Kazakh Agrotechnical Research University OJS
Not a member yet
1120 research outputs found
Sort by
Study of allergic reaction to somatic antigen made from a live plague vaccine of the EV strain
Get PDFBackground and Aim. This article presents the results of experiments conducted to study delayedtype hypersensitivity to somatic plague antigen derived from a live plague vaccine from strain EB. This study aims to investigate delayed-type hypersensitivity to a somatic plague antigen derived from a live plague vaccine of the EV strain.Materials and Methods. Methods included the following: extraction of the main somatic antigen from the vaccine strain Yersinia pestis EV, determination of the Lowry protein concentration by superimposing the results obtained from a spectrophotometer\u27s digital optical density values of the test preparation on a calibration line; testing of the allergen for sterility (on nutrient media), toxicity (on healthy white mice and guinea pigs), pyrogenicity (on rabbits), absence of sensitizing properties and specificity (on healthy guinea pigs); and determination of the allergenic activity of the main somatic antigen by detecting its hyperergic reactivity in in vivo experiments on guinea pigs.
Results. Further experiments conducted to study delayed-type hypersensitivity to somatic plagueantigen showed that the obtained preparation is sterile, harmless, apyrogenic, has no sensitizing properties, and is specific. Additionally, evaluating the allergenic activity of different doses of the investigated preparation revealed that a dose of 50 mcg is optimal for intradermal administration.Conclusion. The conducted studies will be used for quality control of somatic plague antigen-allergen, which will allow detection of the absence of sensitizing properties or immunological harmlessness of the allergen at the site of injection in healthy people and animals, thereby avoiding positive responses in both infected and immunized individuals, as well as minimizing the occurrence of false reactions.Background and Aim. This article presents the results of experiments conducted to study delayedtype hypersensitivity to somatic plague antigen derived from a live plague vaccine from strain EB. This study aims to investigate delayed-type hypersensitivity to a somatic plague antigen derived from a live plague vaccine of the EV strain.Materials and Methods. Methods included the following: extraction of the main somatic antigen from the vaccine strain Yersinia pestis EV, determination of the Lowry protein concentration by superimposing the results obtained from a spectrophotometer\u27s digital optical density values of the test preparation on a calibration line; testing of the allergen for sterility (on nutrient media), toxicity (on healthy white mice and guinea pigs), pyrogenicity (on rabbits), absence of sensitizing properties and specificity (on healthy guinea pigs); and determination of the allergenic activity of the main somatic antigen by detecting its hyperergic reactivity in in vivo experiments on guinea pigs.
Results. Further experiments conducted to study delayed-type hypersensitivity to somatic plagueantigen showed that the obtained preparation is sterile, harmless, apyrogenic, has no sensitizing properties, and is specific. Additionally, evaluating the allergenic activity of different doses of the investigated preparation revealed that a dose of 50 mcg is optimal for intradermal administration.Conclusion. The conducted studies will be used for quality control of somatic plague antigen-allergen, which will allow detection of the absence of sensitizing properties or immunological harmlessness of the allergen at the site of injection in healthy people and animals, thereby avoiding positive responses in both infected and immunized individuals, as well as minimizing the occurrence of false reactions.Background and Aim. This article presents the results of experiments conducted to study delayedtype hypersensitivity to somatic plague antigen derived from a live plague vaccine from strain EB. This study aims to investigate delayed-type hypersensitivity to a somatic plague antigen derived from a live plague vaccine of the EV strain.Materials and Methods. Methods included the following: extraction of the main somatic antigen from the vaccine strain Yersinia pestis EV, determination of the Lowry protein concentration by superimposing the results obtained from a spectrophotometer\u27s digital optical density values of the test preparation on a calibration line; testing of the allergen for sterility (on nutrient media), toxicity (on healthy white mice and guinea pigs), pyrogenicity (on rabbits), absence of sensitizing properties and specificity (on healthy guinea pigs); and determination of the allergenic activity of the main somatic antigen by detecting its hyperergic reactivity in in vivo experiments on guinea pigs.
