Czasopisma Naukowe ISP PAN
Not a member yet
2369 research outputs found
Sort by
Trilog – w poszukiwaniu złotego środka między efektywnością a demokratyzacją procesu legislacyjnego w Unii Europejskiej
No full textThe ordinary legislative procedure in the European Union, formerly the co-decision procedure, is inherently time-consuming, as it requires parallel deliberations in the Council and the European Parliament, followed by convergence through a three-reading process. Trilogues, introduced to accelerate negotiations, have proven effective in facilitating consensus but raise serious concerns regarding transparency and democratic accountability. This article argues that while trilogues enhance procedural efficiency, their growing role intensifies the EU’s democratic deficit unless accompanied by stronger regulatory safeguards. Particular attention is given to the impact of new communication technologies, which reshape channels and forms of citizen participation, further challenging the balance between efficiency and legitimacy. Employing a legal-theoretical approach, the paper formulates de lege ferenda proposals aimed at reinforcing democratic guarantees within trilogue practice.Proces legislacyjny, który toczy się w Unii Europejskiej w ramach zwykłej procedury, zwanej dawniej procedurą współdecydowania, jest długotrwały. Wynika to z potrzeby przeprowadzenia autonomicznego procesu na poziomie Rady UE i Parlamentu Europejskiego, a następnie doprowadzenia w składającej się z trzech czytań procedurze traktatowej do porozumienia dwóch organów legislacyjnych w sprawie całego projektu legislacyjnego. Stosowanie w tym procesie instytucji trilogu może podnosić efektywność, ale jednocześnie znacząco ograniczać transparentność i demokratyczny charakter procesu stanowienia prawa. Prowadzi to do hipotezy, że chociaż trilog jest efektywną instytucją procedury legislacyjnej w UE, to wymaga ściślejszego uregulowania w zakresie zagwarantowania demokratyczności procesu, także w kontekście nowych technologii komunikacyjnych, które generują zmiany kanałów i form partycypacji obywatelskiej. Artykuł podejmuje próbę przedstawienia postulatów de lege ferenda w tym zakresie przy wykorzystaniu metody prawno-teoretycznej na tle kontrowersji wokół deficytu demokracji w UE
Konflikt w mozambickiej prowincji Cabo Delgado z lat 2017–2024 jako przykład rebelii dżihadystycznej
No full textSince 2017, in Mozambique, in the province of Cabo Delgado, we have been observing the activation of jihadist activities and numerous acts of violence against both government forces and civilians. The article presents the conditions and nature of threats created by the jihadist insurgency in this region, as well as national and international efforts aimed at stopping the escalation of violence and neutralising these challenges. In this context, the analysis focuses in particular on showing the military involvement of African states in the province of Cabo Delgado. The article presents the balance of these efforts to date. The main finding resulting from this analysis is to show the relationship between the dysfunctionality of the state and socio-economic catalysts and the development of factors conducive to accession to terrorist and subversive groups. Without the involvement of international entities, the Mozambican authorities have not been able to deal with this problem so far.Od 2017 r. w prowincji Cabo Delgado w Mozambiku obserwujemy aktywizację działań dżihadystów oraz liczne akty przemocy wymierzone zarówno w siły rządowe, jak i osoby cywilne. Artykuł przybliża uwarunkowania i charakter zagrożeń kreowanych przez rebelię dżihadystyczną w tym regionie, a także krajowe i międzynarodowe wysiłki ukierunkowane na powstrzymanie eskalacji przemocy i neutralizację tych wyzwań. W tym kontekście artykuł koncentruje się zwłaszcza na ukazaniu wojskowego zaangażowania państw afrykańskich w Cabo Delgado i przedstawia dotychczasowy bilans tych wysiłków. Głównym wnioskiem wynikającym z badania jest pokazanie zależności między dysfunkcyjnością państwa i katalizatorami społeczno-ekonomicznymi a rozwojem czynników sprzyjających akcesowi do grup terrorystycznych i wywrotowych. Bez zaangażowania podmiotów międzynarodowych władze Mozambiku nie były dotychczas w stanie uporać się z tym problemem
Protest i rytuał w manifestacjach ulicznych – obchody 1 maja 2024 roku w Madrycie
No full textStreet demonstrations frequently constitute an extra-institutional area of politics, in which ordinary people mobilize to demonstrate their demands and criticize those in power. At the same time, events organized in connection with a specific date that refers to history constitute a ritual that aims to integrate and mobilize participants. Initiatives such as the celebration of International Workers’ Day are a hybrid of these two types of political activity, when, on the one hand, there is a celebration at a specific time and place of an established universe of symbols, and on the other, an evolution that adapts such a ritual to modern realities. This issue will be discussed based on observing the 1st of May 2024 ceremonies in Madrid. The tradition of these celebrations dates back to the late 19th century. Their character has evolved together with the political changes in Spain. The contemporary