Kazakh Agrotechnical Research University OJS
Not a member yet
1120 research outputs found
Sort by
ҚАЗАҚСТАННЫҢ ҚҰРҒАҚ-ДАЛА АЙМАҒЫНЫҢ КҮҢГІРТ ҚАРА- ҚОҢЫР ТОПЫРАҒЫ ЖАҒДАЙЫНДА АСТЫҚ ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ ТАҢБАЛАНҒАН АЗОТТЫ 15N ПАЙДАЛАНУ КОЭФФИЦИЕНТІ
Get PDFThe article presents the results of research conducted for the first time with the stable isotope of nitrogen 15N in the conditions of dark chestnut soils of the dry steppe zone of Kazakhstan. The main information about the nature of biological and chemical processes of nitrogen transformation in the soil and quantitative assessment of plant assimilation of nitrogen fertilizers introduced for spring wheat and triticale are presented. According to the results of the research, it was established that spring triticale uses nitrogen fertilizers more intensively than spring wheat. For both crops, the application of N30 before sowing and N30 in tillering showed a higher efficiency compared to other options, depending on the amount of fertilizer and the timing of application on the background of P60 and P0. According to the results of the conducted experiments, it was established that the main part of the applied nitrogen fertilizers (60-62%) accumulates in the grain. Nitrogen fixation in the soil accounted for 20 to 39% of fertilizers applied for spring wheat and 30 to 45% for spring triticale.Мақалада алғаш рет Қазақстанның құрғақ дала аймағының күңгірт қара-қоңыр топырағы жағдайында азоттың 15N тұрақты изотопымен жүргізілген зерттеу жұмыстарының нәтижелері келтірілген. Топырақтағы азотты трансформациялаудың биологиялық және химиялық үрдістерінің сипаты және жаздық бидай мен тритикалеге енгізілген тыңайтқыштар азотының өсімдіктерге сіңімділігінің сандық бағалануы жайлы негізгі мәліметтер келтірілген. Зерттеу жұмыстарының нәтижесі бойынша жаздық тритикале жаздық бидайға қарағанда тыңайтқыш азотын қарқынды пайдаланатындығы анықталды. Екі дақыл үшін тыңайтқышқтың мөлшері мен енгізілу мерзімдеріне байланысты, Р60 және Р0 аясында N30 себу алдында және N30 түптену кезінде енгізу басқа нұсқалармен салыстырғанда жоғары тиімділігін көрсетті. Жүргізілген тәжірибе нәтижесі бойынша енгізілген тыңайтқыш азотының негізгі бөлігі (60-62%) дәнде жиналғаны анықталды. Топырақта бекітілген азот жаздық бидай өсіру кезінде енгізілген тыңайтқыштың 20-дан 39%-ға дейінгі мөлшерін және жаздық тритикаледе 30-дан 45% ға дейінгі мөлшерін құрады.Мақалада алғаш рет Қазақстанның құрғақ дала аймағының күңгірт қара-қоңыр топырағы жағдайында азоттың 15N тұрақты изотопымен жүргізілген зерттеу жұмыстарының нәтижелері келтірілген. Топырақтағы азотты трансформациялаудың биологиялық және химиялық үрдістерінің сипаты және жаздық бидай мен тритикалеге енгізілген тыңайтқыштар азотының өсімдіктерге сіңімділігінің сандық бағалануы жайлы негізгі мәліметтер келтірілген. Зерттеу жұмыстарының нәтижесі бойынша жаздық тритикале жаздық бидайға қарағанда тыңайтқыш азотын қарқынды пайдаланатындығы анықталды. Екі дақыл үшін тыңайтқышқтың мөлшері мен енгізілу мерзімдеріне байланысты, Р60 және Р0 аясында N30 себу алдында және N30 түптену кезінде енгізу басқа нұсқалармен салыстырғанда жоғары тиімділігін көрсетті. Жүргізілген тәжірибе нәтижесі бойынша енгізілген тыңайтқыш азотының негізгі бөлігі (60-62%) дәнде жиналғаны анықталды. Топырақта бекітілген азот жаздық бидай өсіру кезінде енгізілген тыңайтқыштың 20-дан 39%-ға дейінгі мөлшерін және жаздық тритикаледе 30-дан 45% ға дейінгі мөлшерін құрады
ВЛИЯНИЕ СРОКОВ ПОСЕВА И НОРМ ВЫСЕВА СЕМЯН НА УРОЖАЙНОСТЬ ЗЕРНА ГРЕЧИХИ В УСЛОВИЯХ АКМОЛИНСКОЙ ОБЛАСТИ
Get PDFGiven the trends of recent years, buckwheat for food and feed purposes is very popular. However, one of the problems is the technology of its cultivation, since in the conditions of climate change, especially in the dry steppe and steppe zones of Kazakhstan, the use of early recommended cultivation methods does not always lead to the expected results. The yield of buckwheat is affected by the timing of sowing and moisture availability, in this regard, the relevance of the presented article is to determine some methods of agricultural technology that ensure stable yields of buckwheat in the conditions of the steppe zone of the Akmola region. The goal was to determine the effect of sowing dates and seeding rates on the yield of buckwheat grain of the Shortandinskaya 4 variety. The experiments were set up using the classical methods of field experiments, based on the principles of observing a single distinction. Observations of plants were carried out according to the method of State Variety Testing. Field germination of buckwheat seeds varied from 78.9 to 82.7%; on variants with a smaller seeding rate (1.5 million), field germination rates were slightly higher than with seeding rates of 2.5 and 3.5 million pieces. per 1 ha, that is, seeding rates did not have a significant impact on field germination. The optimal time for sowing buckwheat seeds for the formation of potentially high yields was the third decade of May, with a norm of 2.5-3.5 million pieces. germinating seeds per 1 hectare.