Results. Further experiments conducted to study delayed-type hypersensitivity to somatic plagueantigen showed that the obtained preparation is sterile, harmless, apyrogenic, has no sensitizing properties, and is specific. Additionally, evaluating the allergenic activity of different doses of the investigated preparation revealed that a dose of 50 mcg is optimal for intradermal administration.Conclusion. The conducted studies will be used for quality control of somatic plague antigen-allergen, which will allow detection of the absence of sensitizing properties or immunological harmlessness of the allergen at the site of injection in healthy people and animals, thereby avoiding positive responses in both infected and immunized individuals, as well as minimizing the occurrence of false reactions
Analysis of microbial contamination in different types of meat in the Kostanay region
Get PDFBackground and Aim. Meat is a favourable environment for the growth and viability of pathogenic microorganisms. Bacteria in meat cause spoilage and increase the risk of foodborne toxic infections of various origins during consumption. The importance of monitoring and analysing microbial contamination is increasing due to increased requirements for food safety and public health protection. The aim of the study was to analyse the overall level of microbial contamination of different types of meat sampled from retail outlets in the Kostanay region.Materials and Methods. A total of 30 meat samples, including pork, beef, and horse meat, were collected for analysis. To assess microbial contamination of the meat, the number of mesophilic aerobic and facultatively anaerobic microorganisms (QMAFAnM) and their species composition were determined.Results. It was found that 96% of the meat sold at the retail level had elevated QMAFAnM, with coliforms isolated in 30% of the samples. Salmonella spp. and Listeria monocytogenes were not detected in the meat tested. Pork meat had the highest microbial contamination compared to beef and horse meat samples.Conclusion. Exceeding the permitted levels of QMAFAnM and the presence of coliform bacteria indicate potential health risks for consumers and more effective measures are required to ensure food safety.Background and Aim. Meat is a favourable environment for the growth and viability of pathogenic microorganisms. Bacteria in meat cause spoilage and increase the risk of foodborne toxic infections of various origins during consumption. The importance of monitoring and analysing microbial contamination is increasing due to increased requirements for food safety and public health protection. The aim of the study was to analyse the overall level of microbial contamination of different types of meat sampled from retail outlets in the Kostanay region.Materials and Methods. A total of 30 meat samples, including pork, beef, and horse meat, were collected for analysis. To assess microbial contamination of the meat, the number of mesophilic aerobic and facultatively anaerobic microorganisms (QMAFAnM) and their species composition were determined.Results. It was found that 96% of the meat sold at the retail level had elevated QMAFAnM, with coliforms isolated in 30% of the samples. Salmonella spp. and Listeria monocytogenes were not detected in the meat tested. Pork meat had the highest microbial contamination compared to beef and horse meat samples.Conclusion. Exceeding the permitted levels of QMAFAnM and the presence of coliform bacteria indicate potential health risks for consumers and more effective measures are required to ensure food safety.Background and Aim. Meat is a favourable environment for the growth and viability of pathogenic microorganisms. Bacteria in meat cause spoilage and increase the risk of foodborne toxic infections of various origins during consumption. The importance of monitoring and analysing microbial contamination is increasing due to increased requirements for food safety and public health protection. The aim of the study was to analyse the overall level of microbial contamination of different types of meat sampled from retail outlets in the Kostanay region.Materials and Methods. A total of 30 meat samples, including pork, beef, and horse meat, were collected for analysis. To assess microbial contamination of the meat, the number of mesophilic aerobic and facultatively anaerobic microorganisms (QMAFAnM) and their species composition were determined.Results. It was found that 96% of the meat sold at the retail level had elevated QMAFAnM, with coliforms isolated in 30% of the samples. Salmonella spp. and Listeria monocytogenes were not detected in the meat tested. Pork meat had the highest microbial contamination compared to beef and horse meat samples.Conclusion. Exceeding the permitted levels of QMAFAnM and the presence of coliform bacteria indicate potential health risks for consumers and more effective measures are required to ensure food safety
