қара күйе ауруына төзімді генотиптерді таңдау мәселелерін шешу үшін бидайдың селекциялық процесінде жоғары тиімді ДНҚ маркерлерін қолдану өзекті болып табылады. Бұл зерттеудің мақсаты органикалық егіншіліктің табиғи фонында бидайдың селекциялық үлгілерін қара күйе ауруына төзімділігін бағалап, ДНҚ маркерлерін қолдана отырып, Bt9, Bt8, Bt10 және Bt11 гендері бойынша анықтау. Зерттеу материалы ретінде жабайы туыстарымен будандастыру негізінде алынған «Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты» ЖШС коллекциясынан алынған күздік бидайдың 16 интрогрессивті желілері пайдаланылды. Жұмыста екі SSR маркері қолданылды - Xgwm114 және Xgpw7433. 16 селекциялық үлгілердің қатты қара күйе ауруына төзімділігі бойынша молекулярлық-генетикалық таңбалануы Bt9, Bt8, Bt10 және Bt11 гендер кешені бар күздік бидайдың екі интрогрессивті үлгілерін (1127-7, 2041-7) анықтауға мүмкіндік берді. Xgpw7433 маркерін қолдану Bt9 генінің екі тасымалдаушысын анықтауға мүмкіндік берді (1127-7, 2041-7). Xgwm114 маркерін қолдана отырып, Bt8,Bt10, Bt11 қара күйе ауруына төзімділік гендері бар тоғыз үлгі анықталды (1127-7, 1675-170, 1717-27, 1723-11, 2005-1 2005-13, 2041-7, 2046-1, KZ231). Органикалық егіншілік жағдайында зерттелген барлық 16 желіге қара күйе ауруының қоздырғыштары әсер етпегені анықталды. Күздік бидайдың ерекше интрогрессивті үлгілері қара күйе ауруына төзімділік көрсеткен құнды донорлық және бастапқы материал болып табылады. Бұл желілер органикалық егіншілікте қолдану үшін үлкен практикалық мәнге ие болуы мүмкін.Твёрдая головня пшеницы – одна из наиболее вредоносных болезней в производстве пшеницы по всему миру. Возбудителем является гриб Tilletia caries (DC.). Одним из эффективных методов борьбы с данной болезнью является создание и внедрение новых генетически устойчивых к твердой головне сортов пшеницы. Для решения вопросов отбора устойчивых к твердой головне генотипов актуальным является использоваие высокоэффективных ДНК-маркеров в селекционном процессе пшеницы. Целью данного исследования являлась оценка селекционных линий пшеницы на естественном фоне органического земледелия на устойчивость к твердой головне и идентификация по генам Bt9, Bt8, Bt10 и Bt11 с использованием ДНК-маркеров. В качестве материала исследований были использованы 16 интрогрессивных линий озимой пшеницы из коллекции КазНИИЗиР, полученные на основании скрещиваний с дикими сородичами. В работе были использованы два SSR маркера - Xgwm114 и Xgpw7433. Молекулярно-генетическое маркирование 16-ти селекционных образцов по устойчивости к твердой головне позволило выделить две интрогрессивные линии озимой пшеницы (1127-7, 2041-7), имеющие комплекс генов Bt9, Bt8, Bt10 и Bt11. Использование маркера Xgpw7433 позволило выделить два носителя гена Bt9 (1127-7, 2041-7). С использованием маркера Xgwm114 выделено девять образцов с генами устойчивости к твердой головне Bt8,Bt10,Bt11 (1127-7, 1675-170, 1717-27, 1723-11, 2005-1 2005-13, 2041-7, 2046-1, KZ231). Установлено, что все 16 линий при изучении в условиях органического земледелия не поражались возбудителями твердой головни. Выделенные интрогрессивные линии озимой пшеницы являются ценным донорным и исходным материалом для селекции на устойчивость к твердой головне. Данные линии могут иметь большое практическое значение для применения в органическом земледелии
УРОЖАЙНОСТЬ МНОГОЛЕТНИХ ЗЛАКОВЫХ И БОБОВЫХ ТРАВ И ИХ ВОЗДЕЙСТВИЕ НА ПЛОДОРОДИЕ ПОЧВЫ В СТЕПНОЙ ЗОНЕ СЕВЕРНОГО КАЗАХСТАНА
Get PDFExpanded placement of perennial grasses on the farm field can provide an increase in gross fodder production due to rational placement on different agricultural landscapes. However, the unreasonable growth of grain crops and a significant decrease in the share of forage crops in the structure of cultivated areas has reduced the efficiency of fodder production for the development of livestock section, as well as reduced soil fertility and its resistance to deflationary processes. Due to this, highly relevant tasks in the arid regions of Northern Kazakhstan are: selection of high-yielding species, varieties of perennial