С учетом тенденций последних лет гречиха в продовольственной и кормовой целях пользуется высокой популярностью. Однако одной из проблем является технология ее выращивания, так как в условиях изменения климата, особенно в сухостепной и степной зонах Казахстана, применение раннее рекомендуемых приемов возделывания не всегда приводит к ожидаемым результатам. На урожайность гречихи влияют сроки посева и влагообеспеченность, в этой связи актуальность представленной статьи заключается в определении некоторых приемов агротехники, обеспечивающие получение стабильных урожаев гречихи в условиях Акмолинской области. Целью являлось определение влияния нормы высева семян и сроков посева на урожайность гречихи сорта Шортандинская 4. Опыты закладывались с использованием классических методов полевых экспериментов. Наблюдения за растениями проводили по методике Госсортоиспытания. Полевая всхожесть семян гречихи варьировала от 78,9 до 82,7%. При норме высева 1,5 млн всхожих семян данный показатель был выше, чем при нормах 2,5 и 3,5 млн всхожих семян на гектар, таким образом на полевую всхожесть нормы высева семян значительно не влияли. По результатам наших исследований наилучшим сроком посева семян гречихи являлась ІІІ декада мая, а оптимальной нормой высева были 2,5-3,5 млн всхожих семян гречихи на гектар.С учетом тенденций последних лет гречиха в продовольственной и кормовой целях пользуется высокой популярностью. Однако одной из проблем является технология ее выращивания, так как в условиях изменения климата, особенно в сухостепной и степной зонах Казахстана, применение раннее рекомендуемых приемов возделывания не всегда приводит к ожидаемым результатам. На урожайность гречихи влияют сроки посева и влагообеспеченность, в этой связи актуальность представленной статьи заключается в определении некоторых приемов агротехники, обеспечивающие получение стабильных урожаев гречихи в условиях Акмолинской области. Целью являлось определение влияния нормы высева семян и сроков посева на урожайность гречихи сорта Шортандинская 4. Опыты закладывались с использованием классических методов полевых экспериментов. Наблюдения за растениями проводили по методике Госсортоиспытания. Полевая всхожесть семян гречихи варьировала от 78,9 до 82,7%. При норме высева 1,5 млн всхожих семян данный показатель был выше, чем при нормах 2,5 и 3,5 млн всхожих семян на гектар, таким образом на полевую всхожесть нормы высева семян значительно не влияли. По результатам наших исследований наилучшим сроком посева семян гречихи являлась ІІІ декада мая, а оптимальной нормой высева были 2,5-3,5 млн всхожих семян гречихи на гектар
ИССЛЕДОВАНИЕ РЫБОПРОДУКТИВНОСТИ НЕКОТОРЫХ ВОДОЕМОВ ГНПП «БУРАБАЙ»
Get PDFResearch work was carried out during the expedition trips of LLP «Fisheries Research and Production Center» to study the fish productivity of reservoirs of the State National Natural Park "Burabai". The object of research was the lakes located within the territorial limits of the Burabay National Park (Lake M. Chebachye, Lake Shchuchye, Lake B. Chebachye, Lake Borovoe), including hydrobionts living in it. The purpose of the study: To study the assessment of the state of distribution of fish and other aquatic biological resources in water bodies located in specially protected natural areas of the national park. The results of the assessment of the main parameters of the aquatic environment, hydrochemical regime, hydrobiological regime, hydrological regime, the state of the food supply, the characteristics of the biological indicators of fish are given: linear and weight growth rate, weight and size composition. An assessment of the trophic composition of water bodies is given.Научно-исследовательская работа проводилась в период экспедиционных выездов ТОО «НПЦ РХ» для изучения рыбопродуктивности водоемов Государственного национального природного парка «Бурабай». Объектом исследований послужили озера, располагающиеся в территориальных пределах национального парка «Бурабай» (озера Большое Чебачье, Малое Чебачье, Щучье, Боровое). Цель исследования: изучение оценки состояния распределения рыбных и других водных биологических ресурсов на водоемах, расположенных на особо охраняемых природных территориях национального парка. Приводятся результаты оценки основных параметров водной среды, гидрохимического режима, гидробиологического режима, состояния кормовой базы, динамика видового состава рыб.Научно-исследовательская работа проводилась в период экспедиционных выездов ТОО «НПЦ РХ» для изучения рыбопродуктивности водоемов Государственного национального природного парка «Бурабай». Объектом исследований послужили озера, располагающиеся в территориальных пределах национального парка «Бурабай» (озера Большое Чебачье, Малое Чебачье, Щучье, Боровое). Цель исследования: изучение оценки состояния распределения рыбных и других водных биологических ресурсов на водоемах, расположенных на особо охраняемых природных территориях национального парка. Приводятся результаты оценки основных параметров водной среды, гидрохимического режима, гидробиологического режима, состояния кормовой базы, динамика видового состава рыб
INFLUENCE OF SOYBEAN SEEDING STANDARDS ON ITS QUALITATIVE CHARACTERISTICS
