Publishing House of the National University of Uzbekistan
Not a member yet
5333 research outputs found
Sort by
«THE SHINING» ASARINING MAGIK REALIZM DOIRASIDA TAHLILI
Stephen King's «The Shining» is a prime example of magical realism, where the ordinary world and the mystical realm merge seamlessly. The Overlook Hotel embodies evil, and its sinister influence intertwines with human inner conflicts, familial relationships, and psychological shifts. Through the lens of magical realism, the novel portrays the natural blending of everyday life with mystical elements, the blurring of lines between dreams and reality, the clash between good and evil, and the presence of unseen entities. It explores human fears, their connection to supernatural forces, and the resulting psychological transformation.Роман Стивена Кинга «The Shining» является ярким примером магического реализма, в котором реальная жизнь и мистический мир органично сливаются. В произведении гостиница «Оверлук» становится символом зла, а человеческие внутренние конфликты, семейные отношения и психологические изменения тесно связаны с этим злом. Через магический реализм роман показывает, как обычная жизнь переплетается с мистическими элементами, размываются границы между сном и реальностью, добро и зло вступают в борьбу, а также присутствуют невидимые сущности. Это произведение исследует внутренние страхи человека, их связь с потусторонними силами и психологические изменения.Stephen Kingning «The Shining» asari magik realizmning yorqin namunasi bo‘lib, unda oddiy hayot va mistik dunyo uyg‘unlashadi. Asarda Overluk mehmonxonasidagi yovuz kuchlar insonning ichki ziddiyatlari, oilaviy munosabatlari va ruhiy o‘zgarishlari bilan bog‘liq holda tasvirlanadi. Magik realizm uslubi orqali asarda oddiy hayotga mistik aralashuv, tush va reallik o‘rtasidagi chegaralarning xiralashuvi, ezgu va yovuz kuchlar o‘rtasidagi kurash hamda oddiy ko‘z bilan ko‘rinmaydigan narsalarning mavjudligi yoritiladi. Ushbu asar insonning ichki qo‘rquvlarini, ularning g‘ayritabiiy kuchlar bilan aloqasini va ruhiy o‘zgarishlarini ko‘rsatadi
SHАRQ TАFАKKURIDА GENDER TENGLIGINING FALSAFIY TAHLILI
The article discusses the philosophical analysis of gender equality in Eastern thought and its importance in society. In eastern philosophical traditions, issues of gender relations, the social roles of women and men, their equality or inequality have been interpreted on the basis of various perspectives. This article covers the fact that the East has its own interpretations and approaches in various cultural, religious and philosophical traditions, as it were, summarizing the philosophical analysis of gender equality in Eastern philosophy, shows its importance in the modern world and considers its basic principles.В статье рассматривается философский анализ гендерного равенства в восточной мысли и его значение в обществе. В восточных философских традициях вопросы гендерных отношений, социальных ролей женщин и мужчин, их равенства или неравенства трактовались с разных точек зрения. В статье подчеркивается тот факт, что различные культурные, религиозные и философские традиции Востока имеют свои собственные интерпретации и подходы, а также обобщается философский анализ гендерного равенства в восточной философии, показывается его значение в современном мире и рассматриваются его основные принципы.Maqolada sharq tafakkurida gender tenglikning falsafiy tahlili va uning jamiyatdagi ahamiyati muhokama qilinadi. Sharq falsafiy anʼanalarida gender munosabatlari, ayollar va erkaklarning ijtimoiy rollari, ularning tengligi yoki tengsizligi masalalari turli nuqtai nazarlar asosida talqin qilingan. Ushbu maqolada Sharqning turli madaniy, diniy va falsafiy anʼanalarida oʻziga xos talqin va yondashuvlarga ega ekanligi yoritilgan, shunngdek, sharq falsafasida gender tengligining falsafiy tahlilini umumlashtirib, uning zamonaviy dunyodagi ahamiyatini koʻrsatadi va asosiy tamoyillari koʻrib chiqiladi
