Kazakh Agrotechnical Research University OJS
Not a member yet
1120 research outputs found
Sort by
МОРФОБИОЛОГИЧЕСКАЯ ОЦЕНКА СОРТОВ СОИ РАЗЛИЧНОГО ПРОИСХОЖДЕНИЯ В УСЛОВИЯХ СЕВЕРНОГО КАЗАХСТАНА
Get PDFSoybean is a new, previously uncultivated and promising crop for Northern Kazakhstan. The crop is difficult to cultivate due to the climatic features of our country, however, it is in demand and promises farmers high profitability. However, due to climatic conditions, the choice of soybean varieties or hybrids in Kazakhstan, unlike in other regions, is small. For the first time in the conditions of Northern Kazakhstan, soybean varieties of various origins were screened for the content of pigments in the leaves, and their relationship in the formation of economically valuable traits and yields was determined. The significance of the indicators in the formation of high yields and the effect of the accumulation of pigments on their level is determined.The content of pigments and carotenoids in the leaves of soybean varieties showed their variability depending on the phases of development and varietal characteristics. The early-maturing group of varieties considered in the studies was characterized by an increase in the content of pigments and carotenoids in the first phase of development, the peak of increase is noted in the flowering phase of the culture. The following varieties turned out to be productive and precocious: Heihe 43, Chera 1, Svetlyachek, Heihe 33, Nur+ and promising line № 73.Соя – это новая, ранее невозделываемая и перспективная культура для Северного Казахстана. Культура сложна для возделывания из-за климатических особенностей нашей страны, однако, пользуется спросом и обещает фермерам высокую рентабельность. Впрочем, из-за климатических условий выбор сортов или гибридов сои в Казахстане, в отличии от других регионов, невелик. Впервые в условиях Северного Казахстана проведен скрининг сортов сои различного происхождения по содержанию пигментов в листьях, а также определена их связь при формировании хозяйственно-ценных признаков и урожайности. Определена значимость показателей при формировании высокой урожайности и влияние накопления пигментов на их уровень. Содержание пигментов и каротиноидов в листьях сортов сои показала их вариабельность в зависимости от фаз развития и сортовых особенностей. Рассматриваемая в исследованиях раннеспелая группа сортов характеризовалась ростом содержания пигментов и каротиноидовв первую фазу развития, пик увеличения отмечается в фазе цветения культуры. Продуктивными и скороспелыми оказались следующие сорта: Heihe43, Чера 1, Светлячек, Heihe 33, Нур+ и перспективная линия №73.Соя – это новая, ранее невозделываемая и перспективная культура для Северного Казахстана. Культура сложна для возделывания из-за климатических особенностей нашей страны, однако, пользуется спросом и обещает фермерам высокую рентабельность. Впрочем, из-за климатических условий выбор сортов или гибридов сои в Казахстане, в отличии от других регионов, невелик. Впервые в условиях Северного Казахстана проведен скрининг сортов сои различного происхождения по содержанию пигментов в листьях, а также определена их связь при формировании хозяйственно-ценных признаков и урожайности. Определена значимость показателей при формировании высокой урожайности и влияние накопления пигментов на их уровень. Содержание пигментов и каротиноидов в листьях сортов сои показала их вариабельность в зависимости от фаз развития и сортовых особенностей. Рассматриваемая в исследованиях раннеспелая группа сортов характеризовалась ростом содержания пигментов и каротиноидовв первую фазу развития, пик увеличения отмечается в фазе цветения культуры. Продуктивными и скороспелыми оказались следующие сорта: Heihe43, Чера 1, Светлячек, Heihe 33, Нур+ и перспективная линия №73
ИЗУЧЕНИЯ СЕМЯДОЛЬНЫХ ЛИСТЬЕВ КАК ТЕСТ-ПРИЗНАК В СЕЛЕКЦИИ НОВЫХ ВЫСОКОПРОДУКТИВНЫХ ГЕНОТИПОВ СРЕДНЕВОЛОКНИСТОГО ХЛОПЧАТНИКА В УСЛОВИЯХ ГИССАРСКОЙ ДОЛИНЫ
Get PDFThe results of the study of various genotypes of medium fiber cotton are presented in order to create new highly productive varieties. It has been shown that evaluation and selection by the size of a large cotyledon leaf can significantly increase the accuracy and resolution of the identification of highly productive genotypes by phenotypic test traits. It was revealed that the maximum value of the total surface of cotyledon leaves has a positive effect on the yield of cotton plants. According to the data obtained, in the genotypes of medium staple cotton used by us in the experiments, on average for 2013-2018. the area of the large cotyledon leaf (BSL) exceeded the area of the smaller cotyledon leaf (MSL) in size. So, among the studied genotypes, the following combinations stood out: ALC-86/6 x Sorbon, DP-5816 x Dusti-IZ, NAD-53 x Dusti-IZ, NAK-99/1 x Dekhkon, DAK-66/3 x Dekhkon, NAK BC 14/2 x Dusty-IZ, which are offered for further breeding research to develop new high-yielding varieties and hybrids that are adapted and resistant to experimental environmental factors.Приведены результаты изучения различных новых прорывных по урожаю и его качествам генотипов средневолокнистого хлопчатника, с целью создания новых высокопродуктивных сортов. Следует отметит, что оценка и отбора по параметрам большого семядольного листа может значительно повысить, точность и разрежённость идентификации высокопродуктивных генотипов по фенотипическим тест-признакам. Выявлено, что максимальная величина суммарной поверхности семядольных листьев оказывают положительные действие на урожайность растений хлопчатника. Согласно полученным данным в среднем за 2013-2018 гг. у изученных нами перспективные генотипы средневолокнистого хлопчатника величина площадь большого семядольного листа (БСЛ) превышала площадь меньшего семядольного листа (МСЛ) по размеру. Так, среди изученных генотипов, выделились следующие комбинации: ALC-86/6 х Сорбон, DP-5816 х Дусти-ИЗ, NAD-53 х Дусти-ИЗ, NAK-99/1 х Дехкон, DAK-66/3 х Дехкон, NAK BC 14/2 х Дусти-ИЗ, которые предлагаются для дальнейших селекционных исследований по созданию новых прорывных по урожаю и его качествам сортов и гибридов, адаптированных и устойчивых к экспериментальным факторам окружающей среды.