Publishing House of the National University of Uzbekistan
Not a member yet
    5333 research outputs found

    TRIS (4-XLOROFENIL) 2,2',2''-((5-((2-(4-XLOROFENOKSI)-2-OKSOETOKSI) KARBONIL) BENZOL-1,2,3-TRIIL) TRIS(OKSI)) TRIATSETAT SINTEZI

    Get PDF
    This article describes analytically and experimentally the possibility of 4-chlorophenylchloroacetate to form simple and complex esters with gallic acid. Emphasis is placed on the reaction conditions. The composition and structure of the synthesized substances were confirmed by IR, 1H NMR and 13C NMR spectroscopy.В статье представлено аналитическое и экспериментальное описание возможностей 4-хлорфенилхлорацетата образовывать простые и сложные эфиры с галловой кислотой. Особое внимание уделено условиям, при которых происходила реакция. Состав и структура синтезированных веществ подтверждены методами ИК-, ЯМР 1Н и ЯМР 13С спектроскопии.Mazkur maqolada 4-xlorfenilxloratsetatning gall kislota bilan oddiy va murakkab efirlar hosil qilish imkoniyatlari tahliliy va eksperimental bayon etildi. Unda reaksiyaning borish sharoitiga urgʻu berildi. Sintez qilingan moddalarning tarkibi va tuzilishi IQ, YaMR 1H va YaMR 13C -spektroskopiya usullari bilan tasdiqlangan

    UGLEROD SAQLOVCHI MURAKKAB TARKIBLI SULFIDLI MA’DANLARNI OKSIDLASHDA OKSIDLAB KUYDIRISHNI QO'LLASHNING AHAMIYATI

    Get PDF
    The article discusses the application of oxidative roasting for processing refractory carbonaceous sulfide ores. The impact of carbon on metal recovery reduction and its oxidation mechanisms are analyzed. The key technological parameters of the process, its effect on the efficiency of subsequent hydrometallurgical metal extraction, and measures to minimize environmental impact are presented.В статье рассматривается применение окислительного обжига для переработки упорных углеродсодержащих сульфидных руд. Обсуждены влияние углерода на снижение извлекаемости металлов, а также механизмы его окисления. Приведены основные технологические параметры процесса, его влияние на эффективность последующего гидрометаллургического извлечения металлов и меры по снижению негативного воздействия на окружающую среду.Maqolada qiyin qayta ishlanadigan uglerod saqlovchi sulfidli ma’danlarni qayta ishlash uchun oksidlab kuydirish usuli ko‘rib chiqilgan. Uglerodning metall ajratish samaradorligini pasaytirishga ta’siri va uning oksidlanish mexanizmlari tahlil qilingan. Jarayonning asosiy texnologik parametrlari, ularning keyingi gidrometallurgik metall ajratish samaradorligiga ta’siri va atrofmuhitga salbiy ta’sirni kamaytirish choralariga oid ma’lumotlar keltirilgan

    O‘ZBEK TILI BADIIY MATNLARI UCHUN IYERARXIK BOG‘LIQLIK DARAXTI KORPUSI

    Get PDF
    This paper examines the establishment of a syntactic hierarchical treebank derived from Uzbek literary works, with the objective of advancing this corpus. Thirty high-quality sentences were extracted from "Boljon," a short tale anthology by modern Uzbek author Shuhrat Matkarim, serving as corpus material. These sentences were manually annotated by two annotators using the INCEpTION platform, including lemmatization, morphological tagging, and syntactic dependency annotation. As a result, the first syntactic dependency tree corpus for Uzbek narrative style was created and syntactic features within the corpus were analyzed.В данной статье рассматривается вопрос создания и совершенствования корпуса синтаксических иерархических деревьев на основе узбекских литературных произведений. Был разработан корпус, состоящий из 30 высококачественных предложений, отобранных из сборника повестей современного узбекского писателя Шухрата Маткарима. Эти предложения были аннотированы двумя экспертами-специалистами с использованием платформы INCEpTION, включая лемматизацию, морфологическую разметку и определение синтаксических связей. В результате впервые был создан корпус синтаксических иерархических деревьев для узбекского повествовательного стиля и проанализированы его синтаксические особенностиUshbu maqolada o‘zbek adabiy asarlaridan olingan sintaktik iyerarxik daraxt korpusini yaratish va uni takomillashtirish masalasi o‘rganiladi. Zamonaviy o‘zbek yozuvchisi Shuhrat Matkarimning qissalar to‘plamidan saralab olingan 30 ta yuqori sifatli jumlalardan tashkil topgan korpus ishlab chiqildi. Bu jumlalar INCEpTION platformasidan foydalanib, ikki ekspert mutaxassis tomonidan annotatsiyalangan bo‘lib, lemmatizatsiya, morfologik teglash va sintaktik bog‘liqliklarni aniqlashlarni o‘z ichiga oladi. Natijada, o‘zbek hikoya uslubi uchun ilk bor sintaktik iyerarxik daraxti korpusi yaratildi va undagi sintaktik xususiyatlar tahlil qilindi