IQTISODIYOT YO‘NALISHI TALABALARIGA CHET TILI SIFATIDA INGLIZ TILINI O‘QITISHDA O‘QISH VA YOZISH KO‘NIKMALARINI BAHOLASH MEZONLARI: O‘ZBEKISTON VA XALQARO STANDARTLARNING QIYOSIY TAHLILI
This paper investigates the assessment of English reading and writing skills among economics students in Uzbekistan in comparison with global standards. It examines key evaluation tools, pedagogical approaches, and assessment methods in both contexts. The findings reveal significant differences in evaluation techniques and their influence on students' academic and professional development. The study underscores the necessity for a more standardized evaluation approach to enhance students’ language proficiency in an increasingly competitive global landscapeВ данной статье рассматривается оценка навыков чтения и письма на английском языке среди студентов-экономистов в Узбекистане в сравнении с мировыми стандартами. Анализируются ключевые инструменты оценки, педагогические подходы и методы тестирования в обоих контекстах. Результаты исследования выявляют значительные различия в методах оценки и их влияние на академическое и профессиональное развитие студентов. Исследование подчеркивает необходимость стандартизированного подхода к оценке для повышения языковой компетентности студентов в условиях растущей глобальной конкуренцииUshbu maqolada O‘zbekistonning iqtisodiyot yo‘nalishi talabalari orasida ingliz tilida o‘qish va yozish ko‘nikmalarini baholash jarayoni xalqaro standartlar bilan taqqoslab tahlil qilinadi. Tadqiqotda asosiy baholash vositalari, pedagogik yondashuvlar hamda baholash usullari har ikki kontekstda ko‘rib chiqiladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, baholash texnikalari orasida sezilarli farqlar mavjud bo‘lib, ular talabalarning akademik va professional rivojlanishiga ta’sir ko‘rsatadi. Tadqiqot natijalari shuni tasdiqlaydiki, talabalar til kompetensiyasini oshirish uchun baholash jarayonini yanada standartlashtirish zarurati ortib bormoqd
CHET TILLARINI O‘QITISHDA MADANIY TUSHUNCHALARNI YETKAZISH USULLARI
This article examines the methods of conveying cultural concepts in the teaching of foreign languages, focusing on their effectiveness and significance. The study emphasizes the interrelationship between language and culture, the development of intercultural competence, and contemporary pedagogical approaches. The article analyzes the integration of cultural context into language education, demonstrating how proper representation of cultural aspects contributes to the enhancement of learners’ linguistic and communicative skills.В данной статье рассматриваются методы передачи культурных представлений в процессе обучения иностранным языкам, их эффективность и значение. Исследование уделяет особое внимание взаимосвязи между языком и культурой, развитию межкультурной компетенции и современным педагогическим подходам. Статья анализирует интеграцию культурного контекста в языковое обучение, демонстрируя, как правильное представление культурные аспекты, способствующие расширению лингвистических и коммуникативных навыков учащихся.Ushbu maqolada chet tillarini o‘qitish jarayonida madaniy tushunchalarni yetkazish usullarining samaradorligi va ahamiyati tahlil qilinadi. Maqolada madaniyat va til o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlik, interkultural kompetensiya va ta’lim metodikasining rivoji asosiy mavzular sifatida ko‘rib chiqiladi. Maqola zamonaviy pedagogik paradigmalarga asoslangan holda, til o‘rganishda madaniyatning integratsiyasi, o‘quvchilarning lingvistik va madaniy bilimlarini kengaytirishi hamda o‘qitish jarayonidagi innovatsion yondashuvlarni yoritadi