Приведены результаты изучения различных новых прорывных по урожаю и его качествам генотипов средневолокнистого хлопчатника, с целью создания новых высокопродуктивных сортов. Следует отметит, что оценка и отбора по параметрам большого семядольного листа может значительно повысить, точность и разрежённость идентификации высокопродуктивных генотипов по фенотипическим тест-признакам. Выявлено, что максимальная величина суммарной поверхности семядольных листьев оказывают положительные действие на урожайность растений хлопчатника. Согласно полученным данным в среднем за 2013-2018 гг. у изученных нами перспективные генотипы средневолокнистого хлопчатника величина площадь большого семядольного листа (БСЛ) превышала площадь меньшего семядольного листа (МСЛ) по размеру. Так, среди изученных генотипов, выделились следующие комбинации: ALC-86/6 х Сорбон, DP-5816 х Дусти-ИЗ, NAD-53 х Дусти-ИЗ, NAK-99/1 х Дехкон, DAK-66/3 х Дехкон, NAK BC 14/2 х Дусти-ИЗ, которые предлагаются для дальнейших селекционных исследований по созданию новых прорывных по урожаю и его качествам сортов и гибридов, адаптированных и устойчивых к экспериментальным факторам окружающей среды
ҚАНТ ҚЫЗЫЛШАСЫ ҮЛГІЛЕРІНІҢ ҚЫШҚЫЛДЫ ХИТИНАЗА ГЕНДЕРІН ГЕНОТИПТЕУ ҮШІН ASQ ТЕХНОЛОГИЯСЫН АПРОБАЦИЯЛАУ
Get PDFIn the beet-growing regions of Kazakhstan, due to the permanent cultivation of sugar beet, there is a high infection of soils with the accumulation of pathogenicmicroorganisms that cause root rot. The solution to this issue is the creation and introduction of new sugar beet hybrids resistant to root rot caused by fungi of the genusFusarium. To solve the issues of selection of genotypes resistant to root rot, the introduction of highly effective DNA markers into the selection process of sugar beetis relevant. The purpose of this study was to test an allele– specific polymerase chain reaction using ASQ technology on sugar beet plants for resistance to root rot. Thismethod of genotyping is simple, affordable and budget-friendly for use in practical plant breeding. The studies used SNP (Single Nucleotide Polymorphism) markers forsugar beet acid chitinase genes (BvSE2, BvSP2) associated with resistance to root rot.The material was 28 samples of sugar beet from the working collection of LLP «Kazakh Research Institute of Agriculture and Plant growing». As a result of thestudies, the optimal composition and mode of polymerase chain reaction for the BvSE2 marker was determined. 23 sugar beet samples, carriers of the homozygous resistantaa allele of the BvSE2 chitinase gene, 4 samples with the homozygous sensitive bb allele and 1 sample with the heterozygous ab allele were identified. Polymerase chainreaction optimization is still required for the BvSP2 molecular marker. The obtained optimization results for the BvSE2 gene can be applied in practical selection of sugar beet for mass genotyping for resistance to root rot.В свеклосеющий регионах Казахстана, в связи с бессменнымвыращиванеим сахарной свеклы, наблюдается высокое инфицирование почв снакоплением патогенных микроорганизмов, вызывающих корневые гнили.Решением данного вопроса является создание и внедрение новых гибридовсахарной свеклы, устойчивых к корневым гнилям, вызываемым грибами родаFusarium. Для решения вопросов отбора устойчивых к корневой гнили генотиповактуальным является внедрение высокоэффективных ДНК-маркеров вселекционный процесс сахарной свеклы. Целью данного исследование былопроведение апробирования аллель – специфической полимеразной цепнойреакции по технологии ASQ на растениях сахарной свеклы по устойчивости ккорневой гнили. Данный метод генотипирования является простым, доступными бюджетным для использования в практической селекции растений. Висследованиях использовали SNP (Single Nucleotide Polymorphism) маркеры кгенам кислой хитиназы сахарной свеклы (BvSE2, BvSP2), ассоциированные сустойчивостью к корневой гнили. Материалом служили 28 образцов сахарнойсвеклы из рабочей коллекции ТОО «Казахского научно-исследовательскогоинститута земледелия и растениеводства». В результате исследований определеноптимальный состав и режим полимеразной цепной реакции для маркера BvSE2.Идентифицированы 23 образца сахарной свеклы, носители гомозиготнойрезистентной аллели аа гена кислой хитиназы BvSE2, 4 образца с гомозиготнойчувствительной аллелью bb и 1 образец с гетерозиготной аллелью ab. Длямолекулярного маркера BvSP2 все еще требуется оптимизация полимеразнойцепной реакции. Полученные результаты оптимизации по гену BvSE2 могут бытьприменены в практической селекции сахарной свеклы для массовогогенотипирования по устойчивости к корневой гнили.Қазақстанның қызылша егетін өңірлерінде қант қызылшасын тұрақты өсіруге байланысты тамыр шірік ауруын тудыратын патогендік микроорганизмдердің жинақталуымен топырақтың жоғары инфекциялануыбайқалады. Бұл мәселенің шешімі Fusarium саңырауқұлақтарынан туындаған тамыр шірік ауруына төзімді қант қызылшасының жаңа будандарын алу және енгізу болып табылады. Тамыр шірік ауруына төзімді генотиптерді таңдау мәселелерін шешу үшін қант қызылшасының селекциялық процесіне жоғарытиімді ДНҚ маркерлерін енгізу маңызды. Осы ғылыми зерттеу жұмысының барысында қант қызылшасы үлгілерінің тамыр шірік ауруына төзімділігінанықтау мақсатында ASQ технологиясы бойынша аллельге тән полимеразды тізбектік реакциясын апробациялау жүргізілді. Бұл генотиптеу әдісіөсімдіктердің тәжірибелік селекциясында қолдануға өте қолайлы, қарапайым, қаражат жағынан қол жетімді болып табылады. Зерттеу жұмысында қантқызылшасының қышқылды хитиназа гендерімен байланысты тамырдың шірік ауруына төзімділігін анықтайтын SNP (Single Nucleotide Polymorphism) BvSE2, BvSP2 молекулярлық маркерлері пайдаланылды. Зерттеу нысаны ретінде «Қазақ егіншілік және өсімдік шаруашылығы ғылыми-зерттеу институты» ЖШС қантқызылшасының жұмыс коллекциясының 28 үлгісі алынды. Зерттеу нәтижелері бойынша BvSE2 маркері үшін оңтайлы полимераздық тізбектік реакция құрамымен режимі анықталып, гомозиготалы төзімді aa аллельді – 23 үлгі, гомозиготалы төзімсіз bb аллельді – 4 үлгі, гетерозиготалы ab – 1 үлгі анықталды. BvSP2 молекулярлық маркері үшін әліде болса полимераздық тізбектік реакцияны оңтайландыруды қажет етеді. BvSE2 гені бойынша алынған оңтайландыру нәтижелерін қант қызылшасының тәжірибелік селекциясында тамыр шірік ауруына төзімділігін жаппай генотиптеу үшін қолдануға болады