grasses and identification of the impact of their crops on the elements of soil fertility. The article presents the results of comparative study of perennial grass productivity, forage quality and their influence on soil fertility. The productivity potential is revealed, on average for 2 cycles of study in different climatic conditions of 2020-2023 years for awnless bromegrass, Hungarian sainfoin and alfalfa the highest yield of herbage and dry matter was obtained. In particular, alfalfa and sainfoin provided the highest yield of digestible protein from 1 ha - 478.9-483.0 kg, exchange energy - 41.2 42.8 GJ, energetic feed unit - 3397-3642 f.u. Due to the sod forming process, alfalfa and sainfoin formed the highest yield of air-dry weight of roots. This contributed to the increase of humus and nitrogen content in the plough-layer on chernozem soils. The significance of research results for science and practice consists in substantiation of adequate choice of species composition at creation of agrocenoses of perennial grasses for preparation of highquality forage, reproduction of soil fertility and increase of productivity of subsequent crops after its cultivation.Расширенное размещение многолетних трав на пашне может обеспечить рост валовой кормовой продукции за счет рационального размещения на различных агроландшафтах. Однако, необоснованный рост площадей посева зерновых культур и значительное уменьшение доли кормовых культур в структуре посевных площадей снизило эффективность кормопроизводства для развития отрасли животноводства, а также уменьшило плодородие почв и его устойчивость к дефляционным процессам, в связи с этим весьма актуальными задачами в засушливых районах Северного Казахстана являются: подбор высокопродуктивных видов, сортов многолетних трав и выявление влияния их посевов на элементы почвенного плодородия. В статье приводятся результаты сравнительного изучения продуктивности многолетних трав, качества корма и их влияние на плодородие почвы. Выявлен потенциал продуктивности, среднем за 2 цикла изучения в различные по климатическим условиям 2020-2023 годы по кострецу безостому, эспарцету песчаному и люцерне получена наибольшая урожайность зеленой массы и сухого вещества. В частности, люцерна и эспарцет обеспечили выход наибольшего количества переваримого протеина с 1 га – 478,9-483,0 кг, обменной энергии – 41,2-42,8 ГДж, энергетических кормовых единиц – 3397-3642 к.ед. Благодаря дерновообразовательному процессу люцерна и эспарцет сформировали наибольшую урожайность воздушно-сухой массы корней. Это способствовало повышению содержания гумуса и азота в пахотном горизонте на черноземных почвах. Значимость результатов исследований для науки и практики заключаются в обосновании правильного выбора видового состава при создании агроценозов многолетних трав для заготовки высококачественного корма, воспроизводству почвенного плодородия и повышению продуктивности последующих культур после их возделывания.Расширенное размещение многолетних трав на пашне может обеспечить рост валовой кормовой продукции за счет рационального размещения на различных агроландшафтах. Однако, необоснованный рост площадей посева зерновых культур и значительное уменьшение доли кормовых культур в структуре посевных площадей снизило эффективность кормопроизводства для развития отрасли животноводства, а также уменьшило плодородие почв и его устойчивость к дефляционным процессам, в связи с этим весьма актуальными задачами в засушливых районах Северного Казахстана являются: подбор высокопродуктивных видов, сортов многолетних трав и выявление влияния их посевов на элементы почвенного плодородия. В статье приводятся результаты сравнительного изучения продуктивности многолетних трав, качества корма и их влияние на плодородие почвы. Выявлен потенциал продуктивности, среднем за 2 цикла изучения в различные по климатическим условиям 2020-2023 годы по кострецу безостому, эспарцету песчаному и люцерне получена наибольшая урожайность зеленой массы и сухого вещества. В частности, люцерна и эспарцет обеспечили выход наибольшего количества переваримого протеина с 1 га – 478,9-483,0 кг, обменной энергии – 41,2-42,8 ГДж, энергетических кормовых единиц – 3397-3642 к.