    DIMINUTIVLIK KATEGORIYASINING PRAGMATIK XUSUSIYATLARI

    Get PDF
    This article provides some considerations on diminutives and their pragmatic properties. Pragmalinguistics is inextricably linked with cognitive linguistics, which places the human image at the center of linguistic research. The focus of both of them is on the communicative situations in which a person participates. In these situations, a person is embodied as a subject of living speech, as an object of inner speech, or as a character in a literary text. On the other hand, the use of diminutives certainly creates a pragmatic situation.В этой статье даны некоторые соображения относительно диминутивов и их прагматических свойств. Прагмалингвистика неразрывно связана с когнитивной лингвистикой, которая ставит образ человека в центр лингвистических исследований. В центре внимания обоих из них-коммуникативные ситуации, в которых участвует человек. В этих ситуациях человек воплощается как субъект живой речи, как объект внутренней речи или как персонаж художественного текста. С другой стороны, использование диминутивов, безусловно, создает прагматичную ситуацию.Mazkur maqolada diminutivlar va ularning pragmatik xususiyatlari to‘g‘risida ayrim mulohazalar berilgan. Pragmalingvistika kognitiv tilshunoslik bilan uzviy bog‘liq bo‘lib, u lisoniy tadqiqotlar markaziga inson obrazini qo‘yadi. Ularning har ikalasining diqqat markazida inson ishtirok etuvchi kommunikativ vaziyatlar turadi. Bu vaziyatlarda inson jonli nutq subyekti sifatida, ichki nutq obyekti tariqasida yoki badiiy matn personaji bo‘lib gavdalanadi. Diminutivlarni qo‘llash esa, albatta, pragmatik vaziyatni keltirib chiqaradi

    ANTIK SIYOSIY TAFAKKURIDA TINCHLIK VA XAVFSIZLIKNI TA’MINLASH MASALALARI

    Get PDF
    This article explores various aspects of stability, security, war, and peace as presented in the political teachings of the ancient period. It examines the concepts of war and peace, just and unjust wars, as well as the ideas of ensuring peace, maintaining stability, and guaranteeing security as reflected in the works of Eastern and Western philosophers such as Confucius, Laozi, Mozi, Democritus, and Protagoras. Furthermore, the article analyzes the influence of ancient political concepts on the formation of modern political thought.В данной статье исследуются различные вопросы стабильности, безопасности, войны и мира, выдвинутые в политических учениях античного периода. Рассматриваются концепции войны и мира, справедливых и несправедливых войн, а также идеи обеспечения мира, сохранения стабильности и безопасности у философов Древнего Востока и Запада, таких как Конфуций, Лао-цзы, Мо-цзы, Демокрит и Протагор. Также в статье освещается влияние политических концепций античного времени на формирование современных политических взглядовMazkur maqolada antik davr siyosiy ta’limotida ilgari surilgan xilma-xil barqarorlik va xavfsizlik, urush va tinchlik masalalari tadqiq etiladi. Qadimgi Sharq va G‘arb faylasuflari Konfutsiy, Lao Szi, Mo-szi, Demokrit va Protagorlarning urush va tinchlik, adolatli va adolatsiz urush konsepsiyalari, shuningdek, tinchlikni ta’minlash, barqarorlik va xavsizlikni saqlash g‘oyalari o‘rganiladi. Shuningdek, maqolada antik davr siyosiy konsepsiyalarining bugungi zamonaviy siyosiy qarashlarning shakllanishiga ta’sir ko‘rsatganligi yoritib berilgan

    TA’LIM SIFATINI OSHIRISHDA DARS TASHKILOTI VA METODIK YONDASHUVLAR

    No full text
    This article covers the theoretical and practical aspects of organizing lessons in the modern educational process. It also discusses types of lessons and their characteristics, modern requirements for lessons, and factors that contribute to effective teaching.В данной статье рассматриваются теоретические и практические аспекты организации уроков в современном образовательном процессе. Также освещаются виды уроков и их особенности, современные требования к урокам и факторы, способствующие эффективности обучения.Ushbu maqolada zamonaviy ta’lim jarayonida darslarni tashkil etishning nazariy va amaliy jihatlarini qamrab oladi. Shuningdek dars turlari va ularning xususiyatlari, darslarga qo‘yiladigan zamonaviy talablar, o‘qitishda samaradorlik omillari haqida so‘z boradi

    INTЕLLЕKTUАL INSОN KАPITАLI: TАʼLIM VА ILM-FАN UYGʻUNLIGI

    No full text
    This аrticlе аnаlyzеs thе еssеncе оf intеllеctuаl humаn cаpitаl, its chаrаctеristics, stаgеs оf fоrmаtiоn, еlеmеnts, thе intеrrеlаtiоn bеtwееn еducаtiоn аnd sciеncе, аs wеll аs thеir significаncе in thе dеvеlоpmеnt оf sоciеty.В данной статье проанализированы сущность интеллектуального человеческого капитала, его особенности, этапы формирования, элементы, взаимосвязь образования и науки, а также их значение в развитии общества.Ushbu mаqоlаdа intеllеktul insоn kаpitаlining mоhiyаti, uning оʻzigа xоs xususiyаtlаri, shаkllаnish bоsqichlаri, еlеmеntlаri, tаʼlim vа ilm-fаnning оʻzаrо bоgʻliqligi, hаmdа ulаrning jаmiyаt tаrаqqiyоtidаgi аhаmiyаti tаhlil qilingаn