ЖЕРДІ ҚАШЫҚТЫҚТАН ЗОНДТАУ ДЕРЕКТЕРІ БОЙЫНША АҚМОЛА ОБЛЫСЫНДАҒЫ ЖАЗДЫҚ БИДАЙ ДАҚЫЛЫНЫҢ ЖАЙ-КҮЙІНЕ МОНИТОРИНГ ЖҮРГІЗУ
Get PDFThe article presents the results of a study on the use of Earth remote sensing data to solve agricultural problems in predicting the yield of grain crops. The condition of crops in the fields was analyzed by vegetation phases based on satellite images from the Sentinel-2 satellite with measurements on the One soil platform. The indicators of the values of the vegetation index with selected shooting dates for each phase of spring wheat were studied.To work on this platform, a digital basis of the studied sites has been created in the Quantum Gis program. The values of the vegetative index and the dynamics of changes in the NDVI vegetative index are determined. The peaks of NDVI values correspond to the phase of tillering and exit into the tube. A strong correlation has been established between NDVI values and yield, which makes it possible to use these data as a basis for estimating and predicting yield.Мақалада дәнді дақылдардың өнімділігін болжау бойынша ауыл шаруашылығы міндеттерін шешу үшін жерді қашықтықтан зондтау деректерін пайдалану жөніндегі зерттеулердің нәтижелері ұсынылған. Танаптардағы егістіктердің жай-күйі Sentinel-2 спутнигінен алынған ғарыш түсірілімдері негізінде вегетация фазалары бойынша One soil платформасындағы өлшемдермен талданды. Жаздық бидайдың өсіп даму фазасының әр кезеңіне түсірілім күндері таңдалынып вегетациялық индекс мәндерінің көрсеткіштері зерттелініп алынды. Аталған платформада жұмыс істеу үшін Quantum Gis бағдарламасында зерттелетін танаптардың сандық негізі құрылды. Вегетативтік индекстің мәні, NDVI вегетациялық индексінің өзгеру динамикасы айқындалды. NDVI мәнінің шыңдары түптену және түтікке шығу фазасына сәйкес келеді. NDVI мәндері мен өнімділік арасында күшті корреляциялық тәуелділік белгіленді, бұл осы деректерді өнімділікті бағалау және болжау үшін негіз ретінде пайдалануға мүмкіндік береді.Мақалада дәнді дақылдардың өнімділігін болжау бойынша ауыл шаруашылығы міндеттерін шешу үшін жерді қашықтықтан зондтау деректерін пайдалану жөніндегі зерттеулердің нәтижелері ұсынылған. Танаптардағы егістіктердің жай-күйі Sentinel-2 спутнигінен алынған ғарыш түсірілімдері негізінде вегетация фазалары бойынша One soil платформасындағы өлшемдермен талданды. Жаздық бидайдың өсіп даму фазасының әр кезеңіне түсірілім күндері таңдалынып вегетациялық индекс мәндерінің көрсеткіштері зерттелініп алынды. Аталған платформада жұмыс істеу үшін Quantum Gis бағдарламасында зерттелетін танаптардың сандық негізі құрылды. Вегетативтік индекстің мәні, NDVI вегетациялық индексінің өзгеру динамикасы айқындалды. NDVI мәнінің шыңдары түптену және түтікке шығу фазасына сәйкес келеді. NDVI мәндері мен өнімділік арасында күшті корреляциялық тәуелділік белгіленді, бұл осы деректерді өнімділікті бағалау және болжау үшін негіз ретінде пайдалануға мүмкіндік береді
ОЦЕНКА УРОВНЯ ТЕПЛОВОГО ВОЗДЕЙСТВИЯ ПРИ ЛЕСНОМ ПОЖАРЕ И РАСЧЕТ ШИРИНЫ ПРОТИВОПОЖАРНОГО БАРЬЕРА
Get PDFThe density of radiant heat flux during forest fires was assessed. It has been established that the level of heat load depends more on the temperature of the flame than on its height and width. It was established that the level of heat load depends to a greater extent on the temperature of the flame rather than on its height and width. Thus, when the ground cover burns, with a fire temperature of about 1070 K, the level of thermal impact does not exceed 40 kW/m2. For wood, the heat load is slightly higher and amounts to 50-60 kW/m2, which exceeds the flammability parameters of forest vegetation and requires the creation of fire barriers of increased width. Based on data on the distribution of heat load from the flame front and the flammability of forest combustible material, a method for cal-culating the width of fire barriers, adapted for drought conditions with a soil moisture level of 10-30 % is proposed.Проведена оценка плотности лучистого теплового потока при лесных пожарах. Установлено, что уровень тепловой нагрузки в большей мере зависит от температуры пламени, нежели от его высоты и ширины. Так, при горении напочвенного покрова, с температурой огня около 1070 К уровень теплового воздействия не превышает 40 кВт/м2. При горении древесины тепловая нагрузка несколько выше и составляет 50-60 кВт/м2, что превосходит параметры воспламеняемости лесной растительности и требует создания противопожарных барьеров повышенной ширины. На основании данных по распределению тепловой нагрузки от фронта пламени и воспламеняемости лесного горючего материала предложена методика расчета ширины противопожарных барьеров, адаптированная для условий засухи с уровнем влажности напочвенного покрова 10-30 %.Проведена оценка плотности лучистого теплового потока при лесных пожарах. Установлено, что уровень тепловой нагрузки в большей мере зависит от температуры пламени, нежели от его высоты и ширины. Так, при горении напочвенного покрова, с температурой огня около 1070 К уровень теплового воздействия не превышает 40 кВт/м2. При горении древесины тепловая нагрузка несколько выше и составляет 50-60 кВт/м2, что превосходит параметры воспламеняемости лесной растительности и требует создания противопожарных барьеров повышенной ширины. На основании данных по распределению тепловой нагрузки от фронта пламени и воспламеняемости лесного горючего материала предложена методика расчета ширины противопожарных барьеров, адаптированная для условий засухи с уровнем влажности напочвенного покрова 10-30 %