ВЗАИМОСВЯЗЬ УРОЖАЙНОСТИ И МАССЫ 1000 СЕМЯН ПЕРСПЕКТИВНЫХ ЛИНИЙ ЯРОВОЙ МЯГКОЙ ПШЕНИЦЫ В УСЛОВИЯХ АКМОЛИНСКОЙ ОБЛАСТИ
Get PDFWheat is one of the main food crops in the country. The yield of wheat is one of the problems in Northern Kazakhstan, to solve it is the creation and introduction into production of new high-yielding varieties. The studies were carried out in accordance with the methodology of the State variety testing of agricultural plants of the Republic of Kazakhstan. The mass of 1000 grains were determined according to GOST 10842 - 89. A.I. Baraev" of the laboratory of spring soft wheat breeding. The article shows the results of research for 2021-2022 of nursery lines of competitive variety testing of spring soft wheat. According to the data obtained, the lines 181/14, 3/14, 166/14, 256/14 significantly exceeded the standard varieties in yield on average over two years of study and differed by maturity groups. An assessment of the relationship of spring soft wheat lines between the growing season, yield and weight of 1000 seeds was carried out. The article presents tables with economically valuable features of wheat lines. It was revealed that the correlation of yield with the growing season in 2021 was significantly at the 5% level and amounted to (r = 0.76), the correlation between yield and the weight of 1000 seeds was weakly positive (r = 0.22). In 2022, the correlation of traits was positively not significant, which is the case when selecting lines, the same must be taken into account. The variations of features and correlations between the studied components have been established. The analysis showed the degree of influence of the relationship between the yield and the weight of 1000 seeds, which allows for more purposeful selection in the breeding process. The selected lines will be used as the source material.Бидай – еліміздегі негізгі азық-түлік дақылдарының бірі. Бидайдың өнімділігі Солтүстік Қазақстандағы мәселелердің бірі болып табылады, оны шешу үшін жаңа жоғары өнімді сорттарды шығару және өндіріске енгізу қажет. Зерттеулер Қазақстан Республикасының ауыл шаруашылығы өсімдіктерінің мемлекеттік сорт сынағы әдістемесіне сәйкес жүргізілді. 1000 дәннің салмағы МЕМСТ 10842-89 бойынша анықталды. Зерттеу жұмыстары «А.И. Бараев атындағы астық шаруашылығы ғылыми-өндірістік орталығы» ЖШС жаздық жұмсақ бидай селекциясы зертханасының егіс алқабында жүргізілді.Мақалада жаздық жұмсақ бидайдың конкурстық сұрыптық сынағы питомнигінің 2021-2022 жылдардағы зерттеу нәтижелері көрсетілген. Алынған мәліметтер бойынша 181/14, 3/14, 166/14, 256/14 желілері зерттеу барысында орташа есеппен екі жылдық өнімділік бойынша стандартты сорттардан сенімді түрде асып түсті және пісу топтары бойынша әртүрлі болды. Жаздық жұмсақ бидай желілерінің вегетациялық кезең, өнімділік және 1000 тұқым массасы арасындағы байланысын бағалау жүргізілді. Мақалада бидайдың келешегі бар желілерінің шаруашылық құнды белгілері бар кестелер келтірілген. Өнімділіктің вегетациялық кезеңмен корреляциялық тәуелділігі 2021 жылы 5% көрсеткіште (r = 0,76) құрады, өнімділік пен 1000 тұқымның массасы арасында корреляциялық тәуелділік әлсіз оң болды (r = 0,22). 2022 жылы белгілердің корреляциялық тәуелділігі оң нәтиже бермеді, бұл желілерді таңдау кезінде де ескерілуі керек. Зерттелетін компоненттер арасындағы белгілердің өзгеруі және корреляциялық байланыстар анықталды. Жүргізілген талдау өнімділік пен 1000 тұқым массасы арасындағы байланыстың әсер ету дәрежесін көрсетті, бұл селекциялық процесте мақсатты түрде іріктеуге мүмкіндік береді. Таңдалған желілер бастапқы материал ретінде пайдаланылады.Пшеница – одна из основных продовольственных культур в стране. Урожайность пшеницы является одной из проблем в Северном Казахстане, для решения ее является создание и внедрение в производство новых высокоурожайных сортов. Полевые исследования проводили согласно методики Государственного сортоиспытания сельскохозяйственных растений РК. Массу 1000 зерен определяли по ГОСТу 10842 – 89. Опыт закладывался на полевом стационаре лаборатории селекции яровой мягкой пшеницы ТОО «Научно-производственный центр зернового хозяйства им. А.И. Бараева».В статье показаны результаты исследований за 2021 - 2022 гг. линий питомника конкурсного сортоиспытания яровой мягкой пшеницы. По полученным данным линии: 181/14, 3/14, 166/14, 256/14 достоверно превзошлипо урожайности стандартные сорта в среднем за два года изучения и различались по группам спелости. Проведена оценка взаимосвязи между урожайностью, периодом вегетации и массой 1000 семян у линий яровой мягкой пшеницы. В статье приведены таблицы с хозяйственно-ценными признаками линий пшеницы. Выявлено, что корреляционная зависимость урожайности с вегетационным периодом в 2021 году было значимо на 5% уровне и составил (r = 0,76), между урожайностью и массой 1000 зерен корреляционная зависимость была слабой положительной (r = 0,22). В 2022 году корреляционная зависимость признаков была положительно не существенной, что при отборе линий это так же необходимо учитывать. Установлено варьирование признаков и корреляционные связи между изучаемыми компонентами. Анализ исследования выявил степень влияния связи между массой 1000 семян и урожайностью, что позволяет обеспечить целенаправленный отбор для селекционного процесса. Выделенные линии будут рекомендованы для практической селекции в качестве исходного материала по данному признаку