    TALABALARNING FOYDALANUVCHI MODULLARINI ISHLAB CHIQISHGA OID KOMPETENTLIGINI RIVOJLANTIRISH PEDAGOGIK MUAMMO SIFATIDA

    No full text
    This article analyzes the pedagogical aspects of the formation and development of competency of the development of user modules of students. Innovative approaches, educational technologies and methods are also considered to increase this competence.В данной статье анализируются педагогические аспекты формирования и развития компетентности студентов в разработке пользовательских модулей. Также будут рассмотрены инновационные подходы, образовательные технологии и методы повышения этой компетенции.Mazkur maqolada talabalarning foydalanuvchi modullarini ishlab chiqish kompetentligini shakllantirish va rivojlantirishning pedagogik jihatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, ushbu kompetentlikni oshirish uchun innovatsion yondashuvlar, ta’lim texnologiyalari va metodlar ko‘rib chiqiladi

    ZAMONAVIY AXBOROT MUHITIDA YOSHLARNING MEDIASAVODXONLIK DARAJASINI OSHIRISH MUAMMOLARI VA YECHIMLARI

    No full text
    This article analyzes the impact of the modern information environment on the minds of young people, the content of the concept of media literacy and its social significance. The reasons for the low level of media literacy among young people are identified, and practical suggestions and recommendations are given to eliminate them. In particular, the main attention is paid to such areas as the development of media literacy in the education system, the formation of critical thinking skills, and the promotion of a conscious approach to information in social networks. The article also presents effective methods and approaches to increasing media literacy through an analysis of international experience.В данной статье анализируется влияние современной информационной среды на сознание молодежи, содержание понятия медиаграмотности и его социальная значимость. Выявляются причины низкого уровня медиаграмотности среди молодежи, даются практические предложения и рекомендации по их устранению. В частности, основное внимание уделяется таким направлениям, как развитие медиаграмотности в системе образования, формирование навыков критического мышления, пропаганда осознанного подхода к информации в социальных сетях. В статье также представлены эффективные методы и подходы к повышению медиаграмотности посредством анализа международного опыта.Ushbu maqolada zamonaviy axborot muhitining yoshlar ongiga ta’siri, mediasavodxonlik tushunchasining mazmuni va uning ijtimoiy ahamiyati tahlil etilgan. Yoshlar orasida mediasavodxonlik darajasining pastligi sabablari aniqlanib, ularni bartaraf etish bo‘yicha amaliy taklif va tavsiyalar berilgan. Xususan, ta’lim tizimida mediasavodxonlikni rivojlantirish, tanqidiy fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirish va ijtimoiy tarmoqlarda axborotga ongli yondashuvni targ‘ib etish kabi yo‘nalishlar asosiy e’tiborga olingan. Maqolada xalqaro tajriba tahlili orqali mediasavodxonlikni oshirishga oid samarali metodlar va yondashuvlar ham keltirilgan

    SHARQ MUTAFFAKKIRLARINING ILMIY MEROSIDA SEVGI HAMDA OILAVIY MUNOSABATLAR TAHLILI

    Get PDF
    This article analyzes love and family relationships from a psychological perspective in the scientific heritage of Eastern thinkers. The works of scholars reveal the psychological essence of human feelings, especially love, loyalty, trust, and mutual respect between spouses. The article covers the principles of family psychology, the impact of love on personal development, and aspects related to the quality of relationships.В статье анализируются любовные и семейные отношения с психологической точки зрения в научном наследии восточных мыслителей. Труды ученых раскрывают психологическую сущность человеческих эмоций, особенно любви, верности, доверия и взаимного уважения между супругами. В статье рассматриваются принципы семейной психологии, влияние любви на развитие личности, а также аспекты, связанные с качеством отношений.Mazkur maqolada sharq mutafakkirlarining ilmiy merosida sevgi va oilaviy munosabatlar psixologik nuqtai nazardan tahlil etilgan. Allomalarning asarlarida insoniy tuyg‘ular, ayniqsa, er-xotin o‘rtasidagi sevgi, sadoqat, ishonch va o‘zaro hurmatning psixologik mohiyati ochib berilgan. Maqolada oila psixologiyasining tamoyillari, sevgi tuyg‘usining shaxs rivojiga ta’siri hamda o‘zaro munosabatlar sifati bilan bog‘liq jihatlar yoritilgan

    2,721

    full texts

    5,333

    metadata records
    Updated in last 30 days.
    Publishing House of the National University of Uzbekistan
    Access Repository Dashboard
    Do you manage Open Research Online? Become a CORE Member to access insider analytics, issue reports and manage access to outputs from your repository in the CORE Repository Dashboard! 👇