Publishing House of the National University of Uzbekistan
Not a member yet
5333 research outputs found
Sort by
DEXQONOBOD EGILMASI QIZILTILLA MAYDONI SEYSMIK MA'LUMOTLARINI TAHLILI VA MEZOZOY YОTQIZIQLARINING ISTIQBOLLI RESURSLARINI BAHOLASh
The article examines the features of the geological and tectonic structure of the Kiziltilla territory in the Dekhkanabad trough, and describes in detail the lithological and stratigraphic characteristics of the section. The oil and gas potential of this area is substantiated based on analogies with the Sagirtau fields. Based on the analysis and generalization of data on the Kiziltilla structure, the category of prospective resources C3 was preliminarily estimated, and recommendations were given for further preparation and exploration work in order to increase hydrocarbon reserves.В статье рассматриваются особенности геологического и тектонического строения территории Кизилтилла в Дехканабадском прогибе, а также подробно описывается литолого-стратиграфическая характеристика разреза. Обоснован потенциал нефтегазоносности данной площади на основе аналогий с месторождениями Сагиртау. На основании анализа и обобщения данных о структуре Кизилтилла была предварительно оценена категория перспективных ресурсов С3, а также даны рекомендации по дальнейшей подготовке и проведению поисково-разведочных работ с целью увеличения запасов углеводородов.Maqolada Dehqonobod egilmasidagi Qiziltilla maydonining geologik va tektonik tuzilishining xususiyatlari oʻrganiladi, shuningdek, maydonning litologik-stratigrafik xususiyatlari batafsil yoritiladi. Maydonning neft va gaz salohiyati Sagirtau koni bilan o'xshashliklar asosida asoslanadi. Qiziltilla tuzilmasi boʻyicha maʼlumotlarni tahlil qilish va umumlashtirish asosida C3 toifasi boʻyicha istiqbolli resurslar baholandi, uglevodorodlar zaxiralarini koʻpaytirish maqsadida izlov-qidiruv ishlariga tayyorlash va amalga oshirish boʻyicha tavsiyalar berildi
QODIRYA GEOLOGIK KЕSIMIDAGI LYOSSIMON YOTQIZIQLARINING PALЕOMAGNIT XUSUSIYATLARINI O‘RGANISH
This article presents the results of research on lithospheric deposits in the Kadyrya section. The study focuses on determining intervals of normal and reversed magnetization in loess-like rocks and investigating the paleomagnetic properties of loess-like deposits within the examined section. The results demonstrated that Eopleistocene and Holocene deposits exhibit lower magnetization compared to Pleistocene deposits. It was shown that the rapid increase in natural remanent magnetization corresponds to the stable nature of the Earth's magnetic field, while the transitional and geomagnetic field partially correlates with a short-term period and is not associated with lithological changes in the rocksВ данной статье отражены результаты исследований литосферных отложений разреза Кадырья. Он заключается в определении интервалов прямой и обратной намагниченности лессовидных пород и изучении палеомагнитных свойств лессовидных отложений на изучаемом разрезе. Результат показал, что отложения эоплейстоцена и голоцена имеют более низкую намагниченность по сравнению с отложениями плейстоцена. Было показано, что быстрое увеличение естественного остаточного магнетизма согласуется со стабильным характером магнитного поля Земли, в то время как переходное и геомагнитное поле частично коррелирует с кратковременным периодом и не связано с литологическими изменениями в породах.Mazkur maqolada Qodirya kesimi lyossimon yotqiziqlar uchun olib borilgan tadqiqot natijalari aks ettirilgan. Unda lyossimon jinslarning to‘g‘ri va teskari magnitlanish intervallarini aniqlash va o‘rganilayotgan kesimdagi lyossimon yotqiziqlarining paleomagnit xususiyatlarini o‘rganishdan iborat. Natijada eopleystotsen va golotsen yotqiziqlarining pleystotsen yotqiziqlariga nisbatan magnitlanishi pastroq ekanligini ko‘rsatdi. Tabiiy qoldiq magnitlanishining jadal ortishi Yer magnit maydonining barqaror tabiati bilan muvofiqlashadi, o‘tish davri va geomagnit maydon qisqa vaqtli davri bilan qisman va jinslardagi litologik o‘zgarishlar bilan esa bog‘liq emasligini ko‘rsatdi