XAR XIL ME’YORDAGI AZOTLI O‘G‘ITLARNING TUPROQ TARKIBIDAGI NITRATLI AZOT VA INGICHKA TOLALI PAXTA HOSILIGA TA’SIRI
The hot climate, barren meadow soil of the Surkhandarya region is the most suitable territory for growing fine-fiber cotton, and with an increase in the rate of mineral fertilizers, including nitrogen, it is noted that the amount of nitrate nitrogen in the soil increases accordingly.Жаркий климат, бесплодная луговая почва Сурхандарьинской области является наиболее подходящей территорией для выращивания тонковолокнистого хлопчатника, причем с увеличением нормы минеральных удобрений, в том числе азотных, отмечено, что соответственно увеличивается количество нитратного азота в почве.Surxondaryo viloyatining issiq iqlimli, taqirli o‘tloqi tuprog‘i ingichka tolali paxta uchun eng maqul hudud bo‘lib, mineral o‘g‘itlar jumladan, azotli o‘g‘itlar meyorining ortib borishi bilan tuproq tarkibidagi nitratli azotning ham miqdori shunga mos ravishda ortib borishi kuzatildi
РАЗВИТИЯ И ВЕРОЯТНЫЕ НЕФТЕГАЗОНОСНЫЕ ЯРУСЫ РЕГИОНА
In the Middle Southern Tien Shan, the tectonic regime in the Late Proterozoic was generally even more platform-like, and the section of Middle-Upper Riphean sediments was more consistent. Their composition is dominated by carbon-bearing terrigenous strata and quartzites, in the upper part (Upper Riphean) with interlayers and lenses of I algal siliceous limestones of dolomites (3000-4000 m). The latter are enriched in organic substances and can be considered as the most ancient oil source for this region. In the same zone, tillites with interlayers of Vendian carbonate-siliceous rocks (up to 2000-3000 m) are developed.В Срединном Южном Тянь-Шане тектонический режим в позднем протерозое был в целом еще более платформенным, а разрез отложений среднего-верхнего рифея более выдержанным. В их составе преобладают угленосные терригенные толщи и кварциты, в верхней части (верхний рифей) с прослоями и линзами водорослевых кремнистых известняков доломитов (3000-4000 м). Последние обогащены органическими веществами и могут рассматриваться в качестве наиболее древней для данного региона нефтематеринской толщи. В этой же полосе развиты тиллиты с прослоями карбонатно-кремнистых пород (до 2000-3000 м) венда.Oʻrta Janubiy Tyan-Shanda soʻnggi proterozoyda tektonik rejim umuman platformasimon boʻlib, oʻrta-yuqori Rifey choʻkindilarining kesimi bir-biriga mos keladi. Ularning tarkibida koʻmirli terrigen qatlamlar va kvartsitlar, yuqori qismida (Yuqori Rifey) dolomitlarning suvoʻtli kremniyli ohaktoshlarining oraliq qatlamlari va linzalari (3000-4000 m) ustunlik qiladi. Ikkinchisi organik moddalar bilan boyitilgan va bu mintaqa uchun eng qadimiy neft manbai deb hisoblanishi mumkin. Xuddi shu zonada vend karbonat-kremniy jinslarining oraliq qatlamlari (2000-3000 m gacha) bo‘lgan tillitlar rivojlanga
3D-МОДЕЛИРОВАНИЕ УРАНОВЫХ МЕСТОРОЖДЕНИЙ В ГОСУДАРСТВЕННОМ ПРЕДПРИЯТИИ «НАВОИЙУРАН»
The article focuses on the implementation of 3D-modeling technologies in the development of uranium deposits at the State-owned Enterprise «Navoiuran». The main goals and tasks of 3D-modeling, its impact on the efficiency of uranium extraction, and the benefits of using modern technologies for resource assessment and minimizing environmental risks are discussed. The methods and software solutions used in 3D-modeling are also outlined, as well as the prospects for digital transformation in the industry.