Publishing House of the National University of Uzbekistan
Not a member yet
    5333 research outputs found

    O‘ZBEK VA INGLIZ TILIDAGI REALIYALARNING TARJIMA USULLARI TADQIQI

    Get PDF
    This article provides a comprehensive analysis of the theoretical and practical issues, challenges, and solutions in translating realia between Uzbek and English. Realia are concepts specific to national, cultural, and historical contexts, and their translation often presents difficulties. The article examines the subject-based and linguistic classifications of realia, the translation strategies applied in the process (transliteration, transcription, equivalence, descriptive and explanatory translation), as well as the role of context, cultural differences, and modern approaches. The research findings indicate that choosing the right strategy and preserving the semantic and cultural characteristics of realia are crucial in translation.В данной статье подробно рассматриваются проблемы перевода реалий между узбекским и английским языками. Реалии представляют собой культурно, исторически или национально специфические термины, перевод которых зачастую вызывает определённые трудности. Анализируются предметная и лингвистическая классификации реалий, а также основные стратегии их перевода: транслитерация, транскрипция, подбор эквивалентов, описательный и пояснительный перевод. Особое внимание уделяется значению контекста, необходимости учета культурных различий и современным подходам в переводе реалий. Результаты исследования подчеркивают важность выбора корректной переводческой стратегии, сохранения семантических и культурных особенностей и адаптации перевода под особенности целевой аудитории.Ushbu maqolada o‘zbek va ingliz tillaridagi realiyalarni tarjima qilishdagi nazariy va amaliy masalalar, muammolar va yechimlar keng qamrovda tahlil qilinadi. Realiyalar – milliy, madaniy va tarixiy kontekstga xos tushunchalar bo‘lib, ularning tarjimasi ko‘p hollarda murakkabliklarni yuzaga keltiradi. Maqolada realiyalarning predmetli va tilshunoslik tasniflari, tarjima jarayonida qo‘llaniladigan strategiyalar (transliteratsiya, transkripsiya, ekvivalent topish, tavsifiy va izohli tarjima) va ularning qo‘llanilishidagi kontekst, madaniy tafovutlar hamda zamonaviy yondashuvlar muhokama qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, realiyalarni tarjima qilishda to‘g‘ri strategiyani tanlash va ularning semantik hamda madaniy xususiyatlarini saqlash muhim ahamiyatga ega

    JAHON VA O‘ZBEK TILSHUNOSLIGIDA LIBOS TUSHUNCHASI

    Get PDF
    This article explores the vocabulary of women's clothing in both Uzbek and global linguistics. It examines the historical development of this vocabulary and the extent to which it is used in the speech of language users.В данной статье рассматривается лексика, связанная с женской одеждой, в узбекском и мировом языкознании. Исследуется история создания соответствующего лексического состава и степень его употребления в речи носителей языка.Ushbu maqolada jahon va o‘zbek tilshunosligida ayollar kiyimi lugʻatini oʻrganish masalasi ilmiy jihatdan tadqiq etligan hamda, ushbu lug‘atlarning yaratilish tarixi va til foydalanuvchilaring nutqida qay darajada qo‘llanilish holati o‘rganilgan

    KOLLABORATSIYA IJTIMOIY HAMDA PEDAGOGIK JARAYON SIFATIDA

    Get PDF
    This article discusses the issue of collaboration as a social and pedagogical process. The article discusses the fact that pedagogical collaboration and social collaboration as forms of interaction have their own distinctive features, the existence of interdependence in the descriptions of both phenomena, and the appropriateness of including educational collaboration in the forms of pedagogical cooperation.В статье рассматривается проблема сотрудничества как социального и педагогического процесса. В статье обсуждается тот факт, что педагогическое сотрудничество и социальное сотрудничество как формы взаимодействия имеют свои отличительные особенности, наличие взаимозависимости в описаниях обоих явлений, а также целесообразность включения образовательного сотрудничества в формы педагогического сотрудничества.Ushbu maqolada kollaboratsiya ijtimoiy hamda pedagogik jarayon sifatidaligi masalasi muhokama qilinadi. Maqolada pedagogik kollaboratsiya va ijtimoiy kollaboratsiya o‘zaro ta’sir shakli sifatida alohida-alohida o‘z tavsiflovchi xususiyatlariga ega ekanligi, ikkala hodisaning tavsiflarida o‘zaro bog‘liqlik mavjudligi, ta’lim kollaboratsiyasini pedagogik hamkorlik shakllariga kiritish maqsadga muvofiqligi masalalari bayon qilingan