ritual related to Workers’ Day maintains the working-class struggle for rights traditions, adapting them to the conditions of a democratic regime. The voice of more radical factions that contest such a self-limited political agenda is also visible during the demonstration. Observation of the event makes it possible to analyze the interactions between the demonstration as a form of protest and the celebration of a particular political ritual, as well as the tendencies present in Spanish politics.Manifestacje uliczne często stanowią przejaw pozainstytucjonalnego wymiaru polityki, w którym zwykli ludzie mobilizują się celem zademonstrowania swoich postulatów oraz krytyki rządzących. Jednocześnie wydarzenia organizowane w związku z konkretną datą odwołującą się do historii stanowią formę rytuału, którego celem jest integracja oraz mobilizacja uczestników. Inicjatywy takie jak obchody Święta Pracy stanowią hybrydę tych dwóch rodzajów aktywności politycznej, gdy z jednej strony mamy do czynienia z celebrowaniem w określonym czasie i miejscu ukształtowanego uniwersum symboli, z drugiej zaś z ewolucją, która dostosowuje taki rytuał do współczesnych realiów. Problematyka ta została omówiona na podstawie obserwacji obchodów Święta Pracy w Madrycie 1 maja 2024 r. Tradycja tych uroczystości sięga końca XIX w., a wraz ze zmianami politycznymi w Hiszpanii ewoluował również ich charakter. Współczesny rytuał związany ze Świętem Pracy podtrzymuje tradycje walki klasy robotniczej o swoje prawa, zarazem adaptując ją do warunków demokracji. Obserwacja tego wydarzenia pozwala przeanalizować manifestację zarówno jako formę protestu, jak i celebrację określonego rytuału politycznego
„Alles für Sachsen” – kampania plakatowa w wyborach krajowych w Saksonii w 2024 r.
No full textIn recent years, election campaigns have become increasingly professionalised, influenced among other things by advances in digital technologies. Although social media are playing an increasingly important role in the battle for voters, posters are still an important part of election campaigns. Through their appropriate placement in public spaces, they are able to reach a large audience, allowing political parties to inform and mobilise voters, as well as to fight for their favour by choosing specific slogans.The year 2024 can be described as a super election year in Germany, as some of the country’s citizens were able to go to the polls up to three times – in European, municipal and Landtag elections. In particular public attention was focused on the September elections in the so-called new federal states – Saxony, Thuringia and Brandenburg, as their outcome could lead to the creation of entirely new constellations on the German political scene. This can be traced back to the well-supported Alternative for Germany (AfD) as well as to the newly formed Sahra Wagenknecht’s Alliance – For Reason and Justice (BSW).This article aims to analyse what content was emphasised on election posters by the main political parties in Saxony and what communication strategies did they use. Did the slogans they present coincide with their official programme? Did the ruling parties in Saxony communicate with their voters differently than the populist groups aspiring to this role?The author decided to analyse the campaign for the 2024 Landtag election in Saxony for several important reasons. One of them is the tense political situation in the Land, which is the result of significant and increasing social polarisation. It should also be noted that Saxony is a federal state in whose political life extremist and populist groups make their presence felt in a particular way. One of the reasons why they are gaining in importance is their efficient election campaign, including the poster’s one.The research hypothesis will be verified that the election posters with their slogans, graphic elements and general message are plainly part of the political discourse in Saxony, whose main element is the defence of democracy.The research hypothesis stating that the main theme of the poster campaign before the 2024 Saxon Landtag elections was the defence of democracy against the threat of right-wing extremism will also be verified.To answer this hypothesis, the methods used are comparative and qualitative content analysis of the election posters – both on a textual and visual level. The research corpus consists in the posters presented in the Saxon capital Dresden. The starting point for the reflexion will be a discussion of theoretical issues related to the election campaign and the poster as its specific instrument. Subsequently, the socio-political situation in Saxony after the last election in 2019 and the course of this year’s election campaign will be outlined, mainly in the context of the demands made by the various parties. Finally, the election results will be presented and discussed.W ostatnich latach kampanie wyborcze uległy znacznej profesjonalizacji, na co wpłynął m.in. postęp technologiczny. Choć coraz większą rolę w walce o wyborców odgrywają media społecznościowe, to wciąż istotny element kampanii wyborczych stanowią plakaty. Odpowiednie rozmieszczenie ich w przestrzeni publicznej pomaga trafić do dużego grona odbiorców, dzięki czemu partie polityczne mogą informować i mobilizować elektorat, a