HYPHOMICROBIUM FACILE BAKTERIYASINI AJRATISH VA IDENTIFIKATSIYA QILISH
This article presents the results of a study aimed at isolating methylotrophic bacteria from the wastewater of the Tashkent paper recycling plant. From the collected samples, the bacterium Hyphomicrobium facile was isolated. It was identified as a Gram-negative, rod-shaped bacterium with a convex surface and yellowish-cream colored colonies. Identification was carried out using a molecular genetic method based on the analysis of 16S rRNA genes, revealing a 100% similarity to H. facile according to the NCBI GenBank database.В данной статье приведены результаты исследования, направленного на выделение метилотрофных бактерий из сточных вод Ташкентского завода по переработке бумаги. Из образцов была выделена бактерия Hyphomicrobium facile, которая представляет собой грамотрицательную палочковидную бактерию с выпуклой поверхностью и желтовато-кремовым цветом колоний. С помощью молекулярно-генетического метода, основанного на анализе генов 16S рРНК, была проведена идентификация, и установлено 100%-ное сходство с видом H. facile по базе данных NCBI GenBank.Ushbu maqolada Toshkent qogʻozni qayta ishlash korxonasining oqava suvlaridan metilotrof bakteriyalarni ajratib olishga qaratilgan tadqiqot natijalari keltirilgan. Namunalardan Hyphomicrobium facile bakteriyasi ajratib olingan bo‘lib, sarg‘ish-qaymoq rangli, bo‘rtma yuzali, grammanfiy tayoqchasimon bakteriya ekanligi ma’lum bo‘lgan. 16S rRNK genlari asosida molekulyar genetik usulida identifikatsiya qilingan va NCBI GenBank ma’lumotlari ba’zasidagi H. facile turiga 100 % o‘xshashligi ma’lum bo‘lgan
ULLISHO‘RKO‘L KO‘LIDA TARQALGAN SAZAN BALIG‘INING EKOLOGIK XUSUIYATLARI.
This article lists the breeding characteristics, size and age composition of the carp (Cyprinus carpio) fish common in Lake Ullishurkul, as well as growth rate enrichment data. The age, productivity of carp fish, as well as the degree of correlation between length and weight were studied.В этой статье представлены данные об особенностях размножения, объемном и возрастном составе рыбы карпа (Сyprinus carpio), распространенной в озере Уллишуркуль. Были изучены уровни взаимосвязи между возрастом, продуктивностью, а также длиной и весом карпа.Ushbu maqolada Ullishoʻrkoʻl koʻlida keng tarqalgan sazan (Cyprinus carpio) balig‘ining koʻpayish xususiyatlari,hajm va yosh tarkibi shuningdek o‘sish sur’atalri boyish ma’lumotlar keltirilgan. Sazan balig‘ining yoshi, mahsuldorligi, shuningdek, uzunligi va vazni o‘rtasidagi bog‘liqlik darajalari o‘rganildi
1,3,4 – TIADIAZOL HOSILALARI SINTEZINING ILMIY AHAMIYATI