ед. Благодаря дерновообразовательному процессу люцерна и эспарцет сформировали наибольшую урожайность воздушно-сухой массы корней. Это способствовало повышению содержания гумуса и азота в пахотном горизонте на черноземных почвах. Значимость результатов исследований для науки и практики заключаются в обосновании правильного выбора видового состава при создании агроценозов многолетних трав для заготовки высококачественного корма, воспроизводству почвенного плодородия и повышению продуктивности последующих культур после их возделывания
PREVALENCE OF GASTROINTESTINAL TRACT PATHOLOGY AND HELICOBACTERIOSIS IN HORSES
Get PDFThis article presents information on the prevalence of helicobacteriosis in horses of different age groups. It has been found that gastrointestinal tract (GIT) pathology is widely prevalent in horses, ranging from 50% to 80%. The main conditions among GIT pathologies in horses are gastrophylosis, erosions, ulcers, and helicobacteriosis. Helico-bacteriosis is registered in 66.7% to 100% of the investigated adult population and in 20% to 66.7% of the young horses. Stomach examinations using endoscopy and video gastroscopy provide a clear picture of the mucous membrane\u27s condition in different parts of the stomach and allow for the collection of biomaterials for additional research. The percentage of animals affected by helicobacteriosis increases with age. Animals suf-fering from helicobacteriosis experience significantly reduced productivity, delayed growth and development in young horses, leading to premature culling. It is incorrect to only test suspicious animals with indications for helicobacteriosis, as not all carriers of Helicobacter pylori show symptoms of the disease. The use of the drug Domosedan at a dose of 0.5 μg per kilogram of body weight, or Combistress at a rate of 0.5 cm3 per 100 kg of body weight, effectively calmed the an-imals, fully relaxed the GIT, and facilitated successful endoscopy and video gastroscopy examinations.This article presents information on the prevalence of helicobacteriosis in horses of different age groups. It has been found that gastrointestinal tract (GIT) pathology is widely prevalent in horses, ranging from 50% to 80%. The main conditions among GIT pathologies in horses are gastrophylosis, erosions, ulcers, and helicobacteriosis. Helico-bacteriosis is registered in 66.7% to 100% of the investigated adult population and in 20% to 66.7% of the young horses. Stomach examinations using endoscopy and video gastroscopy provide a clear picture of the mucous membrane\u27s condition in different parts of the stomach and allow for the collection of biomaterials for additional research. The percentage of animals affected by helicobacteriosis increases with age. Animals suf-fering from helicobacteriosis experience significantly reduced productivity, delayed growth and development in young horses, leading to premature culling. It is incorrect to only test suspicious animals with indications for helicobacteriosis, as not all carriers of Helicobacter pylori show symptoms of the disease. The use of the drug Domosedan at a dose of 0.5 μg per kilogram of body weight, or Combistress at a rate of 0.5 cm3 per 100 kg of body weight, effectively calmed the an-imals, fully relaxed the GIT, and facilitated successful endoscopy and video gastroscopy examinations.This article presents information on the prevalence of helicobacteriosis in horses of different age groups. It has been found that gastrointestinal tract (GIT) pathology is widely prevalent in horses, ranging from 50% to 80%. The main conditions among GIT pathologies in horses are gastrophylosis, erosions, ulcers, and helicobacteriosis. Helico-bacteriosis is registered in 66.7% to 100% of the investigated adult population and in 20% to 66.7% of the young horses. Stomach examinations using endoscopy and video gastroscopy provide a clear picture of the mucous membrane\u27s condition