МАЙЛЫ ДАҚЫЛ АРЫШТЫҢ (CAMELINA SATIVA L.GRANTS) АУРУЛАРЫНА ҚАРСЫ КҮРЕСУ ШАРАЛАРЫ
Get PDFIn the fields of camelina oilseed grown on the chernozem soil of Northern Kazakhstan, fungal diseases were identified: White rust (Albugo candida), Downy mildew (Perenospora Camelinae Gaum). The development of downy mildew and white rust in 2018-2020 was 8.0%-17.0%. The effectiveness of using the drugs Extrasol 2 l/ha and Pictor 40% 0.5 l/g against the fungal pathogens Albugo candida and Perenospora Camelinae Gaum was studied. The biological effectiveness of the drug Extrasol 2 l/ha when used against downy mildew (Perenospora Caminae Gaum) is 52.5%, and the biological effectiveness of the drug Pictor 40% 0.5 l/ha was 70.0%. The biological effectiveness of the biological product Extrasol 2 l/ha against white rust (Albugo candida) is 49.6%, the drug Pictor 40% b.c. 0.5 l/ha is 69.3%.Солтүстік Қазақстанның қара топырағында өсірілген майлы дақыл арыштың танаптарында саңырауқұлақ тектес ауру түрлері ақ тат (Albugo candida (Pers.) O.Kuntze) және жалған ақ ұнтақ (Perenospora camelinae Gӓum) анықталды. 2018-2020 жылдары жалған ақ ұнтақ пен ақ таттың дамуы 8,0%-17,0%-ды көрсетті. Сонымен қатар ауру қоздырғыштарына қарсы қолданылған Экс- трасол 2 л/га биологиялық препараты мен Пиктор, 40% к.с 0,5 л/г фунгицидтік препаратының тиімділігі зерттелді. Жалған ақ ұнтаққа (Perenospora camelinae Gӓum) қарсы қолданылған Экстрасол 2 л/га биологиялық препаратының биологиялық тиімділігі 52,5%, ал Пиктор, 40% к.с 0,5 л/га химиялық препаратының биологиялық тиімділігі 70,0%, ақ татқа (Albugo candida (Pers.) O.Kuntze) қарсы қолданылған Экстрасол 2 л/га биологиялық препаратының биологиялық тиімділігі 49,6%, ал Пиктор, 40% к.с 0,5 л/га химиялық препаратының биологиялық тиімділігі 69,3% болды. Солтүстік Қазақстанның қара топырағында өсірілген майлы дақыл арыштың танаптарында саңырауқұлақ тектес ауру түрлері ақ тат (Albugo candida (Pers.) O.Kuntze) және жалған ақ ұнтақ (Perenospora camelinae Gӓum) анықталды. 2018-2020 жылдары жалған ақ ұнтақ пен ақ таттың дамуы 8,0%-17,0%-ды көрсетті. Сонымен қатар ауру қоздырғыштарына қарсы қолданылған Экс- трасол 2 л/га биологиялық препараты мен Пиктор, 40% к.с 0,5 л/г фунгицидтік препаратының тиімділігі зерттелді. Жалған ақ ұнтаққа (Perenospora camelinae Gӓum) қарсы қолданылған Экстрасол 2 л/га биологиялық препаратының биологиялық тиімділігі 52,5%, ал Пиктор, 40% к.с 0,5 л/га химиялық препаратының биологиялық тиімділігі 70,0%, ақ татқа (Albugo candida (Pers.) O.Kuntze) қарсы қолданылған Экстрасол 2 л/га биологиялық препаратының биологиялық тиімділігі 49,6%, ал Пиктор, 40% к.с 0,5 л/га химиялық препаратының биологиялық тиімділігі 69,3% болды.
МАЙБҰРШАҚТЫҢ ШЫҒУ ТЕГІ ӘРТҮРЛІ СОРТТАРЫНЫҢ СУЫҚҚА ТӨЗІМДІЛІГІН БАҒАЛАУ
Get PDFThe experiment was carried out with the aim of more stringent selection for cold resistance of a collection of soybeans of various origins. The control variants were germinated at a temperature of 25±1 ºС in a thermostat, the experimental variants were exposed to a low positive temperature of 10±1 ºС for 5 days, then transferred to a thermostat and germinated together with the control ones for four days, followed by assessment of the cold resistance and cold sensitivity of soybean varieties. Based on resistance to low positive temperatures, laboratory screening revealed a different reaction of the soybean collection under study. The Beidou 47 variety showed good seed germination up to 96% in the control variant and was characterized by high germination energy on the third day, while in the experimental variants the appearance of seed sprouts was observed a little later. It was revealed that the percentage of germinated seeds of soybean varieties is influenced by many factors, except temperature. Laboratory screening of a collection of soybeans of various origins for cold resistance and cold sensitivity made it possible to identify a number of varieties that are recommended for practical use in the breeding process as sources with high resistance to low positive temperatures, which often arise during the growth and development of the crop in the conditions of Northern Kazakhstan. As a result of the research, the most cold-resistant varieties were identified: Kendou 61 (China), Beidou 47 (China), No. 78 (Kazakhstan), No. 57 (Kazakhstan), No. 83 (Kazakhstan), No. 113 (Kazakhstan), No. 114 (Kazakhstan), K-0124 (Kazakhstan) and K-0129 (Kazakhstan).