The synthesis of 2-amino-5-ethyl-1,3,4-thiadiazole was carried out based on the interaction of propionic acid with thiosemicarbazide in the presence of 92% sulfuric acid. The reaction of 2-amino-5-ethyl-1,3,4-thiadiazole with chloroacetyl chloride was studied. The physicochemical parameters of the starting material and the obtained product, as well as the IR and UV spectra were studied.Синтез 2-амино-5-этил-1,3,4-тиадиазола осуществлялся на основе взаимодействия пропионовой кислоты с тиосемикарбазидом в присутствии 92% серной кислоты. Изучена реакция 2-амино-5-этил-1,3,4-тиадиазола с хлорацетилхлоридом. Изучены физико-химические показатели, ИК- и УФ-спектры исходного вещества, и полученного продуктаPropion kislotasining 92% sul'fat kislotasi ishtirokida tiosemikarbazid bilan o‘zaro ta'sirlashuvi asosida 2-amino-5-etil-1,3,4tiadiazol sintezi amalga oshirilgan. 2-amino-5-etil-1,3,4-tiadiazolning xlorasetilxlorid bilan reaksiyasi o‘rganilgan. Dastlabki modda va olingan mahsulotning fizik-kimyoviy parametrlari, IQ- va UB-spektrlari o‘rganilgan
KARBOKSIMETILKRAXMAL ASOSIDAGI BIOPARCHALANUVCHI POLIMER PLYONKALAR
In this research, sodium salt (Na-CMS) of carboxymethyl starch was obtained by chemical modification of corn starch in the solid phase. The influence of various factors on the degree of substitution of the resulting Na-CMS was studied. Na-CMS macromolecules were cross-linked with ions of multivalent metals, and film materials were obtained on the basis of the resulting polymer hydrogels. The influence of the nature and amount of metal ions used for cross-linking the polymer on the transparency and elasticity of the resulting polymer films was shown.В данной исследовательской работе была получена натриевая соль (Na-KMK) карбоксиметилкрахмала путем химической модификации кукурузного крахмала в твёрдой фазе. Изучено влияние различных факторов на степень замещения образующегося Na-KMK. Проведена сшивка макромолекул Na-KMK ионами многовалентных металлов и на основе образовавшихся полимерных гидрогелей получены пленочные материалы. Показано влияние природы и количества ионов металлов, использованных для сшивки полимера на прозрачность и эластичность полученных полимерных пленок.Tadqiqot ishida joʻxori kraxmalini qattiq fazada kimyoviy modifikasiyalash yordamida karboksimetilkraxmalning natriyli tuzi (Na-KMK) olingan. Hosil bo‘lgan Na-KMKning almashinish darajasiga turli omillar taʼsiri o‘rganilgan. Na-KMK makromolekulalarini ko‘p valentli metall ionlari ishtirokida choklash amalga oshirilgan va hosil bo‘lgan polimer iviqlar asosida plyonkasimon materiallar olingan. Polimer plyonkalarning shaffofligi hamda elastiklik xususiyatlari polimer makromolekulalarini choklashda foydalanilgan metall ionlari tabiatiga va miqdoriga bog‘liq ekanligi ko‘rsatib berilgan
MAHALLIY SANOAT CHIQINDILARI ASOSIDA CdS/ZnS/CuS KOMPOZITI SINTEZI VA STRUKTURAVIYMORFOLOGIK ХOSSALARI
A CdS/ZnS/CuS composite was synthesized from AMMC waste using a hydrometallurgical method. The formation of a multiphase nanostructure with particle sizes of 50–120 nm and a uniform elemental distribution was confirmed by XRF, Raman, XRD, SEM and EDS analyses. Photocatalytic tests demonstrated 92% degradation of methylene blue (10 mg/L) within 60 minutes under solar irradiation.На основе отходов АГМК гидрометаллургическим методом синтезирован композит CdS/ZnS/CuS. Методами XRF, Raman, XRD, SEM и EDS подтверждено образование многофазной наноструктуры с частицами 50–120 нм и равномерным распределением элементов. Фотокаталитические испытания показали 92 % деградации метиленового синего (10 мг/л) за 60 минут под воздействием солнечного излучения.OTMK chiqindilaridan gidrometallurgik usul yordamida CdS/ZnS/CuS kompoziti sintez qilingan. XRF, Raman, XRD, SEM va EDS usullari yordamida 50–120 nm o‘lchamli zarralarga ega ko‘fazali nanostruktura va elementlarning bir tekis taqsimlanganligi tasdiqlandi. Quyosh nurlari ta’sirida 60 daqiqa davomida o‘tkazilgan fotokatalitik sinovlar metilen ko‘kining (10 mg/l) 92% darajada parchalanishini ko‘rsatd