in different parts of the stomach and allow for the collection of biomaterials for additional research. The percentage of animals affected by helicobacteriosis increases with age. Animals suf-fering from helicobacteriosis experience significantly reduced productivity, delayed growth and development in young horses, leading to premature culling. It is incorrect to only test suspicious animals with indications for helicobacteriosis, as not all carriers of Helicobacter pylori show symptoms of the disease. The use of the drug Domosedan at a dose of 0.5 μg per kilogram of body weight, or Combistress at a rate of 0.5 cm3 per 100 kg of body weight, effectively calmed the an-imals, fully relaxed the GIT, and facilitated successful endoscopy and video gastroscopy examinations
ВЫРАЩИВАНИЕ ЛЕКАРСТВЕННЫХ РАСТЕНИЙ В СЕВЕРНОМ КАЗАХСТАНЕ
Get PDFA study of agricultural technology for the cultivation of medicinal herbs took place in Northern Kazakhstan. To obtain high-quality raw materials that are not inferior in pharmacology to wild plants, scientists adhered to agrotechnical standards and techniques. The material grown without zoning or according to the recommendations for other regions may turn out to be useless from the point of view of pharmacology. Therefore, the novelty of these studies lies in the development of scientifically based measures for the cultivation of medicinal plants in the context of regional zoning and the use of rare and endangered species. Purpose of this study: development of an optimal method for cultivating medicinal herbs in Northern Kazakhstan. Research work was carried out in the Akmola region on the farming lands of "Kokterek". The following types of medicinal herbs were selected as objects of research: purple coneflower (Echinacea purpurea Moench), sage (Salvia officinalis), oregano (Origani vulgaris), catnip (Népeta catária), summer adonis (Adónis aestivális), elfdock (Ínula helénium), breckland thyme (Thymus serpyllum). It was revealed that the use of nitrogen fertilizer influenced the increase in field germination of seeds of all plants, field germination in control group was 6.3 - 62.8%, which was lower than in the experimental group. The dry biomass of the aerial part of one plant in sage, oregano, breckland thyme, summer adonis and catnip in the experimental group exceeded the same indicator in the control by 12.6 - 18.0%. The yield of catnip, oregano, sage, breckland thyme and summer adonis in the experimental plot was 1.7-35.8 more than in the control. Consequently, the use of nitrogen fertilizers on biometric indicators and the yield of medicinal herbs, in general, has a positive effect. However, it is not recommended to use mineral fertilizer for the growth of purple coneflower and elfdock.Солтүстік Қазақстанда дәрілік шөптерді өсірудің агротехникасын зерттеу басталды. Фармакология бойынша жабайы өсімдіктерден кем түспейтін сапалы шикізат алу үшін агротехникалық нормалар мен әдістерді сақтау қажет. Аудандастыруды ескерместен немесе басқа аймақтарға арналған ұсыныстарға сәйкес өсірілген материал фармакология тұрғысынан пайдасыз болуы мүмкін. Сондықтан осы зерттеулердің жаңалығы өңірлік аудандастыру бөлінісінде және сирек кездесетін және жойылып бара жатқан түрлерді интродукциялауды қолдана отырып, дәрілік өсімдіктерді өсіру жөніндегі ғылыми-негізделген іс-шараларды әзірлеуден тұрады. Зерттеудің мақсаты: Солтүстік Қазақстанда дәрілік шөптерді өсірудің оңтайлы тәсілін әзірлеу. Ақмола облысында «Көктерек» шаруа қожалығы жерінде ғылыми-зерттеу жұмыстары жүргізілді. Зерттеу нысандары ретінде дәрілік шөптердің келесі түрлері таңдалды: күңгірт қызылкүрең (Echinacea purpurea Moench), дәрілік сәлбен (Salvia officinalis), кәдімгі жұпаргүл (Origani vulgaris), лимондық көкбасшөп (Népeta catária), жаздық жанаргүл (Adónis aestivális), биік андыз (Ínula helénium), жатаған жебіршөп (Thymus serpyllum). Азот тыңайтқышын пайдалану барлық өсімдіктер тұқымдарының далалық өнгіштігінің артуына әсер еткені анықталды, өйткені тәжірибемен салыстырғанда бақылауда далалық өну 6,3 – 62,8% - ға төмен