OBTAINING ORGANO-MINERAL FERTILIZER BY ABSORPTION OF CARBON DIOXIDE BY NATURAL HUMIC SUBSTANCES
Get PDFГлобальное потепление, вызванное увеличением выбросов парниковых газов, таких как двуокись углерода (CO2), метан (CH4) и других, было признано серьезной экологической проблемой для человечества. Сегодня происходит массовое производство и потребление ископаемых углеводородов, что приводит к огромным выбросам углекислого газа в атмосферу. Его концентрация, которая является мерой потребления человеком энергии из ископаемого топлива, быстро растет. Естественная утилизация СО2 растениями и водоемами уже не справляется с такими объемами. В настоящее время годовой прирост СО2 составляет 3200–3600 млн тонн. По расчетам Межправительственной группы экспертов по изменению климата (МГЭИК),если выбросы СО2 будут продолжать расти такими темпами, то к концу XXI века среднегодовая температура на Земле повысится на 1,5–4,5 °С. Это означает повышение температуры на 0,3°С за десятилетие, что в три раза превышает уровень приспособляемости природных экосистем. Поэтому эффективная утилизация углекислого газа является актуальной научной и экологической задачей мирового научного сообщества.В работе описаны исследования по использованию гуминовых веществ (калий и аммоний) для улавливания СО2. Были проведены лабораторные испытания для оценки максимальной абсорбционной способности и скорости абсорбции СО2 водных растворов ГВ. Показано, что поглощающая способность более чем в 10 раз ниже, чем у эталонного раствора 30% МЭА. Однако скорость поглощения СО2 30% раствором АГ близка к скорости 30% МЭА. Тем не менее, в отличие от аминов, растворы ГВ после поглощения СО2 можно использовать в качестве удобрений. Это обеспечивает как улавливание, так и утилизацию CO2.Көмірқышқыл газы (СО2), метан (CH4) және т.б. парниктік газдар шығарындыларының артуына байланысты жаһандық жылыну адамзат үшін күрделі экологиялық проблема ретінде танылды. Бүгінгі таңда көмірсутектерді жаппай өндіру және тұтыну атмосфераға көмірқышқыл газының үлкен шығарындыларына әкеледі. Адамның қазба отындарынан алынатын энергияны тұтыну көрсеткіші болып табылатын оның концентрациясы қарқынды өсуде. Өсімдіктер мен су объектілерінің СО2-н табиғи пайдалануы бұдан былай мұндай көлемдерді көтере алмайды. Қазіргі уақытта СО2 жыл сайынғы өсімі 3200-3600 млн тоннаны құрайды. Климаттың өзгеруі жөніндегі үкіметаралық топтың (IPCC) есептеулеріне сәйкес, егер CO2 шығарындылары осы қарқынмен өсе берсе, онда 21 ғасырдың аяғында Жердегі орташа жылдық температура 1,5–4,5 °C артады. Бұл онжылдықта температураның 0,3°С жоғарылауын білдіреді, бұл табиғи экожүйелердің бейімделу деңгейінен үш есе жоғары. Сондықтан көмірқышқыл газын тиімді пайдалану әлемдік ғылыми қауымдастықтың өзекті ғылыми және экологиялық міндеті болып табылады.Бұл мақалада СО2-ны ұстау үшін гуминді заттарды (калий және аммоний) пайдалану бойынша зерттеулер сипатталған. ГЗ ерітінділерінің СО2 сіңіру жылдамдығы мен максималды сіңіру қабілетін бағалау үшін зертханалық сынақтар жүргізілді. Сіңіру қабілеті 30% МЭА эталондық ерітіндісінен 10 есе төмен екендігі көрсетілген. Дегенмен, 30% АГ ерітіндісінің СО2 жұту жылдамдығы 30% МЭА-ға жақын. Дегенмен, аминдерден айырмашылығы, ГЗ ерітінділерін СО2 сіңіргеннен кейін тыңайтқыш ретінде пайдалануға болады. Бұл СО2-ны ұстауды және пайдалануды қамтамасыз етеді.Global warming caused by increased emissions of greenhouse gases such as carbon dioxide (CO2), methane (CH4) and others has been recognized as a serious environmental problem for humanity. Today there is a massive production and consumption of fossil hydrocarbons, which leads to huge emissions of carbon dioxide into the atmosphere. Its concentration, which is a measure of human consumption of energy from fossil fuels, is growing rapidly. The natural utilization of CO2 by plants and water bodies can no longer cope with such volumes. At present, the annual increase in CO2 is 3200–3600 million tons. According to the calculations of the Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), if CO2 emissions continue to grow at such rates, the average annual temperature on Earth will increase by 1.5–4.5°C by the end of the 21st century. This means an increase in temperature of 0.3°C per decade, which is three times the level of adaptability of natural ecosystems. Therefore, the effective utilization of carbon dioxide is an urgent scientific and environmental task of the world scientific community.The work describes research on the use of HAS (potassium and ammonium) for CO2 capture. Laboratory tests have been carried out to evaluate the maximum absorption capacity and CO2 absorption rate of aqueous solutions of HAS. It has been shown that the absorption capacity is more than 10 times lower than that of a benchmark solution of 30% MEA. However, the CO2 absorption rate of a 30% AH solution is close to that of 30% MEA. Nevertheless, contrary to amines, after the CO2 absorption HAS solutions can be used as fertilizers. This provides both CO2 capture and utilization.The resulting solutions were tested for microgreens, the biomass of microgreens and the length of sprouts of microgreens of the experimental and control groups were studied
ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІК ШЫҒЫСЫНДА ЖЕМІС ДАҚЫЛДАРЫНЫҢ БИОМЕТРИЯЛЫҚ КӨРСЕТКІШТЕРІНЕ ЖӘНЕ ТОПЫРАҚ МИКРОФЛОРАСЫНА БИОРГАНИКАЛЫҚ БЕЛСЕНДІ ПРЕПАРАТТАРДЫҢ ӘСЕРІ
