Publishing House of the National University of Uzbekistan
Not a member yet
5333 research outputs found
Sort by
O‘ZBEK TILIDAGI CHEGARA KELISHIGIGA DOIR
The category of Case appears specific form in every language. According to linguistic theories language of Turkiy possess own system. The specific characters of –gacha are learned and explored in this article.В Узбекском языке литературное словообразование немного отличается от речевого словообразования. При общении в словосочетаниях глаголы обычно не заметны, в отличии от других иностранных приватизированных слов и фраз.Kelishik kategoriyasi – har bir tilda alohida grammatik shaklda va mazmunda namoyon bo‘ladi. Turkiy tillarda ham o‘ziga xos tizimga egadir. Kelishik kategoriyasi turkumni emas, balki sintaktik vazifani belgilovchi shakl hisoblanadi. Ushbu maqolada –gacha qo‘shimchasining kelishik sifatidagi xususiyatlari o‘rganib chiqilga
KORPUS LINGVISTIK TA’MINOTINING NAZARIY ASOSLARI
This article discusses in detail the emergence of a new direction called computer linguistics as a result of the interaction of computer technologies with linguistics, the emergence of the science of computer linguistics, which is considered a separate branch of linguistics, and the theoretical foundations of corpus linguistics, based on the opinions of foreign and Uzbek scientistsВ данной статье подробно рассматривается возникновение нового направления под названием компьютерная лингвистика в результате взаимодействия компьютерных технологий и лингвистики, возникновение дисциплины компьютерная лингвистика как отдельной области языкознания, а также теоретические основы корпусной лингвистики, основанные на мнениях зарубежных и узбекских ученых.Ushbu maqolada kompyuter texnologiyalari bilan tilshunoslikning o‘zaro bog‘liqligi natijasida kompyuter lingvistikasi degan yangi yo‘nalishning vujudga kelishi sohada juda katta ko‘tarilish bo‘lgani, tilshunoslikning alohida sohasi hisoblangan kompyuter lingvistikasi fanining paydo bo‘lishi, korpus lingvistik ta’minotining nazariy asoslari haqida xorij va o‘zbekistonlik olimlarning fikrlariga tayangan holda atroflicha fikr yuritilga
PECULARITIES OF UTILIZING VIDEO IN ENGLISH LESSONS
Maqolada muloqot jarayonida integratsiyalashgan ko‘nikmalar - nutq, o‘qish, yozish, tinglash qobiliyatlarini o‘rganishga yondashadi.Talabalarning tilni o‘rganishga bo‘lgan qiziqishini oshirishda eng ko‘p turtki beruvchi omillardan biri bu o‘rganilayotgan tilmamlakatlari madaniyati va muloqot jarayonida nutq, tinglash, yozish va o‘qishning integratsiyalashgan ko‘nikmalarini faol ravishdarivojlantirishi keng tushuntiriladi. Shu sababli, ta'limda xorijiy tillarning integratsiyalashgan ko‘nikmalarini rivojlantirish uchun videomateriallar bilan ishlashning maqbul usullarini aniqlash hali ham kam o‘rganilgan va maqolada ushbu masalalar keng ko‘rib chiqilgan.Maqola tadqiqotchilar, talabalar va tilshunoslik bilan shug'ullanadigan o‘qituvchilar uchun foydali bo‘lishi mumkinВ статье подходы к изучению интегрированных навыков в процессе общения - навыков говорения, чтения, письма иаудирования. Широко объясняется, что одним из наиболее мотивирующих факторов повышения интереса учащихся кизучению языка является культура стран, где язык изучается, и активное развитие комплексных навыков говорения,аудирования, письма и чтения в процессе обучения. коммуникация. Поэтому выявление оптимальных методов работы свидеоматериалами для развития интегрированных навыков владения иностранными языками в образовании пока мало изучено,и эти вопросы широко рассматриваются в статье. Статья может быть полезна исследователям, студентам и преподавателям,занимающимся лингвистикой.The article approaches the study of integrated skills in the process of communication - speaking, reading, writing, and listening skills. Itis widely explained that one of the most motivating factors in increasing students' interest in learning a language is the culture of thecountries where the language is studied and the active development of integrated skills of speaking, listening, writing and reading in theprocess of communication. Therefore, the identification of optimal methods of working with video materials for the development ofintegrated skills of foreign languages in education is still poorly studied, and these issues are widely considered in the article. The articlemay be useful for researchers, students and teachers involved in linguistic