болды. Дәрілік сәлбен, кәдімгі жұпаргүл, жатаған жебіршөп, жаздық жанаргүл және лимондық көкбасшөпте бір өсімдіктің жербеті бөлігінің абсолюттік құрғақ массасы тәжірибеде бақылаудағы ұқсас көрсеткіштен 12,6 – 18,0% - ға асып түсті. Тәжірибелік учаскеде лимондық көкбасшөп, кәдімгі жұпаргүл, дәрілік сәлбен, жатаған жебіршөп және жаздық жанаргүлдің өнімділігі бақылауға қарағанда 1,7-35,8-ге көп болды. Сондықтан азот тыңайтқыштарын қолдану дәрілік шөптердің биометриялық көрсеткіштеріне және шығымдылығына негізінен оң әсер етеді. Бірақ күңгірт қызылкүрең мен биік андызды өсіру кезінде минералды тыңайтқышты қолданбау ұсынылады.Начато исследование агротехники выращивания лекарственных трав в Северном Казахстане. Для получения качественного сырья, не уступающего по фармакологии дикорастущим растениям, необходимо соблюдение агротехнических норм и приемов. Выращенный материал без учета районирования или по рекомендациям для других регионов, может оказаться бесполезным с точки зрения фармакологии. Поэтому новизна данных исследований заключается в разработке научно-обоснованных мероприятий по возделыванию лекарственных растений в разрезе регионального районирования и с применением интродукции редких и исчезающих видов. Цель исследований: разработка оптимального способа выращивания лекарственных трав в Северном Казахстане. Научно-исследовательские работы выполнялись в Акмолинской области на землях крестьянского хозяйства «Коктерек». В качестве объектов исследований выбраны следующие виды лекарственных трав: эхинацея пурпурная (Echinacea purpurea Moench), шалфей лекарственный (Salvia officinalis), душица обыкновенная (Origani vulgaris), котовник лимонный (Népeta catária), адонис летний (Adónis aestivális), девясил высокий (Ínula helénium), тимьян ползучий (Thymus serpyllum). Выявлено, что использование азотного удобрения повлияло на повышение полевой всхожести семян всех растений, т.к. на контроле полевая всхожесть была ниже на 6,3 – 62,8% по сравнению с опытом. Абсолютно сухая масса надземной части одного растения у шалфея лекарственно, душицы обыкновенной, тимьяна ползучего, адониса летнего и котовника лимонного в опыте превышала аналогичный показатель на контроле на 12,6 – 18,0%. Урожайность котовника лимонного, душицы обыкновенной, шалфея лекарственного, тимьяна ползучего и адониса летнего на опытном участке была больше на 1,7-35,8, чем на контроле. Следовательно, использование азотных удобрений на биометрические показатели и урожайность лекарственных трав, в основном, влияет положительно. Но при выращивании эхинацеи пурпурной и девясила высокого рекомендуется не использовать минеральное удобрение
МОРФОБИОЛОГИЧЕСКАЯ ХАРАКТЕРИСТИКА БАЛХАШСКОЙ МАРИНКИ SCHIZOTHORAX ARGENTATUS ИЗ Р.ТОКЫРАУЫН (БАЛХАШСКИЙ БАССЕЙН)
No full textMarinka (Schizothorax Heckel, 1838) together with the Ottomans and the Ottomans-nagortsy form a subfamily of white-bellied cyprinids (Schizothoracini), relative to Nikolsky G. V. (1980) to the Nagorno-Asian freshwater faunal complex. Balkhash Marinka Schizothorax argentatus in the reservoirs of Kazakhstan has always been relatively small. Within Kazakhstan inhabits the basins of the Balkhash-Alakol basin. Before the acclimatization of the common carp in the Balkhash basin, the Marinka was a background view of the lake and the rivers flowing into it. It was used fresh, mostly smoked. Currently, the population of the Balkhash marinka Schizothorax argentatus has critically decreased. Lost its commercial significance. In this regard, the Balkhash marinka listed in the Red List of Threatened Species of the International Union for Conservation of Nature (IUCN) as vulnerable (VU) is an endemic species. This paper examines the current state and morphological and biological characteristics of the endemic marinka species from the Tokyrauyn River (Balkhash basin). The results of the analysis of morphobiological indicators are presented. A description of the appearance of the marinka is given.Никольский Г.