Get PDFThe study focuses on the urgent problem of food security associated with a growing population and limited resources. The authors consider the complexities of modern technological civilization, in particular, the impac of intensification of agricultural production on the ecosystem and product quality. They emphasize that one of the key ways to solve this problem is the intensification of agriculture using biological factors. The main focus of the study is on soil microorganisms, which play an important role in shaping soil quality and maintaining the productivity of agricultural plants. The method of microbiological soil control has been used to study the composition of soil microflora, including nitrogen-fixing bacteria, Bacillus, Pseudomonas, aerobic bacteria and fungi. The study offers an innovative technology for the use of organic biologically active substances to improve the nutrition of the root system of plants, regulate biological processes in the soil and maintain the active functionality of microorganisms. The results show a positive effect of the use of biological products on the quantitative composition of soil microflora, as well as on the biometric parameters of plant growth, which is an important step in increasing the yield and quality of agricultural products.Зерттеу өсіп келе жатқан халық пен шектеулі ресурстарға қатысты азық-түлік қауіпсіздігінің өзекті мәселесіне бағытталған. Авторлар қазіргі технологиялық өркениеттің күрделілігін, атап айтқанда, аграрлық өндірісті интенсификациялаудың экожүйеге және өнім сапасына әсерін қарастырады. Олар бұл мәселені шешудің негізгі жолдарының бірі биологиялық факторларды пайдалана отырып, егіншілікті күшейту екенін атап көрсетеді. Зерттеудің негізгі бағыты топырақ сапасын қалыптастыруда және ауыл шаруашылығы өсімдіктерінің өнімділігін сақтауда маңызды рөл атқаратын топырақ микроорганизмдеріне бағытталған. Топырақты микробиологиялық бақылау әдісі топырақ микрофлорасының құрамын, соның ішінде азотты бекітетін бактерияларды, Bacillus, Pseudomonas, аэробты бактериялар мен саңырауқұлақтарды зерттеу үшін қолданылады. Зерттеу өсімдіктердің тамыр жүйесінің қоректенуін жақсарту, топырақтағы биологиялық процестерді реттеу және микроорганизмдердің белсенді функционалдығын сақтау үшін органикалық биологиялық белсенді заттарды қолданудың инновациялық технологиясын ұсынады. Нәтижелер биологиялық препараттарды қолданудың топырақ микрофлорасының сандық құрамына, сондай-ақ өсімдіктердің өсуінің биометриялық параметрлеріне оң әсерін көрсетеді, бұл ауыл шаруашылығы өнімінің өнімділігі мен сапасын арттырудағы маңызды қадам болып табылады.Зерттеу өсіп келе жатқан халық пен шектеулі ресурстарға қатысты азық-түлік қауіпсіздігінің өзекті мәселесіне бағытталған. Авторлар қазіргі технологиялық өркениеттің күрделілігін, атап айтқанда, аграрлық өндірісті интенсификациялаудың экожүйеге және өнім сапасына әсерін қарастырады. Олар бұл мәселені шешудің негізгі жолдарының бірі биологиялық факторларды пайдалана отырып, егіншілікті күшейту екенін атап көрсетеді. Зерттеудің негізгі бағыты топырақ сапасын қалыптастыруда және ауыл шаруашылығы өсімдіктерінің өнімділігін сақтауда маңызды рөл атқаратын топырақ микроорганизмдеріне бағытталған. Топырақты микробиологиялық бақылау әдісі топырақ микрофлорасының құрамын, соның ішінде азотты бекітетін бактерияларды, Bacillus, Pseudomonas, аэробты бактериялар мен саңырауқұлақтарды зерттеу үшін қолданылады. Зерттеу өсімдіктердің тамыр жүйесінің қоректенуін жақсарту, топырақтағы биологиялық процестерді реттеу және микроорганизмдердің белсенді функционалдығын сақтау үшін органикалық биологиялық белсенді заттарды қолданудың инновациялық технологиясын ұсынады. Нәтижелер биологиялық препараттарды қолданудың топырақ микрофлорасының сандық құрамына, сондай-ақ өсімдіктердің өсуінің биометриялық параметрлеріне оң әсерін көрсетеді, бұл ауыл шаруашылығы өнімінің өнімділігі мен сапасын арттырудағы маңызды қадам болып табылады
OBTAINING OXYTETRACYCLINE CONJUGATES WITH PROTEIN CARRIERS
Get PDFOxytetracycline is widely used in veterinary medicine for the treatment of animals, as well as growth promoters. They can have adverse effects on human health through animal products if the rules for the use of antibiotics are not followed. The World Health Organization has established maximum residue limits of antibiotics in milk and meat, which require accurate, rapid and inexpensive methods to determine. Immunochromatographic assay (ICA) is ideal for this purpose due to its speed of analysis, high sensitivity and ease of use. This paper describes the results of study on the obtaining an oxytetracycline (OTC) conjugate with bovine serum albumin (BSA) and/or ovalbumin (OVA). OTC has been chemically purified from the antibiotic hydrochloride salt (OTC HC), which is widely used in animal husbandry and is more affordable than its chemically pure analogue. Spectrophotometric analysis of the prepared conjugates and immunization of laboratory animals showed the suitability of OTC, chemically purified from OTC HC, for crosslinking into BSA and/or OVA molecules and obtaining hapten-specific antibodies. The results obtained could be used for the manufacture of ICA components - labeled OTC-specific antibodies and test line antigen.Oxytetracycline is widely used in veterinary medicine for the treatment of animals, as well as growth promoters. They can have adverse effects on human health through animal products if the rules for the use of antibiotics are not followed. The World Health Organization has established maximum residue limits of antibiotics in milk and meat, which require accurate, rapid and inexpensive methods to determine. Immunochromatographic assay (ICA) is ideal for this purpose due to its speed of analysis, high sensitivity and ease of use. This paper describes the results of study on the obtaining an oxytetracycline (OTC) conjugate with bovine serum albumin (BSA) and/or ovalbumin (OVA). OTC has been chemically