Майбұршақтың шығу тегі әртүрлі коллекциясынан суыққа төзімді сорттарды іріктеу мақсатында зертханалық тәжірибе жүргізілді. Бақылау нұсқалары термостатта 25±1 ºС температурада өсірілді, ал тәжірибе нұсқалары 5 күн бойы 10±1 ºС төменгі оң температурамен әсер етілгеннен кейін термостатқа ауыстырылды және төрт күн бойы бақылау нұсқасымен бірге көктетілді, нәтижесінде майбұршақ сорттарының суыққа төзімділігі мен суыққа сезімталдығы бағаланды. Зертханалық жағдайдағы төменгі оң температураға төзімділік белгісінің скринингі нәтижесінде зерттелген майбұршақ коллекциясының оң төмен температураға әсері анықталды. Beidou 47 сорты бақылау нұсқасында тұқымның 96% - дық жақсы өнгіштігін көрсетті және үшінші күні жоғары өну күшімен сипатталды, ал тәжірибе нұсқаларында өскіндер кешірек пайда болды. Майбұршақ сорттарының өнгіштігіне температура режимінен басқа да көптеген факторлардың әсер ететіні анықталды. Майбұршақтың шығу тегі әртүрлі коллекциясынның суыққа төзімділігі мен суыққа сезімталдығының зертханалық скринингі Солтүстік Қазақстан жағдайында дақылдың өсіп - даму кезінде жиі туындайтын төмен оң температураға төзімділігі ақпарат ретінде, селекциялық жұмыстардың іс-тәжірибесіне пайдалануға ұсынылатын бірқатар сорт үлгілерін анықтауға мүмкіндік берді. Зерттеу нәтижесінде Kendou 61 (Қытай), Beidou 47 (Қытай), № 78 (Қазақстан), № 57 (Қазақстан), № 83 (Қазақстан), № 113 (Қазақстан), № 114 (Қазақстан), К-0124 (Қазақстан) және К-0129 (Қазақстан) генотиптері суыққа ең төзімді деп анықталды.Майбұршақтың шығу тегі әртүрлі коллекциясынан суыққа төзімді сорттарды іріктеу мақсатында зертханалық тәжірибе жүргізілді. Бақылау нұсқалары термостатта 25±1 ºС температурада өсірілді, ал тәжірибе нұсқалары 5 күн бойы 10±1 ºС төменгі оң температурамен әсер етілгеннен кейін термостатқа ауыстырылды және төрт күн бойы бақылау нұсқасымен бірге көктетілді, нәтижесінде майбұршақ сорттарының суыққа төзімділігі мен суыққа сезімталдығы бағаланды. Зертханалық жағдайдағы төменгі оң температураға төзімділік белгісінің скринингі нәтижесінде зерттелген майбұршақ коллекциясының оң төмен температураға әсері анықталды. Beidou 47 сорты бақылау нұсқасында тұқымның 96% - дық жақсы өнгіштігін көрсетті және үшінші күні жоғары өну күшімен сипатталды, ал тәжірибе нұсқаларында өскіндер кешірек пайда болды. Майбұршақ сорттарының өнгіштігіне температура режимінен басқа да көптеген факторлардың әсер ететіні анықталды. Майбұршақтың шығу тегі әртүрлі коллекциясынның суыққа төзімділігі мен суыққа сезімталдығының зертханалық скринингі Солтүстік Қазақстан жағдайында дақылдың өсіп - даму кезінде жиі туындайтын төмен оң температураға төзімділігі ақпарат ретінде, селекциялық жұмыстардың іс-тәжірибесіне пайдалануға ұсынылатын бірқатар сорт үлгілерін анықтауға мүмкіндік берді. Зерттеу нәтижесінде Kendou 61 (Қытай), Beidou 47 (Қытай), № 78 (Қазақстан), № 57 (Қазақстан), № 83 (Қазақстан), № 113 (Қазақстан), № 114 (Қазақстан), К-0124 (Қазақстан) және К-0129 (Қазақстан) генотиптері суыққа ең төзімді деп анықталды
АҚМОЛА ОБЛЫСЫНДАҒЫ ҚАРА ЖЕМІСТІ ЫРҒАЙ (COTONEASTER MELANOCARPUS FISCH. EX. BLYTT.) ЖЕМІСТЕРІНДЕГІ С ДӘРУМЕНІНІҢ ҚҰРАМЫ
Get PDFThis article presents a study of the pharmacological value of Cotoneaster melanocarpus Fisch. ex. Blytt. on the content of vitamin C (ascorbic acid). The fruits were harvested in the summer and autumn of 2022, in the state national natural parks of Kokshetau (Zerenda) and Burabai (Shchuchinsk). The chemical analysis was carried out by titrimetry in the laboratory of biotechnology of the “Bolashaq Saraiy”. The results of the study showed that the content of ascorbic acid in the fruits of the (Cotoneaster melanocarpus Fisch. ex. Blytt.) is influenced by the geographical factor of the place of growth of the dogwood and the time of harvest. The maximum accumulation of vitamin C in raw materials is reached in late August, early September. The most vitamin C-rich raw materials collected in the northern part of the Akmola region of the village of Zerenda, Shchuchinsk - 0.24 and in the fruits of Cotoneaster melanocarpus Fisch. ex. Blytt. purchased in pharmacies amounted to only 0.14%. A comparative analysis of the vitamin C content in the fruits of woody and shrubby plants showed that (Cotoneaster melanocarpus Fisch. ex. Blytt.) is among the leaders in ascorbic acid content - 90 mg/100 grams. Based on the data obtained, it can be concluded that the reproduction of a woody shrubby plant - Cotoneaster melanocarpus Fisch. ex. Blytt. is of great importance for economic purposes, and the use of its fruits can be widely used in pharmacology.Бұл мақалада қара жемісті ырғайдың (Cotoneaster melanocarpus Fisch. ex. Blytt.) С дәрумені (аскорбин қышқылы) бойынша фармакологиялық құндылығы туралы зерттеу ұсынылған. Жемістер 2022 жылдың жазы мен күзінде Көкшетау (Зеренді ауылы) және Бурабай (Щучинск) мемлекеттік ұлттық табиғи саябақтарында жиналды. Химиялық талдау «Болашақ сарайы» Шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік коммуналдық кәсіпорынның биотехнологиялық зертханасында титриметрия әдісімен жүргізілді. Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, қара жемісті ырғайдың жемістеріндегі аскорбин қышқылының мөлшеріне қара жемісті ырғайдың орналасуының географиялық факторы және жинау уақыты әсер етеді. Шикізаттағы С дәруменінің максималды жинақталуы тамыз айының аяғында, қыркүйектің басында жетеді. С дәруменіне ең байы Ақмола облысының солтүстік бөлігінде, Зеренді кентінде, Щучье қаласында жиналған шикізат - 0,24%, ал дәріханалардан сатып алынған қара жемісті ырғайдың жемістерінде ол небәрі 0,14% құрады. Ағаштар мен бұталардың жемістеріндегі С дәруменінің салыстырмалы талдауы 90 мг/100 грамм аскорбин қышқылының мөлшері бойынша қара жемісті ырғай көшбасшылар қатарында екенін көрсетті. Алынған мәліметтерге сүйене отырып, ағаш-бұта өсімдігінің көбеюі - қара жемісті ырғай (Cotoneaster melanocarpus Fisch. ex. Blytt.) экономикалық мақсаттарда үлкен маңызға ие және оның жемістерін пайдалану фармакологияда кеңінен қолданыла алады.Бұл мақалада қара жемісті ырғайдың (Cotoneaster melanocarpus Fisch. ex. Blytt.) С дәрумені (аскорбин қышқылы) бойынша фармакологиялық құндылығы туралы зерттеу ұсынылған. Жемістер 2022 жылдың жазы мен күзінде Көкшетау (Зеренді ауылы) және Бурабай (Щучинск) мемлекеттік ұлттық табиғи саябақтарында жиналды. Химиялық талдау «Болашақ сарайы» Шаруашылық жүргізу құқығындағы мемлекеттік коммуналдық кәсіпорынның биотехнологиялық зертханасында титриметрия әдісімен жүргізілді. Зерттеу нәтижелері көрсеткендей, қара жемісті ырғайдың жемістеріндегі аскорбин қышқылының мөлшеріне қара жемісті ырғайдың орналасуының географиялық факторы және жинау уақыты әсер етеді. Шикізаттағы С дәруменінің максималды жинақталуы тамыз айының аяғында, қыркүйектің басында жетеді. С дәруменіне ең байы Ақмола облысының солтүстік бөлігінде, Зеренді кентінде, Щучье қаласында жиналған шикізат - 0,24%, ал дәріханалардан сатып алынған қара жемісті ырғайдың жемістерінде ол небәрі 0,14% құрады. Ағаштар мен бұталардың жемістеріндегі С дәруменінің салыстырмалы талдауы 90 мг/100 грамм аскорбин қышқылының мөлшері бойынша қара жемісті ырғай көшбасшылар қатарында екенін көрсетті. Алынған мәліметтерге сүйене отырып, ағаш-бұта өсімдігінің көбеюі - қара жемісті ырғай (Cotoneaster melanocarpus Fisch. ex. Blytt.) экономикалық мақсаттарда үлкен маңызға ие және оның жемістерін пайдалану фармакологияда кеңінен қолданыла алады
ЗЕМЛЕУСТРОЙСТВО – ОСНОВНОЙ МЕХАНИЗМ РЕАЛИЗАЦИИ ЛАНДШАФТНО-ЭКОЛОГИЧЕСКОГО ПОДХОДА В ЗЕМЛЕДЕЛИИ АКМОЛИНСКОЙ ОБЛАСТИ
Get PDFThe article discusses issues of ecological and landscape organization of arable land in the steppe zone using materials from the Akmola region. The relevance of the research is confirmed by an analysis of the ecological state of agricultural landscapes, as a result of which their insufficient stability was established, caused by the suboptimal structure of the land and the spread of erosion processes. Based on the identified patterns of agrolandscape organization of the territory, it is proposed to improve the methodology of agrolandscape land management of arable areas of agricultural enterprises. The technique is based on territorial microzoning, based on taking into account the catenary structure of landscapes. It was tested on a specific research object during experimental design and justified by the environmental and economic efficiency of the design results. The results of the study can be useful in the development of on-farm land management projects, which are the basis for the introduction of soil conservation farming systems.В статье рассмотрены вопросы эколого-ландшафтной организации территории пашни в степной зоне на материалах Акмолинской области. Актуальность исследований подтверждена анализом экологического состояния агроландшафтов, в результате которого установлена их недостаточная устойчивость, обусловленная неоптимальной структурой угодий и распротранением эрозионных процессов. На основании выявленных закономерностей агроландшафтной организации территории предложено совершенствование методики агроландшафтного землеустройства пахотных массивов сельскохозяйственных предприятий. Методика базируется на территориальном микрозонировании, основанном на учете катенарного строения ландшафтов. Она была апробирована на конкретном объекте исследования в ходе экспериментального проектирования и обоснована эколого-экономической эффективностью проектных результатов. Результаты исследования могут быть полезными при разработке проектов внутрихозяйственного землеустройства, являющихся основой для внедрения почвоводоохранных систем земледелия.