Get PDFЭкспериментальные исследования проводились в условиях Товарищество с ограниченной отвественностью «Олжа - Агро» Федоровского района Костанайской области. Климат исследуемой территории резко – континентальный, с годовым количеством осадков – 330…340 мм. Почвенный покров представлен черноземами обыкновенными. Полевая всхожесть растений сои составляла от 76,5 % - 85,8%, при контроле 80,0%. Сохранность растений составляла от 65,6 - 80,8%, при контроле - 70,2%. Высота растений составляла от 75,4 -80,5 см, при контроле 79,3 см. Высота прикрепления боба составляла от 16,0 – 17,1 см, при контроле – 16,9. Элементы структуры урожая: количество бобов на одном растении составляли от 17,6-19,6 штук, при контроле 18,0 штук; количество семян на одном растении составляли от 26,8- 33,3 штук, при контроле – 29,2; число семян в бобе составляло от 1,52-1,71 штук, при контроле – 1,62; масса 1000 семян составляла от 129,2 – 138,1 г, при контроле 137 г. Наибольший урожай был собран при норме высева 600 тысяч штук на 1 гектар – 12,2 центнера на 1 гектар. При норме 500 тысяч штук на 1 гектар урожайность была практически такой же - 11,8 центнера на 1 гектар. При повышении нормы до 800 тысяч штук на 1 гектар она понижалась на 2,6 центнера на 1 гектар. На контролеи наименьшей норме высева (400 тысяч штук на 1 гектар) урожайность была ниже на 1,0 центнера на 1 гектарТәжірибелік зерттеулер Қостанай облысы, Федоров ауданы «Олжа - Агро» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі жағдайында жүргізілді. Зерттелетін аймақтың климаты, жылдық жауын-шашын мөлшері 330…340 мм. Топырақ жамылғысы кәдімгі қара топырақ. Майбұршақ өсімдіктерінің далалық өнгіштігі 76,5%-дан 85,8%-ды, бақылау кезінде 80,0% -ды құрады. Өсімдіктердің сақталуы 65,6-80,8%, бақылау кезінде 70,2% құрады. Өсімдіктердің биіктігі 75,4-80,5 см, бақылау кезінде 79,3 см, бұршақтың бекіну биіктігі 16,0-17,1 см, бақылауда 16,9 см құрады. Өнімділік құрылымының элементтері: бір өсімдіктегі бұршаққап саны 17,6-19,6 дана, бақылау кезінде 18,0 дана; бір өсімдіктегі тұқым саны 26,8- 33,3 дананы құрады, бақылау кезінде - 29,2; бұршаққаптағы тұқымдардың саны 1,52-1,71 дананы құрады, бақылау кезінде - 1,62; 1000 тұқымның массасы 129,2-138,1 г, бақылауда 137 г. Ең көп өнім 1 гектарға 12,2 центнер - 1 гектарға 600 мың дана себу мөлшері кезінде жиналды. Себу мөлшері 1 гектарға шаққанда 500 мың дана болса, өнімділік 1 гектарға шаққанда 11,8 центнер болды. Себу мөлшерін 1 гектарға 800 мың данаға дейін көтергенде, өнімділік 2,6 центнерге төмендеді. Бақылауда және ең аз себу нормасында (1 гектарға 400 мың дана) өнімділік 1 гектарға 1,0 центнерге төмен болды.Experimental studies were carried out in the conditions of the Partnership with limited responsibility "Olzha - Agro" of the Fedorovsky district of Kostanay region. The research climate is sharply continental, with an annual rainfall of 330... 340 mm. The soil cover is represented by ordinary chernozems. Field germination of soybean plants ranged from 76.5% to 85.8%, with 80.0% control. Plant safety ranged from 65.6-80.8%, with control - 70.2%. The height of the plants ranged from 75.4-80.5 cm, with a control of 79.3 cm. The height of attachment of the bean ranged from 16.0-17.1 cm, with a control of 16.9. Elements of the crop structure: the number of beans per plant ranged from 17.6-19.6 pieces, with 18.0 pieces under control; the number of seeds per plant ranged from 26.8-33.3 pieces, under control - 29.2; the number of seeds in the bean ranged from 1.52-1.71 pieces, under control - 1.62; The weight of 1000 seeds ranged from 129.2-138.1 g, under control of 137 g. The largest harvest was harvested with a sowing rate of 600 thousand pieces per 1 hectare - 12.2 centners per 1 hectare. With a norm of 500 thousand pieces per 1 hectare, the yield was almost the same - 11.8 centners per 1 hectare. With an increase in the norm to 800 thousand pieces per 1 hectare, it decreased by 2.6 centners per 1 hectare. Under control and the lowest sowing rate (400 thousand pieces per 1 hectare), the yield was lower by 1.0 centners per 1 hectare
АЗЫҚ ТҮРЛЕРНІНІҢ БҰЗАУЛАРДЫҢ ӨСУІНЕ ӘСЕРІ
Get PDFThis article presents the results of scientific research on the cultivation of calves of the Holstein-Frisian breed in the dairy period. In the conditions of Dairy Farm «Aina» LLP, a chemical analysis of the main feeds of the calves\u27 diet was carried out. Three groups of calves were selected according to the method of analogues for conducting basic growth and development studies: the 1st basic diet, the 2nd substitute + «Gavryusha», the 3rd substitute + «NFT KATU» produced by the Kazakh Agrotechnical Research University named after S. Seifullin. The calves were kept in the same conditions. Studies were conducted to study the dynamics of body weight growth of calves of three groups, from birth to 6 months of age, with the establishment of absolute, average daily and relative body weight gains. The analysis of exterior indicators (measurements) and indicators of the calves\u27 physique is made. Body weight indicators of calves of the 3rd group at the age of 3 months were higher than those of calves of other groups by 7.8 kg (8.8%) and 6.8 kg (7.7%), respectively, and at the age of 6 months, calves of the 3rd group exceeded the indicators of calves of the control and 1st groups by 34 kg or 23% and 24 kg or 16%. The indicators of the 3rd group in absolute growth were at the level of 22.6 kg or 8% higher at 3 months of age compared to the other two groups, and at 6 months of age this indicator was 23.4 kg or 5% and 26.9% higher than in the compared groups. The physique indicators of monthly calves were relatively the same, and the indicators of the calves of the 3rd group on the breast index were 3.25% and 3.27% higher than those of the other two groups. The downfall index at the age of 6 months in the 3rd group was 116.6%, which is 2.97% and 5.47% higher than in other groups. In general, in the experimental group of calves, all indicators of the physique index were at a high level, i.e. the feeding scheme of calves of the 3rd group (substitute + «NFT KATU») can be recommended for production where dairy cattle are bred.