Статья посвящена внедрению технологий 3D-моделирования в процесс разработки урановых месторождений Государственного предприятия «Навоийуран». Рассматриваются основные цели и задачи внедрения 3D-моделирования, его влияние на эффективность добычи урана, а также преимущества использования современных технологий для оценки запасов и минимизации экологических рисков. Описаны методы и программные решения, применяемые в процессе 3Dмоделирования, а также перспективы цифровой трансформации в отрасли.Uran konlarining 3D-modelini yaratish loyihasi «Navoiuran» davlat korxonasida amalga oshirilayotgan raqamli transformatsiya jarayonlarini o‘rganishga bag’ishlangan maqola. Ushbu maqolada 3D-model yaratishning asosiy maqsadlari va vazifalari, uning uran qazib olish samaradorligiga ta’siri, shuningdek zamonaviy texnologiyalarni qo‘llashning foydalari haqida so‘z boradi. Shuningdek, 3D-modellashtirishda qo‘llaniladigan usullar va dasturiy yechimlar, shuningdek sanoatdagi raqamli transformatsiyaning istiqbollari keltirilgan
(E)-5-(3,4-DIMETOKSIBENZILIDEN)-3-METIL-6,7-DIGIDROPIRROLO[1,2-a]TIENO[3,2-d]PIRIMIDIN-9(5H)-ON SINTEZI
(E)-5-(3,4-Dimethoxybenzylidene)-3-methyl-6,7-dihydropyrrolo[1,2-a]thieno[3,2-d]pyrimidin-9(5H)-one (AR-109) was synthesized in two steps from ethyl 3-amino-5-bromobenzo[b]thiophene-2-carboxylate (AT-2). 1H and 13C NMR, HRMS confirmed the structure. Increased reaction temperature and duration significantly improved yield. These derivatives hold promise for pharmaceutical and material applications.(E)-5-(3,4-диметоксибензилиден)-3-метил-6,7-дигидропирроло[1,2-a]тиено[3,2-d]пиримидин-9(5H)-он (AR-109) был синтезирован в два этапа из этил-3-амино-5-бромобензо[b]тиофен-2-карбоксилата (AT-2). Структура подтверждена 1H и 13C ЯМР, ВТМС. Повышение температуры и времени реакции значительно увеличило выход. Эти производные перспективны для фармацевтики и материаловедения..(E)-5-(3,4-dimetoksibenziliden)-3-metil-6,7-digidropirrolo[1,2-a]tiyeno[3,2-d]pirimidin-9(5H)-on (AR-109) ikki bosqichda, etil 3-amino-5-bromobenzo[b]tiofen-2-karboksilat (AT-2) asosida sintez qilindi. 1H va 13C YaMR, YuAMS orqali tuzilma to‘liq tasdiqlandi. Reaksiya harorati va davomiyligini oshirish hosildorlikni sezilarli yaxshiladi. Ushbu hosilalar farmatsevtika va materialshunoslikda istiqbolli hisoblanadi
ADSORBЕNTLAR YARATISH UCHUN NAVBAHOR BЕNTONITINING TARKIBI VA STRUKTURAVIY XUSUSIYATLARINI O‘RGANISH
To determine the structure and composition of bentonite samples, X-ray phase, electron microscopic, thermal and spectral analyses were carried out. X-ray diffractogram XRD Empyrean PANanalytical X-ray diffractometer allows for automation of the research process, and data recording and processing using a personal computer using the PDWin and PELDos software packages. The presence of a dioctahedral montmorillonite reflex d020 = 0.446 nm confirms the presence of two octahedral aluminum or magnesium layers separated by a tetrahedral silicon layer in its layered arrangement. The main sorption activity of the montmorillonite mineral is 54-56 wt% in the B1 clay sample, and about 54-57 wt% in the B2 sample.Для определения структуры и состава образцов бентонита были проведены рентгеноструктурный, электронномикроскопический, термический и спектральный анализы. Рентгеновская дифрактограмма Рентгеновский дифрактометр XRD Empyrean PANanalytical Современный дифрактометр позволяет автоматизировать процесс исследования, а также производить регистрацию и обработку данных с помощью персонального компьютера с использованием программных пакетов PDWin и PELDos. Тот факт, что монтмориллонит с диоктаэдрической структурой имеет отражение d020 = 0,446 нм, подтверждает, что его слоистая структура состоит из двух октаэдрических слоев алюминия или магния, разделенных тетраэдрическим слоем кремния. Основная сорбционная активность минерала монтмориллонита составляет 54-56 мас.% в образце глины Б1 и около 54-57 мас.