purified from the antibiotic hydrochloride salt (OTC HC), which is widely used in animal husbandry and is more affordable than its chemically pure analogue. Spectrophotometric analysis of the prepared conjugates and immunization of laboratory animals showed the suitability of OTC, chemically purified from OTC HC, for crosslinking into BSA and/or OVA molecules and obtaining hapten-specific antibodies. The results obtained could be used for the manufacture of ICA components - labeled OTC-specific antibodies and test line antigen.Oxytetracycline is widely used in veterinary medicine for the treatment of animals, as well as growth promoters. They can have adverse effects on human health through animal products if the rules for the use of antibiotics are not followed. The World Health Organization has established maximum residue limits of antibiotics in milk and meat, which require accurate, rapid and inexpensive methods to determine. Immunochromatographic assay (ICA) is ideal for this purpose due to its speed of analysis, high sensitivity and ease of use. This paper describes the results of study on the obtaining an oxytetracycline (OTC) conjugate with bovine serum albumin (BSA) and/or ovalbumin (OVA). OTC has been chemically purified from the antibiotic hydrochloride salt (OTC HC), which is widely used in animal husbandry and is more affordable than its chemically pure analogue. Spectrophotometric analysis of the prepared conjugates and immunization of laboratory animals showed the suitability of OTC, chemically purified from OTC HC, for crosslinking into BSA and/or OVA molecules and obtaining hapten-specific antibodies. The results obtained could be used for the manufacture of ICA components - labeled OTC-specific antibodies and test line antigen
ИССЛЕДОВАНИЕ ВЛИЯНИЯ РЕЖИМОВ БЛАНШИРОВАНИЯ ПЛОДОВОГО СЫРЬЯ НА АКТИВНОСТЬ ФЕРМЕНТОВ
Get PDFTo date, it is relevant to preserve the quality of the production of biologically active additives where it is necessary to pay attention to the biological processes that occur in fruit and berry raw materials, for example, changes in the activity of ascorbic oxidase, peroxidase and polyphenol oxidase enzymes. Such redox enzymes can cause darkening during heat treatment and storage, which can lead to poor quality of the final product. One of the ways to inactivate enzymes in plant raw materials is blanching. Recently, new methods of blanching vegetable raw materials have been studied in the world, since traditional blanching methods increase the processing time of raw materials, and also do not completely reduce the activity of enzymes. In this article, the effect of heat treatment by microwave heating on the change in the activity of ascorbic oxidase, peroxidase and polyphenol oxidase enzymes in the fruits of apples and pears of domestic selection was investigated. In the course of the work, it was found that when blanching with steam, more time is needed for inactivation of enzymes, whereas when using microwave heat treatment, inactivation of enzymes occurs by 4 minutes, and at 5 minutes it is completely inactivated. The research was conducted on the basis of the M. Auezov South Kazakstan Univrsity, in the summer autumn period.На сегодняшний день является актуальным сохранить качество производства биологически активных добавок, где необходимо уделять внимание биологическим процессам, которые протекают, в плодовом и ягодном сырье, например, изменение активности ферментов аскорбиноксидазы, пероксидазы и полифенолоксидазы. Такие окислительно восстановительные ферменты могут вызвать потемнения при термической обработке и хранении, что может привести к низкому качеству конечного продукта. Одним из способов инактивировать ферменты в растительном сырье является бланширование. В последнее время в мире изучаются новые методы бланширования растительного сырья, так как традиционные методы бланширования увеличивают время обработки сырья, а также не полностью снижают активность ферментов. В данной статье было исследовано влияние тепловой обработки методом нагрева сверхвысокочастотного излучения на изменение активности ферментов аскорбиноксидазы, пероксидазы и полифенолоксидазы в плодах яблок и груш отечественной селекции. В ходе работы было выявлено, что при бланшировании паром необходимо больше времени для инактивации ферментов, тогда как при использовании тепловой обработки в сверхвысокочастотном излучении инактивация ферментов наступает уже к 4 минуте, а на 5 минуте инактивируется полностью. Исследования проводились на базе Южно-Казахстанского университета им. М.Ауэзова в летне-осенний период.На сегодняшний день является актуальным сохранить качество производства биологически активных добавок, где необходимо уделять внимание биологическим процессам, которые протекают, в плодовом и ягодном сырье, например, изменение активности ферментов аскорбиноксидазы, пероксидазы и полифенолоксидазы. Такие окислительно восстановительные ферменты могут вызвать потемнения при термической обработке и хранении, что может привести к низкому качеству конечного продукта. Одним из способов инактивировать ферменты в растительном сырье является бланширование. В последнее время в мире изучаются новые методы бланширования растительного сырья, так как традиционные методы бланширования увеличивают время обработки сырья, а также не полностью снижают активность ферментов. В данной статье было исследовано влияние тепловой обработки методом нагрева сверхвысокочастотного излучения на изменение активности ферментов аскорбиноксидазы, пероксидазы и полифенолоксидазы в плодах яблок и груш отечественной селекции. В ходе работы было выявлено, что при бланшировании паром необходимо больше времени для инактивации ферментов, тогда как при использовании тепловой обработки в сверхвысокочастотном излучении инактивация ферментов наступает уже к 4 минуте, а на 5 минуте инактивируется полностью. Исследования проводились на базе Южно-Казахстанского университета им. М.Ауэзова в летне-осенний период
