Publishing House of the National University of Uzbekistan
Not a member yet
5333 research outputs found
Sort by
OLIY TA’LIM MUASSASASIGA YANGI KIRGAN TALABALARDA O‘QITUVCHI BILAN SHAXSLARARO MUNOSABATLARNI SHAKLLANTIRISH PSIXOLOGIYASI
Full text linkThis article provides an in-depth analysis of the psychology of forming interpersonal relationships with teachers among first-yearhigher education students using an expanded IMRAD format. The study explores the role of trust, empathy, communicationopenness, and psychological safety during initial adaptation stages, supporting students’ mid-formation, academic success, andlong-term motivation. Empirical findings, contextualized for Uzbekistan’s higher education with cultural-economic factors,propose practical training programs and pedagogical strategies.Данная статья представляет углубленный анализ психологии формирования межличностных отношений спреподавателем у первокурсников высшего учебного заведения в расширенном формате IMRAD. Исследование изучаетроль доверия, эмпатии, открытости коммуникации и психологической безопасности на начальных этапах адаптации,обеспечивая среднее становление студентов, академический успех и долгосрочную мотивацию. На основе эмпирическихрезультатов, учитывающих культурно-экономический контекст высшего образования Узбекистана, предлагаютсяпрактические программы тренингов и педагогические стратегии.Ushbu maqola oliy ta’lim muassasasiga yangi kirgan talabalarda o‘qituvchi bilan shaxslararo munosabatlarni shakllantirishpsixologiyasini kengaytirilgan IMRAD formatida chuqur tahlil qiladi. Tadqiqot dastlabki adaptatsiya bosqichlarida ishonch,empatiya, muloqot ochiqligi va psixologik xavfsizlik muhitining rolini o‘rganadi, bu talabalarning o‘rta shakllanishi, akademikmuvaffaqiyati va uzoq muddatli motivatsiyasini ta’minlaydi. O‘zbekiston oliy ta’limi kontekstida madaniy-iqtisodiy omillarhisobga olingan holda empirik natijalar asosida amaliy trening dasturlari va pedagogik strategiyalar taklif etiladi
OT SON KATEGORIYASINI O‘RGATISHNING PSIXOLOGIK-PEDAGOGIK ASOSLARI
Full text linkThe article reveals the peculiarities of students' mastery of the number category in grades 5-11 based on age dynamics: from visual,concrete representations in primary school students to abstract-analytical and reflective activities in high school students.В статье раскрываются особенности усвоения категории числа учащимися 5–11 классов с опорой на возрастнуюдинамику: от наглядных, конкретных представлений у младших школьников — до абстрактно-аналитической ирефлексивной деятельности старшеклассников.Maqolada 5-11-sinf o‘quvchilarining son kategoriyasini o‘zlashtirish xususiyatlari yosh dinamikasiga tayanib ochib beriladi: kichikmaktab o‘quvchilarining aniq, konkret tasavvurlaridan tortib yuqori sinf o‘quvchilarining abstrakt-analitik va refleksivfaoliyatigach
TALABALARGA AVIATSIYAGA OID MATNLARNI INGLIZ TILIDA O‘QITISHDA UCHRAYDIGAN MUAMMOLAR
Full text linkThis article provides a scientific analysis of the linguistic, methodological, and psychological problems that arise in the process ofteaching students aviation-related texts in English. Aviation English is characterized as a professional type of discoursedistinguished by a high degree of terminological density, strict contextual dependence, and the requirement for communicativeprecision. In the process of text comprehension, terminological saturation, the abundance of abbreviations, complex syntacticconstructions, the lack of authentic materials, and differences in students’ language competence are identified as the main obstacles.In addition, linguodidactic recommendations for overcoming these problems are developed.В данной статье научно анализируются лингвистические, методические и психологические проблемы, возникающие впроцессе обучения студентов текстам авиационной тематики на английском языке. Авиационный английский языкхарактеризуется как профессиональный тип дискурса, отличающийся высокой степенью терминологизации, строгойконтекстуальной обусловленностью и требованием коммуникативной точности. В процессе усвоения текстов в качествеосновных трудностей выделяются терминологическая насыщенность, большое количество сокращений, сложныесинтаксические конструкции, недостаток аутентичных материалов, а также различия в уровне языковой компетенциистудентов. Кроме того, разрабатываются лингводидактические рекомендации по преодолению выявленных проблем.Mazkur maqolada talabalarga aviatsiyaga oid matnlarni ingliz tilida o‘qitish jarayonida uchraydigan lingvistik, metodik vapsixologik muammolar ilmiy jihatdan tahlil qilinadi. Aviatsiya ingliz tili yuqori darajada terminlashgan, kontekstga qat’iybog‘langan hamda kommunikativ aniqlikni talab qiluvchi professional diskurs turi sifatida tavsiflanadi. Matnlarni o‘zlashtirishjarayonida terminologik zichlik, qisqartmalar ko‘pligi, murakkab sintaktik konstruksiyalar, autentik materiallarning yetishmasligihamda talabalarning til kompetensiyasidagi tafovutlar asosiy to‘siqlar sifatida ko‘rsatib beriladi. Shuningdek, muammolarnibartaraf etish bo‘yicha lingvodidaktik tavsiyalar ishlab chiqiladi