AMINOSIRKA KISLOTA ISHTIROKIDA IKKILAMCHI BUFER ERITMALARNI TAYYORLASH VA ULARGA HARORAT TA’SIRINI O‘RGANISH
The article is devoted to the preparation of secondary buffer solutions using amino acids. For this purpose, buffer solutions are prepared, the composition of which consists of amino acids, phosphate and borate. The effect of temperature (10-650С) on the change in the pH of buffer solutions has been studied. The resulting buffer solutions were used to calibrate the glass electrode and the acid error does not increase by 10-5.Статья посвящена приготовлению вторичных буферных растворов с использованием аминокислот. Для этого готовят буферные растворы, состав которых состоит из аминокислоты, фосфата и бората. Изучено влияние температуры (10-650С) на изменение рН буферных растворов. Полученные буферные растворы применены для калибровки стеклянного электрода и при этом кислотная погрешность не повышает 10-5.Maqola aminosirka kislota yordamida ikkilamchi bufer eritmalar tayyorlashga bagʻishlangan. Buning uchun tarkibi aminosirka, fosfat va boratdan iborat bo‘lgan bufer eritmalar tayyorlangan. Bufer eritmalarning рН ini oʻzgarishiga temperaturaning tasiri (10-600С) oʻrganilgan. Olingan bufer eritmalar shisha elektrodni kalibrovkalashda ishlatilgan va kislotali xatolik 10-5 dan oshmadi
KEMPFEROL-3-O SOFOROZIDINING NEYROPROTEKTOR XUSUSIYATLARINI PARKINSON KASALLIGI HUJAYRA MODELIDA TADQIQ QILISH
We investigated the effects of kaempferol-3-O-sophoroside (PCS-1) on mitochondrial bioenergetic processes under normal conditions and in a cellular model of Parkinson’s disease. Treatment with PCS-1 led to an increase in mitochondrial membrane potential (ΨM) both under physiological conditions and in the Parkinson’s model. It was found that PCS-1 reduces the activity of respiratory chain complex I and also decreases the contribution of F₁F₀ ATP synthase to the maintenance of ΨM in the Parkinson’s disease model.В настоящей работе нами было исследовано влияние кемпферол-3-O-софорозида (PCS-1) на биоэнергетические процессы митохондрий в норме и в клеточной модели болезни Паркинсона. Обработка клеток PCS-1 приводила к увеличению митохондриального мембранного потенциала (ΨM) в норме и при болезни Паркинсона. Было обнаружено, что PCS-1 снижает активность комплекса I дыхательной цепи как в норме, так и при патологии, а также снижает участие F1FO ATФ синтазы в формировании ΨM в модели болезни Паркинсона.Mazkur tadqiqot ishida kempferol-3-O-soforozidning (PCS-1) normal fiziologik holatdagi va Parkinson kasalligi imitatsiya qilingan hujayralarda mitoxondriya bioenergetik jarayonlariga ta’siri o‘rganildi. Hujayralarga PCS-1 ta’sir ettirilganda har ikkala guruhdagi hujayralarning mitoxondrial membrana potensiali (ΨM) oshishi kuzatildi. PCS-1 mitoxondriya nafas zanjiri I kompleksi faolligini pasaytirishi, shuningdek, Parkinson kasalligi modelida ΨM shakllanishida F1FO ATF sintazaning hissasini kamaytirishi aniqlandi
XORAZM VILOYATIDA FERMER XO‘JALIKLARNING TASHKIL TOPISHI VA RIVOJLANISHI
This article reveals the beginning of new reforms in the agricultural sector in the Khorezm region during the years of independence, including the formation and development processes of farms.В данном государстве раскрывается начало новых реформ в аграрном секторе Хорезмской области в годы независимости, в том числе процессы становления и развития фермерских хозяйств.Mazkur maqolada mustaqillik yillarida Xorazm viloyatida agrar sohada yangi mazmunga ega boʻlgan islohotlar boshlanganligi, jumladan fermer xoʻjaliklarining tashkil topishi va rivojlanish jarayonlari ochib berilga