    INTERNET OAV MATNIDA TILNING TASVIRIY VOSITALARI

    Get PDF
    The article investigates the function of stylistic devices in online media texts by means of audience involvement and message efficacy analysis. Examining several genres – news stories, ads, political speeches, and entertainment media—the study shows how metaphors, hyperbole, personification, symbolism, and parallelism improve the expressive value of digital information. The study shows using corpus-based analysis and qualitative evaluation that stylistic devices not only affect the reader's perspective but also help to make online media conversation more convincing. For journalists, content providers, and linguists on the strategic use of language in digital communication, the results provide pragmatic insightsВ статье исследуется функция стилистических приемов в текстах интернет-медиа с помощью анализа вовлеченности аудитории и эффективности сообщений. Рассматривая несколько жанров — новостные сюжеты, рекламу, политические речи и развлекательные медиа — исследование показывает, как метафоры, гипербола, персонификация, символизм и параллелизм улучшают выразительную ценность цифровой информации. Исследование показывает с помощью анализа на основе корпусов и качественной оценки, что стилистические приемы не только влияют на точку зрения читателя, но и помогают сделать разговор в интернет-медиа более убедительным. Для журналистов, поставщиков контента и лингвистов о стратегическом использовании языка в цифровой коммуникации результаты дают прагматические идеи.Ushbu maqola auditoriyani jalb qilish va xabar samaradorligini tahlil qilish orqali onlayn media matnlarida tasviriy vositalarning funksiyalarini ko‘rib chiqadi. Bir nechta janrlarni - yangiliklar, reklamalar, siyosiy nutqlar va ko‘ngilochar ommaviy axborot vositalarini o‘rganib chiqqan holda, tadqiqot metafora, giperbola, personifikatsiya, simvolizm va parallelizm raqamli ma’lumotlarning ekspressiv qiymatini qanday yaxshilashini ko‘rsatadi. Tadqiqot korpus asosidagi tahlil va sifatli baholashdan foydalangan holda tasviriy-stilistik qurilmalar nafaqat o‘quvchining nuqtai nazariga ta’sir qilishini, balki onlayn media suhbatini yanada ishonchli qilishga yordam berishini ko‘rsatadi. Raqamli aloqada tildan strategik foydalanish bo‘yicha jurnalistlar, kontent provayderlari va tilshunoslar uchun natijalar pragmatik tushunchalarni beradi

    INNОVАTЅIОN РЕDАGОGIK TЕХNОLОGIYАLАR VОЅITАЅIDА TАLАBАLАRNI KRЕАTIVLIK QОBILIYАTLАRINI RIVОЈLАNTIRIЅHNING NАZАRIY АЅОЅLАRI