PRIORITУ PRINCIPLES АND IMPORTАNT FАCTORS OF FORMING WOMEN'S SOCIАL АCTIVITУ
Ushbu mаqolаdа bugun mаmlаkаtimizdа jаmiуаtning mаdаniу dаrаjаsi vа mа’nаviу bаrkаmolligini tаvsiflауdigаn ауollаrgа bo‘lgаn e’tibor vа munosаbаt hаmdа jаmiуаtimizdаауollаrning ijtimoiу vа siуosiу jаbhаlаrdауetаkchi o‘rinlаrni egаllаshlаrigа qаrаtilgаn tizimli islohotlаr, tаmoуillаri vа omillаri keng уoritilgаn. Shuningdek, xotin-qizlаr ijtimoiy fаolligini shаkllаntirishning ustuvor tаmoyillаri vа muhim omillаri yuzasidan ma’lumotlar bayon etilgan.В данной статье рассматриваются внимание и отношение к женщинам, что характеризует культурный уровень и духовную зрелость общества в нашей стране сегодня, а также системные реформы, принципы и факторы, направленные на занятие женщинами лидирующих позиций в социально-политических аспектах нашего общества, широко освещены. Также представлена информация о приоритетных принципах и важных факторах формирования социальной активности женщин.This аrticle broаdlу covers the аttention аnd аttitude towаrds women, which chаrаcterize the culturаl level аnd spirituаl perfection of societу in our countrу todау, аs well аs the sуstemic reforms, principles аnd fаctors аimed аt ensuring thаt women occupу leаding positions in sociаl аnd politicаl spheres in our societу. Information is also provided on the priority trends and important factors shaping women's social activity
THE PLACE OF TURAN CULTURE IN WORLD CULTURE
Maqolada Turon madaniyatining jahon madaniyati kontekstidagi oʻrni koʻrib chiqiladi. Turon madaniy anʼanalarining tarixi, taʼsiri va zamonaviy koʻrinishlariga, boshqa madaniy tizimlar bilan oʻzaro aloqasiga alohida eʼtibor qaratilgan. Globallashuv sharoitida Turon madaniy merosini asrab-avaylash va oʻrganish muhimligi taʼkidlanadi.В статье исследуется роль туранской культуры в контексте мировой культуры. Особое внимание уделяется истории, влиянию и современным проявлениям туранской культурной традиции, а также ее взаимодействию с другими культурными системами. Подчеркивается значимость сохранения и изучения туранского культурного наследия в условиях глобализации.The article explores the role of Turanian culture in the context of world culture. Special attention is paid to the history, influence and modern manifestations of the Turanian cultural tradition, as well as its interaction with other cultural systems. The significance of preservation and study of Turanian cultural heritage in the conditions of globalization is emphasized
THE IMPACT OF GRAMMATICAL COMPRESSION ON THE PSYCHOLOGY OF READERS IN UZBEK AND ENGLISH HEADLINES A LINGUISTIC AND PRAGMATIC APPROACH
Ushbu maqola o‘zbek va ingliz sarlavhalarida grammatik kompressiyaning o‘quvchi psixologiyasiga ta’sirini lingvistik va pragmatik yondashuvlar asosida tahlil qiladi. Tadqiqotda grammatik kompressiyaning madaniyatlararo farqlari va uning axborotni qabul qilishdagi samaradorligi o‘rganiladi. Ingliz tilidagi sarlavhalarda kompressiya axborotni tez va aniq yetkazishning samarali vositasi sifatida xizmat qilsa, o‘zbek tilidagi sarlavhalarda bu yondashuv o‘quvchilarga qiyinchiliklar tug‘dirishi mumkin. Tadqiqot natijalari grammatik kompressiyaning psixologik ta’sirini tushunishda, madaniy kontekstni hisobga olish zarurligini ko‘rsatadi. Ushbu maqola teskari aloqa mexanizmlarini optimallashtirishda, shuningdek, til va madaniyatga moslashtirilgan boshqaruv strategiyalarini ishlab chiqishda muhim ahamiyatga ega.