ҚАЗАҚСТАННЫҢ ӘРТҮРЛІ ТАБИҒИ-КЛИМАТТЫҚ АЙМАҚТАРЫНДАҒЫ БАЛ ӨСІМДІКТЕРІНІҢ ТОЗАҢ ТҮРЛЕРІН АНЫҚТАЙ ОТЫРЫП, БАЛДЫ ПАЛИНОЛОГИЯЛЫҚ ТАЛДАУ
Get PDFThe article presents the results of a palynological analysis to determine the composition of honey, on the basis of which the types of honey-bearing plants that participated in the honey collection were determined. The variety and quantity of honey crops in the honey composition depends on the collected pollen, the ability of bees to flora migration and flora specialization. Pollen analysis of honey is the first method used to study the quality of honey.According to the results of the palynological analysis of the sample of the IE "Koroleva Sot", types of pollen of honey plants were found – Psoraleadrupacea (Psoraleadrupacea) – 37.3%; Sophora (Sophorasp.) – 16.9%. Also, the proportion of pollen from non–nectar plants – Zveroboi (Hypericum sp.) - 2.2%. According to the botanical origins of the studied sample, the "Koroleva Sot" is an exact honey. The dominant pollen types of honey plants were found in IЕ"Glotova" – Derbennica(Lythrum sp.) – 69.1%; Caragana (Caragana sp.) – 9.2%; willow (Echium vulgare) - 9.2%. Also, the proportion of pollen from non–nectar plants is sem. Haze (Chenopodiaceae)-1,5. According to the botanical origins of the studied sample, IE "Glotova" is caragana honey. IE "Mayer" obtained the following types of honey plants - caragana (Caragana sp.) – 20.1%; Apple trees (Malus sp.) – 19.4%. Non-nectar plants- Potentilla (Potentilla sp.) -12,4. According to the results of the palynological analysis, it can be concluded that by studying the qualitative composition, it will be possible to establish the share of participation of honey plants.As a result of the conducted research, it was established that honey samples are natural quality products that meet regulatory requirements. The results obtained provide the most information about the botanical source: according to the predominant and single pollen, a list of the main and accompanying honey plants from which honey is collected is compiled. This feature also allows you to identify the geographical origin of honey. Conducting a palynological analysis of honey samples from different climatic zones of Kazakhstan is the main purpose of this studyВ статье приведены результаты палинологического анализа по определению состава меда на основе которых были определены виды медоносных растений, участвовавших в медосборе. Разновидность и количество медоносных культур в составе меда зависит от собраннойпыльцыспособности пчел флоромиграции и флороспециализации. Пыльцевой анализ меда является первым методом, примененным для исследования качества меда.По результатам палинологического анализа образца «Королева Сот» были обнаружены типы пыльцы медоносных растений – Псоралея костинковая (Psoraleadrupacea) – 37,3%; Софора (Sophorasp) – 16,9%. Также, доля пыльцы из безнектарных растений – Зверобой (Hypericumsp.) – 2,2%. В пчелохозяйстве «Глотова» были обнаружены доминирующие типы пыльцы медоносных растений – Дербенника (Lythrum sp.)– 69,1%; Карагана (Caraganasp.) – 9,2%; ивы (Echium vulgare) – 9,2%. ИП «Майер» получены следующие типы медоносных растений - караганы (Caraganasp.) – 20,1%; яблони (Malussp.) – 19,4%. Безнектарные растений - лапчатка (Potentillasp.) -12,4. По результатам палинологического анализа можно сделать вывод, о том, что, изучая качественный состав можно будет установить долю участия растений медоноса.В результате проведенных исследований установлено, что образцы меда являются натуральными качественными продуктами, соответствующими нормативным требованиям. Полученные результаты дают наибольшую информацию о ботаническом источнике: по преобладающей и единичной пыльце составляется список основных и сопутствующих медоносных растений,с которых осуществляется медосбор. Данная особенность позволяет также выявлять и географическое происхождение меда. Проведениепалинологического анализа образцов меда с разных природно-климатических зон Казахстана являеться основной целью данного исследованияМақалада балдың құрамын анықтау үшін палинологиялық талдау нәтижелері келтірілген, олардың негізінде бал жинауға қатысқан бал өсімдіктерінің түрлері анықталды. Бал құрамындағы бал дақылдарының әртүрлілігі мен саны жиналған тозаңға аралардың флоромиграция және флораспециализация қабілетіне байланысты. Бал тозаңын талдау - балдың сапасын зерттеу үшін қолданылатын алғашқы әдістердің болып табылады.Палинологиялық талдау нәтижелері бойынша «Королева Сот» ЖК бал өсімдіктерінің тозаң түрлері - Рsoralea drupacea– 37,3%; Sophora sp – 16,9% құрайды. Зерттелген үлгінің ботаникалық шығу тегі бойынша «Королева Сот» ЖК балы аққурай балы болып табылады. «Глотова» ЖК бал өсімдіктерінің тозаңының басым түрлері – Lythrum sp. - 69,1%; Caragana sp.- 9,2%; Echium vulgare – 9,2%.Зерттелген үлгінің ботаникалық шығу тегі бойынша «Глотова» ЖК жыңғыл балы болып табылады. «Майер» ЖК бал өсімдіктерінің келесі түрлері - Caragana sp.- 20,1%; Malus sp. – 19,4%. Шырынсыз өсімдіктер - Potentilla sp. -12,4алынды. Палинологиялық талдаудың нәтижелері бойынша сапалы құрамын зерттей отырып, бал өсімдіктерінің қатысу үлесін анықтауға болады деген қорытынды жасауға болады. Жүргізілген зерттеулер нәтижесінде бал үлгілері нормативтік талаптарға сәйкес келетін табиғи сапалы өнімдер болып табылатыны анықталды. Нәтижелер ботаникалық дереккөз туралы ең көп ақпарат береді: басым және жалғыз тозаңда бал жинау жүзеге асырылатын басым және бірлік бал өсімдіктерінің тізімі жасалады
ВОЗРАСТНАЯ ИЗМЕНЧИВОСТЬ КОЛИЧЕСТВЕННЫХ И КАЧЕСТВЕННЫХ ПОКАЗАТЕЛЕЙ МЯСНОЙ ПРОДУКТИВНОСТИ У КАСТРАТОВ КАЛМЫЦКОЙ ПОРОДЫ РАЗНЫХ ЗАВОДСКИХ ЛИНИЙ