В. (1980) бойынша қара балық (Schizothorax Heckel, 1838), көкбас балық және таулы-көкбас балықтары бірігіп, айырқұрсақты тұқылар (Schizothoracini) тұқымдас тармағын құрайды. Аталған балықтар таулы-азиялық тұщы су фаунистикалық кешеніне жатады. Балқаш бассейніне сазан балығын жерсіндіргенге дейін, балқаш қара балығы Балқаш көлінде және оған құятын өзендерде жиі кездесетін фондық түр болып саналатын. Бұл балықтарды өндірісте кептірілген түрде көп пайдаланылған. Қазіргі уақытта балқаш қара балығының Schizothorax argentatus (Kessler) популяциясының саны күрт азайған. Кәсіптік маңыздылығын жоғалтқан түр. Осыған байланысты Халықаралық табиғатты қорғау одағының (IUCN) қауіпті түрлерінің Қызыл кітабына енгізілген балқаш қара балығы «осал» (VU) санатты эндемиктік түр болып табылады. Бұл жұмыста Тоқырауын өзенінен (Балқаш бассейні) ауланған қара балықтың морфологиялық және биологиялық сипаттамасы мен қазіргі жағдайына баға берілді. Морфобиологиялық көрсеткіштердің талдау нәтижелері ұсынылды. Қара балықтың сыртқы көрінісі сипатталдыМаринки (Schizothorax Heckel, 1838) совместно с османами и османами-нагорцами образуют подсемейство расщепобрюхих карповых (Schizothoracini), относящееся по Г.В. Никольскому (1980) к нагорноазиатскому пресноводному фаунистическому комплексу. Балхашская маринка Schizothorax argentatus в водоемах Казахстана всегда была относительно малочисленна. В пределах Казахстана обитает в бассейнах Балхаш – Алакольский бассейн. До акклиматизация сазана в бассейне Балхаша маринка была фоновым видом озера и впадающих в него рек. Использовалась она в свежем виде, основном в копченом. В настоящее время число популяции балхашской маринки Schizothorax argentatus критический сократилось. Потерявшая свое промысловое значение. В связи с этим балхашской маринки занесенной в Красную книгу угрожаемых видов Международного союза охраны природы (МСОП) как «Уязвимая» (VU) - эндемичный вид. В данной работе рассматривается современное состояния и морфологическая и биологическая характеристка эндемичного вида маринки из р. Токырауын (Балхашский бассейн). Предствалены результаты анализа морфобиологических показателей. Дана описание внешнего вида маринки
ПРОДУКТИВНОСТЬ ЯРОВОГО ТРИТИКАЛЕ В УСЛОВИЯХ СУХОЙ СТЕПИ СЕВЕРА КАЗАХСТАНА В ЗАВИСИМОСТИ ОТ СРОКОВ ПОСЕВА, НОРМ ВЫСЕВА И ДОЗ МИНЕРАЛЬНЫХ УДОБРЕНИЙ
Get PDFWhen developing ecologically balanced, resource-saving systems in the north of Kazakhstan that contribute to an effective increase in the production of grain for fodder purposes, along with traditional crops, a special place should be given to the search for new fodder crops. In this regard, an unconventional crop – spring triticale - is of great interest for the agricultural production of this region. Spring triticale is a multi-use culture. Spring triticale grain is used for fattening livestock and poultry. It can be used for the production of flour and baking confectionery, starch, alcohol, but the main direction of this culture is its use for fodder purposes. Many issues of agricultural technology of spring triticale cultivation in the north of Kazakhstan have not yet been studied. In this regard, there is an urgent need in the region to study its biological features in conditions of different sowing periods, seeding rates, doses of mineral fertilizers. The work used the variety spring triticale Rossika selection of the NAO "Kazakh Agrotechnical University named after S. Seifullin". As a result of studying this variety under conditions of different sowing dates, seeding rates and doses of mineral fertilizers, it was found that the sowing dates have a significant impact on productivity. At the same time, it should be noted that the higher productivity of the spring triticale Rossika variety was noted both on a fertilized background and on a background without mineral fertilizers. It was found that mineral fertilizers have a significant impact on the productivity of the variety, In the experiment the highest productivity was noted against the background with the introduction of fertilizers in the late sowing period at a seeding rate of 4.0 million. germinating seeds per 1 ha, it should be noted that with late sowing on a fertilized background in the variant of the experiment with a seeding rate of 4.0 million. germinating seeds per 1 ha in the spring triticale Rossika variety, a reduction in the duration of the growing season was observed [332 words].