В статье рассмотрены вопросы эколого-ландшафтной организации территории пашни в степной зоне на материалах Акмолинской области. Актуальность исследований подтверждена анализом экологического состояния агроландшафтов, в результате которого установлена их недостаточная устойчивость, обусловленная неоптимальной структурой угодий и распротранением эрозионных процессов. На основании выявленных закономерностей агроландшафтной организации территории предложено совершенствование методики агроландшафтного землеустройства пахотных массивов сельскохозяйственных предприятий. Методика базируется на территориальном микрозонировании, основанном на учете катенарного строения ландшафтов. Она была апробирована на конкретном объекте исследования в ходе экспериментального проектирования и обоснована эколого-экономической эффективностью проектных результатов. Результаты исследования могут быть полезными при разработке проектов внутрихозяйственного землеустройства, являющихся основой для внедрения почвоводоохранных систем земледелия
ГИС-ТЕХНОЛОГИИ ПРИ УПРАВЛЕНИИ УСТОЙЧИВОСТЬЮ АГРОЛАНДШАФТОВ
Get PDFThe article presents the results of research in the field of land management (agricultural land) through the use of geographic information systems (GIS) in optimizing agricultural landscapes of an agricultural enterprise. Optimization of an agricultural territory consists in determining the stable state of the components of the agricultural land use system, which is influenced by physical-geographical, natural-climatic, geomorphological and soil and other conditions, as well as natural and anthropogenic factors. All these characteristics must be added digitally to the GIS to process primary information and model possible land use options. It was determined that at the local level, to manage the sustainability of agricultural landscapes in the GIS data bank, landscape, soil (indicating microterritories with common degradation processes) maps, maps of slope steepness, erodibility, types of terrain, tracts, lands, as well as a geomorphological profile of the surface, are mandatory. agricultural activities are carried out. Based on the analysis of environmental conditions and factors, GIS will be able to simulate various scenarios for the use of agricultural landscapes, based on which the structure of sown areas, lands, crop rotations, and a complex of agro-, phyto-, reclamation measures aimed at optimizing agricultural land use will be differentiated. The results obtained are recommended for use by agricultural producers in organizing and optimizing agricultural production, as well as by land management authorities and design organizations in medium- and lon term planning and forecasting of land use.В статье представлены результаты исследования в области управления земельными ресурсами (сельскохозяйственные земли) посредством применения геоинформационных систем (далее - ГИС) при оптимизации агроландшафтов сельскохозяйственного предприятия. Оптимизация аграрной территории заключается в определении устойчивого состояния составных частей системы аграрного землепользования, на которую оказывают влияние физико-географические, природно климатические, геоморфологические и почвенные и другие условия, а также природные и антропогенные факторы. Все эти характеристики должны быть добавлены в ГИС в цифровом виде для обработки первичной информации и моделирования возможных вариантов землепользования. Определили, что на локальном уровне для управления устойчивостью агроландшафтов в банке данных ГИС обязательными являются ландшафтная, почвенная (с указанием микротерриторий с распространёнными деградационными процессами) карты, карты крутизны склонов, эродированности, типов местностей, урочищ, земель, а также геоморфологический профиль поверхности, где осуществляется сельскохозяйственная деятельность. На основании анализа экологических условий и факторов, ГИС сможет смоделировать различные сценарии использования агроландшафтов, в основе которых будут дифференцированы структура посевных площадей, угодий, севооборотов, комплекс агро-, фито,- мелиоративных мероприятий, направленных на оптимизацию аграрного землепользования. Полученные результаты рекомендуются к использованию сельхозтоваропроизводителями при организации и оптимизации аграрного производства, а также органами управления землёй ипроектными организациями при средне и долгосрочном планировании, и прогнозировании использования земли.В статье представлены результаты исследования в области управления земельными ресурсами (сельскохозяйственные земли) посредством применения геоинформационных систем (далее - ГИС) при оптимизации агроландшафтов сельскохозяйственного предприятия. Оптимизация аграрной территории заключается в определении устойчивого состояния составных частей системы аграрного землепользования, на которую оказывают влияние физико-географические, природно климатические, геоморфологические и почвенные и другие условия, а также природные и антропогенные факторы. Все эти характеристики должны быть добавлены в ГИС в цифровом виде для обработки первичной информации и моделирования возможных вариантов землепользования. Определили, что на локальном уровне для управления устойчивостью