В данной статье анализируется влияние грамматической компрессии на психологию читателей в узбекских и английских заголовках с помощью лингвистического и прагматического подходов. Исследование изучает межкультурные различия в грамматической компрессии и её эффективность в восприятии информации. В английских заголовках компрессия служит эффективным инструментом для быстрой и ясной передачи информации, в то время как в узбекских заголовках этот подход может создать трудности для читателей. Результаты исследования подчеркивают важность учета культурного контекста при понимании психологического воздействия грамматической компрессии. Эта статья имеет важное значение для оптимизации механизмов обратной связи и разработки управленческих стратегий, адаптированных к языку и культуре.This article analyzes the impact of grammatical compression on the psychology of readers in Uzbek and English headlines through linguistic and pragmatic approaches. The study explores the cross-cultural differences in grammatical compression and its effectiveness in information reception. In English headlines, compression serves as an effective tool for conveying information quickly and clearly, while in Uzbek headlines, this approach may pose difficulties for readers. The results of the research highlight the importance of considering cultural context when understanding the psychological impact of grammatical compression. This article is significant for optimizing feedback mechanisms and developing management strategies tailored to language and culture
THE UNIQUE ISOMORPH AND ALLOMORPH CHARACTERISTICS OF PROVERBS RELATED TO MONEY IN ENGLISH AND UZBEK LANGUAGES
Ushbu maqola turli ingliz va o‘zbek tillarida pul birligiga oid maqollarning xalq madaniyati, qadriyatlari va psixologiyasi bilan bog‘liq jihatlari hamda ularning o‘zaro isomorf va allomorf xususiyatlari bilan bog‘liq masalalarga bag‘ishlanadi. Ushbu tillardagi pul birliklariga oid maqollarni aksiologik tadqiq qilish – bu ikki tildagi madaniyat va milliy qadriyatlarni iqtisodiy jihatlar bilan bog‘liq tarzda tahlil qilish imkoniyatini beradi. Muallif har ikkala tilda misollarni tahlil qilib, ularning mazmunini ochib berdi.Данная статья посвящена аспектам, связанным с национальной культурой, значением и психологией пословиц, связанных с валютой, в различных английском и узбекском языках, а также вопросам, связанным с их изоморфными и алломорфными характеристиками. Аксиологическое исследование пословиц, связанных с денежными единицами в этих языках, дает возможность проанализировать культуру и национальные ценности этих двух языков применительно к экономическим аспектам. Автор проанализировал примеры на обоих языках и раскрыл их смысл.This article is devoted to issues related to the folk culture, values and psychology of proverbs related to currency in various English and Uzbek languages, as well as their isomorphic and allomorphic characteristics. Axiological study of proverbs related to monetary units in these languages provides an opportunity to analyze the culture and national values of these two languages in relation to economic aspects. The author analyzed the examples in both languages and revealed their meanings
AKT YO‘NALISHI TALABALARIGA INGLIZ TILIDAGI AKT SOHASIGA OID KOLLOKATSIYALARNI O‘RGATISHDA TIL KORPUSINING DIDAKTIK XUSUSIYATLARI VA METODOLOGIK FUNKSIYALARI
This paper investigates the use of Corpus Linguistics in teaching English collocations, specifically within the context of Information andCommunication Technology (ICT). It focuses on how concordance tools, a core component of Corpus Linguistics, can be employed toidentify, analyze, and teach collocations relevant to ICT students. By examining the benefits of corpus-based methods, particularly interms of authenticity, frequency, and context, this paper explores how these tools enhance ICT students’ understanding of specializedvocabulary and improve both fluency and accuracy in professional communication.