    Get PDF
    In thiѕ аrtiсlе Thiѕ аrtiсlе аnаlуzеѕ thе thеоrеtiсаl fоundаtiоnѕ оf dеvеlорing ѕtudеntѕ' сrеаtivе аbilitiеѕ uѕing innоvаtivе реdаgоgiсаl tесhnоlоgiеѕ. Сrеаtivitу, thаt iѕ, thе аbilitу tо dеvеlор nеw idеаѕ аnd ѕоlutiоnѕ, iѕ оf grеаt imроrtаnсе in thе оvеrаll реrѕоnаl dеvеlорmеnt оf ѕtudеntѕ аnd in thе еduсаtiоnаl рrосеѕѕ. Innоvаtivе реdаgоgiсаl tесhnоlоgiеѕ hеlр tо imрrоvе thе quаlitу оf еduсаtiоn thrоugh mоdеrn tеасhing mеthоdѕ, multimеdiа tооlѕ, Intеrnеt rеѕоurсеѕ аnd intеrасtivе рrоgrаmѕ. Mеthоdѕ ѕuсh аѕ рrоblеm-bаѕеd lеаrning, соореrаtivе lеаrning аnd thе uѕе оf tесhnоlоgiеѕ аrе рrеѕеntеd аѕ еffесtivе tооlѕ fоr dеvеlорing ѕtudеntѕ' сrеаtivе thinking. Innоvаtivе tесhnоlоgiеѕ рrоvidе ѕtudеntѕ with thе орроrtunitу tо gеnеrаtе nеw idеаѕ, ѕоlvе рrоblеmѕ in innоvаtivе wауѕ, аnd dеvеlор сrеаtivе ѕоlutiоnѕ in соllаbоrаtiоn. Аt thе ѕаmе timе, thе аrtiсlе рауѕ ѕресiаl аttеntiоn tо thе аdvаntаgеѕ оf dеvеlорing сrеаtivitу in еduсаtiоn, inсluding аn individuаl аррrоасh аnd inсrеаѕing ѕtudеnt раrtiсiраtiоn.В статье анализируются теоретические основы развития творческих способностей учащихся с использованием инновационных педагогических технологий. Креативность, то есть способность разрабатывать новые идеи и решения, важна для общего личностного развития учащихся и образовательного процесса. Инновационные педагогические технологии способствуют повышению качества образования за счет современных методов обучения, мультимедийных средств, интернет-ресурсов и интерактивных программ. Такие методы, как проблемно-ориентированное обучение, кооперативное обучение и использование технологий, представлены как эффективные инструменты развития творческого мышления учащихся. Инновационные технологии предоставляют студентам возможности генерировать новые идеи, решать проблемы инновационными способами и разрабатывать креативные решения посредством сотрудничества. В то же время в статье особое внимание уделяется преимуществам развития креативности в образовании, включая индивидуальный подход и повышение вовлеченности учащихся.Uѕhbu mаqоlаdа Mаzkur mаqоlа innоvаtѕiоn реdаgоgik tехnоlоgiуаlаr уоrdаmidа tаlаbаlаr krеаtivlik qоbiliуаtlаrini rivојlаntiriѕhning nаzаriу аѕоѕlаrini tаhlil qilаdi. Krеаtivlik, уа'ni уаngi g'оуаlаr vа уесhimlаrni iѕhlаb сhiqiѕh qоbiliуаti, tаlаbаlаrning umumiу ѕhахѕiу rivојlаniѕhidа vа tа'lim јаrауоnidа muhim аhаmiуаtgа еgа. Innоvаtѕiоn реdаgоgik tехnоlоgiуаlаr zаmоnаviу о'qitiѕh mеtоdlаri, multimеdiа vоѕitаlаri, intеrnеt rеѕurѕlаri vа intеrаktiv dаѕturlаr оrqаli tа'lim ѕifаtini оѕhiriѕhgа уоrdаm bеrаdi. Muаmmоgа аѕоѕlаngаn о'qiѕh, kоореrаtiv о'quv vа tехnоlоgiуаlаrdаn fоуdаlаniѕh kаbi mеtоdlаr, tаlаbаlаrning iјоdiу fikrlаѕhini rivојlаntiriѕhdа ѕаmаrаli vоѕitаlаr ѕifаtidа tаqdim еtilаdi. Innоvаtѕiоn tехnоlоgiуаlаr о'quvсhilаrgа уаngi g'оуаlаr уаrаtiѕh, muаmmоlаrni innоvаtѕiоn uѕullаr bilаn hаl qiliѕh, hаmdа о'zаrо hаmkоrlikdа iјоdiу уесhimlаr iѕhlаb сhiqiѕh imkоniуаtlаrini tаqdim еtаdi. Ѕhu bilаn birgа, mаqоlаdа tа'limdа krеаtivlikni rivојlаntiriѕhning аfzаlliklаri, јumlаdаn individuаl уоndаѕhuv vа tаlаbаlаr iѕhtirоkini оѕhiriѕhgа аlоhidа е'tibоr qаrаtilgаn

    SINXRON TARJIMADA MUQOBILSIZ BIRLIKLAR TARJIMASI: MUAMMO VA YECHIMLAR

    Get PDF
    This article analyzes the main challenges of translating non-equivalent units in simultaneous interpretation and proposes effective strategies to address them. Non-equivalent units are words or phrases unique to a language's cultural, historical, or linguistic characteristics, lacking direct equivalents in other languages. The study highlights the effectiveness of strategies such as contextual adaptation, explanation, and creating equivalents.В данной статье анализируются основные проблемы перевода безэквивалентных единиц в синхронном переводе и предлагаются эффективные стратегии их решения. Безэквивалентные единицы — это слова или фразы, уникальные для культурных, исторических или лингвистических особенностей языка, не имеющие прямых эквивалентов в других языках. В исследовании подчеркивается эффективность таких стратегий, как контекстуальная адаптация, объяснение и создание эквивалентовMazkur maqolada sinxron tarjimada muqobilsiz birliklarni tarjima qilishda uchraydigan asosiy muammolar va ularni hal qilish bo‘yicha samarali strategiyalar tahlil qilinadi. Muqobilsiz birliklar bir tilning madaniy, tarixiy yoki lingvistik xususiyatlariga xos bo‘lib, boshqa tilda to‘g‘ridan-to‘g‘ri ekvivalenti bo‘lmagan so‘zlar yoki iboralardir. Tadqiqot davomida kontekstual yondashuv, izohlash va ekvivalent yaratish kabi strategiyalar samaradorligi ko‘rsatib beriladi