В данной статье представлены результаты научных исследований по выращиванию телят голштино-фризской породы в молочный период. В условиях ТОО Молочная ферма «Айна» проведен химический анализ основных кормов рациона телят. Отобраны три группы телят по методу аналогов для проведения базовых исследований роста и развития 1-й базовый рацион, 2-й заменитель+ «Гаврюша», 3-й заменитель+ «NFT KATU» производства Казахского агротехнического исследовательского университета имени С. Сейфуллина. Телята содержались в одинаковых условиях. Исследования проводились по изучению динамики роста массы тела телят трех групп, от рождения до 6-месячного возраста с установлением абсолютных, среднесуточных и относительных приростов массы тела. Сделан анализ экстерьерных показателей (промеров) и показателей телосложения телят. Показатели массы тела телят 3-й группы в возрасте 3 месяцев были выше, чем у телят других групп, на 7,8 кг (8,8%) и 6,8 кг (7,7%) соответственно, а в возрасте 6 месяцев телята 3-й группы превысили показатели телят контрольной и 1-группы на 34 кг или 23% и 24 кг или 16%. Показатели 3-й группы по абсолютному приросту были на уровне 22,6 кг или на 8% выше в 3-месячном возрасте по сравнению с двумя другими группами, а в 6-месячном возрасте этот показатель составил на 23,4 кг или на 5% и 26,9% выше, чем у сравниваемых групп. Показатели телосложения месячных телят были относительно одинаковыми, а показатели телят 3-й группы по индексу груди были на 3,25% и 3,27% выше, чем у других двух групп. Индекс сбитости в возрасте 6месяцев в 3-й группе составил 116,6%, что на 2,97% и 5,47% выше, чем в других группах. В целом, в опытной группе телят, все показатели индекса телосложения были на высоком уровне, т.е. схема кормления телят 3-й группы (заменитель + «NFT KATU») может быть рекомендовано в производство, где разводят крупного рогатого скота молочного направления.Мақалада «Айна» сүт фермасы ЖШС жағдайында голштино-фриз тұқымы бұзауларын өсіруге арналған ғылыми зерттеулердің нәтижелері келтірілген. Бұзаулардың өсуі мен дамуын зерттеу үшін қос –аналогтық әдіс бойынша 3 топ құрылды. 1-топ негізгі рацион мен 2-топ сүт алмастырғыш+«Гаврюша», 3-топ сүт алмастырғыш + «NFT КАТУ» экструдталған азығымен азықтандырылды. Тәжірибеге алынған бұзауларды күтіп-бағу жағдайлары бірдей болды. Әдістемеге сәйкес туылғаннан 6 айға дейінгі үш топтағы бұзаулардың тірі салмағының динамикасы бойынша зерттеулер жүргізілді. Алынған экстерьерлік көрсеткіштерге талдау жүргізілді, яғни бұзаулардың дене өлшемдері мен дене бітімінің индекстері анықталды. Зерттеу барысында 3 айлықтарында екінші тәжірибелік топтағы бұзаулардың тірі салмағының көрсеткіштері басқа топтардағы (I-III) бұзауларға қарағанда, тиісінше 7,8 кг (8,8%) және 6,8 кг (7,7%) жоғары болды, ал 6 айлығында екінші тәжірибелік топтағы бұзаулар (I-III) топпен салыстырғанда, тиісінше 34 кг немесе 23% және 24 кг немесе 16% асып түсті. Ал абсолюттік өсім бойынша да екінші тәжірибелік топтағы бұзауларының көрсеткіштері I-III топпен салыстырғанда? 3 айлығында 22,6 кг деңгейінде (8%) жоғары болса, ал 6 айлық жаста бұл көрсеткіш 23,4 кг немесе 5% және 26,9% жоғары болды. Бір айлық бұзаулардың дене бітімінің индекстері салыстырмалы түрде бірдей болғанмен, кеуделілік индексі бойынша екінші топтағы бұзаулардың көрсеткіштері 3,25% және 3,27% жоғары болды. Екінші тәжірибелік топтың алты айлығындағы дене жұмырлығы индексі 116,6% құрады, яғни I-III екі топ бұзауларымен салыстырғанда 2,97% және 5,47% жоғары болғаны байқалды. Тәжірибе тобы бұзауларының көрсеткіштер негізінде зерттеу алынған барлық дене бітімі индекстері жоғары көрсеткіште болды. Голштин-фриз тұқымы сиырларын өсіретін шаруашылықтарға бұзауларды өсіру барысында оларды сүт алмастырғыш + «NFT КАТУ» қосылған рационмен азықтандыру ұсынылады
INFLUENCE OF THE PROCESS OF EXTRUDING ON THE VITAMIN AND MINERAL COMPOSITION OF GRAIN FEED
Get PDFВ статье представлены результаты исследований по влиянию процесса экструдирования на витаминно-минеральный состав зернового корма. Контролем (CON) служила проба из смеси зернового сырья (80% ячменя и 20% пшеницы), его сравнивали с 3-мя пробами: экструдированное зерновое сырье (Ext), сырье с включением премикса до процесса экструдирования (CON+P+b), экструдированное сырье с включением премикса после процесса экструдирования (Ext+P+a). Подготовка экструдированных проб проводилась на экструдере производительностью 350 кг/ч с использованием грануляторной установки при температуре 100-105℃, давлении 30-50 атм., продолжительностью воздействия 3-5 секунд. Результат наших исследований показал, что в пробе Ext снизилось количество витаминов, в среднем 2,8 раз, минеральный состав снизился на 7%. В пробе CON+P+b витаминный состав остался практический на том же уровне. В пробе Ext+P+a витаминный состав повысился на 58% по сравнению с Ext, а минеральный стал выше, чем в CON в среднем на 20%. Согласно результатам наших исследований рекомендуем при производстве кормов включать премикс после процесса экструдирования, так как это способствует большему сохранению витаминов, и повышает минеральный состав корма.