% в образце Б2.Bentonit namunalarining tuzilishi va tarkibini aniqlash uchun rentgenofazali, elektron mikroskopik, termik va spektral kabi tahlillar o‘tkazildi. Rentgen diffraktogramma XRD Empyrean PANanalytical rentgen difraktometrida zamonaviy difraktometr tadqiqot jarayonini avtomatlashtirish, va PDWin va PELDos dasturiy paketlaridan foydalangan holda shaxsiy kompyuter yordamida ma’lumotlarni yozib olish va qayta ishlash imkonini beradi. Dioktaedrik strukturali montmorillonit refleks d020 = 0.446 nm bo‘lishi uning qatlamli joylashuvida tetraedrik kremniy qatlami bilan ajratib turuvchi ikkita oktaedrik alyuminiy yoki magniy qatlami borligini tasdiqlaydi. Montmorillonit minerali asosiy sorbsion aktivligi B1 gil namunasida 54-56 mos%, B2 namuna esa taxminan 54-57 mas% tashkil qiladi
XITOZAN BILAN MODIFIKATSIYALANGAN UGLEROD PASTALI ELEKTROD BILAN QO‘RG‘OSHIN MIQDORINI ANIQLASH
In our country, extreme cold weather during the winter season causes bees to die and are discarded into the environment. Chitosan (AmCS) derived from dead Apis mellifera bees is an environmentally sound solution because this process helps recycle waste. This article presents the preparation and electrochemical application of a carbon paste sensor modified with AmCS, a local raw material, for the determination of Pb(II) ions in water by inversion voltammetric method. Experimental parameters, the effect of background electrolyte, pH effect, and time of accumulation on the electrode surface were studied. The best results were observed with an electrode composed of 60% (m/m) graphite powder, 20% (m/m) chitosan, and 20% (m/m) mineral oil, at pH 6.5, 0.1 mol/l NaNO3 background electrolyte, Pb(II) concentration potential of -430 mV, and time of 120 seconds. A water sample was analyzed using the proposed sensor and compared with neutral methods.В нашей стране экстремально холодная погода зимой становится причиной гибели пчел и их выбрасывают в окружающую среду. Хитозан (AmCS), полученный на основе безжизненных пчел Apis mellifera, является экологически безопасным решением, поскольку этот процесс способствует переработке отходов. В этой статье описывается подготовка и электрохимическое применение ионов Pb(II) в воде инверсионно-вольтамперометрическим методом датчика модифицированной углеродной пасты с использованием отечественного гомашина AmCS. Изучались экспериментальные параметры, влияние фонового электролита, влияние pH, время накопления на поверхности электрода. Лучший результатсоставной электрод, состоящий из 60% (м/м) графитового порошка, 20% (м/м) хитозана и 20% (м/м) минерального масла при pH 6,5, фоновый электролит 0,1 моль/л NaNO3, потенциал концентрации Pb(II) -430 МВ, время 120 секунд наблюдалось. С помощью предложенного датчика был проанализирован образец воды, который сравнивали нейтральными методами.Yurtimizda qish faslida o‘ta sovuq ob-havo asalarilar nobud bo‘lishiga sabab bo‘ladi va atrof-muhitga tashlab yuboriladi. Apis mellifera jonsiz asalari asosida olingan xitozan (AmCS) ekologik jihatdan oqilona yechim hisoblanadi, chunki bu jarayon chiqindilarni qayta ishlashga yordam beradi. Ushbu maqolada suvda Pb(II) ionlarini inversion-voltamperometrik usulda mahalliy xomashyo hisoblangan AmCS bilan modifikatsiyalangan uglerod pastali sensor tayyorlash va elektrokimyoviy qo‘llash keltirilgan. Eksperimental parametrlar, fon elektrolitining ta’siri, pH ta’sir, elektrod yuzasiga to‘planish vaqti o‘rganildi. Eng yaxshi natija 60% (m/m) grafit kukuni, 20% (m/m) xitozan va 20% (m/m) mineral moydan iborat tarkibli elektrod, pH 6,5 da, 0,1 mol/l NaNO3 fon elektroliti, Pb(II) konsentratsiya potensiali -430 mV, vaqt 120 sekund bilan kuzatildi. Taklif qilingan sensor orqali suv namunasi tahlil qilindi betaraf usullar bilan solishtirildi