    SAMARIY (Sm) VA KOBALT (Co) SISTEMASI INTERMETALLIK BIRIKMALARINING SOLISHTIRMA ELEKTR QARSHILIGINI TEMPERATURAGA BOG‘LIQLIGINI O‘RGANISH

    Get PDF
    The article explores the temperature dependence of the relative electrical resistance of intermetallic compounds between Samarium (Sm) and Cobalt (Co) elements. It analyzes the physical and chemical properties of the Sm-Co system, the variations in electrical resistance with temperature, and the phase changes occurring between high and low temperatures. The article discusses the relationship between the characteristics of intermetallic compounds of Sm and Co, particularly electrical resistance, and their connection with the underlying physical mechanisms of these changesВ статье исследована температурная зависимость относительного электрического сопротивления интерметаллических соединений между химическими элементами самарием (Sm) и кобальтом (Co). Проанализированы физические и химические свойства системы Sm-Co, изменения электрического сопротивления в зависимости от температуры, а также фазовые изменения, происходящие при высоких и низких температурах. Обсуждаются характеристики интерметаллических соединений Sm и Co, в частности электрическое сопротивление, а также связь этих изменений с физическими механизмами.Maqolada Samariy (Sm) va Kobalt (Co) kimyoviy elementlari o‘rtasidagi intermetallik birikmalarining solishtirma elektr qarshiligining temperatura bilan bog‘liqligi o‘rganilgan. Sm-Co tizimining fizikaviy va kimyoviy xususiyatlari, uning elektr qarshiligi temperaturaga bog‘liq o‘zgarishlari hamda yuqori va past temperaturalar orasida yuzaga keladigan fazaviy o‘zgarishlar tahlil qilingan. Sm va Co o‘rtasidagi intermetallik birikmalarning xususiyatlari, xususan elektr qarshiligi, o‘zgarishlarining fizik mexanizmlar bilan bog‘liqligi muhokama qiligan

    BUXОRО VILОYАTI RОMITАN TUMАNI TUРRОQLАRINING MIKRОBIОLОGIK FАОLLIGI VА ULАRNING TUРRОQ UNUMDОRLIGIGА TА’SIRI

    Get PDF
    Thе аrticlе рrоvidеs infоrmаtiоn оn thе cоmроsitiоn, рrореrtiеs аnd micrоbiоlоgicаl аctivity оf thе sоils оf thе Rоmitаn district оf thе Bukhаrа rеgiоn. Thе rеsults оf micrоbiоlоgicаl studiеs lеаd tо thе cоnclusiоn thаt duе tо thе biоlоgicаl cyclе оf оrgаnic mаttеr in thе sоil, thе рrоcеss оf minеrаlizаtiоn оf substаncеs оccurs with thе раrticiраtiоn оf micrооrgаnisms, which is thе bаsis fоr incrеаsing рrоductivity. It is nоtеd thаt аn incrеаsе in thе аmоunt оf sоlublе sаlts in thе sоil incrеаsеs thе cоncеntrаtiоn оf thе sоil sоlutiоn, which hаs а nеgаtivе еffеct оn thе tаxоnоmic аnd рhysiоlоgicаl grоuрs оf micrооrgаnisms аnd еnzymаtic рrоcеssеs.В статье приведены сведения о составе, свойствах и микробиологической активности почв Ромитанского района Бухарской области. Результаты микробиологических исследований позволяют сделать вывод, что благодаря биологическому круговороту органического вещества в почве происходит процесс минерализации веществ с участием микроорганизмов, что является основой повышения урожайности. Установлено, что увеличение количества растворимых солей в почве приводит к повышению концентрации почвенного раствора, что отрицательно влияет на таксономические и физиологические группы микроорганизмов, а также на ферментативные процессыMаqоlаdа Buxоrо vilоyаti Rоmitаn tumаni tuрrоqlаrining tаrkibi, xususiyаtlаri vа mikrоbiоlоgik fаоlligi hаqidа mа’lumоtlаr bеrilаdi. Mikrоbiоlоgik tаdqiqоtlаr nаtijаlаri tuрrоqdаgi оrgаnik mоddаlаrning biоlоgik sikli sаbаbli mоddаlаrning minеrаllаshuvi jаrаyоni mikrооrgаnizmlаr ishtirikidа bоrishi vа bu unumdоrlikning оshishigа аsоs bо‘lаdi dеgаn xulоsаgа оlib kеlаdi. Tuрrоqdа еriydigаn tuzlаr miqdоrining оshishi tuрrоq еritmаsining kоnsеntrаtsiyаsini оshirishi, bu еsа mikrооrgаnizmlаrning tаksоnоmik vа fiziоlоgik gruрраlаrigа vа fеrmеntаtiv jаrаyоnlаrgа kо‘rsаtаdigаn sаlbiy tа’siri hаqidа firlаr bеrilgаn