Мақалада дәнді азықтың витаминді-минералды құрамына экструзия үрдісінің әсері туралы зерттеулердің нәтижелері берілген. Бақылау (CON) астық шикізатының (80% арпа және 20% бидай) қоспасынан алынған үлгі болды, ол 3 үлгімен салыстырылды: экструдталған астық шикізаты (Ext), экструзия үрдісіне дейін премикс қосылған шикізат (CON+P+b), экструзия үрдісіне дейін премикс қосылған экструдталған шикізат (Ext+P+a). Экструдталған үлгілерді дайындау өнімділігі 350 кг/сағ экструдерде 100-105 ℃ температурада, 30-50 атм қысымда, 3-5 секунд экспозиция уақытында грануляторды қолдану арқылы жүзеге асырылды. Біздің зерттеулеріміздің нәтижесі Ext үлгісінде витаминдердің мөлшері орта есеппен 2,8 есеге, минералдық құрамы 7%-ға төмендегенін көрсетті. CON+P+b үлгісінде витаминдік құрамы іс жүзінде бұрынғы деңгейде қалды. Ext+P+a үлгісінде дәрумендердің құрамы Ext-мен салыстырғанда 58%-ға өсті, ал минералдық құрамы CON-ға қарағанда орта есеппен 20%-ға жоғары болды. Біздің зерттеулеріміздің нәтижелері бойынша дәнді азық өндірісінде экструзиялық үрдісінен кейін премиксті қосу ұсынылады, өйткені бұл витаминдердің көбірек сақталуына ықпал етеді және дәнді азықтың минералды құрамын арттырадыThe article presents the results of studies on the effect of the extrusion process on the vitamin and mineral composition of grain feed. The control (CON) was a sample a mixture of raw grain (80% barley and 20% wheat), it was compared with 3 samples: extruded raw grain (Ext), raw materials with the inclusion of a premix before the extrusion process (CON+P+b), extruded raw material with the inclusion of a premix after the extrusion process (Ext+P+a). The preparation of extruded samples was carried out on an extruder with a capacity of 350 kg/h using a granulator at a temperature of 100-105 ℃, a pressure of 30-50 atm., an exposure time of 3-5 seconds. The result of our research showed that in the Ext sample, the number of vitamins decreased by an average of 2.8 times, the mineral composition decreased by 7%. In the CON+P+b sample, the vitamin composition remained practically at the same level. In the Ext+P+a sample, the vitamin composition increased by 58% compared to Ext, and the mineral content became higher than in CON by an average of 20%. According to the results of our research, it is recommended to include apremix after the extrusion process in the production of compound feed, as this contributes to a greater preservation of vitamins and increases the mineral composition
ОПРЕДЕЛЕНИЕ ОБЪЕМОВ СПОРТИВНО-ЛЮБИТЕЛЬСКОГО РЫБОЛОВСТВА (СЛР) НА ОСНОВНЫХ РЫБОПРОМЫСЛОВЫХ ВОДОЕМАХ КАЗАХСТАНА
Get PDFA large number of valuable fish are caught unaccounted for by recreational fishing. This creates an increased load on bioresources. Therefore, the task of determining the volume of fish caught by sports and amateur fishing is relevant. The essence of this scientific study is to assess the role of recreational fishing and its impact on the ichthyofauna. Also, in the course of the study, a methodological basis was developed for assessing the scale and volume of recreational fishing. The scientific significance lies in the fact that for the first-time large-scale studies of sports and amateur fishing were carried out in all major reservoirs of Kazakhstan. The practical significance of the research lies in the development andtesting of a method for determining the volume of recreational fishing, using mathematical modeling.The research methodology includes a simplified methodology for determining the volume of recreational fishing. Developed by V.N. Krainyuk in 2022. Based oncalculated indicators and data obtained through surveys, questionnaires and experimental fishing.The main results of the work were the determination of the number of amateur fishermen and their catches in the main reservoirs of Kazakhstan. Studies haveestablished that recreational fishing has a significant impact on the number of ichthyofauna.The value of the work lies in the fact that for the first time a scientific study of such a vast area of fisheries as sports and amateur fishing was carried out. Obtaineddata on the volume of fish withdrawal, the structure of recreational fishing. The practical significance of the research is that a scientific and methodological basis has been created for accounting for fish caught by recreational fishing. The study is funded by the Ministry of Ecology and Natural Resources of the Republic of Kazakhstan (Grant No. BR10264205).Рекреациялық балық аулау арқылы көптеген бағалы балықтар есепке алынбай ауланады. Бұл биоресурстарға жоғары жүктемені тудырады.Сондықтан спорттық және әуесқой балық аулау арқылы ауланған балық көлемін анықтау міндеті өзекті болып табылады. Бұл ғылыми зерттеудің мәні рекреациялық балық аулаудың рөлін және оның ихтиофаунаға әсерін бағалау болып табылады. Сондай-ақ, зерттеубарысында рекреациялық балық аулаудың ауқымы мен көлемін бағалаудың әдістемелік негізі әзірленді.Ғылыми маңыздылығы мынада: алғаш рет Қазақстанның барлық ірі су қоймаларында спорттық және әуесқой балық аулау бойынша ауқымдызерттеулер жүргізілді. Зерттеудің практикалық маңыздылығы математикалық модельдеуді қолдана отырып, рекреациялық балық аулау көлемін анықтауәдістемесін жасау және сынау болып табылады.