także walczyć o jego przychylność za pomocą konkretnych haseł.Rok 2024 można określić mianem superroku wyborczego w Niemczech, gdyż niektórzy obywatele tego kraju mogli pójść do urn nawet trzykrotnie – w wyborach europejskich, komunalnych i landowych. Szczególna uwaga opinii publicznej skupiała się na wrześniowych głosowaniach w nowych krajach związkowych – Saksonii, Turyngii i Brandenburgii, gdyż ich wynik mógł doprowadzić do wytworzenia całkowicie nowych konstelacji na niemieckiej scenie politycznej. Z jednej strony za sprawą cieszącej się dużym poparciem Alternatywy dla Niemiec (AfD), z drugiej zaś ze względu na nową formację, Sojusz Sahry Wagenknecht – Dla Rozsądku i Sprawiedliwości (BSW).Celem artykułu jest zbadanie, jakie treści eksponowały na plakatach wyborczych główne partie polityczne w Saksonii i jakie przyjęły strategie komunikacyjne. Czy prezentowane hasła pokrywały się z ich oficjalnym programem? Czy partie rządzące w Saksonii komunikowały się ze swoimi wyborcami inaczej niż aspirujące do tej roli ugrupowania populistyczne?Autor postanowił poddać analizie kampanię przed wyborami krajowymi w Saksonii w 2024 r. z kilku istotnych względów. Jednym z nich jest napięta sytuacja polityczna w tym kraju, będąca skutkiem znaczącej i wciąż rosnącej polaryzacji społecznej. Należy również zwrócić uwagę, że Saksonia to land, w którego życiu politycznym w sposób szczególny zaznaczają swoją obecność ugrupowania ekstremistyczne i populistyczne. Zyskują na znaczeniu m.in. ze względu na sprawnie prowadzoną kampanię wyborczą, także tę plakatową.Zweryfikowana zostanie także hipoteza badawcza, że głównym tematem kampanii plakatowej przed wyborami do saksońskiego Landtagu w 2024 r. była obrona demokracji przed zagrożeniem ze strony prawicowego ekstremizmu.Metodami, które posłużą do odpowiedzi na postawione pytania badawcze, będą analiza porównawcza i jakościowa analiza treści plakatów wyborczych, zarówno na płaszczyźnie tekstowej, jak i wizualnej. Korpus badawczy stanowią plakaty prezentowane w stolicy Saksonii – Dreźnie. Punktem wyjścia do rozważań będzie omówienie zagadnień teoretycznych związanych z kampanią wyborczą i plakatem jako jej szczególnym instrumentem. Następnie nakreślona zostanie sytuacja społeczno-polityczna w Saksonii po ostatnich wyborach w 2019 r. oraz przebieg kampanii wyborczej w 2024, głównie w kontekście postulatów zgłaszanych przez poszczególne partie. Zaprezentowane będą wreszcie i skomentowane wyniki wyborów
Zarządzanie konfliktami w relacjach międzyetnicznych poprzez przekształcenia struktury terytorialnej i decentralizację: Przypadek Indonezji
No full textIndonesia is a rare example of a multi-ethnic state that has well-managed most conflicts between ethnic groups and between them and the central government in the first decades of the 21st century, despite being threatened with territorial disintegration at the turn of the century. Following the fall of General Suharto’s authoritarian rule in 1998, changes in the territorial structure, decentralization, and their corrections became one of the main tools for conflict management in Indonesia. The article aims to explain specific centripetal mechanisms of conflict management through territorial structure transformation, decentralization, and its corrections and to demonstrate the effects of implementing these mechanisms.Indonezja stanowi rzadki przykład wieloetnicznego państwa, które w pierwszych dekadach XXI w. dobrze radzi sobie z zarządzaniem większością konfliktów w relacjach między grupami etnicznymi oraz między nimi a władzą centralną, mimo że na przełomie wieków groziła jej dezintegracja terytorialna. Głównymi narzędziami zarządzania konfliktami w Indonezji stały się, po upadku autorytarnych rządów gen. Suharto w 1998 r., przekształcenia struktury terytorialnej oraz decentralizacja i jej korekty. Artykuł ma na celu wyjaśnienie specyficznych centrypetalnych mechanizmów zarządzania konfliktami we wskazanym wymiarze oraz przedstawienie dotychczas zidentyfikowanych skutków implementacji tych mechanizmów
Dzieci i badaczka (na) ulicy: Interwencyjne badania aktywistyczne w świetle radykalnej etnografii miejskiej w nurcie childhood studies — refleksje metodologiczno-etyczne
No full textThe article aims to present selected issues related to conducting fieldwork in the extremely demanding environment of the street. The difficulties are compounded by the fact that street children are engaged in the research, with their active and participatory involvement in reconstructing knowledge about who a child is in Poland. The author presents selected own experiences from in-depth fieldwork carried out in the light of radical ethnography in urban studies and childhood studies, focusing on the highlighting of ethical and methodological dilemmas in research of this kind.Celem artykułu jest próba zaprezentowania wybranych problemów związanych realizacją badań terenowych w wyjątkowo wymagającym terenie, jakim jest ulica. Trudności komplikuje fakt zaangażowania w badania dzieci- tubylców ulicy i przy ich aktywnym, partycypacyjnym udziale w rekonstruowanie wiedzy o tym, kim jest dziecko (na) ulicy w Polsce. W tekście prezentuję doświadczenia własne z pogłębionych badań terenowych, realizowanych w świetle etnografii radykalnej w nurtach urban studies i childhood studies.