Қазақстанның солтүстігінде жем-шөп мақсатындағы астық өндірісін тиімді арттыруға ықпал ететін экологиялық теңгерімді, ресурс үнемдейтін жүйелерді әзірлеу кезінде дәстүрлі дақылдар қатарынан жаңа жем-шөп дақылдарын іздеуге ерекше орын беру қажет. Осыған байланысты осы аймақтың ауылшаруашылық өндірісі үшін дәстүрлі емес мәдениет – көктемгі тритикале үлкен қызығушылық тудырады. Көктемгі тритикале-көп жақты пайдалану мәдениеті. Көктемгі астық тритикале мал мен құсты бордақылауда қолданылады. Оны ұн мен кондитерлік өнімдерді, крахмалды, алкогольді өндіру үшін пайдалануға болады, бірақ бұл дақылдың негізгі бағыты оны жемдік мақсатта пайдалану болып табылады. Қазақстанның солтүстігінде жаздық тритикале егудің агротехникасының көптеген мәселелері әлі зерттелген жоқ. Осыған байланысты аймақта әр түрлі себу мерзімдері, себу нормалары, Минералды тыңайтқыштардың дозалары жағдайында оның биологиялық ерекшеліктерін зерттеу қажеттілігі туындайды. Жұмыста "атындағы Қазақ агротехникалық университеті" КЕАҚ селекциясының яровое тритикале россика сорты қолданылды. С. Сейфуллин". Бұл сортты әр түрлі егу кезеңдерінде, себу нормалары мен минералды тыңайтқыштардың дозаларында зерттеу нәтижесінде себу мерзімдері өнімділікке айтарлықтай әсер ететіндігі анықталды. Айта кету керек, Көктемгі тритикале Росс сортының жоғары өнімділігі ұрықтандырылған фонда да, минералды тыңайтқыштарды қолданбай да байқалды. Минералды тыңайтқыштар сорттың өнімділігіне айтарлықтай әсер ететіні анықталды. Жүргізілген экспериментте ең жоғары өнімділік 1 гектарға 4,0 млн. өнгіш тұқым себу нормасымен кеш себу мерзімінде тыңайтқыштар енгізу аясында байқалды, ұрықтандырылған фонда кеш себу кезінде 1 гектарға 4,0 млн.өнгіш тұқым себу нормасымен тәжірибе нұсқасында жаздық тритикале Россик сортында вегетациялық кезең ұзақтығының қысқаруы байқалғанын атап өткен жөн [214 сөз].Яровое тритикале на севере Казахстана – новая нетрадиционная культура. Агротехнические приемы ее возделывания в регионе практически не изучены. Для успешного внедрения культуры яровое тритикале в сельскохозяйственное производство требуются дополнительные исследования, особенно в области изучения агротехнических приемов ее возделывания. В условиях сухой степи Северного Казахстана на базе ТОО «Северо-Казахстанская СХОС» (Северо-Казахстанская область) были проведены исследования по изучению влияния сроков сева, норм высева и доз минеральных удобрений на продуктивность данной культуры. Посев ярового тритикале проводился в следующие сроки сева: ранний – 15 мая, оптимальный – 20 мая, поздний – 25 мая. В каждом сроке изучалось три нормы высева: 3,0; 3,5; 4,0 млн. всхожих семян на 1 га. Исследования проводились на удобренном фоне (Р90) и фоне без внесения минеральных удобрений (контроль). Предшественник – чистый пар. В работе использовался сорт ярового тритикале Россика селекции НАО «Казахский агротехнический университет им. С. Сейфуллина». Результаты проведенных исследований показали, что с увеличением норм высева продуктивность данного сорта возрастала, подобная закономерность наблюдалась на всех вариантах опыта не зависимо от сроков сева и фона возделывания. Наибольшая прибавка урожая отмечалась на агротехническом фоне с применением минеральных удобрений в поздний срок сева при норме высева 4,0 млн. всхожих семян на 1 га. Исследования носили рекогносцировочный характер. Работа выполнялась в рамках программы ИРН BR10865099-OT-21: «Построение системы принятия решений для производства основных видов сельскохозяйственных культур на основе адаптации модели DSSAT роста и развития сельскохозяйственных культур, интегрированной системы управления производства животноводческой продукции на основе Smart технологий с формированием информационной базы научно-технической документации по агротехнологиям для субъектов АПК с целью создания Smart-систем в сельском хозяйстве».