Зерттеу әдістемесі рекреациялық балық аулау көлемін анықтаудың жеңілдетілген әдістемесін қамтиды. Әзірлеуші В.Н. Крайнюк 2022ж. Есептік көрсеткіштер мен сауалнамалар, сауалнамалар және тәжірибелік балық аулау арқылы алынған мәліметтер негізінде.Жұмыстың негізгі нәтижелері Қазақстанның негізгі су қоймаларындағы әуесқой балықшылардың санын және оларды аулауды анықтау болды. Зерттеулер көрсеткендей, рекреациялық балық аулау ихтиофауна санына айтарлықтай әсер етеді. Жұмыстың құндылығы спорттық және әуесқой балық аулау сияқты балықшаруашылығының ауқымды аймағына алғаш рет ғылыми зерттеу жүргізілді. Балық аулау көлемі, рекреациялық балық аулау құрылымы туралы мәліметтер алынды.Зерттеудің практикалық маңыздылығы рекреациялық балық аулау арқылы ауланған балықтарды есепке алудың ғылыми-әдістемелік негізі жасалған.Зерттеуді Қазақстан Республикасы Экология және табиғи ресурстар министрлігі (Грант №BR10264205) қаржыландырды.Спортивно-любительским рыболовством неучтенно вылавливается большое количество ценной рыбы. Это создает повышенную нагрузку на биоресурсы. Поэтому актуальной является задача определения объемов вылова рыбы спортивно-любительским рыболовством.Суть данного научного исследования состоит в оценке роли любительского рыболовства и его воздействии на ихтиофауну. Также в ходе исследования разработана методическая база для оценки масштабов и объемовспортивно-любительского рыболовства. Научная значимость заключается в том, что впервые были проведены масштабные исследования спортивно-любительского рыболовства на всех крупных водоемах Казахстана. Практическая значимость исследованийзаключается в разработке и апробации метода определения объемов любительского лова, с использованием математического моделирования.Методология исследований включает в себя упрощенную Методику определения объемов спортивно- любительского рыболовства. РазработанаВ.Н. Крайнюком в 2022 г. Основана на расчетных показателях и данных, полученных путем опросов, анкетирования и экспериментальных ловов.Основными результатами работы стали определение количества рыболовов-любителей и их уловов на основных водоемах Казахстана. Исследованиями установлено, что любительское рыболовство оказываетзаметное влияние на численность ихтиофауны.Ценность работы заключается в том, что впервые было проведено научное исследование такой обширной сферы рыбного хозяйства, как спортивно-любительский лов. Полученные данные о объемах изъятия рыбы,структуре любительского рыболовства.Практическое значение исследований в том, что создана научно-методическая база для учета рыбы, вылавливаемой любительским рыболовством.Исследование финансируется Министерством экологии и природных ресурсов Республики Казахстан (Грант №BR10264205)
THE PREVALENCE OF INVASIVE DISEASES AMONG CATS IN URALSK
Get PDFThe frequent spread of intestinal worms among carnivorous animals is found in a number of diseases that are dangerous to the human body. Intestinal worming infection rates are high among stray cats and dogs as well as domesticated animals. In the research work, studies were conducted to differentiate intestinal worming in cats brought in from micro-districts of Uralsk, West Kazakhstan region. The results of the studies determined the extent of intestinal worming among cats, their species composition, seasonal dynamics of infections and the level of the age of the disease. The city of Uralsk revealed a widespread of cat helminth infections. (IE- 36.1%). By intestinal helminth infestation, the primary toxocariasis Toxocara mystax) is 19,7%, and by spread toxocariasis (Toxascaris leonina) is 12,4%. The degree of the extensiveness of infestation, depending on the time of the year, was determined; it was found that in summer and autumn, the infestation reaches a high degree of extensiveness. It was found that intestinal worm infestation in cats is associated with age. Toxocariasis is more common in 6-month-old cats. And with age, the incidence of this worming disease decreases significantly. In cats over five years old, this worming disease is sporadic.The frequent spread of intestinal worms among carnivorous animals is found in a number of diseases that are dangerous to the human body. Intestinal worming infection rates are high among stray cats and dogs as well as domesticated animals. In the research work, studies were conducted to differentiate intestinal worming in cats brought in from micro-districts of Uralsk, West Kazakhstan region. The results of the studies determined the extent of intestinal worming among cats, their species composition, seasonal dynamics of infections and the level of the age of the disease. The city of Uralsk revealed a widespread of cat helminth infections. (IE- 36.1%). By intestinal helminth infestation, the primary toxocariasis Toxocara mystax) is 19,7%, and by spread toxocariasis (Toxascaris leonina) is 12,4%. The degree of the extensiveness of infestation, depending on the time of the year, was determined; it was found that in summer and autumn, the infestation reaches a high degree of extensiveness. It was found that intestinal worm infestation in cats is associated with age. Toxocariasis is more common in 6-month-old cats. And with age, the incidence of this worming disease decreases significantly. In cats over five years old, this worming disease