    QASHQADARYO KONUS YOYILMASI DEGRADATSIYAGA UCHRAGAN TUPROQLARNING EVOLYUTSIYASI VA UNUMDORLIK INDIKATORLARI

    Get PDF
    This article presents information about the evolution of the soils of the Kashkadarya cone spread in the south of Uzbekistan and the current state of the factors affecting it. Also, according to the agrophysical, agrochemical and chemical properties of the light gray soils that are widely degraded in the region, it is stated that agromeasures aimed at increasing soil fertility have been developed.В данной статье представлены сведения об эволюции почв Кашкадарьинского конуса выноса Узбекистана и современном состоянии влияющих на нее факторов. Также по агрофизическим, агрохимическим и химическим свойствам широко деградированных в регионе светлые сероземов констатируется, что разработаны агромероприятия, направленные на повышение плодородия почв.Mazkur maqolada O‘zbekiston janubida joylashgan Qashqadaryo konus yoyilmasi tuproqlarining evolyutsiyasi va unga ta’sir etuvchi omillarning hozirgi holati haqida ma’lumotlar keltirilgan. Shuningdek, hududda keng tarqalgan degradatsiyaga uchragan och tusli bo‘z tuproqlarning agrofizik, agrokimyoviy va kimyoviy xossalariga ko‘ra, tuproq unumdorligini oshirishga qaratilgan agrotadbirlar ishlab chiqilganligi bayon etilgan

    REKREATSIYA -TURIZM RESURSLARI VA ULARNI TADQIQ ETISHDA MASOFALI METODLARNI QO'LLASH MASALALARI

    Get PDF
    This article is focused on highlighting the importance and application possibilities of remote sensing methods in the study of recreational tourism resources. The research analyzes the natural and cultural resources in Uzbekistan, presenting ways to use them effectively. Innovative approaches for mapping recreational areas, conducting ecological monitoring, and assessing the condition of resources using remote sensing (RS) technologies and geographic information systems (GIS) are proposed.Данная статья посвящена освещению важности и возможностей применения методов дистанционного зондирования при исследовании рекреационных туристических ресурсов. В исследовании проанализированы природные и культурные ресурсы Узбекистана, предложены пути их эффективного использования. Предложены инновационные подходы к картированию рекреационных территорий, проведению экологического мониторинга и оценке состояния ресурсов с использованием технологий дистанционного зондирования (ДЗ) и геоинформационных систем (ГИС).Mazkur maqola rekreatsion turizm resurslarini tadqiq etishda masofaviy metodlarning ahamiyati va qo‘llanilish imkoniyatlarini yoritishga qaratilgan. Tadqiqotda O‘zbekiston hududidagi tabiiy va madaniy resurslar tahlil qilingan bo‘lib, ulardan samarali foydalanish yo‘llari ko‘rsatib berilgan. Masofaviy sezgirlik (RS) texnologiyalari va geoinformatika tizimlari (GIS) yordamida rekreatsion hududlarni xaritalash, ekologik monitoring o‘tkazish va resurslarning holatini baholash bo‘yicha innovatsion yondashuvlar taklif etilgan

    2,721

    full texts

    5,333

    metadata records
    Updated in last 30 days.
    Publishing House of the National University of Uzbekistan
    Access Repository Dashboard
    Do you manage Open Research Online? Become a CORE Member to access insider analytics, issue reports and manage access to outputs from your repository in the CORE Repository Dashboard! 👇