ИММУНОАНАЛИЗ АНТИБИОТИКОВ В ПРОДУКТАХ ЖИВОТНОВОДСТВА
Get PDFContamination of animal products with antibiotics is becoming one of the most pressing global problems. Antibiotics, as a rule, end up in food as a result of their misuse as therapeutic and prophylactic agents or animal growth stimulants. Prolonged consumption of foods containing residual amounts of antibiotics can cause adverse effects on human health, as well as lead to the formation of antibiotic-resistant forms of microorganisms. In this study, a method was developed for immunizing rabbits, which makes it possible to obtain highly active antibodies specific for the epitopes of streptomycin (STR), chloramphenicol (CAP), and oxytetracycline (OTC), which were used in competitive ELISA (c-ELISA) to detect antibiotics in standard solutions. The c-ELISA had a minimum detection limit for tested antibiotics in the range of 1.5-4.5 ng/ml. The developed protocol for c-ELISA showed its suitability for express testing of livestock products for residual amounts of STR, CAP and OTC. Further research is needed to determine the diagnostic value of c-ELISA in comparison with imported analogues.Жануарлардан алынатын өнімдердің антибиотиктермен ластануы ең өзекті жаһандық мәселелердің біріне айналуда. Антибиотиктер, әдетте, емдік және профилактикалық дәрі-дәрмектерді немесе жануарлардың өсуін күшейтетін препараттарды дұрыс пайдаланбау нәтижесінде тағамға енеді. Антибиотиктердің қалдық мөлшері бар тағамдарды ұзақ уақыт тұтыну адам денсаулығына жағымсыз әсер етеді, сонымен қатар микроорганизмдердің антибиотиктерге төзімді формаларының пайда болуына әкелуі мүмкін. Осы жұмыста стрептомициннің (СТР), хлорамфениколдың (ХАФ) және окситетрациклиннің (ОТЦ) эпитоптарына телімді және белсенді жоғары антиденелерді алуға мүмкіндік беретін қояндарды иммундеу әдісі әзірленген. Бұл антиденелер стандартты ерітінділердегі антибиотиктерді анықтау үшін бәсекеге қабілетті иммунды фермент тәсілінде (б-ИФТ-да) қолданылған. Антибиотиктердің белгілі мөлшерлерінде сыналған б-ИФТ-дың сезімталдық шегі 1,5-4,5 нг/мл аралығында болды. Әзірленген б-ИФТ жануарлар өнімдерін СТР-нің, ХАФ-дың және ОТЦ-нің қалдық мөлшерлеріне шапшаң түрде тексеріп шығуға жарамдылығын көрсетті. Әзірленген б-ИФТ-дың диагностикалық құндылығын импорттық аналогтармен салыстырмалы түрде анықтау үшін қосымша зерттеулер жүргізу қажет.Загрязнение продуктов животного происхождения антибиотиками становится одной из актуальных проблем мирового масштаба. Антибиотики, как правило, попадают в продукты питания как следствие неправильного использования их в качестве лечебно-профилактических средств или стимуляторов роста животных. Длительное употребление в пищу продуктов, содержащих остаточные количества антибиотиков, может вызвать неблагоприятные для здоровья человека последствия, а также привести к формированию антибиотикоустойчивых форм микроорганизмов. В настоящей работе был отработан метод иммунизации кроликов, позволяющий получить высокоактивные антитела, специфичные к эпитопам стрептомицина (СТР), хлорамфеникола (ХАФ) и окситетрациклина (ОТЦ), которые были использованы в конкурентном ИФА (к-ИФА) для обнаружения антибиотиков в стандартных растворах. Порог чувствительности к-ИФА при тестировании на известных концентрациях антибиотиков находился в пределах 1,5-4,5 нг/мл. Разработанный протокол постановки к-ИФА показал свою пригодность для экспресс-исследования продуктов животноводства на остаточные количества СТР, ХАФ и ОТЦ. Необходимо вести дальнейшие исследования с целью определения диагностической ценности к-ИФА в сравнении с импортными аналогами