is sporadic.The frequent spread of intestinal worms among carnivorous animals is found in a number of diseases that are dangerous to the human body. Intestinal worming infection rates are high among stray cats and dogs as well as domesticated animals. In the research work, studies were conducted to differentiate intestinal worming in cats brought in from micro-districts of Uralsk, West Kazakhstan region. The results of the studies determined the extent of intestinal worming among cats, their species composition, seasonal dynamics of infections and the level of the age of the disease. The city of Uralsk revealed a widespread of cat helminth infections. (IE- 36.1%). By intestinal helminth infestation, the primary toxocariasis Toxocara mystax) is 19,7%, and by spread toxocariasis (Toxascaris leonina) is 12,4%. The degree of the extensiveness of infestation, depending on the time of the year, was determined; it was found that in summer and autumn, the infestation reaches a high degree of extensiveness. It was found that intestinal worm infestation in cats is associated with age. Toxocariasis is more common in 6-month-old cats. And with age, the incidence of this worming disease decreases significantly. In cats over five years old, this worming disease is sporadic
GENOTYPIC RESISTANCE DRUGS OF ESCHERICHIA COLI STRAINS ISOLATED FROM KAZAKHSTANI PRODUCERS’ CHEESES TO ANTIMICROBIAL
Get PDFGlobal spread of antimicrobial resistance among pathogens is alarming for the modern society. The research aimed to study distribution of Escherichia coli in cheeses produced in Kazakhstan and to assess its resistance to antibacterial drugs. There were collected 101 samples of cheeses at retail outlets in different regions of Kazakhstan in 2021-2023, from which 55(54.4%) E. coli strains were isolated using conventional microbiological methods. The strains were phenotypically evaluated for antibiotic resistance, and the resistant isolates were tested for antibiotic resistance genes for the β-lactams group-penicillins (blaTEM, blaSHV, and OXA genes), aminoglycosides (aphA1, aadB), tetracyclines (tetA, tetB), quinolones (qnrA, qepA) and sulphonamides (sul1, sul2, and sul3 genes). Among studied E. coli strains 61% were resistant to at least one of the 21 antibiotics tested and were multi-resistant to the 15 antibacterial drugs. The greatest resistance was to sulfamethoxazole (43.6%), tetracycline (32%), followed by cefoxitin (29%). Isolates showed resistance to gentamicin (18.1%), ofloxacin (12.7%), furadonin (11%), amoxicillin (9.1%), doxycycline (7.2%). A gene encoding resistance to sulfonamides (sul3) was identified in eight E. coli strains. Thus, genotypic antibiotic resistance has been established in E. coli populations contaminating cheeses produced in the central, northern and eastern regions of Kazakhstan.Global spread of antimicrobial resistance among pathogens is alarming for the modern society. The research aimed to study distribution of Escherichia coli in cheeses produced in Kazakhstan and to assess its resistance to antibacterial drugs. There were collected 101 samples of cheeses at retail outlets in different regions of Kazakhstan in 2021-2023, from which 55(54.4%) E. coli strains were isolated using conventional microbiological methods. The strains were phenotypically evaluated for antibiotic resistance, and the resistant isolates were tested for antibiotic resistance genes for the β-lactams group-penicillins (blaTEM, blaSHV, and OXA genes), aminoglycosides (aphA1, aadB), tetracyclines (tetA, tetB), quinolones (qnrA, qepA) and sulphonamides (sul1, sul2, and sul3 genes). Among studied E. coli strains 61% were resistant to at least one of the 21 antibiotics tested and were multi-resistant to the 15 antibacterial drugs. The greatest resistance was to sulfamethoxazole (43.6%), tetracycline (32%), followed by cefoxitin (29%). Isolates showed resistance to gentamicin (18.1%), ofloxacin (12.7%), furadonin (11%), amoxicillin (9.1%), doxycycline (7.2%). A gene encoding resistance to sulfonamides (sul3) was identified in eight E. coli strains. Thus, genotypic antibiotic resistance has been established in E. coli populations contaminating cheeses produced in the central, northern and eastern regions of Kazakhstan.Global spread of antimicrobial resistance among pathogens is alarming for the modern society. The research aimed to study distribution of Escherichia coli in cheeses produced in Kazakhstan and to assess its resistance to antibacterial drugs. There were collected 101 samples of cheeses at retail outlets in different regions of Kazakhstan in 2021-2023, from which 55(54.4%) E. coli strains were isolated using conventional microbiological methods. The strains were phenotypically evaluated for antibiotic resistance, and the resistant isolates were tested for antibiotic resistance genes for the β-lactams group-penicillins (blaTEM, blaSHV, and OXA genes), aminoglycosides (aphA1, aadB), tetracyclines (tetA, tetB), quinolones (qnrA, qepA) and sulphonamides (sul1, sul2, and sul3 genes). Among studied E. coli strains 61% were resistant to at least one of the 21 antibiotics tested and were multi-resistant to the 15 antibacterial drugs. The greatest resistance was to sulfamethoxazole (43.6%), tetracycline (32%), followed by cefoxitin (29%). Isolates showed resistance to gentamicin (18.1%), ofloxacin (12.7%), furadonin (11%), amoxicillin (9.1%), doxycycline (7.2%). A gene encoding resistance to sulfonamides (sul3) was identified in eight E. coli strains. Thus, genotypic antibiotic resistance has been established in E. coli populations contaminating cheeses produced in the central, northern and eastern regions of Kazakhstan