AHOLI MOLIYAVIY SAVODXONLIGI VA MOLIYAVIY MADANIYATI O‘RTASIDAGI OSHIRISH IMKONIYATLARINI BAHOLASH
No full textUshbu maqolada O‘zbekistonda ijtimoiy-iqtisodiy jihatdan muhim, jamiyatni taraqqiyot tomon yetaklayotgan moliyaviy savodxonlik va aholining moliyaviy madaniyatini oshirish mavzusi yoritiladi. Aholining moliyaviy bilim va ko‘nikmalarini oshirishda bir qancha usullar ko‘rib chiqilgan va moliyaviy madaniyatni baholash uchun so‘rovnoma o‘tkazilgan. Moliyaviy boshqarishda xorijiy tajribalarni tahlil qilish va uni O‘zbekiston sharoitida qo‘llash uchun takliflar berilgan
SAMARALI FAOLIYAT IMKONIYATLARINI AMALGA OSHIRISHDA BOSHQARUV XODIMLARI QOBILIYATLARIDAN FOYDALANISH DARAJASI VA UNI OSHIRISH IMKONIYATLARI
No full textUshbu maqolada korxona samarali faoliyatini ta’minlashda boshqaruv xodimlari qobiliyatlarining tutgan o‘rni, ularni baholash mexanizmlari hamda kompetensiyalar darajasini oshirish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Zamonaviy boshqaruv konsepsiyalariga tayangan holda, korxonalarda inson resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirishga xizmat qiluvchi yondashuvlar ishlab chiqilgan
A FRAMEWORK FOR INTEGRATING FISCAL RISKS INTO THE ASSESSMENT OF REGIONAL FINANCIAL SECURITY
No full textFiscal risks increasingly shape regional financial security amid fiscal decentralisation and economic uncertainty. This study proposes a risk-integrated framework that incorporates budget imbalance, debt sustainability, revenue volatility, and contingent liabilities into a composite index. Using regional fiscal data from Uzbekistan, the results reveal an inverse relationship between fiscal risk exposure and financial security, demonstrating the analytical and policy value of a risk-oriented assessment approach
RIVOJLANGAN MAMLAKATLAR TAJRIBASI ASOSIDA SANOAT KLASTERLARINI SHAKLLANTIRISH MODELLARI: O‘ZBEKISTON UCHUN ISTIQBOLLAR
No full textUshbu maqolada rivojlangan mamlakatlar – jumladan AQSh, Germaniya, Yaponiya, Janubiy Koreya va Xitoy kabi davlatlar tajribasi asosida sanoat klasterlarini shakllantirish va boshqarish modellari tahlil qilinadi. Xususan, ularning sanoat siyosati, davlat-xususiy sheriklik mexanizmlari, innovatsion infratuzilma yaratishdagi yondashuvlari hamda hududiy ixtisoslashuv asosida klasterlarni qo‘llab-quvvatlash usullari o‘rganiladi
SANOAT VA SANOAT KORXONALARINING RAQAMLI TRANSFORMATSIYASI JARAYONLARINI TAHLIL QILISHGA USLUBIY YONDASHUV
No full textUshbu maqolada sanoat va sanoat korxonalarining raqamli transformatsiyasi jarayonlarini tahlil qilishga oid uslubiy yondashuv ishlab chiqish masalalari yoritilgan. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarorlari va farmonlari doirasida milliy biznesda xalqaro boshqaruv uslublarini raqamli transformatsiya kontekstida joriy etishning ahamiyati yoritildi. Raqamli texnologiyalarni joriy etish sanoat tarmoqlarining raqobatbardoshligini oshirish, ishlab chiqarish samaradorligini yaxshilash hamda boshqaruv tizimlarini optimallashtirishda muhim omil sifatida ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda raqamli transformatsiyaning nazariy asoslari, bosqichlari va amaliy yo‘nalishlari tahlil qilingan. Shuningdek, sanoat korxonalarida raqamlashtirish jarayonini baholash mezonlari hamda samaradorlik ko‘rsatkichlari aniqlanib, raqamli transformatsiyani tahlil qilish uchun kompleks uslubiy yondashuv taklif etilgan. Ushbu yondashuv korxonalarning raqamli rivojlanish darajasini baholash, ularning strategik boshqaruv qarorlarini qabul qilishda yordam beradi. Tadqiqot natijalari sanoat korxonalarida raqamli iqtisodiyot tamoyillarini joriy etish, innovatsion faoliyatni rivojlantirish va resurslardan samarali foydalanish imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qiladi
SANOAT KORXONALARIDA REKLAMA FAOLIYATI SAMARADORLIGINI ANIQLASHNING USLUBIY JIHATLARI
No full textUshbu maqolada sanoat korxonalarida reklama faoliyati samaradorligini baholashning nazariy va amaliy yondashuvlari tahlil qilinadi. Reklama strategiyasining korxona marketing natijalariga ta’siri, samaradorlik koʻrsatkichlarini aniqlash metodlari hamda iqtisodiy-analitik baholash usullari yoritiladi. Shuningdek, reklama investitsiyalarining qaytimi, brend taniqliligi va bozor ulushidagi oʻzgarishlarni baholash mezonlari taklif etiladi
INVESTITSILAR HISOBIGA ASOSLANGAN XOLATDA MOLIYAVIY HISOBOTNING XALQARO STANDARTLARI TASHKIL ETISH TARTIBI
No full textO‘zbekiston respublikasida moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari asosida tayyorlangan konsolidatsiyalashgan moliyaviy hisobot muvofiqlashtirish uchun investitsiyalar hisobini takomillashtirish tartibga solingan. Konsolidatsiyalashgan moliyaviy hisobotni moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari asosida yozishda bir qancha xalqaro standartlar qo‘llanilgan. Bu standartlar bir-birini to‘ldirishga va bular asosida investitsiyalar hisobini hisob siyosatini takomillashtirishga harakat qilingan