агроландшафтов в банке данных ГИС обязательными являются ландшафтная, почвенная (с указанием микротерриторий с распространёнными деградационными процессами) карты, карты крутизны склонов, эродированности, типов местностей, урочищ, земель, а также геоморфологический профиль поверхности, где осуществляется сельскохозяйственная деятельность. На основании анализа экологических условий и факторов, ГИС сможет смоделировать различные сценарии использования агроландшафтов, в основе которых будут дифференцированы структура посевных площадей, угодий, севооборотов, комплекс агро-, фито,- мелиоративных мероприятий, направленных на оптимизацию аграрного землепользования. Полученные результаты рекомендуются к использованию сельхозтоваропроизводителями при организации и оптимизации аграрного производства, а также органами управления землёй ипроектными организациями при средне и долгосрочном планировании, и прогнозировании использования земли
Обзор исследований и разработка модели оптимизации надежности тракторов
Get PDFBackground and purpose. The premise for the study was the hypothesis of a relationship between the resource costs of tractor production and the costs of their maintenance and repair, as well as losses to enterprises in the event of tractor downtime due to breakdowns. The authors of this publication have been conducting research in this area since 2007. The article presents a generalized review of international studies within the framework of the scientific direction "life cycle engineering". The purpose of the study is to increase the profitability of agricultural production by reducing the duration of mechanized processes and resource costs.
Materials and methods. The method of expert assessments revealed the most significant factors affecting the reliability of the process of using tractors in crop production. An assessment of the consistency of expert opinions is given. Results. An analysis of the factors affecting the efficiency of agricultural tractors was carried out. An assessment of the weight of the factors is given and key components for the development of a mathematical model for optimizing costs when using tractors are identified.
Conclusion. Increasing the factory reliability of tractors reduces losses, but increases their cost, so it is important to determine rational indicators at which the total costs will be minimal.Предпосылки и цель. Предпосылкой для исследования послужила гипотеза о существовании взаимосвязи между затратами ресурсов на производство тракторов и затратами на их обслуживание и ремонт, а также убытками предприятий в случае простоя тракторов из за поломок. Исследования в данном направлении ведутся авторами данной публикации с 2007 года. В статье представлен обобщенный обзор международных исследований в рамках научного направления «life cycle engineering». Цель исследования повышение рентабельности сельскохозяйственного производства за счет сокращения продолжительности выполнения механизированных процессов и затрат ресурсов.Материалы и методы. Методом экспертных оценок выявлены наиболее весомые факторы, влияющие на надежность процесса использования тракторов в растениеводстве. Дана оценка согласованности мнений экспертов.Результаты. Проведен анализ факторов, влияющих на эффективность эксплуатации сельскохозяйственных тракторов. Дана оценка весомости факторов и выявлены ключевые составляющие для разработки математической модели оптимизации затрат при использовании тракторов.
Заключение. Повышение заводской надёжности тракторов снижает потери, но увеличивает их стоимость, поэтому важно определить рациональные показатели, при которых общие затраты будут минимальными.Предпосылки и цель. Предпосылкой для исследования послужила гипотеза о существовании взаимосвязи между затратами ресурсов на производство тракторов и затратами на их обслуживание и ремонт, а также убытками предприятий в случае простоя тракторов из за поломок. Исследования в данном направлении ведутся авторами данной публикации с 2007 года. В статье представлен обобщенный обзор международных исследований в рамках научного направления «life cycle engineering». Цель исследования повышение рентабельности сельскохозяйственного производства за счет сокращения продолжительности выполнения механизированных процессов и затрат ресурсов.Материалы и методы. Методом экспертных оценок выявлены наиболее весомые факторы, влияющие на надежность процесса использования тракторов в растениеводстве. Дана оценка согласованности мнений экспертов.Результаты. Проведен анализ факторов, влияющих на эффективность эксплуатации сельскохозяйственных тракторов. Дана оценка весомости факторов и выявлены ключевые составляющие для разработки математической модели оптимизации затрат при использовании тракторов.
Заключение. Повышение заводской надёжности тракторов снижает потери, но увеличивает их стоимость, поэтому важно определить рациональные показатели, при которых общие затраты будут минимальными