EVALUATION THE DAIRY COWS’ WELFARE IN NORTHERN KAZAKHSTAN FARMS
Get PDFIn modern society animal welfare is an important attribute of the food quality general concept. Research purpose was to identify the dairy cows’ welfare problems in Kazakhstan. In 2022 and 2023, studies were organized at two industrial dairy farms in the central (Kamyshenka LLP) and northern (Ayna Dairy Farm LLP) zones of the Akmola region. Here, the welfare of 110 cows was measured in accordance with 33 parameters, 12 criteria and 4 principles (according to the Welfare Quality® protocol). On both farms, the main animal welfare indicators were approximately within the same limits. The criterion "Absence of prolonged thirst" was 60.0 scores. In both farms, such criteria indicators as “Absence of prolonged hunger", “Absence of diseases" had relatively low values in the range of 3.5-19.98 points. The criteria “Absence of injuries”, “Lameness”, "Integument alterations", "Positive emotional state" were also below 53.9 points. Scores of criteria “Comfort during rest”, “Absence of pain caused by management procedures”, “Manifestation of other forms of behavior”, “Good relations between man and animal” exceeded 55 points and reached a maximum value of 80.01 points at the Ayna Farm. Overall, farms scored from 20.1 to 50.4 points on the basic principles of welfare, with the exception of the principle of "Good Health", according to which Ayna Dairy Farm scored 64.4 points, but Kamyshenka Farm had a lower level – 38.2. Thus, both farms were classified by the Welfare Protocol as "Acceptable". The study has been shown that the housing of dairy cows needs to be improved for increasing the comfort of rest and reduce cow injuries.In modern society animal welfare is an important attribute of the food quality general concept. Research purpose was to identify the dairy cows’ welfare problems in Kazakhstan. In 2022 and 2023, studies were organized at two industrial dairy farms in the central (Kamyshenka LLP) and northern (Ayna Dairy Farm LLP) zones of the Akmola region. Here, the welfare of 110 cows was measured in accordance with 33 parameters, 12 criteria and 4 principles (according to the Welfare Quality® protocol). On both farms, the main animal welfare indicators were approximately within the same limits. The criterion "Absence of prolonged thirst" was 60.0 scores. In both farms, such criteria indicators as “Absence of prolonged hunger", “Absence of diseases" had relatively low values in the range of 3.5-19.98 points. The criteria “Absence of injuries”, “Lameness”, "Integument alterations", "Positive emotional state" were also below 53.9 points. Scores of criteria “Comfort during rest”, “Absence of pain caused by management procedures”, “Manifestation of other forms of behavior”, “Good relations between man and animal” exceeded 55 points and reached a maximum value of 80.01 points at the Ayna Farm. Overall, farms scored from 20.1 to 50.4 points on the basic principles of welfare, with the exception of the principle of "Good Health", according to which Ayna Dairy Farm scored 64.4 points, but Kamyshenka Farm had a lower level – 38.2. Thus, both farms were classified by the Welfare Protocol as "Acceptable". The study has been shown that the housing of dairy cows needs to be improved for increasing the comfort of rest and reduce cow injuries.In modern society animal welfare is an important attribute of the food quality general concept. Research purpose was to identify the dairy cows’ welfare problems in Kazakhstan. In 2022 and 2023, studies were organized at two industrial dairy farms in the central (Kamyshenka LLP) and northern (Ayna Dairy Farm LLP) zones of the Akmola region. Here, the welfare of 110 cows was measured in accordance with 33 parameters, 12 criteria and 4 principles (according to the Welfare Quality® protocol). On both farms, the main animal welfare indicators were approximately within the same limits. The criterion "Absence of prolonged thirst" was 60.0 scores. In both farms, such criteria indicators as “Absence of prolonged hunger", “Absence of diseases" had relatively low values in the range of 3.5-19.98 points. The criteria “Absence of injuries”, “Lameness”, "Integument alterations", "Positive emotional state" were also below 53.9 points. Scores of criteria “Comfort during rest”, “Absence of pain caused by management procedures”, “Manifestation of other forms of behavior”, “Good relations between man and animal” exceeded 55 points and reached a maximum value of 80.01 points at the Ayna Farm. Overall, farms scored from 20.1 to 50.4 points on the basic principles of welfare, with the exception of the principle of "Good Health", according to which Ayna Dairy Farm scored 64.4 points, but Kamyshenka Farm had a lower level – 38.2. Thus, both farms were classified by the Welfare Protocol as "Acceptable". The study has been shown that the housing of dairy cows needs to be improved for increasing the comfort of rest and reduce cow injuries