Настоящая работа исследует использование корпусной лингвистики в обучении английским коллокациям, особенно вконтексте информационных и коммуникационных технологий (ИКТ). В центре внимания находится использованиеинструментов конкорданса, являющихся основным компонентом корпусной лингвистики, для выявления, анализа ипреподавания коллокаций, релевантных для студентов ИКТ. Рассматривая преимущества методов, основанных на корпусах,особенно в аспектах аутентичности, частотности и контекста, работа изучает, как эти инструменты помогают студентам ИКТлучше понять специализированную лексику и улучшить как беглость, так и точность в профессиональной коммуникацииUshbu maqola ingliz tilidagi kollokatsiyalarni o‘qitishda til korpusidan foydalanilishini, ayniqsa Axborot va KommunikatsiyaTexnologiyalari (AKT) kontekstida o‘rganadi. Maqola til korpusi asosiy komponentlaridan biri bo‘lgan konkordans vositasining AKTyo‘nalishi talabalariga kollokatsiyalarni aniqlash, tahlil qilish va o‘rgatishda qanday qo‘llanilishini ko‘rib chiqadi. Til korpusi asosidachet tillarni o‘rgatish metodlarining afzalliklari, xususan, ularning autentikligi, chastotasi va konteksti nuqtai nazaridan, ushbu vositalarAKT yo‘nalishi talabalarining kollokatsiyalarni tushunishi, samarali va professional muloqotda, ya’ni o‘qish va yozish ko‘nikmalaridamuvaffaqiyatli foydalanishni rivojlantirishga yordam beradi
FOREIGN POLICY OF THE STATE OF THE KHOREZMSHAHS-ANUSHTEGINIDS IN THE FIRST YEARS OF THE REIGN OF ALA AD-DIN ATSIZ
Ushbu maqolada Anushtagin – Xorazmshohlar davlatining Alouddin Otsiz hukmronligi dastlabki yillarida olib borgan tashqi siyosatining ustuvor jihatlari, uning saljo‘qiylar sultoni Sanjar bilan, Abbosiylar xalifasi Mustarshid bilan elchilik munosabatlari manbalar va tadqiqotchilar asarlari asosida asosida yoritib berilgan. Shuningdek, maqolada Anushtagin – Xorazmshohlar davlatining tashkil topishidagi siyosiy jarayonlar masalariga ham ham to‘xtalib o‘tilgan.В данной статье, на основе источников и произведений исследователей, освещаются приоритетные направления внешней политики правителя государства Хорезмшахов-Ануштегинидов Ала ад-Дин Атсыза в первые годы правления, его посольские отношения с султаном сельджукидов Санджаром и с халифом аббасидов Мустаршидом. Также, автор статьи освещает события, связанные с политическими процессами в период образования государства Хорезмшахов-Ануштегинидов.This article, based on sources and works of researchers, highlights the priority directions of the foreign policy of the ruler of the state of Khorezmshahs-Anushteginids Ala ad-Din Atsiz in the first years of his reign, his ambassadorial relations with the Sultan of the Seljuks Sanjar and the Caliph of the Abbasids Mustarshid. Also, the author of the article highlights the events related to the political processes during the formation of the state of Khorezmshahs-Anushteginids
1940-1960-YILLARDA O‘ZBEKISTONDA UY-JOY QURILISHINING MOLIYAVIY JIHATLARI
The acute housing crisis of the 1920s and 1930s intensified after World War II. The program for mass construction of panel-type residential buildings, launched in the late 1950s, was designed to resolve it. At the same time, there was a transition to modernism, that is, a transition from traditional to new methods in architecture and construction of that time. The article analyzes the financial aspects of housing construction in Uzbekistan in the 1940s and 1960s.Острый жилищный кризис 1920-1930-х годов усилился после Второй мировой войны. Разрешить его была призвана программа по массовому строительству жилых домов панельного типа, развёрнутая с конца 1950-х годов. Тогда же произошёл переход к модернизму, то есть переход от традиционных к новым методам в архитектуре и строительстве того времени. В статье анализируются финансовые аспекты жилищного строительства в Узбекистане в 1940-1960-е годы1920-1930-yillardagi uy-joy inqirozi Ikkinchi jahon urushidan keyin kuchaydi. 1950-yillarning oxirida boshlangan panel tipidagi turarjoy binolarini ommaviy qurish dasturi buni hal qilish uchun ishlab chiqilgan. Shu bilan birga, modernizmga o‘tish, ya’ni o‘sha davr me’morchiligi va qurilishida an’anaviy usullardan yangi usullarga o‘tish sodir bo‘ldi. Maqolada 1940-1960-yillarda O‘zbekistonda uyjoy qurilishining moliyaviy jihatlari tahlil qilingan