Get PDFThe priority of improving the productivity potential of the Kalmyk breed for beef cattle breeding in general is explained by its significant population in the post-Soviet area. The direction of selection and breeding work with the breed was reoriented to increase longevity and reduce the intensity of fat accumulation in carcasses, which is associated with the introduction of resource-saving technology in the industry. In order to identify the most promising genotype of Kalmyk cattle,quantitative and qualitative indicators of meat productivity of castrates in the age aspect were evaluated. From bulls after castration and weaning 2 groups wereformed: I group - representatives of the breeder line Stroiny 2520, II group -continuers of the breeder line Sailor 120541. Meat productivity was studied on thebasis of control slaughtering data, conducted at 15 and 18 months of age, 3 heads from each group. Amino acid composition of the longest muscle of the back wasdetermined by capillary electrophoresis. Regardless of the slaughtering stage, more massive carcasses (by 2.0-2.9%) were obtained from the progeny of the Moryakbreeding line. The longevity of representatives of the studied breeder lines is confirmed by the increase in carcass weight by 28.8-30.0 kg and its yield by 0.3-0.5% by the second stage of the control slaughter. In terms of the total content of essential AA (at 18 months of age) there was an advantage of castrates of group IIby 4.9%, which increased in comparison with the previous stage of control slaughter (at 15 months of age) by 0.2%. In turn, the progeny of the Slender bull was characterized by more intensive fat accumulation, which was expressed in increased weight and yield of internal raw fat. For the first time the data on age variability of quantitative and qualitative indicators of meat productivity in youngKalmyk breed of different breeding lines in relation to the dry-steppe zone of the Republic of Kazakhstan were obtained. The results of complex analysis allowed toreveal the most promising genotype characterized by a preferential accumulation of muscle tissue with optimal amino acid composition.потенциалын жетілдірудің басымдығы оның посткеңестік кеңістіктегі санына байланысты. Селекциялық-асыл тұқымдық жұмыстың бағыты ресурсүнемдеу технологиясын енгізумен байланысты ұшаларда майдың қарқынды жиналуын төмендетіп, өсіп- жетілу мерзімін ұзартуға және қарқындылығынарттыруға қайта бағытталды. Жұмыстың мақсаты болып зауыттық аталық іздердегі әртүрлі жастағы қалмақ тұқымының піштірілген бұқашықтарыныңет өнімділігінің сандық және сапалық көрсеткіштерінің салыстырмалы сипаттамасы мен динамикасы болды. Бұқашықтар піштіргеннен соң жәнеенесінен айырғаннан кейін екі топқа бөлінді: I топ- Стройный 2520 аталық із бұқашықтары, II топ-Моряк 120541 аталық із бұқашықтары. Ет өнімділігін 15және 18 айлықтарында әр топтан 3 бастан бақылау сойыс жүргізу барысында алынған деректер негізінде зерттелді. Арқа ұзын бұлшық ет құрамындағыаминқышқылын капилярлық электрофорез әдісі бойынша анықтадық. Сою кезеңіне қарамастан, Моряк тұқымдарының ұрпақтарынан массивті ұшалар(2,0-2,9%) алынды. Бақылау сойысының екінші кезеңінде балғын ет ұшасының салмағы 28,8-30,0 кг (14,8-15,9%; P<0,01) артты, ал шығымы 0,3-0,5% жоғарылады. Алмастырылмайтын АҚ-ның жалпы көрсеткіші бойынша (18 айда) II топтағы бұқашықтардың 4,9% - ға артықшылығы байқалды, бұлбақылау союының алдыңғы кезеңімен салыстырғанда (15 айда) 0,2% - ға өсті. Өз кезегінде, Стройный 2520 аталық із бұқашықтары қарқынды майжинауымен сипатталды, бұл салмақтың, ішкі майдың салмағы мен шығымының жоғарылауымен ерекшеленді. Алғаш рет ҚазақстанРеспубликасының Солтүстік аймағындағы әртүрлі зауыттық іздегі қалмақ тұқымды жас малдардан ет өнімділігінің сандық және сапалық көрсеткіштерінің жас өзгергіштігі бойынша деректер алынды. Кешендіталдау нәтижелері оңтайлы аминқышқылдық құрамы бар бұлшықет тінінің басым жинақталуымен ерекшеленетін ең перспективалы генотипті анықтауғамүмкіндік берді.Приоритет совершенствования потенциала продуктивности калмыцкой породы для мясного скотоводства в целом объясняется ее значительнойчисленностью на постсоветском пространстве. Направление селекционно-племенной работы с породой переориентировали на повышениедолгорослости и снижение интенсивности жиронакопления в тушах, что связано с внедрением ресурсосберегающей технологии в отрасли. В целяхвыявления наиболее перспективного генотипа калмыцкого скота проведена оценка количественных и качественных показателей мясной продуктивностикастратов в возрастном аспекте. Из бычков после кастрации и отъема сформировали 2 группы: I группа – представители заводской линии Стройного 2520, II группа – продолжатели заводской линии Моряка 120541. Мясную прoдуктивнoсть изучaли нa основании дaнных контрольных убоев, проведенных в 15 и 18 месяцeв по 3 головы из каждoй группы.Аминокислотный состав длиннейшей мышцы спины определяли методом капиллярного электрофореза. Независимо от этапа убоя более массивные туши (на 2,0-2,9%) получены от потомков заводской линии Моряка. Долгорослость представителей изучаемых заводских линий подтверждается увеличением массы туши на 28,8-30,0 кг и ее выхода на 0,3-0,5% ко второмуэтапу контрольного убоя. По общему содержанию незаменимых АК (в 18 месяцев) отмечалось преимущество кастратов II группы на 4,9%, котороеувеличилось по сравнению с предыдущим этапом контрольного убоя (в 15 месяцев) на 0,2%. В свою очередь потомство быка Стройного характеризовалось более интенсивным жиронакоплением, что выражалось в повышенной массе и выходе внутреннего жира-сырца. Впервые полученыданные по возрастной изменчивости количественных и качественных показателей мясной продуктивности у молодняка калмыцкой породы разных заводских линий применительно к сухостепной зоне Республики Казахстан. Результаты комплексного анализа позволили выявить наиболее перспективный генотип, отличающийся преимущественным накоплениеммышечной ткани с оптимальным аминокислотным составом