Dziecko jako podmiot ekonomiczny? New childhood studies a spółdzielczość dziecięca według Janusza Korczaka
No full textContemporary childhood studies, even when problematising the slogans of “reclaiming” the child’s voice and drawing attention to the political entanglements of empowering children in the public sphere, relatively rarely emphasise the child as an economic subject. In a world of market dependency, the child is still seen primarily as an object of oppression rather than a subject: as a being threatened by poverty and economic exploitation on the one hand, and by consumerism on the other. It is relatively rare for social research to draw on children’s economic practices and their perceptions of what money, market exchange, ownership and the solidarity-based sharing of goods are. In contemporary cultural narratives, the economic sphere is seen as one in which the child cannot or should not express themselves in a manner displaying agency. In the world of late capitalism, in the reality of increasing infiltration by global market mechanisms of all cultural institutions, the exclusion of the child as a subject from the economic sphere is puzzling. This invisibility of the child as an economic subject, and the disregard of their economic practices related to the circulation of not only money, goods and labour, but also goods that do not necessarily hold market value for the young, is a phenomenon of modernity. The author claims that this phenomenon was first revealed in the writings of Janusz Korczak (the pen name of Henryk Goldszmit). The article discusses his concepts of economic — or more precisely cooperative — children’s agency against the background of the history of economic ideas of the Polish interwar period.Współczesne childhood studies, nawet jeśli problematyzują hasła „odzyskiwania” dziecięcego głosu i zwracają uwagę na polityczne uwikłania związane z wzmacnianiem pozycji dzieci w sferze publicznej, stosunkowo rzadko kładą nacisk na dziecko jako podmiot ekonomiczny. Dziecko w świecie rynkowych zależności ciągle postrzegane jest przede wszystkim jako przedmiot opresji, nie zaś podmiot: jako istota zagrożona z jednej strony biedą i ekonomicznym wykorzystaniem, z drugiej zaś – konsumeryzmem. Stosunkowo rzadko badania społeczne sięgają po dziecięce praktyki ekonomiczne oraz wyobrażenia dotyczące tego, czym jest pieniądz, wymiana rynkowa, własność oraz solidarne dzielenie się dobrami. Sfera ekonomiczna postrzegana jest we współczesnych narracjach kulturowych jako ta, w której dziecko nie może lub nie powinno wyrażać się w sposób sprawczy. W świecie późnego kapitalizmu, w rzeczywistości rosnącej infiltracji wszelkich instytucji kulturowych przez mechanizmy globalnych rynków wyłączanie dziecka jako podmiotu ze sfery ekonomii jest zastanawiające. Owa niewidoczność dziecka jako podmiotu ekonomicznego, a także lekceważenie jego praktyk gospodarczych związanych z cyrkulacją nie tylko pieniędzy, towarów i pracy, ale także dóbr mających dla młodych niekoniecznie rynkową wartość jest zjawiskiem nowoczesności. Zjawisko to po raz pierwszy, jak sądzę, ujawnił w swoich tekstach Janusz Korczak/Henryk Goldszmit. Tekst omawia jego koncepcje ekonomicznej, a dokładnie spółdzielczej sprawczości dzieci na tle historii idei ekonomicznych polskiego międzywojnia.
 
